Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Giải pháp phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch hay nhất năm 2024 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài: Đề Xuất Một Số Giải pháp rèn luyện phẩm chất tâm lý cơ bản của người hướng dẫn viên du lịch nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của hướng dẫn viên du lịch dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.
3.1. Cơ sở đề xuất giải pháp
Kết quả nghiên cứu qua các bước như đã trình bày cho thấy, những Phẩm chất tâm lý đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với hướng dẫn viên du lịch. Muốn hoạt động nghề đạt hiệu quả cao, mang lại hiệu quả tốt, đồng thời phát triển hoàn thiện nhân cách, hướng dẫn viên du lịch cần được đảm bảo và phát triển những Phẩm chất tâm lý cơ bản đó. Việc đề xuất ý kiến nhằm đảm bảo, phát triển một số Phẩm chất tâm lý cơ bản đáp ứng yêu cầu của nghề cho hướng dẫn viên du lịch dựa trên những cơ sở sau:
3.1.1 Lý luận về điều kiện đảm bảo và phát triển những PC đáp ứng yêu cầu của nghề.
(đã đề cập ở chương 1 – mục 1.2.2.4, trang 22)
Muốn có được và phát triển những PC đáp ứng yêu cầu của nghề làm cơ sở cho sự thích ứng nghề, cần đảm bảo cả những điều kiện chủ quan và khách quan. Về khách quan là phải có sự tuyển chọn những người có những điều kiện thuận lợi với công việc tương lai. Về chủ quan, các cá nhân phải có sự tự giác tích cực rèn luyện trong hoạt động và tự tu dưỡng. Đó là những điều kiện cơ bản để cá nhân phát triển những PC đáp ứng yêu cầu của nghề.
3.1.2 Từ kết quả khảo sát đã trình bày ở chương 2, chúng tôi nhận thấy:
- Các khách thể khảo sát đều nhìn nhận và đánh giá cao tầm quan trọng của một số Phẩm chất tâm lý đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp.
- Không có sự khác biệt về mức độ đánh giá của nhóm khách thể nghiên cứu về các nhóm PC được đề cập tới trong luận văn. Luận văn: Giải pháp phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
- Trong các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển các Phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch, các khách thể đề cao vai trò của hoạt động thực tiễn hơn việc đào tạo kiến thức trong nhà trường.
3.1.3. Ý kiến của một số CBQL & ĐT về giải pháp đảm bảo
Phẩm chất tâm lý cơ bản của hướng dẫn viên du lịch: Để có cơ sở thực tiễn nhằm đảm bảo tính hợp lý, khả thi của những đề xuất về phương hướng, giải pháp đảm bảo cho hướng dẫn viên du lịch có được và phát triển những Phẩm chất tâm lý đáp ứng yêu cầu của nghề, chúng tôi đã tiến hành xin ý kiến một số CBQL&ĐT hiện đang công tác trong lĩnh vực du lịch về những giải pháp đảm bảo cho hướng dẫn viên du lịch phát triển được những Phẩm chất tâm lý đáp ứng yêu cầu của nghề, đó là: Nguyễn Văn B.(cử nhân, Giám đốc công ty du lịch Nam Long); Trịnh Hoàng Phương L. (Cử nhân, Trưởng phòng HD- công ty Saigon Tourist); Võ Sáng Xuân L. (TS ngôn ngữ học, Th.S Du lịch, Trưởng khoa du lịch – ĐHDL Văn Lang); Nguyễn Quốc Th. (Cử nhân, Phó phòng HD – công ty Saigon Tourist); Đào Văn Ch. (Th.S kinh tế, Trưởng phòng du lịch nội địa – công ty Saigon Tourist); Nguyễn Văn M. (Giám đốc công ty du lịch Lửa Việt và Tavitour). Với yêu cầu: “Qúy vị cho biết ý kiến về các giải pháp làm thế nào để hướng dẫn viên du lịch đảm bảo và phát huy tốt những PC đáp ứng yêu cầu của nghề nghiệp?”
