Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững hay nhất năm 2024 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài: Tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch Nha Trang theo hướng bền vững dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

2.1. Tổng quan về thực trạng kinh tế – xã hội thành phố Nha Trang

2.1.1. Tăng trưởng kinh tế

Trong 5 năm qua, tình hình kinh tế của thành phố tiếp tục phát triển với tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm đạt 11,2%; GDP bình quân đầu người năm 2023 ước đạt 2.200 USD, tăng 12,5%/năm.

Các ngành dịch vụ phát triển nhanh bình quân đạt 18,7% năm; nhiều điểm du lịch được xây dựng với đặc thù cảnh quan thiên nhiên, hệ sinh thái đặc trưng đã trở thành điểm đến hấp dẫn, nổi tiếng trong và ngoài nước. Cơ sở vật chất và chất lượng dịch vụ đáp ứng tốt hơn nhu cầu của du khách, toàn thành phố hiện có 455 khách sạn, với tổng số phòng đạt gần 10.000 phòng, trong đó, khách sạn từ 2 sao trở lên chiếm 14%; Hầu hết các cơ sở lưu trú đều được đầu tư nâng cấp và nâng cao chất lượng phục vụ. Về doanh thu du lịch năm 2022 đạt 1.561 tỷ đồng, năm 2023 đạt 1.873 tỷ đồng tăng 19,99% so với năm 2022. Năm 2024 đạt 2.253 tỷ đồng (tăng 20,28%)…

Giá trị sản xuất công nghiệp tăng trưởng bình quân hàng năm 14,8%, năm 2023 ước đạt 8.129 tỷ đồng, riêng khu vực tập thể, cá thể do thành phố trực tiếp quản lý đạt 193 tỷ đồng. Giá trị sản xuất ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng trưởng bình quân hàng năm đạt 4,7%, ước năm 2023 đạt 478,7 tỷ đồng. Năng lực khai thác thủy sản ngày càng tăng, toàn thành phố hiện có 3.150 tàu thuyền với tổng công suất 155.000 CV, trong đó có 480 chiếc có công suất lớn (≥90 CV) với 85.000 CV, sản lượng khai thác đánh bắt đạt bình quân trên 34.400 tấn/năm (mức tăng bình quân đạt 6,4%/năm), doanh thu hàng năm đạt 400 tỷ đồng; sản lượng nuôi trồng bình quân đạt 482 tấn/năm. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Thu ngân sách luôn vượt kế hoạch hàng năm, ước tính năm 2023 thu trên 1.000 tỷ đồng, tăng hơn 2 lần so với năm 2018 và là địa phương duy nhất trong toàn tỉnh có khả năng tự cân đối và có đóng góp ngân sách cho tỉnh. Với kết quả thu tăng, thành phố đã đảm bảo chi kịp thời, đầy đủ cho các khỏan chi thường xuyên, chi đầu tư phát triển, đảm bảo công tác quốc phòng – an ninh và nhu cầu an sinh xã hội. Tổng chi ngân sách thành phố tăng bình quân hàng năm 14,1%, trong đó chi đầu tư phát triển 24,5% (chiếm tỷ trọng 21,8% trong tổng chi của thành phố), thành phố đã thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội và các hoạt động chính sách hỗ trợ người nghèo, chi hỗ trợ xăng dầu, bảo hiểm cho ngư dân lên đến hàng trăm tỷ đồng.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ

===>>> Nhận Viết Thuê Luận Văn Thạc Sĩ Ngành Du Lịch

2.1.2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Ðến nay, trên địa bàn Khánh Hòa đã hình thành một cách rõ nét ba vùng kinh tế trọng điểm, gồm trung tâm là TP Nha Trang; phía bắc là khu vực vịnh Vân Phong (thuộc huyện Vạn Ninh) và phía nam là khu vực vịnh Cam Ranh.

2.1.3. Về giải quyết các vấn đề xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái

2.1.3.1. Công tác giáo dục, y tế và văn hóa

Về giáo dục – đào tạọ, 5 năm qua, sự nghiệp giáo dục – đào tạo được quan tâm toàn diện và từng bước phát triển. Chất lượng giáo dục của các cấp học được nâng cao, cơ sở vật chất được tăng cường, 86% trường lớp đã được kiên cố hóa, thành phố đã đầu tư xây dựng mới 21 điểm trường, 139 phòng học và các phòng chức năng, sửa chữa 44 phòng học và 11 công trình phụ khác, với tổng kinh phí trên 100 tỷ đồng và đã có 18 trường công lập đạt chuẩn quốc gia (có 03 trường mần non). Toàn thành phố có 111 trường với gần 68.000 học sinh, huy động 85,3% trẻ em trong độ tuổi mẫu giáo ra lớp (riêng trẻ 5 tuổi chuẩn bị vào lớp 1 đạt 94,5%), có 98,9% trẻ trong độ tuổi từ 6 – 10 tuổi đến trường tiểu học, 96,7% trẻ từ 11 – 14 tuổi đến trường THCS; có 100% giáo viên công lập ở các ngành học đạt trình độ chuẩn và 55% trên chuẩn; có 27/27 xã, phường đạt chuẩn quốc gia về phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi, duy trì chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở, đã có 27/27 trung tâm học tập cộng đồng đi vào hoạt động.

Cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo”, phong trào xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”… được triển khai tích cực, bước đầu thực hiện có hiệu quả. Công tác khuyến học, khuyến tài đã huy động mọi nguồn lực, tiềm năng để phát triển giáo dục – đào tạo. Thực hiện chủ trương xã hội hóa giáo dục, phát triển mạnh loại hình trường, lớp mầm non ngoài công lập, đã thu hút 77,5% tổng số học sinh mầm non huy động ra lớp toàn thành phố.

Về Y tế, dân số – kế hoạch hóa gia đình, công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân được quan tâm và đạt được kết quả tích cực; các cơ sở y tế được xây dựng mới, nâng cấp và bổ sung các phương tiện khám chữa bệnh cho 20 cơ sở y tế xã, phường; có 27/27 trạm y tế đạt chuẩn quốc gia; 40% trạm y tế có bác sỹ, 100% trạm y tế có cán bộ dược và có nữ hộ sinh hoặc y sản nhi. Hoạt động y học cổ truyền được duy trì. Ngành y tế đã có nhiều cố gắng chủ động ngăn chặn dịch bệnh xâm nhập, không để bùng phát các ổ dịch, an toàn vệ sinh thực phẩm được kiểm soát; các chương trình, mục tiêu y tế quốc gia hoàn thành, công tác quản lý hành nghề y dược tư nhân được tăng cường kiểm tra. Công tác dân số – kế hoạch hóa gia đình được triển khai đồng bộ, tỷ suất sinh hàng năm giảm bình quân 0,3⁰/₀₀, tốc độ tăng dân số tự nhiên ở mức 1%, tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng còn 13,41%. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Về văn hóa thông tin – Thể dục thể thao – Truyền thanh, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” được các cấp, các ngành tổ chức thực hiện, đã góp phần đẩy mạnh việc xây dựng nếp sống văn minh, ngăn chặn và đẩy lùi các tệ nạn xã hội. Công tác quản lý, tổ chức lễ hội tại các đình, đền, miếu cũng được thực hiện đúng quy định của pháp luật. Hoạt động thông tin – tuyên truyền, văn hóa, văn nghệ đã có bước phát triển mới về lượng và chất. Nhiều sự kiện chính trị, văn hóa tầm cỡ quốc gia, quốc tế như Festival biển, Hoa hậu Hoàn vũ 2021, Lễ công bố thành phố Nha Trang được Thủ tướng Chính phủ công nhận đô thị loại I, Hội nghị thường niên Hiệp hội các đô thị Việt Nam, Hội nghị Thống đốc ngân hàng các nước ASEAN… được tổ chức thành công tại Nha Trang đã cổ vũ nhân dân, cán bộ nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc xây dựng thành phố văn minh, thân thiện; góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Nha Trang – Khánh Hòa với bạn bè trong nước và quốc tế.

Hoạt động thể dục thể thao tiếp tục phát triển về số lượng và nâng cao chất lượng, phong trào thể dục thể thao quần chúng phát triển, số người tập TDTT thường xuyên đạt 25,1% tổng số dân, số gia đình thể thao đạt 31,2% tổng số hộ toàn thành phố. Công tác xã hội hóa thể dục thể thao có nhiều tiến bộ, nhiều cơ sở tập luyện thể dục thể thao đã được đầu tư bằng nguồn vốn tư nhân.

Mạng lưới truyền thanh từ thành phố đến xã, phường được quan tâm đầu tư nâng cấp, mở rộng và tăng cường cơ sở kỹ thuật, thiết bị; tỷ lệ phát sóng trên địa bàn dân cư thành phố đạt 95%, đảm bảo phục vụ kịp thời các nhiệm vụ chính trị của thành phố.

2.1.3.2. Bảo vệ môi trường

Để đảm bảo an toàn cho cuộc sống của đan cư ở đây và thu hút nhiều hơn khách du lịch, TP Nha Trang đã có nhiều biện pháp bảo vệ môi trường.

Trước hết, Nha Trang chú trọng công tác tuyên truyền vận động người dân sống trên đảo, ven bờ chung tay bảo vệ môi trường biển, hạn chế vứt rác thải bừa bãi xuống biển, không chặt phá rừng ngập mặn. Hàng năm, các hoạt động bảo vệ môi trường biển như thả rùa về biển, bắt sam biển gai, một loài ăn san hô, thu gom rác nhân ngày bảo vệ môi trường được đông đảo người dân tham gia. Trong những dịp Ngày Môi trường thế giới, Ngày Đa dạng sinh học thế giới, Ngày Lặn trái đất, tỉnh phát động người dân tham gia làm sạch biển để nâng cao ý thức người dân về bảo vệ môi trường biển.

Bắt đầu từ năm 2020, UBND TP Nha Trang giao Ban quản lý Khu Bảo tồn biển vịnh Nha Trang phối hợp với các cơ quan chức năng triển khai thực hiện phương án thu gom, vận chuyển rác trong vịnh Nha Trang. Kinh phí đầu tư ban đầu cho phương án này khoảng 500 triệu đồng gồm các hạng mục như: xây dựng hầm xử lý rác, thùng đựng rác, tập huấn phân loại rác; thuê tàu vận chuyển, hợp đồng lao động, mua thiết bị, dụng cụ… phục vụ cho công tác vận chuyển rác vào đất liền. Sau 1 năm thực hiện, phương án thu gom, vận chuyển rác trong vịnh Nha Trang ban đầu đã đạt được hiệu quả nhất định. Đến nay, các đơn vị liên quan đã thu gom hơn 1.500 tấn rác thải tại vịnh Nha Trang, trong đó lượng rác thu được chủ yếu tại các lồng, bè (khoảng 800 tấn), số rác còn lại thu được từ các khu dân cư trên đảo. Hiện nay, lượng rác được thu gom hàng ngày từ 4 – 5 tấn, cao điểm lên đến 7 tấn. Hoạt động thu gom rác đã giúp giảm áp lực ô nhiễm trên vùng biển vịnh Nha Trang. Nhờ đó, tại nơi công cộng trên các đảo, mặt nước biển đã phần nào sạch, đẹp hơn. Qua hoạt động thu gom rác trên vịnh Nha Trang, ý thức bảo vệ môi trường biển của người dân cũng được nâng cao. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Các biện pháp khoa học phục hồi hệ sinh thái, bảo vệ môi trường biển vịnh Nha Trang cũng được đẩy mạnh. Riêng Viện Hải dương học Nha Trang có những nghiên cứu giúp phát triển vịnh Nha Trang, có những biện pháp công nghệ như phục hồi hệ sinh thái rạn san hô, nuôi trồng mới rạn san hô. Viện đã có những nghiên cứu thực hiện 1 số công nghệ phục hồi cảnh quan vịnh Nha Trang, đặc biệt 2017-2019 nghiên cứu nuôi trồng hệ san hô, ngoài ra còn nuôi một số sinh vật biển sống trong hệ san hô như cá khoang. Tuy nhiên việc bảo vệ môi trường biển vịnh Nha Trang vẫn còn nhiều hạn chế. Hiện nay, hàng ngàn lồng bè nuôi thủy sản trên vịnh xả ra hàng tấn rác thải mỗi ngày nhưng người nuôi trồng thuỷ sản chưa nộp phí thu gom rác, kinh phí cho việc bảo vệ môi trường hạn chế, quy hoạch phát triển nuôi trồng thuỷ sản, phát triển du lịch không theo kịp thực tế.

Về mặt quản lý môi trường: UBND tỉnh Khánh Hòa đã chỉ đạo thực hiện các thủ tục thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, quản lý chất thải nguy hại, ứng phó sự cố tràn dầu…theo đúng qui định, có sự phân cấp rõ ràng, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, chủ đầu tư các dự án thực hiện các thủ tục hành chính trong lĩnh vực môi trường; công tác kiểm soát ô nhiễm của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất cũng như việc kiểm tra, thanh tra xử lý các hành vi vi phạm được thực hiện nghiêm túc có phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý môi trường cấp tỉnh, huyện, các ban quản lý Khu du lịch Bắc bán đảo Cam Ranh, Ban quản lý Khu kinh tế Vân Phong và cảnh sát môi trường; công tác thu phí nước thải, truyền thông bảo vệ môi trường, tham mưu chính sách trong lĩnh vực quy hoạch, kế hoạch BVMT đã nâng cao hiệu quả của công tác quản lý môi trường.

2.2. Tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch Nha Trang

2.2.1. Tiềm năng du lịch Nha Trang

2.2.1.1. Tài nguyên du lịch tự nhiên

a) Vị trí địa lý

Thành phố Nha Trang hiện nay có diện tích tự nhiên là 251 km², dân số 392.279 người (2022). Phía Bắc giáp thị xã Ninh Hòa, phía Nam giáp huyện Cam Lâm, phía Tây giáp huyện Diên Khánh, phía Đông giáp Biển Đông. Với vị trí này Nha Trang có nhiều lợi thế: thuận tiện về đường bộ, đường sắt, đường hàng không, đường biển trong nước và quốc tế, là cửa ngõ Nam Trung bộ và Tây Nguyên nên Nha Trang có điều kiện mở rộng quan hệ giao lưu và phát triển.

Nha Trang nằm ở phía Đông Đồng bằng Diên Khánh – Nha Trang. Một đồng bằng được bồi lấp bởi sông Cái Nha Trang có diện tích gần 300 km², địa hình đồng bằng bị phân hóa mạnh: Phần phía Tây dọc sông Chò từ Khánh Bình đến Diên Đồng bị bóc mòn, độ cao tuyệt đối khoảng 10-20 m ; Phần phía Đông là địa hình tích tụ độ cao tuyệt đối dưới 10m, bề mặt địa hình bị phân cắt mạnh bởi các dòng chảy. Sông Cái Nha Trang (còn có tên gọi là sông Phú Lộc, sông Cù) có chiều dài 79 km, phát nguyên từ Hòn Gia Lê, cao 1.812 m, chảy qua các huyện Khánh Vĩnh, Diên Khánh và thành phố Nha Trang rồi đổ ra biển ở Cửa Lớn (Đại Cù Huân). Sông Cái Nha Trang có 7 phụ lưu, bắt nguồn ở độ cao từ 900 đến 2.000 m nhưng lại rất ngắn, thường dưới 20 km nên độ dốc rất lớn tạo nhiều ghềnh thác ở thượng lưu. Từ cửa sông Chò trở lên thì có thác Đồng Trăng, thác Ông Hào, thác Đá Lửa, thác Nhét, thác Mòng, thác Võng. Qua khỏi thác Võng thì có thác Dằng Xay, thác Tham Dự, thác Ngựa, thác Hông Tượng, thác Trâu Đụng, thác Giang Ché, thác Trâu Á, thác Nai, thác Rùa, thác Hòm… Phần trên nguồn còn có rất nhiều thác nhưng ít người lên đến nên không có tên gọi. Với địa hình đó, Nha Trang trở thành một trong những nơi có cảnh quan đẹp nhất thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước đến tham. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

b) Khí hậu

Khí hậu tương đối ôn hòa của Nha Trang đã tạo cho nơi đây một lợi thế về du lịch. Thường có 2 mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa ngắn, từ khoảng giữa tháng 9 đến giữa tháng 12 dương lịch, tập trung vào 2 tháng 10 và tháng 11. Những tháng còn lại là mùa khô, trung bình hàng năm có tới 2.600 giờ nắng.Nhiệt độ trung bình hàng năm của Nha Trang cao khoảng 26,7 °C riêng trên đỉnh núi Hòn Bà (cách Nha Trang 30 km đường chim bay) có khí hậu như Đà Lạt và Sa Pa. Độ ẩm tương đối khoảng 80,5%.

c) Tài nguyên biển đảo

Vịnh Nha Trang

Vịnh Nha Trang có diện tích khoảng 507km² bao gồm 19 hòn đảo lớn nhỏ, trong đó Hòn Tre là đảo lớn nhất, với diện tích 3.250 ha; đảo nhỏ nhất là Hòn Nọc chỉ khoảng 4 ha. Vịnh có khí hậu hai mùa rõ rệt Mùa khô kéo dài từ tháng giêng đến tháng 8, mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 12; nhiệt độ bình quân hàng năm là 26C; nóng nhất 39C, lạnh nhất 14,4C. Về mặt sinh thái, vịnh Nha Trang là một trong những hình mẫu tự nhiên hiếm có của hệ thống vũng, vịnh trên thế giới bởi nó có hầu hết các hệ sinh thái điển hình, quý hiếm của vùng biển nhiệt đới. Đó là hệ sinh thái đất ngập nước, rạn san hô, rừng ngập mặn, thảm cỏ biển, hệ sinh thái cửa sông, hệ sinh thái đảo biển, hệ sinh thái bãi cát ven bờ. Đặc biệt khu vực Hòn Mun của Vịnh Nha Trang có đa dạng sinh học cao nhất với 350 loài rạn san hô chiếm 40% san hô trên thế giới. Trong số các đảo trong vịnh có nhiều đảo là các thắng cảnh nổi tiếng như:

Hòn Miễu

Hòn Miểu còn được gọi là đảo Bồng Nguyên nơi có Thủy Cung Trí Nguyên với những sinh vật kì lạ. Cách hồ là bãi sỏi đủ màu, đủ dáng, trải thành từng lớp trên bờ thay cho cát trắng.