Trả lời yêu cầu của chúng tôi qua các bài viết đóng góp, hầu như tất cả các ý kiến đều tập trung nêu lên các giải pháp:
- Cần tuyển chọn nghiêm túc đầu vào tại các trường đào tạo Trung cấp chuyên nghiệp – Cao đẳng – Đại học có đầy đủ những tiền đề thuận lợi như: có sức khỏe, lòng yêu nghề, tinh thần cầu tiến, khả năng nhận thức vấn đề nhanh,…để đào tạo.
- Trong đào tạo gắn liền giữa lý thuyết và thực tiễn, tăng cường chương trình thực tập, kiến tập cho người học quen dần với những tình huống thực tế. Tăng cường giáo dục, bồi dưỡng những PC, tri thức, kỹ năng nghề một cách thiết thực.
- Lựa chọn tuyến điểm thực tập phù hợp với chương trình, năng lực của người học và nhu cầu của xã hội.
- Trong quá trình tuyển chọn và sử dụng hướng dẫn viên du lịch, các doanh nghiệp nên đặt ra các tiêu chí ngay từ lúc mới tuyển dụng và tạo môi trường thoải mái, chế độ lương thưởng rõ ràng để động viên, khuyến khích hướng dẫn viên chuyên tâm làm việc tránh để hướng dẫn viên hoạt động nghề vì hoa hồng.
- Thường xuyên hỗ trợ và tập huấn cho hướng dẫn viên du lịch về ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và bổ sung những kiến thức mới cho hướng dẫn viên du lịch để tránh sự suy giảm các PC cơ bản, cần thiết, hỗ trợ cho hướng dẫn viên du lịch rèn luyện, phát triển những Phẩm chất tâm lý đáp ứng yêu cầu của nghề.
- HDVDL cần nhận thức và thương xuyên trau dồi tri thức, kỹ năng nghề nghiệp để hình thành, đảm bảo và phát triển những Phẩm chất tâm lý cần thiết của nghề nghiệp.
Từ những cơ sở phân tích trên, chúng tôi đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao việc rèn luyện và phát triển Phẩm chất tâm lý cơ bản theo yêu cầu của ngành nghề hiện tại.
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ
3.2. Đề xuất một số giải pháp thích hợp để rèn luyện những Phẩm chất tâm lý cơ bản của hướng dẫn viên du lịch. Luận văn: Giải pháp phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
3.2.1. Nhóm các giải pháp bồi dưỡng về PC Đạo đức, hình thành và phát triển PC Ý chí – Tính cách đặc trưng của hướng dẫn viên du lịch.
Đây là nhóm các giải pháp cơ bản, quan trọng hàng đầu, nó góp phần nâng cao những yếu tố quan trọng nhất của hướng dẫn viên du lịch. Đó là PC Đạo đức, những PC Ý chí – Tính cách đặc trưng của hướng dẫn viên du lịch. Những PC này đáp ứng với yêu cầu đòi hỏi cao của thực tiễn hoạt động HD của hướng dẫn viên du lịch. Để thực hiện các giải pháp này,chúng tôi đưa ra các biện pháp sau:
Tăng cường công tác giáo dục về tư tưởng, đạo đức cho đội ngũ hướng dẫn viên du lịch thông qua các bài học lịch sử, kiến thức về kinh tế – văn hóa – chính trị, …
Các trường đào tạo hướng dẫn viên du lịch trang bị đầy đủ cho người học – những hướng dẫn viên du lịch tương lai những tri thức về lý luận, quan niệm, tư tưởng phù hợp với lối sống, đạo đức của người Việt Nam.
Các công ty lữ hành có kế hoạch, nội dung, chương trình cụ thể dành riêng từng quý, từng năm, tổ chức cho anh, chị em hướng dẫn viên học tập, nâng cao trình độ nhận thức về tình yêu thiên nhiên, con người và đất nước; có ý thức trong việc bảo vệ môi trường; có bản lĩnh và mối quan hệ đúng đắn trong quan hệ giữa nam và nữ, giữa du khách và hướng dẫn viên du lịch; có tính kỷ luật và tinh thần đồng đội; hiểu biết pháp luật và tôn trọng pháp luật.