Hình 2.1: Hòn Miễu

Hòn Mun

Là một đảo nhỏ trong Vịnh, sở dĩ có tên là “Hòn Mun” vì phía đông nam của đảo có những mỏm đá nhô cao, vách dựng hiểm trở tạo thành hang động, đặc biệt đá ở đây đen tuyền như gỗ mun, rất hiếm thấy ở những nơi khác. Kết quả khảo sát đa dạng sinh học Khu bảo tồn biển cho thấy Hòn Mun là nơi có rạn san hô phong phú và đa dạng nhất Việt Nam. Các nhà khoa học cũng đã tìm thấy 340 trong tổng số hơn 800 loài san hô cứng trên thế giới. Từ năm 2014, Khu bảo tồn biển Hòn Mun ra đời bao gồm các đảo như Hòn Tre, Hòn Miễu, Hòn Tằm, Hòn Một, Hòn Mun, Hòn Cau, Hòn Vung, Hòn Rơm, Hòn Nọc và vùng nước xung quanh. Diện tích khoảng 160km² bao gồm khoảng 38 km² mặt đất và khoảng 122 km² vùng nước xung quanh các đảo. Đây là khu bảo tồn biển đầu tiên tại Việt Nam. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Hình 2.2: Hòn Mun

Hòn Tằm

Là một điểm du lịch sinh thái biển đảo hấp dẫn, nơi đây vẫn còn lưu lại vẻ hoang sơ của thiên nhiên với thảm rừng nhiệt đới xanh mướt, bờ cát dài lãng mạn. Phía sau đảo này có một hang đá rất đặc biệt, kỳ bí mới được ngành du lịch phát hiện và đưa vào khai thác. Đó là hang Dơi nơi có rất nhiều đàn dơi cư trú trên những vách đá cheo leo ở độ cao 60m. Đảo được đầu tư phát triển nhiều loại hình thể thao bãi biển như dù bay, bóng chuyền bãi biển, đua xuồng Kayak, leo núi…. . Ngày 6-2-2023, Công ty Cổ phần Hòn Tằm Biển Nha Trang chính thức đưa khinh khí cầu đầu tiên ở Việt Nam vào phục vụ du khách, khoang hành khách làm bằng thép có sức chứa từ 25 đến 30 hành khách cùng lúc bay lên độ cao 150m để ngắm được toàn vịnh Nha Trang.

Hình 2.3: Hòn Tằm

Hòn Tre

Là đảo lớn nhất trong vịnh Nha Trang với diện tích trên 30 km², nằm cách trung tâm thành phố Nha Trang khoảng 5km về phía Đông, cách cảng Cầu Đá 3,5km vị trí tương đối biệt lập, có bãi tắm thiên nhiên đẹp, thảm thực vật trong khu vực còn nguyên sơ, khí hậu ôn hoà, ít gió bão, rất thuận lợi cho việc phát triển du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng biển. Khu vực quy hoạch đảo bao gồm 2 khu vực chức năng: Khu Vũng Me – Bãi Trũ – Đầm Già – Bãi Rạn được quy hoạch hướng tới một quần thể các dự án du lịch cao cấp bao gồm 7 dự án hiện có: Khu du lịch Con sẻ tre, Vinpearl resort & spa, Khu du lịch sinh thái và Thế giới nước Vinpearl, Công viên văn hóa Vinpearl, Công viên văn hóa Hòn Tre, Khu du lịch sinh thái Bãi Sỏi, Khu biệt thự và sân golf Vinpearl, giao thông đối ngoại của phân khu chủ yếu thông qua 2 cảng du lịch tại Vũng Me và tuyến cáp treo Vinpear (tuyến cáp treo vượt biển dài nhất thế giới). Khu Đầm Bấy được quy hoạch theo mô hình khu du lịch cộng đồng bao gồm khu vực dự án Khu du lịch thế giới biển và dự án Làng du lịch sinh thái Đầm Bấy.

Hình 2.4: Hòn Tre

Hòn Chồng – Hòn Vợ

Hình 2.5: Hòn Chồng – Hòn Vợ

Gồm 2 cụm đá lớn nằm bên bờ biển dưới chân đồi Lasan. Dưới chân đồi là bãi đá ngổn ngang có thể là do sự xâm thực của thủy triều lên ngọn đồi này. Cụm đá lớn ở ngoài biển gọi là Hòn Chồng, gồm một khối đá lớn vuông vức nằm trên một tảng đá bằng phẳng và rộng hơn, phía mặt đá quay ra biển có một vết lõm hình bàn tay rất lớn Cụm đá thứ hai có hình dáng một người phụ nữ ngồi trông ra biển – được đặt một cái tên có ý nghĩa gần gũi với Hòn Chồng – đó là Hòn Vợ, cụm đá này ít được du khách để ý hơn. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Đảo yến

Đây không phải là tên riêng của một đảo nào, mà cứ đảo nào có yến làm tổ thì gọi vậy. Nhưng trong 19 hòn đảo ở Vịnh Nha Trang thì Hòn Nội và Hòn Ngoại là nơi có nhiều yến nhất. Hòn Nội là đảo nằm phía trong, còn Hòn Ngoại nằm phía ngoài. Hòn Nội có bãi tắm đôi (có hai bờ biển một mặt hướng ra Vịnh Nha Trang mặt còn lại hướng vào một vũng lớn bị cô lập trong đảo mùa nước lên, nước sẽ tràn qua doi cát vào vũng) với cát trắng rất đẹp nhưng ít dùng cho du lịch chủ hoạt động chủ yếu trên đảo là khai thác Yến sào.

Hình 2.6: Đảo yến

Diamond Bay

Diamond Bay (Wonderpark Resort), một resort trên đại lộ Nguyễn Tất Thành, Nha Trang, Khánh Hòa là nơi diễn ra lễ đăng quang của cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2021, được hoàn thành chỉ sau bốn tháng xây dựng, khánh thành vào ngày 30 tháng 6 năm2021. (Hình 7 – Phụ lục)

Biệt thự Cầu Đá

Biệt thự Cầu Đá (Lầu Bảo Đại) tọa lạc trên đỉnh núi Chụt (núi Cảnh Long), là một di tích lịch sử văn hóa khá nổi tiếng, nằm cách trung tâm thành phố Nha Trang khoảng 6km. Đây là một công trình kiến trúc độc đáo, có sự kết hợp hài hòa giữa phong cách kiến trúc phương Tây với nghệ thuật hoa viên phương Đông. Lầu Bảo Đại được người Pháp đã xây dựng năm 1923 ban đầu là một cụm 5 biệt thự trên núi Chụt để làm nơi ăn ở cho các nhà hải dương học đến nghiên cứu vùng biển Đông Nam Á tại Viện hải dương học Đông Dương (hiện là Viện hải dương học Nha Trang) người Pháp đặt tên cho các ngôi biệt thự này theo tên các loài cây và hoa trồng xung quanh. Lần lượt từ mỏm núi trở vào là biệt thự Xương Rồng, Bông Sứ, Bông Giấy, Phượng Vĩ, Cây Bàng. Từ năm 1940 đến 1945, hoàng đế Bảo Đại và hoàng hậu Nam Phương thường đến nghỉ ngơi ở biệt thự Xương Rồng và Bông Sứ nên từ đó cụm di tích này được gọi là Lầu Bảo Đại.

Hình 2.7. Biệt thự Cầu Đá (Lầu Bảo Đại)

Suối khoáng nóng Tháp Bà Nha Trang Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Trung tâm du lịch suối khoáng nóng Tháp Bà Nha Trang vừa đầu tư xây dựng nhà kỹ thuật với diện tích khoảng 520m2 bao gồm: nhà giặt ủi, nhà xử lý bùn khoáng, nhà đóng sản phẩm bùn khoáng, kho chứa đồ… Đồng thời trung tâm cũng vừa nâng cấp và đưa vào hoạt động phục vụ du khách khu vực ngâm khoáng.

Nước khoáng nóng cũng như bùn khoáng Silic đã được công nhận về mặt y tế là có tác dụng rất tốt cho sức khoẻ. Ngoài tác dụng thư giãn, kích thích sự hoạt động của hệ thần kinh ngoại biên, nước khoáng nóng cũng như bùn khoáng còn có tác dụng tích cực đối với làn da, chữa được một số bệnh ngoài da thông thường và làm cho da mịn màng, sáng đẹp hơn.Vì vậy du khách rất thích thú với sản phẩm du lịch này, hầu như ai đã từng đặt chân đến Thành Phố Nha Trang thì đều sử dụng sản phẩm du lich ở suối khoáng nóng tháp Bà như tắm bùn, tắm khoáng nóng và thật thoái mái khi được ngâm mình trong bùn và khoáng.

Hình 2.8: Khu du lịch Suối khoáng nóng Tháp Bà

Khu du lịch Con Sẻ Tre

Hãy một lần đến với điểm du lịch Con Sẻ Tre cùng nằm trên đảo Hòn Tre nhưng có phong cách khác biệt với Hòn Ngọc Việt. Nơi đây được thiết kế theo phong cách cổ, dân dã, gần gũi với thiên nhiên. Ðặt chân lên đảo, du khách sẽ bắt gặp những mặt người ngộ nghĩnh được vẽ trên đá như đang hân hoan chào đón bạn.

Nét độc đáo ở đây là toàn bộ hệ thống nhà cửa, nhà hàng, nhà vườn, cầu, bàn ghế, giường, cột điện… đều làm bằng tre.

Con Sẻ Tre tựa lưng vào đồi với rừng cây xanh tươi tốt cùng hoa lá đủ mầu. Thấp thoáng trong rừng cây xanh là những nhà nghỉ khép kín xinh xắn và thơ mộng. Bạn sẽ cảm nhận được sự hào phóng của gió biển nguyên chất, nước biển xanh nồng nàn, tiếng sóng vỗ dịu êm làm cho tâm hồn bạn thư thái và khoan khoái. Bạn thỏa sức hít căng lồng ngực không khí trong lành, tinh khiết nơi đây và quên đi bao âu lo, căng thẳng đời thường. Con Sẻ Tre rất phù hợp với việc nghỉ ngơi thư giãn, tắm biển, lặn biển, câu cá, Nét đặc trưng của Con Sẻ Tre là lò nướng dân gian lộ thiên theo kiểu La Mã. Lò nướng hình tròn, khá lớn được xây thành hai tầng. Sáu ụ gạch cao chừng 4 mét của lò nướng được thắp sáng như 6 ngọn đuốc thiêng. Chủ nhân của khu du lịch cho biết: 5 ngọn tượng trưng cho 5 châu, còn ngọn thứ 6 tượng trưng cho người và đảo này. Những hải sản tươi rói được xếp lên lò gạch nướng lộ thiên như tôm hùm xiên que nướng, mực nướng xả ớt, sò nướng mỡ hành… Mùi khói thơm trộn lẫn với tiếng xè xè của những hải sản nướng làm thức dậy tất cả vị giác. Trong khung cảnh ấm cúng và thanh bình đó bạn sẽ thích thú hơn khi được nghe tiếng đàn ghi-ta thùng thánh thót, nghe những giọng ca lãng tử.

Với cảnh quan thiên nhiên ưu đãi, nhiều danh lam thắng cảnh đẹp, khí hậu lý tưởng, nhiều di tích lịch sử và công trình văn hoá nên Nha Trang đã trở thành một trong mười trung tâm du lịch lớn của cả nước, đặc biệt là du lịch biển với rất nhiều bãi tắm nổi tiếng như như bãi biển Nha Trang, Bãi Tiên,. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Về mặt sinh thái, vịnh Nha Trang là một trong những hình mẫu tự nhiên hiếm có của hệ thống vũng, vịnh trên thế giới bởi nó có hầu hết các hệ sinh thái điển hình, quý hiếm của vùng biển nhiệt đới. Đó là hệ sinh thái đất ngập nước, rạn san hô, rừng ngập mặn, thảm cỏ biển, hệ sinh thái cửa sông, hệ sinh thái đảo biển, hệ sinh thái bãi cát ven bờ. Đặc biệt, khu vực Hòn Mun của Vịnh Nha Trang có đa dạng sinh học cao nhất với 350 loài rạn san hô chiếm 40% san hô trên thế giới.

Trữ lượng hải sản thuộc vùng biển ước khoảng 150 nghìn tấn, trong đó chủ yếu là cá nổi (70%). Khả năng cho phép hàng năm khai thác khoảng 70.000 tấn.

Ngoài các hải sản như cá, mực và các loại ốc, biển Nha Trang còn là nơi trú ngụ của chim yến, hàng năm cho phép khai thác khoảng 2.000 kg yến sào. Đây là một đặc sản quý mà không phải tỉnh nào trong cả nước cũng có thể có được, là nguồn nguyên liệu quý cho công nghiệp chế biến dược liệu bổ dưỡng cao cấp. Là một trong những đặc sản nổi tiếng thu hút khách du lịch thưởng thức.

Hình 2.9 Khu du lịch Con sẻ tre

2.2.1.2. Tài nguyên du lịch nhân văn

a) Di tích văn hóa lịch sử

Hàng năm, thành phố Nha Trang thu hút rất đông khách du lịch đến tham quan và nghỉ dưỡng. Ngoài những thắng cảnh nổi tiếng như bãi biển dài với bãi cát trắng tuyệt đẹp, các hòn đảo nổi tiếng như Hòn Tre, Hòn Tằm với đủ các trò chơi trên biển, khu nghỉ dưỡng Vinpearland, vịnh Vũng Rô, bãi dài Cam Ranh…Nha Trang còn có rất nhiều điểm đến văn hóa và lịch sử nằm ngày trong thành phố.

Nhà thờ Núi

Nằm trên độ cao 12 mét giữa trung tâm thành phố, Nhà thờ đá Nha Trang là địa điểm thu hút rất nhiều du khách, các nhà quay phim và nhiếp ảnh trong và ngoài nước. Tên chính thức của nhà thờ là Nhà thờ Chánh tòa Kitô Vua, nhưng thường được người dân trong vùng nhắc đến với tên gọi giản dị là nhà thờ đá, nhà thờ Nha Trang, nhà thờ Ngã Sáu. Phổ biến hơn cả vẫn là tên gọi Nhà thờ Núi. Nhà thờ là một trong những nét kiến trúc độc đáo mang đậm phong cách Pháp. Với tư tưởng truyền bá lối sống cao đẹp của Công giáo tại Nha Trang, giáo sĩ Louis Vallet (1869 – 1945) đã dành tâm huyết của ông để xây dựng nhà thờ. Sau khi mất, mộ của ông được đặt ở dưới chân núi của nhà thờ. Ngày 3 tháng 9 năm 1928, nhà thờ được khởi công xây dựng trên một mõm núi nhỏ có tên là núi Bông. Cái tên nhà thờ Núi cũng do đó mà có. Điểm thú vị là để tạo mặt bằng trên đỉnh núi, người ta đã sử dụng khoảng 500 vỏ trái mìn. Nhà thờ được xây dựng hoàn toàn theo lối kiến trúc nhờ thờ Công giáo phương Tây. Lối kiến trúc này giống với nhà thờ ở Sapa và một số địa điểm khác tại Việt Nam. Một gác chuông cao ở chính giữa có treo 3 quả chuông là điểm dễ nhận biết của các nhà thờ Công giáo phương Tây. Nhà thờ là một không gian đẹp được những nhà nhiếp ảnh và quay phim rất ưa thích. Những cặp tình nhân cũng lựa chọn nhà thờ để làm nơi chụp những tấm ảnh cưới của mình. Nhà thờ mở cửa đón khách tất cả các ngày trong tuần từ 8h sáng và vẫn duy trì các buổi giảng đạo vào buổi sáng và buổi chiều.