Các doanh nghiệp nơi hướng dẫn viên du lịch đang công tác có những chính sách ưu đãi, thưởng phạt dành riêng cho từng hướng dẫn viên trong những trường hợp cụ thể để nâng cao hiệu quả công việc và đời sống cá nhân, từ đó góp phần nâng cao PC Ý chí và PC Đạo đức của hướng dẫn viên. Ví dụ:
Hướng dẫn viên du lịch có khả năng dẫn đoàn tốt, được khách hàng khen ngợi, phản ánh tốt với công ty được tăng tiền thưởng theo từng quý; tăng số lượng đăng ký đoàn HD và một số ưu đãi khác.
Ngược lại, hướng dẫn viên sẽ không nhận được những ưu đãi trên và có khả năng bị thuyên chuyển công tác.
Trang bị cơ sở vật chất đầy đủ, bầu không khí làm việc thân mật, môi trường làm việc thoải mái cũng là điều kiện để hướng dẫn viên du lịch nâng cao tay nghề và phát huy Phẩm chất tâm lý đã và đang hình thành.
HDVDL thường xuyên tự giáo dục, tự rèn luyện các PC Đạo đức, PC Ý chí – Tính cách đặc trưng là con đường cơ bản, quan trọng nhất đối với hướng dẫn viên du lịch. Tự rèn luyện và tu dưỡng cũng như tự đánh giá và nhìn nhận những ưu, khuyết điểm của bản thân, thường xuyên rút kinh nghiệm và tích cực phấn đấu, phát huy những nét tính cách tốt là con đường đi đến thành công nhanh nhất của hướng dẫn viên du lịch. Luận văn: Giải pháp phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
Thường xuyên tự nhìn nhận, đánh giá và thay đổi bản thân mình theo những chiều hướng tích cực để không rơi vào con đường sa ngã, trái với đạo đức nghề nghiệp và lương tâm.
Không lợi dụng vai trò là người hướng dẫn viên du lịch để thực hiện những hành động phi pháp.
Không quá tỏ ra thân thiện, xuề xòa, gần gũi, thân mật với khách hàng nhằm thực hiện những mục đích không tốt.
3.2.2. Nhóm các giải pháp bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho hướng dẫn viên du lịch.
Đây cũng là một trong những giải pháp cơ bản, quan trọng để xây dựng hoàn thiện Phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch. Bởi năng lực, chuyên môn nghiệp vụ của hướng dẫn viên là PC quyết định đến hiệu quả hoạt động của người HD. Giải pháp này được thực hiện thông qua các biện pháp sau:
- Nâng cao trình độ chuyên môn của hướng dẫn viên du lịch thông qua việc “học và tự học” của hướng dẫn viên:
- Tích cực tham gia các phong trào, các hoạt động ngoại khóa có liên quan đến nội dung, chương trình học tại các cơ sở đào tạo.
- Thường xuyên đọc giáo trình và tài liệu có liên quan để bổ sung kiến thức.
- Lắng nghe và tiếp thu ý kiến, kinh nghiệm từ đồng nghiệp, bạn bè, các hướng dẫn viên du lịch có kinh nghiệm, uy tín trong nghề.
- Trực tiếp HD đoàn để vừa tích lũy kinh nghiệm, vừa bổ sung kiến thức mang lại hiệu quả cao trong hoạt động HD.
Đây là biện pháp rất quan trọng, bởi xã hội luôn vận động, biến đổi. Đối tượng HD của hướng dẫn viên du lịch lại đa dạng. Với 1 cung đường, 1 tuyến điểm hướng dẫn viên không chỉ cung cấp 1 lượng thông tin như nhau mà nên triệt để khai thác những thông tin khác có liên quan, cần thiết cho khách du lịch nhằm tăng thêm hứng thú và tạo bầu không khí thoải mái cho du khách.
Bên cạnh việc tự học tập, trau dồi chuyên môn nghiệp vụ của hướng dẫn viên, các trung tâm đào tạo tập trung cung cấp tri thức, rèn luyện kỹ năng nghề và bồi dưỡng trực tiếp những Phẩm chất tâm lý cơ bản một cách thiết thực: xây dựng chương trình, lựa chọn nội dung và phương pháp đào tạo sát thực tế nhằm tập trung bồi dưỡng trực tiếp những Phẩm chất tâm lý cơ bản cho đối tượng đào tạo, đảm bảo tính thiết thực, hiệu quả…
- Chương trình đào tạo:
Đào tạo theo tín chỉ, năm học đầu tiên sẽ theo chương trình khung của Bộ giáo dục và đào tạo; từ năm hai trở đi đào tạo tạo theo mô hình 6 tháng học lý thuyết, 6 tháng thực tập tại các doanh nghiệp.
Việc xây dựng chương trình đào tạo chú trọng về kỹ năng và kiến thức chuyên môn (vai trò tác nghiệp đề cao hơn lý thuyết), trong đó khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ lời nói và ngôn ngữ cơ thể là điều chú trọng hàng đầu.
Lựa chọn chương trình, nội dung và tuyến điểm thực tập phù hợp với nhu cầu của xã hội, đòi hỏi của doanh nghiệp và năng lực của người học. Luận văn: Giải pháp phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
- Giáo trình tài liệu:
Kiểm duyệt giáo trình, tài liệu có sẵn nhằm giữ lại và lưu hành sao cho phù hợp với chương trình giàng dạy đổi mới.
Tham khảo giáo trình, tài liệu của các quốc gia có uy tín trong lĩnh vực đào tạo hướng dẫn viên, sau đó kết hợp lấy ý kiến của đại diện các doanh nghiệp; hướng dẫn viên du lịch giỏi, có kinh nghiệm, có uy tín trong nghề; các nhà khoa học chuyên ngành trong và ngoài nước; đại diện nhà trường trong việc soạn thảo, lưu hành giáo trình, tài liệu song ngữ/ Anh ngữ.
- Đội ngũ giáo viên giảng dạy:
Bao gồm lực lượng giáo viên cơ hữu và giáo viên thỉnh giảng, bên cạnh đó còn có các nhà khoa học chuyên ngành trong nước hay đã từng tu nghiệp tại nước ngoài, các giáo viên người bản xứ hay các các hướng dẫn viên du lịch giỏi, có kinh nghiệm, uy tin được bổ sung kiến thức sư phạm.
- Công tác hoạt động ngoại khóa:
Tổ chức nhiều buổi cắm trại, hoạt động tập huấn hướng dẫn viên du lịch vào các ngày cuối tuần hay thực hiện các chuyến đi ngắn ngày/ trong nội thành dành cho người học.
Tổ chức các cuộc thi hướng dẫn viên du lịch thanh lịch, các cuộc thi về kỹ năng thuyết trình, cuộc thi kể chuyện, cuộc thi tìm hiểu về văn hóa Việt Nam, cuộc thi hướng dẫn viên du lịch giỏi,….
Song hành cùng quá trình tự học của hướng dẫn viên du lịch và mô hình đào tạo của các trung tâm đào tạo hướng dẫn viên du lịch, các doanh nghiệp lữ hành cũng có những hình thức khác nhau để rèn luyện, bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ của hướng dẫn viên du lịch:
Tổ chức các lớp tập huấn chuyên đề, các khóa bồi dưỡng về nghiệp vụ cho hướng dẫn viên du lịch nhằm nâng cao, cập nhật kiến thức mới theo từng quý, từng chủ đề dành cho nhân viên trong công ty.
Tổ chức các sân chơi, giao lưu với các doanh nghiệp và các trung tâm đào tạo trong thành phố để từ đó có những chiến lược hợp lí trong quá trình tuyển dụng, đào tạo và sử dụng lao động.
Tham gia hội chợ việc làm để tìm hiểu nhu cầu, đòi hỏi của thị trường nhằm hiểu rõ nguyện vọng của người lao động từ đó điều chỉnh và đưa ra các phương án khác nhau trong yêu cầu tuyển dụng lao động.
Các doanh nghiệp kết hợp với các cơ sở đào tạo, giúp đỡ, tạo điều kiện cho giáo viên tiếp cận thực tế, phối hợp HD người học tham quan, thực tập và nâng cao kỹ năng thực hành. Luận văn: Giải pháp phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
3.2.3. Nhóm các giải pháp rèn luyện phong cách làm việc và nghệ thuật giao tiếp ứng xử.
Phong cách làm việc, nghệ thuật giao tiếp ứng xử cũng là 1 trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của hướng dẫn viên du lịch.Nghề du lịch là nghề mang đậm tính chất “phục vụ”, điều này thể hiện rõ qua cách thức truyền đạt thông tin, quy cách giao thiệp với khách hàng hay chính xác hơn là nghệ thuật ứng xử.