Hình 2.10: Nhà thờ núi Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Viện Hải Dương Học

Được thành lập năm 1923, là một trong những cơ sở nghiên cứu khoa học được ra đời sớm nhất ở Việt Nam. Viện Hải dương học nằm trên một khu đất cao ráo, rộng rãi kề ngay cảng Cầu Đá, cách trung tâm thành phố Nha Trang khoảng 6km về hướng Đông Nam. Đến thăm Viện, du khách sẽ được tận mắt xem Bảo tàng sinh vật biển với trên 20.000 mẫu vật của hơn 4.000 loại sinh vật biển và nước ngọt đã được sưu tầm, gìn giữ từ nhiều năm, bên cạnh những mẫu vật sống được nuôi thả trong những bể kính. Nơi đây có cả bộ xương cá voi khổng lồ dài tới gần 26m, cao 3m với 48 đốt sống được phục chế đầy đủ phục vụ nghiên cứu khoa học và khách tham quan du lịch.

Chùa Long Sơn

Chùa Long Sơn hay còn gọi là Chùa Phật trắng trước có tên là Đăng Long Tự, tọa lạc ở số 22 đường 23 tháng 10, phường Phương Sơn dưới chân đồi Trại Thủy ở Nha Trang. Ngôi chùa này được xây dựng cách đây hơn một trăm năm, trải qua nhiều lần trùng tu, và đến nay là ngôi chùa nổi tiếng nhất Khánh Hòa. Trên đỉnh đồi là bức tượng Kim Thân Phật tổ (còn gọi là tượng Phật trắng) ngồi thuyết pháp, tượng cao 21 m, đài sen làm đế cao 7 m, rất dễ nhìn thấy tại một khu vực rộng xung quanh Chùa. Tượng được xây từ năm 1963 do sự đóng góp của tăng ni phật tử của vùng lân cận. Xung quanh đài sen là chân dung bảy vị hòa thượng, đại đức đã tự thiêu để phản đối chính sách đàn áp Phật giáo của Ngô Đình Diệm trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 9 năm 1963. Dưới chân đài sen là bức tường chia thành những ngăn nhỏ để chứa hài cốt do các gia đình Phật tử gửi.

Hình 2.11: Tượng Phật trắng (Chùa Long Sơn)

Các di tích lịch sử của vương quốc Chămpa

Khánh Hòa có nhiều di tích lịch sử của vương quốc Chămpa. Trong đó Tháp Bà có lẽ là di tích nổi tiếng nhất. Tháp do vua Chămpa là Harivácman xây dựng vào những năm 813 – 817. Trải qua mưa nắng của thời gian, tháp bị hư hại nhiều. Thời Pháp thuộc, trường Viễn Đông Bác Cổ đã tổ chức dùng gạch xây lại nhiều phần và đắp một số tượng lên thân tháp. Mặt bằng thứ nhất của tháp được lát gạch, có 14 trụ và các bậc liên tiếp. Mặt bằng thứ hai là một cụm gồm bốn tháp, cả bốn tháp đều được xây dựng theo kiểu tháp của người Chăm gạch xây rất khít mạch, không nhìn thấy chất kết dính. Lòng tháp rỗng tới đỉnh, cửa tháp quay về hướng Đông. Mặt ngoài thân tháp có nhiều gờ, trụ và đấu. Trên đỉnh các trụ thường đặt gạch trang trí hoa văn hình vòm tháp, trông như chiếp tháp nhỏ đặt trên một tháp lớn trên thân tháp còn có nhiều tượng và phù điêu bằng đất nung, trong đó có hình thần Ponagar, thần Tenexa, các tiên nữ, các loài thú như nai, ngỗng vàng, sư tử…Tháp chính thờ thần Ponagar, tượng trưng cho sắc đẹp, nghệ thuật và sự sáng tạo. Các tháp khác thờ thần Siva, thần Sanhaka và thần Ganeca. Hàng năm, vào tháng 3 âm lịch người dân đến lễ bái ở Tháp Bà rất đông. Ngoài Tháp Bà, Khánh Hòa còn nhiều di tích Chămpa khác như Thành Hời, miếu Ông Thạch, Am Chúa, Bia Võ Cạnh… Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Hinh 2.12: Tháp Bà Ponagar

b) Các lễ hội

Gắn liền với những di tích lịch sử đẹp là những lễ hội gây ấn tượng sâu trong lòng khách du lịch đến thăm Nha Trang.

Lễ hội Tháp Bà: Đây là lễ hội lớn nhất trong khu vực để tưởng niệm nữ thần Mẹ Xứ sở (phiên âm tiếng Chăm là Po Ino Nogar). Theo truyền thuyết, Bà Mẹ Xứ sở là người có công tạo lập xứ sở, duy trì nòi giống, tìm ra cây lúa, dạy dân trồng trọt.. Lễ hội được tở chức từ ngày 20 đến 23 tháng 3 âm lịch hàng năm Nghi lễ có 2 phần chính:

Lễ Thay y (ngày 20/3): tháo bỏ xiêm y, mũ miện cũ, tắm rửa tượng nữ thần bằng nước lá thơm và thay xiêm y, mũ miện mới.

Lễ Cầu cúng (ngày 23/3) được tiến hành rất tôn nghiêm ca ngợi công đức Bà Mẹ Xứ sở và cầu mong cho dân sống yên bình, ấm no và hạnh phúc.

Sau phần lễ là phần hội chủ yếu là múa bóng (điệu múa có động tác uốn người, ưỡn hông như các vũ nữ Chămpa có ở phù điêu tại khu di tích Tháp Bà), múa dâng bông và hát bộ diễn các tích tuồng cổ trước ngôi đền chính. Trước đây còn kèm theo các cuộc đua thuyền thúng dưới chân tháp. Lễ hội Tháp Bà không chỉ thu hút đông đảo bà con người Việt, người Chăm ở Nha Trang, Khánh Hoà mà nhiều người ở khắp nơi trong nước cũng nô nức kéo về dự hội.

Lễ hội Cá voi: Từ xưa, ngư dân vùng ven biển đã cho rằng cá voi là một loài cá hiếm, không làm hại ai và thường giúp họ khi gặp giông bão trên biển. Lợi dụng điều này một số người đã thêu dệt thêm nhiều huyền thoại về cá voi, gắn cá voi với cuộc đời bôn tẩu của Nguyễn Ánh, tô vẽ chuyện cá voi đã cứu sống Nguyễn Ánh trong một vụ đắm thuyền, dùng thần quyền đề cao nhân vật này. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Sau khi xưng vương, Gia Long đã phong cá voi tước hiệu “Nam hải cự tộc ngọc lân Thượng đẳng Thần”. Các vua triều Nguyễn sau đó phong sắc cho cá voi với danh hiệu “Đại càng quốc gia Nam Hải”. Càng tin vào sự giúp đỡ của cá voi, ngư dân tổ chức việc thờ cúng hết sức thành kính. Họ kiêng gọi cá voi mà gọi là Cá Ông hoặc Ông Nam Hải, xây lăng thờ cúng gọi là Lăng Ông. Trong lăng có hòm chứa xương cá voi (gọi là Ngọc Cốt). Hàng năm, người ta tổ chức ngày giỗ đúng vào ngày ông lỵ (cá voi chết) và hai kỳ xuân tế thu tế, cúng cầu ngư vào mùa đánh bắt của mỗi năm. Nghi lễ cúng như nghi lễ tế đình, điều khác biệt là màn hát bá trạo kết thúc lễ tế và mở đầu cho hội hát chầu (có khi kéo dài đến 5-7 ngày).

Lễ hội Đền Hùng vào ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch hàng năm: Đền Hùng gắn liền với lịch sử huyền thoại của tổ tiên nước Việt: Lạc Long Quân lấy bà Âu Cơ sinh trăm trứng, nở thành trăm con, 50 con theo cha xuống biển, 50 con theo mẹ lên núi. Người con cả ở lại nối ngôi cha và truyền được 18 đời Vua Hùng.

Tại Nha Trang – Khánh Hoà, Lễ hội được tổ chức trang trọng hàng năm vào ngày 10/3 AL tại Đền Hùng Vương, hay còn gọi là Đền thờ Đức Quốc tổ Hùng Vương – toạ lạc tại đường Ngô Gia Tự, TP. Nha Trang, được xây dựng trong 3 năm từ 1971 dến 1974 thì hoàn thành – bằng những nghi lễ dâng hương, dâng hoa uy nghiêm, thành kính với sự tham dự của Lãnh đạo tỉnh, các sở, ban ngành, đoàn thể, đại diện các tôn giáo, đông đảo nhân dân và các cháu học sinh trong tỉnh.Nghi thức trang trọng, độc đáo thể hiện truyền thống tốt đẹp cao quý của dân tộc “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ người trồng cây”, “chim có tổ, người có tông”.

2.2.1.3. Vai trò, vị trí của du lịch trong sự phát triển kinh tế xã hội ở Nha Trang

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh uỷ và UBND tỉnh cấp uỷ, chính quyền các cấp chăm lo đến công phát phát triển du lịch, dịch vụ, như quảng bá du lịch, xúc tiến đầu tư, du lịch; quan tâm đến đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ hoạt động dịch vụ, du lịch nên số lượng khách du lịch trong nước và nước ngoài đến Nha Trang qua các năm đều tăng. Nếu năm 2013, Nha Trang mới đón được 100 ngàn lượt khách du lịch, thu nhập du lịch đạt 70 tỷ đồng; năm 2022, đón 1,53 triệu lượt khách du lịch, trong đó có gần 384 ngàn lượt khách lưu trú (gần 36 ngàn lượt khách du lịch quốc tế và 348 ngàn lượt khách nội địa), thu nhập du lịch ước đạt 1.561 tỷ đồng, thì năm 2023 thu hút 1,67 triệu lượt khách du lịch, tăng 9,15%; doanh thu du lịch đạt 1.873 tỷ đồng, tăng 19,99%. Năm 2024, Nha Trang đón khoảng 2,073 triệu lượt khách DL (tăng 24,13% so với năm 2023), trong đó hơn 440.000 lượt khách quốc tế (tăng 13,5%), số ngày lưu trú bình quân của khách DL là 2,09 ngày/khách; tổng doanh thu DL và dịch vụ ước đạt 2.142,9 tỷ đồng (tăng 14,41%)…

Với tốc độ tăng trưởng về khách cũng như thu nhập và GDP Du lịch, cơ cấu kinh tế của Thành Phố cũng được thay đổi theo hướng tăng tỷ trọng dịch vụ. Theo số liệu trong niên giám thống kê Thành phố Nha Trang năm 2013 thì giá trị tăng thêm ngành du lịch (giá so sánh 2007) chiếm 3,16% tổng GDP của thành phố, đến năm 2018 chiếm 7,12% tổng GDP của thành phố và năm 2021 tương ứng là 9,1%. Cơ cấu GDP dịch vụ từ năm 2018 – 2021 luôn chiếm từ 38,1% đến 39,7% trong tổng GDP toàn thành phố, năm 2023 dịch vụ tăng 12,6%. Chứng tỏ kinh tế dịch vụ giữ vị trí quan trọng trong kinh tế chung của thành phố. Năm 2023, tăng trưởng kinh tế ước đạt 11,2%; GDP bình quân đầu người năm 2023 ước đạt 2.200 USD, tăng 12,5%/năm.

Phát triển du lịch, ngoài việc thu hút lực lượng lao động trực tiếp, tăng thu nhập cho người dân, góp phần quan trọng trong công cuộc xoá đói giảm nghèo. Đồng thời ngoài việc tăng thu nhập cho địa phương, phát triển du lịch còn có vai trò nâng cao dân trí nhờ sự mở rộng giao tiếp của người dân với khách du lịch. Những sự kiện quan trọng như năm du lịch Nha Trang hay các lễ hội trên địa bàn thành phố sẽ góp phần nâng cao nhận thức về du lịch cho nhân dân trong tỉnh. Đây là một trong những lợi ích quan trọng, phù hợp với chính sách xã hội của Đảng và Nhà nước đối với đồng bào các dân tộc thiểu số. Ngoài ra, du lịch phát triển góp phần gìn giữ và làm tăng các giá trị cảnh quan, các di tích, các giá trị văn hoá của tỉnh trên trường quốc tế. Do vậy, có thể khẳng định, hoạt động của ngành du lịch ngày càng phát triển sôi động có vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh.

2.2.2. Hiện trạng môi trường du lịch Nha Trang Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Dân số thành phố Nha Trang dao động trong khoảng 370.000 người, cộng thêm khoảng 5.000 cư dân sinh sống trên các đảo; ngoài ra mỗi năm, TP Nha Trang đón khoảng 1,2 triệu lượt khách du lịch. Dân số và du lịch phát triển, kéo theo lượng rác khổng lồ tấn công Nha Trang.

Theo thống kê của Ban quản lý Khu Bảo tồn biển vịnh Nha Trang, mỗi ngày có khoảng 10 tấn rác thải du lịch, cộng với rác thải sinh hoạt của dân cư trên 6 khóm đảo đổ xuống biển khoảng 1 tấn rác nữa. Hiện có khoảng 380 lồng với gần 9.000 bè nuôi tôm hùm trên vịnh Nha Trang, thải ra không biết cơ man thức ăn thừa, bên cạnh đó là chất thải từ vô số nhà vệ sinh không có hầm chứa trên mặt nước.

Vùng lõi Hòn Mun là khu vực cần bảo vệ nghiêm ngặt, tuy nhiên mùa du lịch cao điểm, mỗi ngày có khoảng 40 tàu thuyền du lịch cùng với 500-600 khách qua lại, lặn ngắm san hô và tắm biển. Để thực hiện việc mở rộng 1ha mặt đất, chủ đầu tư đã đổ xuống mặt biển hàng vạn m3 đất đá, xây bờ kè, cầu cảng. Vì vậy, khoảng hơn 20ha rừng ngập mặn, cỏ biển, san hô… xung quanh đảo Hòn Tre đã và đang bị các nhà đầu tư chôn vùi không thương tiếc.

Một nghiên cứu mới đây của Viện Hải dương học Nha Trang đã cảnh báo: “Khối trầm tích xuất hiện trong vịnh Nha Trang theo chiều hướng gia tăng, vật chất lơ lửng trong nước biển cũng tăng nhanh”.

Theo kết quả đánh giá của cơ quan quản lý môi trường, hiện trạng môi trường của thành phố Nha Trang được đánh giá như sau:

Về công tác bảo tồn đa dạng sinh học: Các dự án bảo tồn biển (Khu bảo tồn biển vịnh Nha Trang, Khu bảo tồn biển Rạn Trào) đã phát huy được hiệu quả, nhiều khu vực rạn san hô đã từng bước được phục hồi kéo theo sự phục hồi của các loài thủy sản tại khu vực.

Về kết quả quan trắc các thành phần môi trường:

Chất lượng môi trường nước mặt, nước biển ven bờ ngày càng được cải thiện, nồng độ của các thông số quan trắc hầu hết đều nằm trong giá trị giới hạn qui định và có xu thế giảm theo thời gian, cá biệt chỉ xảy ra tình trạng ưu dưỡng ở khu vực đầm Nha Phu, cửa sông Cái và cửa sông Tắc, nhất là vào mùa mưa, đã làm cho nồng độ oxy thấp hơn giới hạn cho phép;

Hàm lượng dầu mỡ (hydrocarbon) thường cao hơn qui chuẩn cho phép ở hầu hết các trạm quan trắc nước mặt, nước biển ven bờ; Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Tình trạng nhiễm bẩn do hàm lượng coliform vượt quá giá trị giới hạn nhiều lần cũng khá phổ biến tại các điểm quan trắc, nhất là tại các điểm quan trắc trong các vũng vịnh, cửa sông do điều kiện vệ sinh cộng đồng khu vực ven sông, biển chưa cao, cùng với việc xả nước thải, chất thải rắn từ các khu dân cư, cơ sở sản xuất xuống vùng nước chưa tuân thủ các qui định của pháp luật.

Về số liệu phân tích chất lượng trầm tích biển: Kết quả tương đối tốt, ngoại trừ khu vực cửa sông Tắc Nha Trang có hiện tượng bị nhiễm bẩn coliform và hàm lương các chất cacbon hữu cơ, nitơ hữu cơ và photpho tổng hữu cơ cao hơn nhiều so với các khu vực khác.

Về chất lượng môi trường không khí, tiếng ồn tại các khu công nghiệp: Các thông số bụi, hàm lượng NO₂, SO₂, HC, CO tại hầu hết các trạm quan trắc đều đạt tiêu chuẩn cho phép; riêng mức ồn tại các khu công nghiệp thường cao hơn và vấn đề xử lý nix thải từ nhà máy đóng tàu Hyundai Vinashin ở khu vực Nam vịnh Vân Phong vẫn đang là vấn đề cần quan tâm trong kiểm soát ô nhiễm của doanh nghiệp.

2.2.3. Thực trạng kết cấu cơ sở hạ tầng du lịch Nha Trang

2.2.3.1. Cơ sở lưu trú

Tại thời điểm tháng 1/2023, toàn tỉnh Khánh Hòa có 406 khách sạn, resort và nhà khách từ 5 sao đến các cơ sở lưu trú chưa phân hạng. Trong đó, Nha Trang chiếm 95% tổng số khách sạn và 95% số lượng phòng và số giường trong tỉnh Khánh Hòa. Hiện thành phố Nha Trang có ba khách sạn 5 sao, năm khách sạn 4 sao và 12 khách sạn 3 sao với tổng cộng là 2.451 phòng.