Thực tiễn cũng cho thấy, vẫn có những hướng dẫn viên du lịch có đầy đủ trình độ, chuyên môn và kiến thức nhưng do phong cách làm việc, kỹ năng giao tiếp ứng xử chưa thật phù hợp nên hiệu quả hoạt động chưa cao.Vì vậy, muốn nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động của hướng dẫn viên du lịch, ngoài việc bồi dưỡng nhóm PC Đạo đức; PC Ý chí – Tính cách; trình độ năng lực, chuyên môn nghề nghiệp chúng ta cũng cần rèn luyện về phong cách làm việc và nghệ thuật giao tiếp ứng xử.
Qua nghiên cứu, chúng tôi nhận thấy hướng dẫn viên du lịch cần xây dựng phong cách làm việc cụ thể, rõ ràng, tạo dấu ấn cá nhân riêng biệt kết hợp với những biện pháp sau:
Phối hợp hài hòa và thường xuyên rèn luyện các kỹ năng: kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, kỹ năng nói chuyện trước đám đông, kỹ năng thuyết phục, …bằng những hình thức khác nhau: nói chuyện trước đồng nghiệp, luyện tập trước gương hay tham gia báo cáo trong những lớp chuyên đề trước khi trực tiếp dẫn đoàn.
- HDV chú ý đến lời ăn, tiếng nói, cử chỉ, điệu bộ, dáng đi khi thể hiện trước du khách.
- Sưu tầm những câu chuyện vui, dí dỏm và cách thức thể hiện nội dung của những câu chuyện ấy nhằm mang lại tiếng cười và sự sảng khoái thật sự cho du khách,…
- HDVDL thường xuyên nhắc nhở và góp ý cùng nhau để xây dựng phong cách làm việc ngày càng hiệu quả hơn.
- Các doanh nghiệp và các công ty lữ hành đặt ra tiêu chuẩn và yêu cầu cao đối với hướng dẫn viên du lịch về phong cách làm việc, thường xuyên nhắc nhở, uốn nắn những hướng dẫn viên du lịch có biểu hiện lệch lạc trong lối sống và phong cách làm việc.
- Thường xuyên thay đổi chủ đề báo cáo với những nội dung và hình thức dẫn nhập khác nhau nhằm tăng khả năng sử dụng ngôn từ và thay đổi không khí thi đua, học tập giữa các hướng dẫn viên.
- Tổ chức các cuộc thi hùng biện dành cho hướng dẫn viên du lịch giữa các công ty lữ hành để định hình phong cách và trau dồi thêm kinh nghiệm cá nhân trong việc xử lý tình huống cũng như nghệ thuật giao tiếp với du khách.
Rèn luyện phong cách làm việc, nghệ thuật giao tiếp ứng xử còn là quá trình cá nhân hoàn thiện nhân cách nói chung và nâng cao tay nghề nghiệp vụ nói riêng đối với hướng dẫn viên du lịch.
3.2.4. Các doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm tra, uốn nắn, khích lệ đối với sự hình thành và phát triển các Phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
Đây là giải pháp có ý nghĩa tạo ra điều kiện cần thiết cho sự hình thành và phát triển các Phẩm chất tâm lý. Sự phát triển Phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch trong hoạt động của cá nhân không có nghĩa là vai trò của các tổ chức, các nhà quản lý … không còn tác dụng. Trái lại, các yếu tố khách quan đặc biệt là chế độ đãi ngộ hướng dẫn viên luôn đóng vai trò định hướng, tổ chức, dẫn dắt quá trình phát triển đó. Bên cạnh đó, điều kiện cơ sở vật chất, bầu không khí nơi hướng dẫn viên đang làm việc cũng góp phần quan trọng vào quá trình này. Do đó, các doanh nghiệp căn cứ vào tình hình hoạt động, đặc điểm của từng hướng dẫn viên du lịch để đưa ra những biện pháp cụ thể có ý nghĩa tác động rất lớn đến sự hình thành và phát triển Phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch: Luận văn: Giải pháp phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
- Có những tiêu chí rõ ràng, cụ thể và chế độ đãi ngộ từ các doanh nghiệp để hướng dẫn viên du lịch có điều kiện thực hành tốt, phát huy tiền đề và phát triển những Phẩm chất tâm lý đáp ứng yêu cầu của nghề, đảm bảo hiệu quả của hoạt động.