Từ tháng 12/2022 đến đầu tháng 1/2023, hầu hết các khách sạn tăng giá từ 20% đến 30%. Có sự khác biệt rõ rệt giá phòng giữa các hạng. Giá phòng khách sạn 5 sao hơn gấp đôi khách sạn 4 sao và gần gấp 6 lần khách sạn 3 sao. Công suất phòng tại hầu hết các khách sạn vào thời điểm cuối tháng 1/2023 gần như đạt 90% vì đây là thời điểm tết âm lịch.

Hiện có thêm bốn dự án khách sạn đang được xây dựng là khách sạn Spring Hotel, Sea and Sun Hotel, Lam My Hotel và Nha Trang Palace Hotel. Như vậy, Nha Trang sẽ có khoảng 18 dự án khách sạn mới trong tương lai.

Tại thời điểm này gần 70% số dự án trong tương lai đã bắt đầu thi công. Trong ngắn hạn, Nha Trang sẽ tiếp nhận thêm một nguồn cung lớn từ 12 dự án mới. Savills cho rằng sẽ có hai dự án sớm đi vào hoạt động là Sheraton Nha Trang Hotel and Spa và khách sạn Spring Hotel.

Đa số các dự án khách sạn tương lai tại Nha Trang tọa lạc dọc tuyến đường Trần Phú, là đại lộ chạy dọc ven biển, chỉ có ba dự án nằm ngoài trung tâm thành phố và hai dự án khác nằm trên các đảo.

2.2.3.2. Khu vui chơi giải trí Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Cùng với thị trường khách sạn du lịch, trong vòng 2 đến 5 năm tới, thị trường bán lẻ của Nha Trang sẽ phát triển nhưng sẽ không có sự thay đổi lớn. Vào năm 2023, dự án Nha Trang Shopping Centre, đường Trần Phú dự kiến sẽ hoàn thành và đi vào hoạt động. Ngày 5/1/2023, Trung tâm thương mại Maximark Nha Trang thứ hai đã đi vào hoạt động với tổng diện tích kinh doanh khoảng 15.000 m2. Hiện tại, chuỗi hai siêu thị Maximark và Phố mua sắm Vinpearl là ba trung tâm bán lẻ hiện đại tại thành phố này với tổng diện tích bán lẻ khoảng 23.000 m2.

Trung tâm thương mại Maximark Nha Trang vừa đi vào hoạt động có công suất thuê đạt 99% với giá thuê dao động từ 20 – 40 USD/m2/ tháng. Siêu thị Maximark hiện đã cho thuê kín với giá thuê dao động từ 20 – 40 USD/m2/tháng. Công suất thuê tại Phố mua sắm Vinpearl đạt 76% với giá thuê từ 10 – 20 USD/m2/tháng.

2.2.3.3. Hệ thống cấp thoát nước

Nha Trang có Nhà máy nước công suất 70.000m3/ngày – đêm, các thị xã, thị trấn đều có nhà máy nước đảm bảo cấp nước đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh.

2.2.3.4. Hệ thống cấp điện

Khánh Hòa sử dụng nguồn điện của mạng quốc gia 220 KV, có nguồn điện diezen dự trữ, đáp ứng đủ mọi nhu cầu về điện cho các hoạt động sản xuất và sinh hoạt. Toàn tỉnh đã phủ điện 100% đến các xã.

2.2.3.5. Hệ thống dịch vụ viễn thông

Nha Trang sử dụng hệ thống tổng đài điện tử kỹ thuật hiện đại, các huyện đều có tổng đài số, 100% xã được phủ sóng điện thoại cố định, di động và mạng Internet. Toàn tỉnh có 103/105 xã có điểm phục vụ bưu chính – viễn thông, chiếm tỷ lệ 98%.

2.2.3.6. Hệ thống giao thông

Đường hàng không: Trước đây có thể bay đến Nha Trang và hạ cánh ngay trong thành phố tại sân bay Nha Trang, nguyên là một sân bay quân sự nằm trên đường Trần Phú. Hiện nay, sân bay Nha Trang đã đóng cửa và khách du lịch có thể tới thành phố biển này bằng sân bay quốc tế Cam Ranh, cách đó khoảng 40 km. Phương tiện đi lại giữa Nha Trang và sân bay Cam Ranh là xe buýt hoặc taxi. Vé xe buýt được bán ngay cửa ra sau khi lấy xong hành lý.

Đường Sắt: Nha Trang nằm trên tuyến đường sắt Bắc Nam thuận lợi cho việc liên kết với các tỉnh còn lại của Việt Nam. Ga Nha Trang là một trong những ga lớn trên tuyến đường sắt Bắc Nam của Việt Nam, tất cả các tuyến tàu lửa Thống Nhất đều dừng ở đây. Ngoài các tàu Thống Nhất, còn có các chuyến tàu SNT1-2, SNT34, SQN1-2 và chuyến tàu 5 sao đầu tiên chạy tuyến Sài Gòn-Nha Trang. Ngoài ga Nha Trang thành phố còn có 1 ga phụ là Ga Lương Sơn, nhưng ga này ít khi đón khách

Đường Thủy: Cảng Nha trang là một cảng biển nằm trong vịnh Nha Trang, là đầu mối vận chuyển hàng hóa và hành khách quan trọng bằng đường biển của thành phố Nha trang, tỉnh Khánh Hoà nói riêng và khu vực Nam trung bộ nói chung.

Đường bộ : Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Các tuyến đường đối ngoại: Quốc lộ IA chạy suốt chiều dài của tỉnh, Quốc lộ 26 nối với Đăk lăk.Tuyến đường mới nối Nha Trang với Đà Lạt đã rút ngắn khoảng cách Nha Trang đi Đà Lạt còn 140 km.

Đường nội tỉnh: Đường Nguyễn Tất Thành nối sân bay Cam Ranh với TP. Nha Trang, đường Phạm Văn Đồng nối đường Trần Phú ra Quốc lộ 1A, đường Khánh Bình – Ninh Xuân nối từ Quốc lộ 26 về Khánh Vĩnh… đã tạo được các tuyến giao thông thông suốt trong tỉnh. Đường lên khu du lịch Hòn Bà, đường ra khu du lịch Đầm Môn và những tuyến đường giao thông khác đã và đang được hoàn thiện để phát triển tiềm năng của các vùng kinh tế của tỉnh.

2.2.4. Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang

2.2.4.1. Hiện trạng về thị trường du lịch Nha Trang

Dựa trên những thay đổi của xu hướng phát triển thị trường du lịch thế giới và trong nước, thị trường khách du lịch Nha Trang trong giai đoạn đến năm 2023 và những năn 2030 được xác định gồm hai nhóm chính: thị trường trọng điểm và thị trường tiềm năng.

Thị trường trọng điểm:

Thị trường trọng điểm của du lịch Nha Trang đến năm 2030 được xác định bao gồm một số thị trường khách quốc tế và thị trường khách trong nước.

Thị trường khách quốc tế: Là một bộ phận của du lịch Việt Nam nên thị trường khách quốc tế trọng điểm của Nha Trang gồm những thị trường có lượng khách lớn đến Việt Nam, có khả năng chi tiêu cao, lưu trú dài ngày, đi du lịch Việt Nam thường xuyên, có nhiều mối quan hệ trao đổi hợp tác kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội khá chặt chẽ với Việt Nam hoặc các thị trường khách có điều kiện tiếp cận Việt Nam dễ dàng bằng các loại phương tiện giao thông…

Trên cơ sở phân tích hiện trạng dòng khách du lịch quốc tế đến Khánh Hoà, sự hấp dẫn của tài nguyên và xu hướng phát triển thị trường du lịch thế giới, trong những năm tới thị trường khách trọng điểm của Nha Trang bao gồm :

+ Thị trường các nước Mỹ, Úc, Nhật Bản…là những thị trường trọng điểm truyền thống của du lịch Nha Trang ;
+ Thị trường các nước ASEAN, đặc biệt là thị trường Thái Lan đi theo tuyến đường bộ Canavan;
+ Thị trường Nga (và các nước SNG), Hàn Quốc là những thị trường trọng điểm đang phát triển theo xu thế hiện nay;
+ Thị trường Trung Quốc cũng là thị trường trọng điểm cần hướng tới trong khuôn khổ hợp tác tiểu vùng, khu vực.

Cơ hội khai thác các thị trường khách quốc tế trên càng lớn khi sân bay Cam Ranh được nâng cấp và mở các đường bay trực tiếp đến một số nước hoặc thông qua các tuyến bay trực tiếp với Thủ đô Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh là những trung tâm du lịch lớn của quốc gia, cảng Nha Trang thành cảng biển du lịch, ga Nha Trang được nâng cấp.v.v…

Thị trường khách du lịch nội địa: Thị trường khách trong nước là thị trường trọng điểm do xu hướng đi du lịch ngày càng tăng nhờ kinh tế phát triển, mức sống cao hơn, thời gian rỗi nhiều hơn, nhận thức về du lịch được nâng cao, thông tin du lịch được phổ biến thường xuyên hơn. Bên cạnh đó với tài nguyên du lịch hấp dẫn, Khánh Hoà có nhiều cơ hội phát triển khách du lịch nội địa. Đối với du lịch Khánh Hoà thị trường truyền thống là từ thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ, đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh Tây Nguyên qua hệ thông đường không, đường bộ thuận tiện, trong đó đặc biệt chú trọng phát triển thị trường khách từ các tỉnh Tây Nguyên. Ngoài ra, du lịch Khánh Hoà cũng xác định thị trường Hà Nội và các tỉnh khu vực phía Bắc là một trong những thị trường trọng điểm.

Thị trường tiềm năng: Thị trường tiềm năng là những thị trường khách quốc tế lớn nhưng số lượng khách đến Nha Trang trong giai đoạn trước mắt còn hạn chế và khả năng chi tiêu chưa cao do khả năng tiếp cận giao thông khó khăn, số lượng đến khu vực Đông Nam Á và Việt Nam chưa nhiều, sự trao đổi thương mại và du lịch giữa Việt Nam với những nước này chưa phát triển.v.v…Các thị trường điển hình loại này như khối Bắc Âu, khối Benelux (Bỉ, Luxembour, Hà Lan), khối Đông Nam Âu, Niu Zi Lân, Canada… Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Đối với thị trường này cần quan tâm những khách đến từ Ý, Thuỵ Sĩ Thuỵ Điển và Canada và Đông Âu là những nước có khả năng phát triển dài hạn do lượng khách đi du lịch nước ngoài ở các nước này hàng năm khá đông.

2.2.4.2. Khách du lịch

Với lợi thế về vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên của mình, Nha Trang đã thu hút được nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế đến tham quan. Số lượng khách tăng khá nhanh qua các năm.

Nếu năm 2013, Nha Trang mới đón được 100 ngàn lượt khách du lịch, thu nhập du lịch đạt 70 tỷ đồng; năm 2022, đón hơn 1,53 triệu lượt khách du lịch thì năm 2023 thu hút 1,67 triệu lượt khách du lịch, tăng 9,15% so với năm 2022; Năm 2024, Nha Trang đón khoảng 2,180 triệu lượt khách DL, tăng 24,13% so với năm 2023.

Về cơ cấu khách du lịch, khách du lịch Nha Trang bao gồm hai loại – khách quốc tế và khách trong nước. Khách trong nước luôn chiếm tỷ lên cao hơn rất nhiều so với khách quốc tế. Năm 2022, số lượt khách quốc tế do các cơ sở lưu trú phục vụ chỉ chiếm 360210 lượt (23,52%) trong khi đó số lượt khách trong nước chiếm 1171014 lượt (76,48%). Năm 2023, số lượt khách quốc tế do các cơ sở lưu trú phục vụ chỉ chiếm 369501 lượt (22,1%) trong khi đó số lượt khách trong nước chiếm 1302602 lượt (77,9%). Năm 2024, số lượt khách quốc tế do các cơ sở lưu trú phục vụ chỉ chiếm 440390 lượt (20,2%) trong khi đó số lượt khách trong nước chiếm 1739618 lượt (79,8%). Tỉ lệ khách quốc tế giảm dần không phải do số lượt khách quốc tế giảm mà do tốc độ tăng số lượt khách trong nước lớn hơn tốc độ tăng số lượt khách quốc tế. (Phụ lục 3 – Bảng 2.1)

Sự biến động về số lượng các loại khách du lịch được thể hiện qua đồ thị sau :

Biểu đồ 2.1 : Số lượng khách du lịch giai đoạn 2022 – 2024

Số lượng khách du lịch tăng lên qua các năm dẫn đến số ngày khách quốc tế do các cơ sở lưu trú phục vụ cũng tăng lên. Năm 2022 số ngày khách do các cơ sở lưu trú phục vụ là 3898902 ngày thì đến năm 2024, con số này lên tới 4649030 ngày. Điều này mang tới nguồn thu không nhỏ cho các cơ sở lưu trú trong hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch.

Năm 2022, số ngày khách quốc tế do các cơ sở lưu trú phục vụ là 1032460 ngày (26,48%) trong khi đó số ngày khách trong nước là 2866441 ngày (chiếm 73,52%). Năm 2023, số ngày khách quốc tế do các cơ sở lưu trú phục vụ là 1107896 ngày (26,28%) trong khi đó số ngày khách trong nước là 3108077 ngày (chiếm 73,72%). Năm 2024, số ngày khách quốc tế do các cơ sở lưu trú phục vụ là 1154275 (chiếm 24,83%) trong khi đó số ngày khách trong nước là 3494755 (chiếm 75,15%). Sự biến động về số lượng ngày khách du lịch do các cơ sở lưu trú phục vụ được thể hiện qua đồ thị sau :

Biểu đồ 2.2 : Số lượng ngày khách do các CSLT phục vụ giai đoạn 2022 – 2024

2.2.4.3. Doanh thu từ du lịch Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Số lượng khách du lịch ngày càng tăng đã tạo điều kiện cho các tác nhân tham gia kinh doanh dịch vụ du lịch nâng cao kết quả kinh doanh của mình. Do vậy mà doanh thu từ hoạt động du lịch cũng tăng qua các năm.

Về doanh thu du lịch năm 2022 đạt 1.561 tỷ đồng, tăng 19,9% so với 2021, năm 2023 đạt 1.873 tỷ đồng, tăng 19,99% so với năm 2022; năm 2024 đạt 2.253 tỷ đồng, tăng 14,41% so với năm 2023.

Về cơ cấu doanh thu, doanh thu từ dịch vụ lưu trú luôn luôn chiếm tỉ lệ cao nhất ở các năm (chiếm 53% đến 54%), doanh thu bán hàng ăn uống có tỷ lệ cao thứ 2 (24%-25%). Các loại doanh thu vận chuyển hành khách, dịch vụ vui chơi giải trí, doanh thu bán hàng hóa và doanh thu khác chiếm tỉ lệ thấp nhưng cũng là nguồn thu đáng kể cho các tác nhân tham gia kinh doanh. Kết quả này được minh họa trên đồ thị dưới đây:

Bảng 2.1 Doanh thu từ hoạt động du lịch từ năm 2022 – 2024

(ĐVT: Triệu đồng)

Chỉ tiêu	Năm 2022		Năm 2023		Năm 2024
Chỉ tiêu	Giá trị	Cơ cấu (%)	Giá trị	Cơ cấu (%)	Giá trị	Cơ cấu (%)
Tổng DT	1.561.328	100	1.873.288	100	2.252.674	100
Doanh thu cho thuê buồng ngủ	847.645	54,29	1.017.008	54,29	1.208.333	53,64
Doanh thu lữ hành	19.204	1,23	23.041	1,23	39.394	1,75
Doanh thu vận chuyển hành khách	24.357	1,56	29.223	1,56	42.198	1,87
Doanh thu dịch vụ vui chơi giải trí	79.940	5,12	95.912	5,12	98.732	4,38
Doanh thu dịch vụ khác	35.754	2,29	42.898	2,29	46.551	2,07
Doanh thu bán hàng hóa	99.457	6,37	119328	6,37	116.649	5,18
Doanh thu bán hàng ăn uống	380.808	24,39	456.895	24,39	585.182	25,98
Doanh thu khác	74.163	4,75	88.981	4,75	115.635	5,13

(Nguồn : Sở văn hóa – Du lịch Khánh Hòa)

2.2.4.4. Sản phẩm du lịch Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Hiện nay Nha Trang đã phát triển nhiều loại hình và sản phẩm du lịch dựa trên tài nguyên du lịch biển là hệ thống sản phẩm truyền thống và thế mạnh của địa phương, bên cạnh đó cần chú trọng phát triển du lịch sinh thái núi và du lịch văn hoá để góp phần làm phong phú thêm loại hình và sản phẩm du lịch. Để thực hiện được mục tiêu trên, hướng phát triển loại hình và sản phẩm du lịch Nha Trang được định hướng theo địa bàn lãnh thổ và theo nhu cầu của thị trường khách du lịch.

a) Loại hình và sản phẩm du lịch theo lãnh thổ:

Du lịch Nha Trang tiếp tục tổ chức và xây dựng các loại hình du lịch trên cơ sở sự phân bố tài nguyên du lịch theo lãnh thổ như quy hoạch 2009 đã đề xuất để khai thác có hiệu quả hơn lợi thế tiềm năng du lịch. Ngoài ra, cần khai thác mối quan hệ du lịch khu vực để phát triển các loại hình du lịch mang tính điển hình, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch.

Căn cứ vào tiềm năng, đặc điểm và sự phân bố tài nguyên du lịch cũng như các điều kiện về cơ sở vật chất kỹ thuật trên địa bàn, những loại hình du lịch chủ yếu của Nha Trang từ nay đến năm 2030 vẫn chủ yếu là du lịch biển đảo, bao gồm:

Nghỉ dưỡng biển, vui chơi giải trí, tham quan, thể thao mạo hiểm, khám phá đáy biển và các đảo ven bờ… phát triển ở dải không gian ven biển;

Ngoài ra phát triển các loại hình du lịch bổ trợ, với vai trò làm phong phú thêm sản phẩm du lịch là :

Du lịch sinh thái núi: Nghỉ mát, thể thao leo núi…phát triển ở không gian phía tây tỉnh Khánh Hoà.
Du lịch văn hoá:Tham quan lễ hội, các di tích lịch sử văn hoá…trên toàn tỉnh, tìm hiểu bản sắc văn hoá các dân tộc ít người ở các huyện miền núi (Khánh Sơn, Khánh Vĩnh);
Du lịch MICE: Hội nghị hội thảo, hội chợ, khen thưởng chủ yếu ở Thành phố Nha Trang và các đảo trên vịnh Nha Trang;
Du lịch công vụ, thăm thân : Phát triển chủ yếu ở khu vực thành phố Nha Trang và phụ cận ;
Du lịch tàu biển : Phát triển ở khu vực thành phố Nha Trang và phụ cận (kết hợp với các di tích lịch sử văn hoá, các điểm danh lam thắng cảnh…).

b) Phát triển loại hình và sản phẩm du lịch theo thị trường:

Khách du lịch quốc tế : Đẩy mạnh phát triển các loại hình sản phẩm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí cao cấp và du lịch văn hoá bản địa. – Khách du lịch nội địa : Khách du lịch Việt Nam nói chung có thể tham gia nhiều loại hình du lịch phong phú. Hướng khai thác đối với thị trường khách nội địa là đẩy mạnh các tour ngắn ngày, tour du lịch hành hương lễ hội, tour du lịch cuối tuần với các hình thức nghỉ dưỡng, tắm biển và vui chơi giải trí hiện đại…

Để phù hợp với thị hiếu của các thị trường khách và khai thác có hiệu quả tiềm năng du lịch…, du lịch Nha Trang đến năm 2030 định hướng phát triển loại hình và sản phẩm du lịch tỉnh chủ yếu gắn với tài nguyên biển, đảo. Bên cạnh đó để góp phần đa dạng hoá sản phẩm du lịch, kéo dài thời gian lưu trú của khách, Nha Trang đang tiếp tục phát triển các sản phẩm du lịch bổ trợ như sinh thái núi, văn hoá.v.v…Cụ thể là : Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Hướng phát triển chủ yếu :

Nghỉ dưỡng biển, vui chơi giải trí, tham quan, thể thao mạo hiểm, khám phá đáy biển và các đảo ven bờ, du lịch tàu biển…; – Các loại hình và sản phẩm bổ trợ :

Du lịch sinh thái núi ;
Du lịch văn hoá;
Du lịch MICE;

2.2.4.5. Trình độ tổ chức quản lý du lịch

a) Tổ chức cụm, trung tâm và điểm du lịch :

Về giới hạn lãnh thổ : Cụm du lịch thành phố Nha Trang và phụ cận bao gồm phần lãnh thổ đất liền và phần biển đảo ven bờ với TP. Nha trang là trọng tâm. Phần ven biển trải dài từ phía nam TP. Nha Trang lên đến phía nam bán đảo Hòn Khói (một phần lãnh thổ huyện Ninh Hoà). Phần lãnh thổ đất liền của cụm bao gồm khu vực phía tây nam huyện Ninh Hoà (phía nam QL 26) và lãnh thổ các huyện Khánh Vĩnh, Diên Khánh…dọc theo hành lang tỉnh lộ 2 tạo thành hành lang du lịch đông – tây ở khu vực trung tâm

Về đặc điểm tài nguyên: Khu vực Nha Trang và phụ cận nổi trội tài nguyên du lịch biển, đảo với vịnh Nha Trang và quần thể các đảo trong lòng vịnh như Hòn Tre, Hòn Mun, Đảo Yến, Hòn Tằm, Hòn Một, Hòn Miểu, Hòn Mát…là hạt nhân ; khu vực đầm Nha Phu với đặc trưng riêng của tài nguyên biển đảo của các đảo hòn Thị, hòn Hèo…. Khu vực cảnh quan núi cao thuộc Khánh Vĩnh, Diên Khánh có nhiều tài nguyên du lịch núi như Suối Tiên, thác Yang Bay…Bên cạnh tài nguyên tự nhiên, hệ thống các di tích lịch sử văn hoá ở khu vực thành phố Nha Trang, huyện Ninh Hoà cũng là đặc điểm nổi bật của cụm.

Về tổ chức khai thác loại hình du lịch :

Du lịch sinh thái biển : Nghỉ mát, tắm biển, thể thao nước, tham quan đảo, lặn biển, câu mực, câu cá.v.v…;

Du lịch văn hoá: Tham quan hệ thống di tích trên địa bàn như chùa Pô Naga, bảo tàng, Viện Hải dương học…; hành hương lễ hội; Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Du lịch MICE : Thương mại, công vụ, hội chợ, hội thảo, festival, hội thao, khen thưởng, hoặc kèm theo các sự kiện đặc biệt khác (như đua thuyển buồm) …;

Du lịch tàu biển : Kết hợp du lịch biển và tham quan các di tích lịch sử, thắng cảnh trên đất liền khu vực thành phố Nha Trang và huyện Diên Khánh, Khánh Vĩnh.

Du lịch đồng quê: Kết hợp với các loại hình du lịch trên để khai thác đặc trưng các miền quê vùng phụ cận thành phố Nha Trang.

Cụm du lịch Nha Trang và phụ cận với các thế mạnh đặc biệt có khả năng thu hút khách cao và là cụm du lịch và nghỉ dưỡng lớn của khu vực duyên hải Nam Trung Bộ.

Trung tâm du lịch: Thành phố Nha Trang là trung tâm kinh tế, chính trị và văn hoá của tỉnh Khánh Hoà, nơi có cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật phát triển, có vị trí giao lưu thuận lợi được xác định là trung tâm du lịch của tỉnh Khánh Hoà và của cụm du lịch TP. Nha Trang và phụ cận. Không những thế, Nha Trang với vai trò to lớn về du lịch đối với khu vực, điều chỉnh quy hoạch TTPT Du lịch Việt Nam định hướng phát triển thành trung tâm du lịch của tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ. Ngoài ra, có thể xác định các trung tâm phụ trợ như các thị trấn Ninh Hoà, Diên Khánh và Khánh Vĩnh.

Hệ thống tuyến, điểm, khu du lich, đô thị du lịch:

Các điểm du lịch chính :

Bãi tắm Nha Trang, Hòn Tre (Bao gồm Con sẻ tre, hòn Ngọc Việt..); Hòn Mun, Hòn Tằm, Hồ cá Trí Nguyên, Đảo Yến, Hòn Một, Hòn Mát, Hòn Chồng, Tháp bà Pô Naga, Viện Hải dương học, Bảo tàng Khánh Hòa, Thư viện của Bác sĩ Yersin, Chợ Đầm Nha Trang, Di tích Am Chúa, Đền thờ Trần Quý Cáp, Bia Võ Cạnh, Chùa Long Sơn, thành cổ Diên Khánh, Lăng Bà Vú, cụm đảo hòn Thị, hòn Hèo, Hòn Lao, bán đảo Hòn Khói, nước nóng Trường Xuân, Ba Hồ,…

Khu du lịch:

Khu du lịch quốc gia: Vịnh Nha trang kết hợp hệ thống đảo Hòn Mun, Hòn Tre là khu du lịch quốc gia. Với đặc điểm là vịnh có cảnh quan đẹp (một trong 29 vịnh đẹp nhất Thế giới), trong không gian lãnh thổ vịnh có nhiều đảo đặc thù (Hòn Tre, Hòn Mun…) lại nằm bên thành phố biển Nha Trang thơ mộng…, theo hướng của điều chỉnh quy hoạch TTPT du lịch Việt Nam đến năm 2023, định hướng phát triển du lịch tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030 xác định khu du lịch quốc gia Khu du lịch quốc gia vịnh Nha Trang là một trong những khu du lịch biển hàng đầu của Việt Nam. Quy mô bao gồm Vịnh Nha Trang và phần đất liền dọc bờ vịnh, các đảo nằm trong khu vực vịnh. Diện tích đất liền ước khoảng 1.500ha.

b) Tuyến du lịch

Các tuyến du lịch nội tỉnh:

Tuyến du lịch quốc gia : Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.
Tuyến du lịch dọc theo quốc lộ IA và tuyến đường sắt Bắc Nam : Vân Phong – Nha Trang – Cam Ranh ;
Tuyến du lịch khám phá (tiềm năng) Thành phố Nha trang đi Trường Sa.

Tuyến du lịch địa phương :

Tuyến Nha Trang – Ninh Hoà – Vạn Ninh ; Tuyến Nha Trang – Cam Ranh – Khánh Sơn ;
Tuyến Nha Trang – Diên Khánh – Khánh Vĩnh.
Tuyến du lịch đường biển Thành phố Nha Trang đi các đảo ven bờ ;

Các tuyến du lịch ngoại tỉnh:

Nha Trang – thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long (QL. 1A, đường sắt hoặc đường biển);
Nha Trang – Phan Rang – Đà Lạt (QL.21 qua đèo Ngoạn Mục);
Nha trang và các tỉnh Tây Nguyên gắn với tuyến du lịch con đường xanh Tây Nguyên (QL.20 và 26) là tuyến du lịch mới;
Nha Trang – Đà Nẵng – Huế – Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ (Đường hàng không, đường sắt, QL1A, đường biển)
Nha Trang – Diên Khánh – Khánh Vĩnh đi Lâm Đồng

Tuyến du lịch tàu biển : Phục vụ khách tàu biển chủ yếu lận cận thành phố Nha Trang và dọc theo trục không gian Nha Trang – Diên Khánh;

2.2.4.6. Hiện trạng nguồn nhân lực phục vụ du lịch

Nguồn nhân lực trực tiếp kinh doanh du lịch của Thành phố thời gian qua có sự phát triển nhanh về số lượng. Năm 2020 lao động trong lĩnh vực u lịch mới chỉ có hơn 3 nghìn người thì tính đến tháng 8 năm 2024, toàn ngành có hơn 6 nghìn lao động hoạt động trong lĩnh vực du lịch.

Biểu đồ 2.3: Số lượng lao động du lịch tại Nha Trang

Không những phát triển về số lượng lao động mà du lịch còn giúp cho người lao động ngày càng cải thiện được đời sống của mình trên cơ sở tăng thu nhập bình quân.

Bảng 2.2: Lao động trong ngành du lịch tại TP Nha Trang

Chỉ tiêu	2019	2020	2021	2022	2024
Tổng số lao động	3147	4358	4689	5312	6238
Thu nhập bình quân(1.000đ)	1450	1575	1685	1895	2155

(Nguồn : Sở văn hóa – Du lịch Khánh Hòa)

Năm 2019, thu nhập bình quân của người lao động mới chỉ đạt 1,45 triệu đồng/người/tháng thì đến năm 2024 thu nhập đã đạt 2,155 triệu đồng/người/tháng. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Đây là một điểm tích cực trong hoạt động du lịch của Nha Trang.

Lực lượng lao động của ngành du lịch Thành phố tuy đông nhưng vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập, chất lượng lao động nhìn chung vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển du lịch trong xu thế hội nhập và phát triển. Công tác đào tạo phát triển nguồn nhân lực du lịch của thành phố trong những năm qua đã và đang được quan tâm.

Du khách nước ngoài đến Nha Trang không chỉ để thư giãn, giải trí mà còn đánh giá nền văn hóa của nước ta qua mỗi chuyến đi. Chính vì vậy, văn hóa nhân lực du lịch là yếu tố quan trọng trong việc phát triển du lịch nước nhà.

Hiện nay các nhà đầu tư thường xem việc xây dựng cơ sở vật chất là điều kiện đầy đủ để đi vào hoạt động kinh doanh, mà ít ai coi trọng việc đào tạo tay nghề cho nhân viên để phục vụ trong các cơ sở to lớn đó. Tình trạng xây xong cơ sở vật chất mới tuyển nhân viên và không tuyển được người có năng lực chuyên môn, dẫn đến khách sạn thì to lớn lộng lẫy hiện đại nhưng nhân viên thì yếu kém. Nhiều doanh nghiệp nhà hàng, khách sạn có khuynh hướng xem trọng nhân viên quản lý, xem thường nhân viên phục vụ tiếp tân. Do quan niệm đó nên việc huấn luyện chuyên môn cũng như chế độ lương bổng cho nhân viên bồi bàn không được quan tâm đúng mức, khiến đội ngũ này làm việc không ổn định.

Không chỉ thiếu sự đầu tư mà chương trình đào tạo cho đội ngũ lao động phục vụ trong lĩnh vực du lịch vẫn còn không ít bất hợp lý. Nhiều chuyên gia cho rằng việc đào tạo sinh viên ngành du lịch không nhất thiết phải cần đến tiến sĩ mà chỉ cần những giáo viên có kinh nghiệm chuyên môn, trong khi những người này lại chỉ tập trung làm ở nhà hàng khách sạn mà không tham gia giảng dạy. Việc đào tạo nguồn lao động trong lĩnh vực này không chỉ có đào tạo kỹ năng mà còn đào tạo phong cách, văn hóa và phẩm chất cho nhân viên. Phần lớn trong các trường, việc đào tạo còn mang nặng tính lý thuyết trong khi đây là ngành đòi hỏi phải có những hoạt động thực tế.

2.2.4.7. Hiện trạng về hợp tác phát triển du lịch

a) Hợp tác trong nước

Nhằm khai thác tốt hơn tiềm năng du lịch của TP Nha Trang nói riêng và tỉnh Khánh Hòa nói chung, Khánh Hòa đã xây dựng các chương trình hợp tác phát triển du lịch với các khu du lịch trong nước và đạt được nhiều thành tựu.

Giai đoạn 2018 – 2023, chương trình hợp tác phát triển du lịch TP. Hồ Chí Minh và Khánh Hòa đã đạt được một số kết quả đáng ghi nhận. Ngành Du lịch 2 địa phương đã phối hợp quảng bá hình ảnh, sản phẩm du lịch của mỗi địa phương thông qua các sự kiện văn hóa du lịch như: Ngày hội du lịch TP. Hồ Chí Minh, Hội chợ du lịch quốc tế TP. Hồ Chí Minh (ITE), lễ hội các món ngon. Sở VH-TT-DL TP. Hồ Chí Minh đã tổ chức các đoàn famtrip khảo sát du lịch, tổ chức cho các doanh nghiệp tìm hiểu cơ hội đầu tư tại Khánh Hòa. Đến nay, trên địa bàn Khánh Hòa có 26 dự án du lịch do các nhà đầu tư TP. Hồ Chí Minh làm chủ đầu tư với tổng số vốn trên 6.000 tỷ đồng, trong đó có 5 dự án đã đi vào hoạt động kinh doanh và đạt hiệu quả cao. Ngoài ra, ngành Du lịch 2 địa phương cũng đã trao đổi kinh nghiệm trong công tác quản lý; hợp tác bồi dưỡng, đào tạo nguồn nhân lực du lịch; hợp tác xây dựng, phát triển các sản phẩm du lịch như tổ chức đón khách du lịch tàu biển… Tại hội nghị, lãnh đạo 2 Sở VH-TT-DL TP. Hồ Chí Minh và Khánh Hòa đã ký kết chương trình hợp tác phát triển du lịch giai đoạn 2025 – 2017. Theo đó, việc hợp tác phát triển du lịch giữa 2 địa phương sẽ tập trung vào 5 lĩnh vực: trao đổi thông tin về tình hình phát triển du lịch; xúc tiến, quảng bá du lịch; bồi dưỡng, đào tạo nguồn nhân lực du lịch; phát triển sản phẩm du lịch; quy hoạch, kêu gọi đầu tư. Sở VHTT-DL Khánh Hòa và TP. Hồ Chí Minh sẽ tổ chức họp sơ kết định kỳ 2 năm 1 lần để đánh giá tình hình hợp tác phát triển du lịch giữa 2 địa phương.

b) Hợp tác quốc tế về du lịch Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Cùng với một số nước tại châu Á và châu Phi, Việt Nam đã lọt vào danh sách các nước được Tổ chức Du lịch thế giới của Liên hợp quốc (UNWTO) triển khai dự án đào tạo kỹ năng hoạt động trong ngành du lịch cho khu vực tư nhân ở các nước đang phát triển. Đây là một cơ hội lớn cho TP.Nha Trang nâng cao các kỹ năng cho nhân viên trong các lĩnh vực du lịch then chốt nhằm tăng cường kỹ năng quản lý và kinh doanh du lịch để tăng doanh thu và có sức phục hồi tốt trong các tình huống khủng hoảng.