- Doanh nghiệp trang bị cơ sở vật chất, trang thiết bị đầy đủ cho hướng dẫn viên du lịch hoạt động để vừa giải quyết những vướng mắc tư tưởng, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho công việc và tạo hứng thú đối với nghề.
- Hỗ trợ và tăng cường sự hướng dẫn từ các nhà quản lý trong các doanh nghiệp.
- Tăng cường giáo dục hình thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, tinh thần cầu tiến cho HDVDL.
- Thường xuyên trao đổi kinh nghiệm, bổ sung những bài học thực tiễn cho các thế hệ sau để củng cố và nâng cao những Phẩm chất tâm lý cần thiết đáp ứng kịp thời yêu cầu của nghề trong điều kiện mới của xã hội.
Từ những phân tích cho thấy việc tăng cường, giám sát, uốn nắn kịp thời những sai sót là giải pháp quan trọng để hình thành và phát triển các Phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
Tóm lại, trong 4 nhóm biện pháp rèn luyện việc phát triển Phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch thì 3 nhóm giải pháp đầu là nhóm các giải pháp cơ bản, quan trọng nhất nhằm hình thành và phát triển các Phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch, nhóm giải pháp sau có ý nghĩa quan trọng tạo ra những điều kiện thuận lợi cho sự hình thành và phát triển các Phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch. Các nhóm giải pháp có quan hệ chặt chẽ, tác động tương hỗ với nhau và cần được tiến hành song song mới mang lại hiệu quả cao đối với sự hình thành và phát triển các Phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Luận văn: Giải pháp phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
KẾT LUẬN
Qua nghiên cứu và sau khi đối chiếu với mục đích, nhiệm vụ, giả thuyết nghiên cứu đặt ra, chúng tôi rút ra một số kết luận sau:
- Về mặt cơ sở lý luận:
Kết quả nghiên cứu cho thấy việc nghiên cứu những Phẩm chất tâm lý đáp ứng yêu cầu của nghề không thật mới mẻ nhưng cần đầu tư nghiên cứu sâu ở Việt Nam, đặc biệt là đối với những nghiên cứu về Phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
PCTL là những thuộc tính, những đặc điểm tinh thần của cá nhân được quy định, hình thành và phát triển thông qua hoạt động và giao tiếp của con người đồng thời chi phối lại toàn bộ đời sống và hoạt động nghề nghiệp của cá nhân. Phẩm chất tâm lý thường là những thuộc tính tâm lý thể hiện về mặt đạo đức; trí tuệ, năng lực; ý chí, tính cách của con người.
PCTL cơ bản của hướng dẫn viên du lịch là những thuộc tính tâm lý tiêu biểu phù hợp với yêu cầu của nghề HD, được đánh giá ở mức cần thiết cao và giúp phân biệt hướng dẫn viên du lịch với các hướng dẫn viên khác trong hệ thống các ngành nghề đào tạo về dịch vụ hiện nay. Phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên qui định hành vi và cách ứng xử có ý nghĩa nghề nghiệp của hướng dẫn viên du lịch trong những tình huống khác nhau của quan hệ giao tiếp và hoạt động.
- Thực trạng nghiên cứu:
Kết quả nghiên cứu phát hiện một số Phẩm chất tâm lý cơ bản mà hướng dẫn viên du lịch cần có, chúng tôi nhận thấy: cả các ý kiến đều đánh giá 42 Phẩm chất tâm lý được khảo sát là những PC cần thiết của hướng dẫn viên du lịch, tuy nhiên chỉ có 31 Phẩm chất tâm lý được đánh giá là những Phẩm chất tâm lý cơ bản, 31 Phẩm chất tâm lý này được chia thành 3 nhóm gồm:
Nhóm PC Đạo đức: bao gồm 6 PC, cụ thể:
- [1]. Lòng yêu quê hương đất nước
- [2]. Lòng yêu nghề
- [3]. Tôn trọng khách hàng
- [4]. Tôn trọng pháp luật
- [5]. Tôn trọng nghề
- [6]. Ý thức cộng đồng cao
Nhóm PC trí tuệ – năng lực: bao gồm 11 PC:
- [1]. Tư duy nhanh nhạy
- [2]. Xử lý tình huống tốt
- [3]. Khả năng ngôn ngữ tốt
- [4]. Khả năng lắng nghe tốt
- [5]. Khả năng nói trước đám đông tốt
- [6]. Khả năng truyền đạt tốt
- [7]. Khả năng thuyết phục cao
- [8]. Nắm bắt tâm lý khách hàng tốt
- [9]. Năng lực tổ chức, quản lý đoàn tốt
- [10]. Khả năng thích nghi, hòa nhập cao
- [11]. Khả năng quan sát tốt
Nhóm PC ý chí – tính cách: bao gồm 14 PC:
[1]. Tinh thần trách nhiệm cao
- [2]. Tận tâm với công việc
- [3]. Tính kế hoạch
- [4]. Lịch sự với khách hàng
- [5]. Thân thiện tạo được sự tin tưởng nơi khách hàng
- [6]. Tính trung thực
- [7]. Tính hài hước, hóm hỉnh
- [8]. Chu đáo với khách hàng
- [9]. Vui vẻ, hoạt bát
- [10]. Tinh thần chịu đựng gian khổ
- [11]. Tính kiên nhẫn
- [12]. Năng động
- [13]. Tác phong đứng đắn
- [14]. Tính độc lập Luận văn: Giải pháp phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
Các Phẩm chất tâm lý cơ bản thuộc ba nhóm gắn bó với nhau tạo thành tổng thể, vừa là điều kiện bên trong giúp cho hoạt động nghề hướng dẫn viên du lịch có hiệu quả, vừa là điều kiện đảm bảo cho sự phát triển nhân cách của hướng dẫn viên du lịch.
Mức độ cần thiết của nhóm PC Trí tuệ – Năng lực nổi lên hàng đầu; nhóm PC Đạo đức đứng thứ hai và cuối cùng là nhóm PC Ý chí – Tính cách.
So sánh kết quả điều tra giữa các nhóm khách thể với các nhóm PC và các thông số cho thấy không có sự khác biệt về mặt ý nghĩa thống kê ở mức xác suất 0.05.
Có nhiều yếu tố chủ quan và khách quan ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển các Phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch. Trong đó quá trình đào tạo, bồi dưỡng của các trường đào tạo và doanh nghiệp; yếu tố hoạt động, tự học, tự rèn luyện trong lĩnh vực nghề nghiệp đóng vai trò chủ yếu.
Quá trình đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện nghề hướng dẫn viên du lịch của các trường đào tạo đóng vai trò chủ đạo (định hướng, điều khiển, tổ chức) trong quá trình hình thành và phát triển các Phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
Hoạt động nghề nghiệp bao gồm cả tự học tập, rèn luyện của hướng dẫn viên du lịch là yếu tố quyết định đối với sự hình thành, phát triển các Phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
Tóm lại, khi tiến hành nghiên cứu thực trạng về một số Phẩm chất tâm lý cơ bản của hướng dẫn viên du lịch, chúng tôi nhận thấy có sự phù hợp giữa kết quả nghiên cứu và giả thuyết ban đầu: “Không phải tất cả các Phẩm chất tâm lý cần có theo yêu cầu của ngành nghề hiện nay đều là những Phẩm chất tâm lý cơ bản của hướng dẫn viên du lịch” và “Không có sự khác biệt giữa các nhóm khách thể khi lựa chọn những Phẩm chất tâm lý cơ bản cần có của hướng dẫn viên du lịch”.
Giải pháp đề xuất:
- Từ những kết quả khảo sát, chúng tôi đã đưa ra 4 nhóm giải pháp:
- 7.1. Nhóm các giải pháp bồi dưỡng về Đạo đức, hình thành và phát triển PC Ý chí – Tính cách đặc trưng của hướng dẫn viên du lịch.