Ngày 20/01/2025, Việt Nam và Luxembourg đã ký Nghị định thư Dự án “Tăng cường năng lực nguồn nhân lực ngành Du lịch và Khách sạn Việt Nam” mang tên VIE/031. Dự án VIE/031 được thực hiện trong 3 năm tại Huế, TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Vũng Tàu, Đà Nẵng, Đà Lạt, Nha Trang, Hải Phòng và Cần Thơ. Tổng vốn của Dự án là 3.384.000 EUR, trong đó tài trợ của Luxembourg là 2.950.000 EUR và vốn đối ứng của Việt Nam là 434.000 EUR. Đây là Dự án tiếp nối 3 dự án mà Chính phủ Đại công quốc Luxembourg đã tài trợ cho Du lịch Việt Nam từ năm 2010 (Dự án VIE/002, VIE/009 và VIE/015) để tăng cường năng lực nguồn nhân lực ngành Du lịch và Khách sạn tại Việt Nam. Dự án VIE/031 sẽ tập trung vào việc tiếp tục phát triển chất lượng nguồn nhân lực du lịch đạt đến trình độ quốc tế. Trong đó, có ưu tiên mở rộng và nâng cấp các cơ sở đào tạo hiện có, đáp ứng tốt nhu cầu của ngành Du lịch và góp phần nâng cao tính bền vững trong hoạt động đào tạo.

Ngoài ra còn có nhiều chương trình hợp tác quốc tế về du lịch như: Dự án Phát triển nguồn nhân lực đã phối hợp với Viện Quản lý và Phát triển châu Á đã tổ chức các chương trình tập huấn “Nâng cao nhận thức du lịch” cho các cán bộ của Tổng cục Hải quan và Tổng cục An ninh tại Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh, Đà Lạt, Đăk lăk, Quy Nhơn, Nha Trang, Quảng Bình, Hòa Bình; Hợp tác, trao đổi, kinh nghiệm giữa 2 nước ViỆT – Trung để tạo ra các sản phẩm du lịch mới, hấp dẫn, phù hợp với du khách Trung Quốc cũng như khảo sát, học tập kinh nghiệm tại Trung Quốc; Chương trình Du lịch Thanh niên +3 tại Thái Lan – cơ hội hợp tác quảng bá du lịch mỗi nước trong khối ASEAN…

2.2.4.8. Công tác tuyên truyền xúc tiến và quảng bá du lịch

Trong giai đoạn 2022 đến 2024, TP.Nha Trang đã thực hiện nhiều hoạt động xúc tiến du lịch với nhiều hình thức khác nhau trên phạm vi trong nước và quốc thế. Nhìn chung, công tác xúc tiến, quảng bá du lịch đã đi sâu vào trọng tâm, trọng điểm, gắn kết được với các thị trường du lịch, doanh nghiệp và các điểm tham quan du lịch Nha Trang.

Đài Phát thanh Truyền hình Khánh Hòa, tăng cường phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam và các Đài Truyền hình các tỉnh bạn, các Công ty quảng cáo sản xuất các chương trình có lồng ghép nội dung quảng bá du lịch theo hướng xã hội hóa.

Báo Khánh Hòa, Hội nhà báo: Tăng cường công tác tuyên truyền quảng bá du lịch trên Báo điện tử, mạng VietNamNet; viết các tác phẩm về Du lịch. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch, thực hiện in và phát hành tập sách ảnh “Nét đẹp xứ Trầm Hương”, tái bản sách “ Khánh Hòa những địa chỉ văn hóa và danh thắng ” dùng cho Hướng dẫn viên du lịch.

Trung tâm xúc tiến du lịch thực hiện nhiều chương trình xuvs tiến du lịch như: Năm 2022, Khánh Hòa thực hiện Chương trình phát triển Du lịch. Từ ngày 28/8-02/9/2022, Trung tâm Thông tin Xúc tiến Du lịch Khánh Hoà đã tổ đoàn cho các doanh nghiệp tham gia gian hàng quảng bá du lịch tại Hội chợ Sao Vàng Đất Việt được tổ chức tại Cung Văn hóa Hữu Nghị Việt Xô-Hà Nội. Gian hàng du lịch Nha Trang – Khánh Hoà được sự phối hợp chung của nhiều đơn vị du lịch đã tạo thành một mối liên kết và gây được nhiều ấn tượng cho du khách khi đến tham quan gian hàng. Ngoài việc giới thiệu các sản phẩm du lịch, gian hàng du lịch Khánh Hòa cũng giới thiệu đến khách tham quan các sản phẩm đặc sản của Nha Trang – Khánh Hòa như yến sào, mỹ nghệ và hàng hàng hải sản Nha Trang. Trong thời gian hội chợ, gian hàng Khánh Hòa đã thu hút được hàng ngàn lượt khách đến tham quan, tìm hiểu về du lịch Nha Trang-Khánh Hòa. Đây là cơ hội để Du lịch Khánh Hoà quảng bá, xúc tiến du lịch đến thị trường trọng điểm tại Hà Nội, là thị trường khách du lịch nội địa tiềm năng của Du lịch Nha Trang- Khánh Hoà hiện nay và trong thời gian tới.

Ngày 07/04/2024, Trung tâm Thông tin Xúc tiến Du lịch Khánh Hòa đã tổ chức đoàn tham gia Ngày hội Du lịch TP Hồ Chí Minh lần VII – 2024 được tổ chức từ ngày 07/4 đến 10/4/2024 tại Công viên 23/9, quận 1, TP Hồ Chí Minh. Tại gian hàng hội chợ du lịch, Trung tâm đã cùng các doanh nghiệp giới thiệu, quảng bá các sản phẩm du lịch biển đặc sắc của Nha Trang-Khánh Hòa và trưng bày các ấn phẩm của các doanh nghiệp để giới thiệu các điểm đến. Trong thời gian diễn ra hội chợ du lịch, Trung tâm Suối khoáng nóng Tháp Bà còn tổ chức chương trình “Đắp mặt nạ bùn khoáng miễn phí” cho khách hàng đến tham quan gian hàng du lịch Nha Trang Khánh Hòa, KDL Cát Trắng Dốc Lết có chương trình khuyến mại cho khách, các chương trình đã thu hút được nhiều khách tới tham quan và tìm hiểu về các sản phẩm du lịch. Ngoài ra, trong khuôn khổ Ngày hội du lịch, Trung tâm Thông tin Xúc tiến Du lịch còn tham dự liên hoan tôn vinh thương hiệu du lịch Việt.

Năm 2024, Trung tâm Thông tin Xúc tiến Du lịch Khánh Hòa đã phối hợp với các đơn vị để thực hiện các chương trình xúc tiến, quảng bá du lịch Nha Trang – Khánh Hòa, chuẩn bị các nội dung thông tin bằng tiếng Nga, hình ảnh đẹp về Nha Trang, các ấn phẩm và tài liệu quảng bá tại hội chợ Otdykh Leisure Moscow (Liên bang Nga).

Hội chợ Otdykh Leisure Moscow sẽ diễn ra tại trung tâm hội chợ IEC Grocus Expo – Matiw trong thời gian từ ngày 18/9 – 25/9/2024 với nhiều hoạt động như: Khảo sát nghiên cứu về lịch sử, văn hóa kiến trúc bảo tàng, và các công trình nghệ thuật, mỹ thuật, tham gia các diễn đàn về phát triển du lịch quốc tế vùng và từng lãnh thổ tại Nga nhằm kết nối các hãng lữ hành, Hiệp hội du lịch cùng các chuyên gia du lịch Nga đến với du lịch Nha Trang-Khánh Hòa nói riêng và du lịch Việt Nam nói chung. Theo kế hoạch đoàn công tác xúc tiến du lịch của tỉnh sẽ kết hợp với chương trình “ Những ngày Văn hóa Việt Nam tại Liên Bang Nga ” do Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch tổ chức trong thời gian từ ngày 20 – 27/9/2024 để có cơ hội tham gia tổ chức xúc tiến, quảng bá du lịch Nha Trang-Khánh Hòa đến với thị trường khách du lịch Nga, một thị trường đầy tiềm năng của du lịch Nha Trang Khánh Hòa. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Tuy nhiên, công tác xúc tiến, quảng bá vẫn còn một số hạn chế như chưa đáp ứng yêu cầu, chưa có hoạt động xúc tiến du lịch tạo ra sự hấp dẫn thường xuyên. Nội dung triển khai chưa nhiều, còn bị động, tính chuyên nghiệp chưa cao, thiếu sự hợp tác, chia sẻ và hỗ trợ từ các doanh nghiệp du lịch.

2.2.4.9. Đầu tư và phát triển du lịch

Kinh tế của TP Nha Trang tiếp tục chuyển dịch theo cơ cấu: dịch vụ – du lịch 44,19%, công nghiệp – xây dựng 42,23%. Do đó, hàng trăm nhà đầu tư cũng đến với Nha Trang như một điểm hấp dẫn đầu tư, đặc biệt là du lịch và bất động sản.

Theo quy hoạch được phê duyệt ở vùng kinh tế trọng điểm của tỉnh Khánh Hòa, số lượng các dự án phát triển du lịch khá lớn, trong đó tập trung ở Khu miền Tây TP Nha Trang, hiện tại có 31 dự án được UBND tỉnh cho phép đầu tư với số vốn đưng ký lên đến gần 14 nghìn tỷ đồng.

Với nhiều lợi thế hơn hẳn các nơi khác, Nha Trang đã thu hút được nhiều nhà đầu tư tiềm lực tài chính và năng lực kinh nghiêm trong đầu tư, quản lý điều hành dự án và kinh doanh có hiệu quả. Nhiều khách sạn được đầu tư xây dựng đạt tiêu chuẩn từ 4 đến 5 sao như Vinpearland; Novotel; Sheraton; Evasion Six Senses Hideway…

Ở khu vực Bãi Dài, hầu hết phần diện tích phía Đông đại lộ Nguyễn Tất Thành (giáp Biển) đã được UBND tỉnh cho phép các nhà đầu tư lập dự án tại đây. Hiện có 5 nhà đầu tư đã được cấp phép xây dựng, các nhà đầu tư còn lại đã được cấp giấy chứng nhận đầu tư và đang tiến hành các bước xin cấp phép xây dựng. Đáng chú ý, từ năm 2023, khá nhiều khu đô thị mới được hình thành và phát triển nhanh chóng, đặc biệt là về phía Tây thành phố Nha Trang. Thống kê của Savills Việt Nam cho thấy, số dự án ở phía Tây chiếm đến hơn 50% tổng số dự án tương lai của Nha Trang. Một số dự án khu đô thị lớn như Venesia, Mỹ Gia, Phước Long đều nằm ở phía Tây Thành phố.

Mô hình đang được coi là hình ảnh của một Nha trang trong tương lai là khi toàn bộ khu đô thị sẽ sử dụng năng lượng gió, nước và rác thải của khu đô thị để cung cấp cho các ngôi nhà. Toàn bộ cảnh quan sẵn có của thiên nhiên sẽ được giữ lại và tôn tạo để người dân được hưởng lợi từ thiên nhiên. Nha trang sẽ thành một thành phố xanh, nơi cuộc sống của con người được hòa cùng với thiên nhiên sẽ tạo nên một sự khác biệt cho Nha trang.

Hiện tại UBND thành phố Nha Trang đã có kế hoạch thuê các chuyên gia tư vấn trong nước và cả các chuyên gia nước ngoài nghiên cứu và lập quy hoạch phát triển Nha Trang trở thành “Thành phố sự kiện” như đã đề ra, đồng thời, có những khu đô thị mới thân thiện với môi trường. Điều đó cũng phù hợp với xu hướng xanh hóa mà các khu đô thị lớn trên thế giới đang hướng đến.

2.3. Cơ hội thách thức phát triển bền vững du lịch Nha Trang Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

2.3.1. Đánh giá nhanh tính bền vững của du lịch Nha Trang dựa vào hệ thống chỉ tiêu

2.3.1.1. Về đáp ứng nhu cầu của du khách

Tỷ lệ số khách quay lại trên tổng số khách

Theo điều tra của http://vietbao.v/Kinh-te/, Số lượng khách nước ngoài quay trở lại Việt Nam chỉ đạt 15%, đây là con số được đánh giá là quá thấp.

Nghiên cứu của một tác giả khác trong Tạp chí Khoa học và Công nghệ, Đại học Đà Nẵng Số 5 (40) 2023 tiến hành điều tra 300 khách du lịch nội địa, trong đó 41% khách có nhu cầu trung bình và thấp về sự đa dạng và 59% khách du lịch có nhu cầu cao về sự đa dạng, kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ số lượng khách du lịch nội địa quay trở lại Nha Trang như sau:

Bảng 2.3 : Tỷ lệ khách quay lại Nha Trang năm 2023

Chỉ tiêu	Nhóm có nhu cầu trung bình và thấp về sự đa	Nhóm có nhu cầu cao về
	dạng	sự đa dạng
Tỷ trọng mẫu	41%	59%
Quyết định quay trở lại Nha Trang	84%	66%

(Nguồn:Tạp chí Khoa học và Công nghệ, Đại học Đà Nẵng Số 5(40)2023) Theo kết quả điều tra của nhóm điều tra cho nghiên cứu này, điều tra 300 mẫu khách du lịch, trong đó có 50 khách quốc tế và 250 khách nội địa, kết quả cho thấy tỷ lệ du khách quay trở lại Nha Trang như sau:

Bảng 2.4: Tỷ lệ khách quay lại Nha Trang năm 2024

Chỉ tiêu	Khách nội địa	Khách quốc tế
Tỷ trọng mẫu	83,33%	16,67%
Quyết định quay trở lại Nha Trang	84,8%	48%

(Nguồn: Kết quả điều tra của nhóm nghiên cứu)

Theo bảng số liệu ta thấy được tỷ lệ khách nội địa quay trở lại Nha Trang là lớn, chiếm 84,8%. Tỷ lệ khách quốc tế quay trở lại Nha Trang còn thấp, chỉ chiếm 48%, tuy nhiên đây lại là một tỷ lệ lớn so với các khu du lịch khác ở Việt Nam.

Số ngày lưu trú bình quân Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Điều tra các khu lưu trú của khách du lịch bao gồm 5 khách sạn từ 1 đến năm sao, kết quả điều tra cho thấy ngày lưu trú bình quân của khách du lịch nội địa và quốc tế như sau:

Bảng 2.5: Số ngày lưu trú bình quân của khách du lịch đến Nha Trang

(ĐV: Ngày)

Ngày khách lưu trú BQ	2.14
Khách quốc tế	2.62
Khách trong nước	2.03

(Nguồn: Kết quả điều tra của nhóm nghiên cứu)

Số ngày lưu trú bình quân của khách nội địa là 2,03 ngày thấp hơn số ngày lưu trú bình quan của khách quốc tế (2,62 ngày). Số ngày lưu trú bình quân chung của khách du lịch là 2,14 ngày. Lý do của sự chênh lệch này là khách nội địa hiểu biết rõ hơn về vị trí địa lý của Nha Trang, mặt khác nhu cầu du lịch của khách nội địa chủ yếu là ngắm cảnh quan thiên nhiên ít chú trọng đến các sản phẩm du lịch khác. Trong khi đó nhu cầu của khách quốc tế là ngoài ngắm cảnh quan thiên nhiên ra, họ còn chú trọng vào việc hưởng thụ các sản phẩm du lịch khác như tìm hiểu phong tục tập quán, mua các loại sản phẩm truyền thống, …

Tỷ lệ các rủi ro về sức khỏe do du lịch/tổng số khách

Rất may mắn cho những du khách đến tham quan du lịch ở TP.Nha Trang – nơi có khí hậu tương đối mát mẻ, quanh năm khá ôn hòa, do vậy mà tỷ lệ rủi ro về sức khỏe do du lịch chiếm rất ít.

Một kết quả bất ngờ từ cuộc điều tra là tỷ lệ du khách nội địa gặp rủi ro về sức khỏe lại lớn hơn tỷ lệ du khách quốc tế. Phải chăng du khách quốc tế có tình trạng sức khỏe tốt hơn người Việt Nam, hay là do khách quốc tế thích nghi tốt hơn với vấn đề thay đổi thời tiết khí hậu mà môi trường sống.

Bảng2.6 : Tỷ lệ rủi ro về sức khỏe do du lịch tại Nha Trang

ChỈ tiêu	Khách trong nước	Khách quốc tế
Tỷ lệ ốm	5/250	1
Tỷ lệ rủi ro do tai nạn	1/250	0

(Nguồn: Kết quả điều tra của nhóm nghiên cứu)

2.3.1.2. Đánh giá tính bền vững của du lịch lên phân hệ sinh thái tự nhiên

Lượng chất thải chưa được xử lý: Theo thống kê của Sở tài nguyên môi trường tỉnh Khánh Hòa. Hiện nay lượng rác thải sinh hoạt và rác thải từ các hoạt động kinh doanh, dịch vụ du lịch là rất lớn. So với các địa phương khác thì TP Nha Trang có tỷ lệ rác thải được xử lý là lớn – 80%. Tuy nhiên lượng rác thải còn lại – 20% cũng là một tác nhân lớn gây ô nhiễm môi trường và có tác động xấu tới ngành du lịch. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Lượng nước tiêu thụ của mối du khách: Điều tra ở các khách sạn cho thấy có sự tăng lên về lượng nước tiêu thụ của các khách sạn qua các năm. Điều này được giải thích là do số lượng du khách ngày càng nhiều, mặt khác lượng nước bình quân mỗi du khách sử dụng trong một ngày cũng tăng.

Lượng điện tiêu thụ của mỗi du khách : Chất lượng dịch vụ ngày càng được nâng cao, du khách cư trú tại các khu lưu trú ngày càng được chăm sóc tốt hơn, có nhiều sự lựa chọn hơn bởi sự đa dạng của các dịch vụ. Do vậy mà lượng điện tiêu thụ của mỗi du khách đang có chiều hướng tăng lên. Năm 2020, bình quân mỗi du khách sử dụng 10 kWh/ngày, năm 2021, bình quân mỗi du khách sử dụng 10,3 kWh/ngày, năm 2022, bình quân mỗi du khách sử dụng 11 kWh/ngày, năm 2023, bình quân mỗi du khách sử dụng 12 kWh/ngày, năm 2024, bình quân mỗi du khách sử dụng 12,7 kWh/ngày. Sự tăng lên về mức sử dụng điện của khách du lịch này đang tạo áp lực lớn cho ngành điện lực Nha Trang, đòi hỏi phải thay đổi công nghệ dịch vụ, sử dụng thiết bị tiết kiệm điện.

Diện tích cảnh quan bị xuống cấp : Nhờ sự quản lý tốt của các ban ngành cũng như ý thức bảo về tài nguyên thiên nhiên của người dân địa phương mà Nha Trang vẫn bảo tồn và duy trì được cảnh quan thiên nhiên của địa phương. Không những thế, hiện nay ban quản lý khu bảo tồn biển vịnh Nha Trang đã trồng được tổng cộng 6,5 ha rừng ngập mặn ở khu vực đầm Bấy, tại thêm nét đẹp tự nhiên cho khu du lịch Nha Trang.

Mức độ tiêu thụ các sản phẩm động, thực vật quý hiếm: Thực tế điều tra các khách du lịch cho thấy rằng việc tiêu thụ các sản phẩm động, thực vật quý hiếm vẫn còn xảy ra với tỷ lệ lớn, 10,38% trong tổng số khách du lịch sử dụng loại sản phẩm này. Đó là các loại động vậy như nai, hoẵng, lợn rừng, nhím, rắn, …

2.3.1.3. Đánh giá tính bền vững của du lịch lên phân hệ kinh tế

Trên phân hệ kinh tế, tính bền vững của du lịch được đánh giá qua một số chỉ tiêu sau :

Tỷ lệ số lao động trong ngành du lịch dành cho người địa phương so với tổng số lao động địa phương: giải quyết việc làm cho người lao động là một trong những nhiệm vụ của ngành du lịch. Hiện nay trên toàn TP Nha Trang có tổng cộng 83 nghìn lao động hoạt động trong tất cả các ngành, trong đó lao động trong ngành du lịch chiếm 7,95%. Tuy con số này đang thấp so với các ngành khác, nhưng nó góp phần không nhỏ vào việc ổn định trật tự xã hội, nâng cao đời sống cho người dân địa phương.

Tỷ lệ GDP của kinh tế địa phương do du lịch mang lại: Tuy lao động của ngành du lịch chỉ chiếm tỷ trọng thấp nhưng tỷ lệ GDP mà ngành du lịch đóng góp cho kinh tế địa phương lại rất lớn – chiếm 42% tổng GDP. Đây là một kết quả bất ngờ, nó chứng minh cho ngành du lịch – một ngành phục vụ cho bậc nhu cầu cao của con người.

Tỷ lệ giá trị hàng hóa địa phương trên tổng giá trị hàng hóa tiêu dùng cho du lịch: Hàng hóa tiêu dùng cho du lịch được tạo từ hai nguồn, do địa phương cung cấp và nhập khẩu từ các nơi khác về. Nha Trang chú trọng vào phát triển lĩnh vực du lịch dịch vụ nhưng không có nghĩa là không chú trọng vào các lĩnh vực linh tế khác. Tuy nhiên tỷ lệ hàng hóa tiêu dùng cho du lịch do địa phương cung cấp vẫn chưa cao, chỉ chiếm 12,33%. Do vậy TP Nha Trang nói riêng và tỉnh Khánh Hòa nói chung đang xây dựng các giải pháp vừa đẩy mạnh du lịch dịch vụ, vừa chú trọng vào công nghiệp hàng tiêu dùng để tận dụng nguồn lực du lịch của địa phương. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

2.3.1.4. Đánh giá tính bền vững của du lịch lên phân hệ xã hội – nhân văn Trên cơ sở điều tra phỏng vấn các chuyên gia trong lĩnh vực du lịch, tình bền vững của du lịch lên phâ hệ xã hội – nhân văn tại TP Nha Trang được đánh giá như sau :

Về dịch bệnh liên quan tới du lịch : Đây là điều ko thế không có trong mỗi khu du lịch, tuy nhiên mức độ cao hay thấp là do biện pháp quản lý của chính quyền địa phương và ý thức của người dân. Xét ở phạm vi TP Nha Trang, tình trạng dịch bệnh liên quan tới du lịch có xảy ra nhưng xảy ra ở mức độ thấp, như dịch bệnh tay chân miệng ở người . Tuy nhiên do có được sự quản lý sát sao của chính quyền và có các biện pháp phòng chống kịp thời, hữu hiệu nên tình trạng dịch bện đã giảm đi rất nhiều.

Về tệ nạn xã hội liên quan đến du lịch: Các khu du lịch là một trong những địa điểm để những thành phần bất hảo của xã hội thực hiện những hành vi xấu liên quan đến tệ nạn xã hội như sử dụng chất kích thích, ma túy, mại dâm, trong đó mại dâm là tệ nạn phổ biến nhất. Vừa qua Công an TP Nha Trang đã bắt được ổ mại dâm lớn tại khách sạn Thiên Bình 2 (25 Tô Hiến Thành) và khu vực đường Bến Chợ và đường Trương Định. Ngoài ra còn có các vụ khác liên quan đến sử dụng ma túy và chất kính thích (thuốc lắc) tại các phòng hát karaoke giải trí cho khách du lịch.

Hiện trang các di tích lịch sử văn hóa của địa phương: Hiện nay các di tích lịch sử văn hóa tại Nha Trang đang được bảo tồn và bảo vệ nghiêm ngặt.

Độ thương mại hóa của các sinh hoạt văn hóa truyền thống: lễ hội, ma chay, cưới xin, phong tục, tập quán… là những phong tục truyền thống thu hút nhiều du khách đến tham quan tìm hiểu. Các phong tục này đã được giới thiệu đến du khách và nhận được nhiều sự quan tâm của các du khách, đặc biệt là du khách nước ngoài. Tuy nhiên, các phong tục này chỉ nằm ở mức độ giới thiệu, việc đưa các phong tục này thành các sản phẩm du lịch mang lại doanh thu chưa được quan tâm nhiều.

2.3.2. Đánh giá chung về du lịch Nha Trang

2.3.2.1. Thành tựu

Tốc độ tăng trưởng cao, hiệu quả kinh tế – xã hội ngày càng lớn

Về khách du lịch: Lượng khách năm 2020 đạt hơn một triệu, đã về trước kế hoạch 1 năm và vượt dự báo của Tổ chức Du lịch thế giới 6 năm. Từ 2020 đến 2024 lượng khách du lịch luôn duy trì được tốc độ tăng trưởng . Khách du lịch quốc tế tăng 1,77 lần từ 1.230.563 lượt (năm 2020) lên 2.180.008 lượt (năm 2024). Khách du lịch nội địa ước tăng 2,46 lần, từ 886.005 lượt năm 2020 lên khoảng 3.494.755 lượt năm 2021. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Về thu nhập du lịch: Du lịch mang lại thu nhập ngày một lớn cho xã hội. Hoạt động du lịch thu hút sự tham gia của các thành phần kinh tế và mọi tầng lớp nhân dân, mang lại thu nhập không chỉ cho những đối tượng trực tiếp kinh doanh du lịch mà gián tiếp đối với các ngành liên quan, xuất khẩu tại chỗ và tạo thu nhập cho các cộng đồng dân cư địa phương.

Hiệu quả kinh tế – xã hội của hoạt động du lịch ngày càng rõ nét, góp phần xóa đói giảm nghèo và làm giàu cho xã hội

Du lịch phát triển đã góp phần tăng tỷ trọng GDP của ngành Du lịch trong khu vực dịch vụ. Ở đâu Du lịch phát triển, ở đó diện mạo đô thị, nông thôn được chỉnh trang, sạch đẹp hơn, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt; tạo ra khả năng tiêu thụ tại chỗ cho hàng hóa và dịch vụ, thúc đẩy các ngành khác phát triển; khôi phục nhiều lễ hội và nghề thủ công truyền thống; góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế cả nước và từng địa phương, tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo và vươn lên làm giàu, mở rộng giao lưu giữa các vùng, miền trong nước và với nước ngoài. Ước hiện nay, hoạt động du lịch đã tạo ra việc làm cho trên 2.000 lao động trực tiếp và khoảng 4.000 lao động gián tiếp cho nhiều tầng lớp dân cư, đặc biệt là thanh niên mới lập nghiệp và phụ nữ.

Bảng 2.8: Kết quả đạt được từ hoạt động du lịch tại Nha Trang

Chỉ tiêu	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	Năm 2024
Số lượt khách (triệu lượt)	1230563	1377000	1531224	1672103	2180008
Doanh thu(tr.đ)	1.086.066	1.301.107	1.561.328	1.873.288	2.252.674
GDP	32%	33,19	36,87	39,86	42%

(Nguồn : Sơ Văn hóa- Du lịch Khánh Hòa)

Về cơ sở vật chất kỹ thuật:

Trong những năm qua TP Nha Trang đã tập trung chỉ đạo đúng mức, hình thành nên các điểm du lịch, hệ thống cơ sở vật chất đủ điều kiện phát triển nhanh về số lượng từng bước đáp ứng nhu cầu ăn nghỉ và vui chơi giải trí của du khách.

Cơ sở lưu trú du lịch:

Bao gồm các khách sạn từ 1 đến 5 sao, khu du lịch ( Resort )…phát triển hợp lý các loại hình cơ sở lưu trú không những tạo sự độc đáo hấp dẫn khách mà còn mang lại lợi ích kinh tế, nâng cao hiệu quả đầu tư.

Đến năm 2023 toàn TP có 145 cơ sở lưu trú với tổng số 2.103 phòng với 3595 giường, trong đó. Khách sạn 5 sao: 09 cơ sở

Khách sạn 4 sao: 08 cơ sở
Khách sạn 3 sao: 31 cơ sở
Khách sạn 2 sao: 62 cơ sở
Khách sạn 1 sao: 19 cơ sở Khu nghỉ Resort: 06 điểm

Cơ sở ăn uống: Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Các cơ sở ăn uống du lịch bao gồm các nhà hàng, làng ẩm thực, quán cà phê, quán rượu có phục vụ ăn uống… Các cơ sở phục vụ ăn uống nằm trong các cơ sở lưu trú, phục vụ nhu cầu ăn uống, nghỉ ngơi, hội họp và giao lưu của khách đang lưu trú tại các khách sạn. Các cơ sở ăn uống nằm độc lập bên ngoài các cơ sở lưu trú, ở các điểm tham quan du lịch, trong các cơ sở vui chơi giải trí… nhằm phục vụ khách tham quan du lịch và các tầng lớp dân cư địa phương.

Ngoài ra còn có rất nhiều các quán ăn có qui mô từ 40 đến 50 ghế/quán, phục vụ các món ăn với giá cả phù hợp khả năng và nhu cầu đa dạng khách du lịch. Tại thời điểm hiện nay số lượng các nhà hàng ăn uống của các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế trên địa bàn huyên đảm bảo yêu cầu phục vụ khách du lịch.

Các điểm tham quan, dịch vụ vui chơi giải trí và các tiện nghi khác:

Hệ thống các điểm tham quan và vui chơi giải trí đã được quan tâm đầu tư xây dựng, nhưng chưa đáp ứng được nhu cầu hiện nay của khách du lịch. Hiện nay hoạt động tiêu khiển chính của khách chủ yếu là dựa vào cảnh quan thiên nhiên như: Đi bộ dạo phố, ngắm cảnh quan thiên nhiên, đi chợ và tham quan tìm hiểu các nét văn hoá dân tộc

Phương tiện vận chuyển, đưa đón khách:

Những phương tiện vận chuyển khách du lịch Nha Trang chủ yếu là các phương tiện chuyên chở khách du lịch đường bộ và đường biển. Các phương tiện này phần lớn thuộc sở hữu của các doanh nghiệp tư nhân và các thành phần kinh tế khác. Phương tiện vận chuyển khách du lịch trên bộ hiện có 75 xe từ 04 đến 45 chỗ ngồi với sức chứa 1200 khách, khoảng 15 đầu xe taxi chủ yếu thuộc các thành phần kinh tế trên địa bàn thành phố Nha Trang và các laoij tàu thuyền phục vụ tham quan vịnh và biển.

Nâng cao số lượng và chất lượng lao động ngành du lịch

Số lượng và chất lượng lao động trong ngành du lịch đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng các dịch vụ du lịch. Trong những năm gần đây, số lượng lao động trong ngành du lịch gia tăng một cách đáng kể. Cùng với sự gia tăng không ngừng về số lượng, chất lượng lao động cũng được nâng cao, trình độ chuyên môn, ngoại ngữ, thái độ và khả năng giao tiếp của nhân viên phục vụ từng bước được hoàn thiện, đáp ứng nhu cầu của du khách .

Du lịch thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triển, mở rộng giao lưu văn hoá và nâng cao dân trí, phát triển nhân tố con người, đảm bảo an ninh quốc phòng và trật tự an toàn xã hội. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Hoạt động du lịch đã tạo thêm nguồn thu để tôn tạo, trùng tu các di tích, di sản và nâng cao ý thức, trách nhiệm giữ gìn, phát triển di sản văn hoá vật thể và phi vật thể; khôi phục lễ hội, làng nghề truyền thống, truyền tải giá trị văn hoá đến các tầng lớp nhân dân và bạn bè quốc tế… tạo thêm sức hấp dẫn thu hút khách du lịch. Thông qua du lịch các ngành kinh tế xã hội khác phát triển; mở thêm thị trường tiêu thụ hàng hoá, dịch vụ cho các ngành khác, thúc đẩy hoạt động thương mại và mang lại hiệu quả cao với hình thức xuất khẩu tại chỗ thông qua du lịch. Các ngành nông nghiệp, thuỷ sản, giao thông, xây dựng, viễn thông, văn hoá nhờ phát triển du lịch mà những năm qua đã có thêm động lực phát triển, diện mạo của nền kinh tế – xã hội được cải thiện và nâng lên trình độ cao hơn. Điểm mấu chốt là thông qua du lịch đã kích cầu có hiệu quả cho các ngành kinh tế khác phát triển. Hoạt động du lịch phát triển đã kéo theo sự mở rộng giao lưu kinh tế văn hoá giữa các vùng, miền và với quốc tế, góp phần giáo dục truyền thống, đào tạo kiến thức và rèn luyện, bồi dưỡng thể chất, tinh thần cho mọi tầng lớp dân cư.

Trong quá trình phát triển du lịch, nhiệm vụ quốc phòng an ninh và đối ngoại được đặc biệt coi trọng. Từ các chủ trương đến các công việc điều hành cụ thể hoạt động du lịch liên quan đến an ninh, quốc phòng đều có sự phối hợp chặt chẽ với Bộ Quốc phòng và Bộ Công an. Trong chỉ đạo phát triển du lịch, nhất là phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch, tổ chức các tour du lịch…, vấn đề an ninh quốc gia luôn được nhấn mạnh. Cán bộ công nhân viên chức và người lao động ngành du lịch, đặc biệt là các cán bộ quản lý những người tiếp xúc trực tiếp với khách và cán bộ làm công tác xúc tiến du lịch, hội nhập kinh tế quốc tế đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng an ninh, quốc phòng và có ý thức bảo vệ Tổ quốc, nêu cao tinh thần cảnh giác. Hoạt động du lịch trong thời gian qua rất sôi động, nhưng cơ bản vẫn giữ được an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội. Các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch và các doanh nghiệp du lịch đã quan tâm xây dựng lực lượng tự vệ, chấp hành tốt qui định về sĩ quan dự bị, thực hiện tốt chính sách hậu phương quân đội. Việc phát triển du lịch ở các vùng biên giới, hải đảo đã góp phần rất tích cực khẳng định chủ quyền quốc gia trên biển và đất liền.

2.3.2.2. Tồn tại

Sự phát triển du lịch Nha Trang chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế của một trong 21 khu vực du lịch trọng điểm của Quốc gia. Du lịch Nha Trang chưa có những sản phẩm đặc trưng, dịch vụ du lịch thiếu tính độc đáo, chưa tạo được thị trường khách riêng cho mình, mối quan hệ liên kết với các tỉnh trong nước còn hạn chế, chưa phát huy hết hiệu quả.

Tuy ngành du lịch Nha Trang đã không ngừng nâng cấp, xây dựng mới các hệ thống khách sạn, nhà nghỉ phục vụ khách du lịch, nhưng nhìn chung qui mô xây dựng hầu hết là vừa và nhỏ, trang thiết bị nội thất chưa đồng bộ. Thiếu những điểm vui chơi giải trí và những lễ hội, sự kiện ấn tượng để tạo sức hấp dẫn khách, không có sản phẩm lưu niệm đặc trưng, ẩm thực kém phong phú. Các tuyến, điểm du lịch trên địa bàn phát triển tự phát, trùng lắp chưa gắn với một quy hoạch chung thống nhất, chưa tạo sự đa dạng về hình thức và phong phú về chủng loại.

Du lịch lữ hành nội địa và quốc tế tuy có tiến bộ nhưng thị trường còn nhỏ lẻ, thiếu đầu tư quảng bá lớn trong và ngoài nước, hiệu quả của công tác xây dựng tour tuyến chuyển biến chậm.

Công tác giữ gìn vệ sinh môi trường, trật tự an toàn tại các khu du lịch còn nhiều bất cập. Đáng chú ý là hệ thống thu gom, chứa và xử lý sơ bộ chất thải tại các điểm du lịch chưa đảm bảo yêu cầu, nhiều nơi còn chưa có.

Hạn chế kéo dài của du lịch Nha Trang là việc đầu tư và triển khai thực hiện các dự án đầu tư vào các khu điểm du lịch đã được phê duyệt còn chậm. Việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng du lịch và chính sách đầu tư phát triển du lịch chưa được quan tâm đúng mức. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

2.3.2.3. Nguyên nhân của những tồn tại trong quá trình phát triển du lịch Nha Trang

Những kết quả đạt được của du lịch Nha Trang thời gian qua gắn liền với sự lãnh đạo của Thành ủy – UBND, sự phối hợp hỗ trợ của các cơ quan, ban ngành địa phương trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. Đặc biệt là sự quan tâm chỉ đạo của trường trực tỉnh Ủy, HĐND, UBND tỉnh và các ban ngành hướng dẫn chỉ đạo giúp đỡ thường xuyên của Sở Văn hoá – Thể thao và Du lịch, sự năng động của các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế và sự thân thiện mến khách của các tầng lớp nhân dân TP Nha Trang.

Tuy nhiên, cần phân tích nguyên nhân yếu kém để có giải pháp tháo gỡ trong thời gian tới.

Thời gian dài ngành du lịch chưa được quan tâm đầu tư về vốn, cơ sở hạ tầng và cả cơ chế chính sách. Quy hoạch phát triển du lịch được phê duyệt nhưng việc triển khai, tổ chức thực hiện thường không gắn với quy hoạch. Vai trò tham mưu trong hoạt động quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn còn chưa ngang tầm. Hoạt động của các doanh nghiệp du lịch phát triển tự phát nhỏ lẻ, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhà nước còn yếu kém. Mối quan hệ hợp tác, liên doanh, liên kết giữa du lịch Nha Trang với du lịch trong và ngoài nước còn bó hẹp, chưa phát huy hiệu quả.

Bên cạnh đó, cũng cần nhìn nhận những nguyên nhân khách quan đang cản ngại không nhỏ đến sự phát triển của du lịch Nha Trang. Đó là, cơ sở hạ tầng yếu kém nên thiếu sức hấp dẫn các nhà đầu tư. Mặt khác, việc đầu tư vào một khu du lịch, khu vui chơi giải trí ấn tượng, một nhà hàng khách sạn tầm cỡ đòi hỏi phải có diện tích đất rộng, vốn đầu tư lớn nhưng thu hồi vốn chậm, do đó nếu huyện không có chính sách ưu đãi đầu tư thật tốt thì khó có thể thu hút đầu tư phát triển du lịch.

2.3.3. Cơ hội và thách thức phát triển bền vững du lịch Nha Trang

2.3.3.1. Cơ hội

Diễn biến kinh tế, chính trị, an ninh thế giới có tác động mạnh hơn khi Việt Nam hội nhập ngày càng sâu và toàn diện. Việt Nam đã gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Toàn cầu hóa là một xu thế khách quan, lôi cuốn các nước, các vùng lãnh thổ vừa thúc đẩy hợp tác, vừa tăng sức ép cạnh tranh và tính phụ thuộc lẫn nhau. Quan hệ song phương, đa phương ngày càng được mở rộng trong các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường và những vấn đề chung hướng tới mục tiêu thiên niên kỷ. Các mối quan hệ Á-Âu, Mỹ- Châu Á, Nhật Bản-ASEAN và các nền kinh tế trong APEC ngày càng phát triển theo chiều hướng tích cực. Đây là cơ hội lớn cho ngành du lịch Nha Trang quảng bá hình ảnh, xâm nhập sau vào thị trường du lịch thế giới.

Quan hệ ngoại giao tích cực của Việt Nam với thế giới đang mở ra cơ hội thu hút đầu tư vốn và cộng nghệ vào Việt Nam nói chung và đầu tư du lịch nói riêng. Các nền kinh tế lớn, các tổ chức quốc tế đang tích cực hỗ trợ Việt Nam trong quá trình chuyển đổi nền kinh tế sang cơ chế thị trường, trong đó dòng đầu tư FDI và ODA cho phát triển du lịch ngày một tăng.

Châu Á-Thái Bình Dương vẫn là khu vực phát triển năng động và thu hút du lịch. Hợp tác trong khối ASEAN ngày càng tăng cường về chiều sâu. Hiệp hội du lịch Châu Á-Thái Bình Dương (PATA) hoạt động ngày càng có tiêu điểm hơn. Nha Trang điểm đến, thị trường mới nổi với những lợi thế nhất định trong hợp tác song phương và đa phương. Các dòng di chuyển vốn đầu tư và luồng khách du lịch đang có xu hướng dịch chuyển mạnh tới khu vực Châu Á-Thái Bình Dương trong đó Nha Trang là một địa điểm có nhiều tiềm năng thu hút đầu tư. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Xu hướng phát triển của nền kinh tế tri thức, khoa học công nghệ được ứng dụng ngày càng có hiệu qua và có sức lan tỏa vô cùng nhanh và rộng. Kinh nghiệm quản l ý tiên tiến, công nghệ hiện đại, nguồn nhân lực chất lượng cao làm thay đổi căn bản phương thức quan hệ kinh tế, đặc biệt công nghệ thông tin truyền thông được ứng dụng mạnh trong hoạt động du lịch. Nha Trang có cơ hội đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng khi bắt kịp xu hướng và nhanh chóng tiếp thu công nghệ mới ứng dụng trong phát triển du lịch.

Du lịch trở thành một trong những ngành kinh tế dịch vụ phát triển nhanh nhất và lớn nhất trên bình diện thế giới, góp phần vào sự phát triển và thịnh vượng của các quốc gia. Đặc biệt các nước đang phát triển, vùng sâu, vùng xa coi phát triển du lịch là công cụ xoá đói, giảm nghèo và tăng trưởng kinh tế. Đây là cơ hội to lớn về xu thế thời đại mà Nha Trang có thể tận dụng để phát triển các loại hình du lịch mới, đa dạng tận dụng lợi thế về tài nguyên du lịch để nhanh chóng đạt mục tiêu phát triển, đặc biệt xu hướng du lịch cộng đồng đang nổi lên là cơ hội thúc đẩy phát triển kinh tế cho các vùng nghèo và vùng đang phát triển như Nha Trang.

2.3.3.2. Thách thức

Du lịch Nha Trang sẽ chịu tác động mạnh mẽ của những bất ổn chính trị, xung đột, khủng bố, dịch bệnh, thiên tai, khủng khoảng kinh tế, tài chính tại ở các nước đối tác, các thị trường truyền thống. Khi Việt Nam là thành viên của WTO những tác động tiêu cực này sẽ diễn ra mạnh mẽ hơn, khó lường hơn trong khi năng lực thích ứng và ứng phó với những biến động trên thị trường của Việt Nam còn hạn chế. Tranh chấp, bất đồng khu vực, đặc biệt vấn đề gắn với biển đông có tác động mạnh, trực tiếp và đột ngột đến hoạt động du lịch của Việt Nam. Đây là thách thức bao trùm trong quá trình hội nhập du lịch toàn cầu, ứng phó với khủng khoảng kinh tế, bất ổn an ninh, chính trị trên bình diện quốc tế của Việt Nam nói chung và Nha Trang nói riêng.

Sức ép cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, đặc biệt đối với Du lịch Việt Nam nói chung và Nha Trang nói riêng là ngành còn non trẻ và còn nhiều điểm yếu. Cạnh tranh giữa các điểm đến trong khu vực như Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philiphines, Cămphuchia đang trở lên quyết liệt hơn với quy mô và tính chất mới do có yếu tố công nghệ mới và toàn cầu hóa. Sự cạnh tranh này cả về dòng vốn đầu tư và thu hút khách, cả về chất lượng và hiệu quả kinh doanh và xây dựng hình ảnh, thương hiệu quốc gia. Những yếu tố cạnh tranh quốc tế đòi hỏi Nha Trang phải đầu tư nâng cao sức cạnh tranh cho sản phẩm du lịch với lợi thế quốc gia và sự độc đáo của văn hóa dân tộc nếu không sẽ thua thiệt trong cạnh tranh toàn cầu.

Ngoài ra ô nhiễm môi trường cục bộ đang trở thành mối đe dọa đối với điểm đến du lịch nếu chậm có giải pháp kiểm soát thích đáng.

Nhu cầu du lịch thế giới có nhiều thay đổi, hướng tới những giá trị mới được thiết lập trên cơ sở giá trị văn hoá truyền thống (tính độc đáo, nguyên bản), giá trị tự nhiên (tính nguyên sơ, hoang dã), giá trị sáng tạo và công nghệ cao (tính hiện đại, tiện nghi). Du lịch bền vững, du lịch xanh, du lịch có trách nhiệm, du lịch cộng đồng gắn với xoá đói giảm nghèo, du lịch hướng về cội nguồn, hướng về thiên nhiên là những xu hướng nổi trội. Chất lượng môi trường trở thành yếu tố quan trọng cấu thành giá trị thụ hưởng du lịch. Đây là thách thức vô cùng lớn về quan điểm, nhật thức và chuyên môn kỹ thuật. Du lịch Nha trang nếu không nắm bắt kịp xu hướng này sẽ đứng trước nguy cơ tụt hậu, mất thị phần và hiệu quả thấp. Sự quay lưng của du khách với điểm đến sẽ là thảm họa.

Kết luận chương 2. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Trong 5 năm qua, kinh tế Nha Trang tiếp tục phát triển với tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm đạt 11,2%; GDP bình quân đầu người năm 2023 ước đạt 2.200 USD, tăng 12,5%/năm., trong đó có sự đóng góp lớn của ngành du lịch. Doanh thu du lịch năm 2022 đạt 1.561 tỷ đồng, năm 2023 đạt 1.873 tỷ đồng tăng 19,99% so với năm 2022. Năm 2024 đạt 2.253 tỷ đồng (tăng 20,28%)…

Riêng đối với thành phố Nha Trang, cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch tích cực theo hướng tăng nhanh tỷ trọng các ngành dịch vụ và công nghiệp; đến năm 2023, cơ cấu kinh tế của thành phố là: dịch vụ, chiếm 62,5% – công nghiệp 30,5% – nông nghiệp 7%. Nha Trang có tiềm năng phát triển du lịch. Nha Trang có khí hậu ôn hòa, có vị trí thuận tiện về đường bộ, đường sắt, đường hàng không, đường biển trong nước và quốc tế, có điều kiện mở rộng quan hệ giao lưu và phát triển, là một trong những nơi có cảnh quan đẹp nhất thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước đến thăm. Tài nguyên biển đảo ở Nha Trang rất phong phú vfa đa dạng như : Vịnh Nha Trang, Hòn Miểu, Hòn Mun, Hòn Tằm, Hòn Tre, Hòn Chồng – Hòn Vợ, Đảo yến, Diamond Bay, Biệt thự Cầu Đá, Suối khoáng nóng Tháp Bà Nha Trang, …. Tài nguyên du lịch nhân văn cũng rất phong phú với , Nhà thờ Núi, Viện Hải Dương Học, Chùa Long Sơn, Các di tích lịch sử của vương quốc Chămpa, Các lễ hội như: Lễ hội Tháp Bà, Lễ hội Cá voi, Lễ hội Đền Hùng vào ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch hàng năm, … Về cơ sở vật chất: Hiện thành phố Nha Trang có ba khách sạn 5 sao, năm khách sạn 4 sao và 12 khách sạn 3 sao với tổng cộng là 2.451 phòng. chuỗi hai siêu thị Maximark và Phố mua sắm Vinpearl là ba trung tâm bán lẻ hiện đại tại thành phố này với tổng diện tích bán lẻ khoảng 23.000 m2 đã được đưa vào hoạt động.. Ngoài ra, hệ thống cấp thoát nước, hệ thống cấp điện, dịch vụ viễn thông, hệ thống giao thông được đảm bảo để phục vụ cho phát triển du lịch. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

Thị trường trọng điểm của du lịch Nha Trang đến năm 2030 được xác định bao gồm một số thị trường khách quốc tế và thị trường khách trong nước. Thị trường quốc tế bao gồm: Mỹ, Úc, Nhật Bản, các nước ASEAN, Nga (và các nước SNG), Hàn Quốc, Trung Quốc, … Thị trường khách trong nước đặc biệt chú trọng phát triển thị trường khách từ các tỉnh Tây Nguyên, thị trường Hà Nội và các tỉnh khu vực phía Bắc là một trong những thị trường trọng điểm.

Với lợi thế về vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên của mình, Nha Trang đã thu hút được nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế đến tham quan. Số lượng khách tăng khá nhanh qua các năm. Năm 2013, Nha Trang mới đón được 100 ngàn lượt khách du lịch, thu nhập du lịch đạt 70 tỷ đồng; năm 2022, đón hơn 1,53 triệu lượt khách du lịch thì năm 2023 thu hút 1,67 triệu lượt khách du lịch, tăng 9,15% so với năm 2022; Năm 2024, Nha Trang đón khoảng 2,180 triệu lượt khách DL, tăng 24,13% so với năm 2023.

Hiện nay Nha Trang đã phát triển nhiều loại hình và sản phẩm du lịch như: Nghỉ dưỡng biển, vui chơi giải trí, tham quan, thể thao mạo hiểm, khám phá đáy biển và các đảo ven bờ… phát triển ở dải không gian ven biển; Du lịch sinh thái núi: Nghỉ mát, thể thao leo núi…phát triển ở không gian phía tây tỉnh Khánh Hoà; Du lịch văn hoá: Tham quan lễ hội, các di tích lịch sử văn hoá…trên toàn tỉnh, tìm hiểu bản sắc văn hoá các dân tộc ít người ở các huyện miền núi (Khánh Sơn, Khánh Vĩnh); Du lịch MICE: Hội nghị hội thảo, hội chợ, khen thưởng chủ yếu ở Thành phố Nha Trang và các đảo trên vịnh Nha Trang;…

Trình độ tổ chức quản lý hoạt động du lịch ngày càng được nâng cao, tuy nhiên vẫn cần phải nâng cao hơn nữa tính chuyên nghiệp cho đội ngũ nhân lực trong ngành du lịch. Hoạt động hợp tác phát triển du lịch Nha Trang với các tổ chức trong và ngoài nước đang được đẩy mạnh với nhiều chương trình dự án khác nhau. Đánh giá các tiêu chí phát triển du lịch bền vững cho các kết quả như sau: tỷ lệ khách nội địa quay trở lại Nha Trang chiếm 84,8%. Tỷ lệ khách quốc tế quay trở lại Nha Trang chiếm 48%; Số ngày lưu trú bình quân của khách nội địa là 2,03 ngày thấp hơn số ngày lưu trú bình quan của khách quốc tế (2,62 ngày). Số ngày lưu trú bình quân chung của khách du lịch là 2,14 ngày ; Lượng chất thải chưa được xử lý chiếm 20% ; Lượng nước tiêu thụ của mối du khách năm 2021 là 98 lít/ngày/người, năm 2022 là 98 lít/ngày/người, năm 2023 là 99 lít/ngày/người, năm 2024 là 100 lít/ngày/người ; Lượng điện tiêu thụ của mỗi du khách tăng lên theo thời gian; Tình trạng săn bắt các động vật quý hiếm vẫn xảy ra ; Tỷ lệ lao động trong ngành du lịch chiếm 7,95%; Tỷ lệ GDP của kinh tế địa phương do du lịch mang lại chiếm 42% tổng GDP; Tỷ lệ giá trị hàng hóa địa phương trên tổng giá trị hàng hóa tiêu dùng cho du lịch chiếm 12,33%; tình trạng dịch bệnh, tệ nạn xã hội vẫn xảy ra, các di tích lịch sử đang bị xuống cấp…

Trên cơ sở thực trạng như vậy cần có những giải pháp để phát huy hơn nữa những thành tự đạt được từ hoạt động du lịch và hạn chế những yếu điểm còn tồn tại trong đó. Luận văn: Thực trạng phát triển du lịch Nha Trang bền vững.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Luận văn: Giải pháp phát triển du lịch tỉnh Nha Trang bền vững

Du Lịch - Khách Sạn, Luận Văn Thạc Sĩ