- 7.2. Nhóm các giải pháp bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho hướng dẫn viên du lịch.
- 7.3. Nhóm các giải pháp rèn luyện phong cách làm việc và nghệ thuật giao tiếp ứng xử.
- 7.4. Các doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm tra, uốn nắn, khích lệ đối với sự hình thành và phát triển các Phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
- Tuy nhiên, trong khuôn khổ luận văn chỉ tập trung nghiên cứu những Phẩm chất tâm lý cơ bản đáp ứng yêu cầu hoạt động của hướng dẫn viên du lịch, chưa đi sâu nghiên cứu năng lực đặc trưng và những vấn đề khác của hướng dẫn viên du lịch.
- Với kết quả nghiên cứu này, chúng tôi hy vọng đây sẽ là một trong những nguồn tài liệu tham khảo dành cho các cơ sở đào tạo và các doanh nghiệp trong việc giảng dạy, huấn luyện và sử dụng lực lượng hướng dẫn viên du lịch.
KIẾN NGHỊ Luận văn: Giải pháp phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
Từ kết quả nghiên cứu và những kết luận đã trình bày, chúng tôi kiến nghị:
Lao động của hướng dẫn viên du lịch phải được xác định là loại nghề chuyên môn, có những yêu cầu chuyên biệt, đòi hỏi chủ thể có hệ thống những PC đáp ứng yêu cầu của nghề. Do đó cần được quan tâm và đầu tư cả trong việc tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng lực lượng này.
Trong quá trình đào tạo, nhà trường cần xác định rõ mục tiêu, nội dung, tiêu chí cụ thể về từng mặt: Tri thức – Kỹ năng – Phẩm chất… mà người học cần đạt. Trên cơ sở đó xây dựng quy trình, lựa chọn các phương pháp giảng dạy không quá thiên về lý thuyết mà không tạo điều kiện cho người học tiếp cận với thực tiễn; cũng không nên quá chú trọng vào việc cọ sát thực tế mà không cung cấp cho người học một số kiến thức nền tảng, cần thiết và sát với thực tế, với nhu cầu của xã hội. Để từ đó hình thành, phát triển và nâng cao một số PC cơ bản – nhất là Phẩm chất tâm lý – mà nghề hướng dẫn viên đòi hỏi.
Bên cạnh đó, công tác tuyển chọn trong nhà trường cũng nên thay đổi. Không chỉ đặt ra những yêu cầu về sức khỏe, ngoại hình,…mà còn đặt ra những tiêu chí về tâm lý, cụ thể là Phẩm chất tâm lý cơ bản biểu hiện ở dạng năng khiếu và những PC do giáo dục đem lại. Điều này muốn thực hiện được cần có sự tham gia và thống nhất giữa: gia đình, nhà trường và xã hội. Đặc biệt là công tác tư vấn hướng nghiệp và tư vấn tuyển sinh ở các trường Đại học – Cao đẳng – Trung cấp.
Các doanh nghiệp trong quá trình tuyển chọn nên đạt ra yêu cầu cụ thể với hướng dẫn viên du lịch về: Kỹ năng – Phẩm chất – Tri thức. Ứng viên phải đảm bảo đầy đủ những tiêu chí trên thì mới được tuyển dụng, để tránh tình trạng đào tạo lại từ phía doanh nghiệp và người học sẽ ỷ lại rằng họ sẽ được đào tạo kỹ hơn sau khi ra trường và đầu quân vào một công ty hay doanh nghiệp nào đó.
Trong quản lý, sử dụng lực lượng hướng dẫn viên du lịch; các công ty lữ hành nên phát huy tối đa khả năng của hướng dẫn viên; có kế hoạch đánh giá, bồi dưỡng; có chính sách đãi ngộ tốt để phát huy những PC đáp ứng yêu cầu của nghề nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để hướng dẫn viên du lịch củng cố và nâng cao các Phẩm chất tâm lý cơ bản cần có.
HDVDL cần nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm và nghĩa vụ của mình. Từ đó có ý thức hình thành, rèn luyện và phát triển những Phẩm chất tâm lý cần thiết theo yêu cầu của nghề. hướng dẫn viên cũng nên thường xuyên trao đổi, học tập kinh nghiệm, trau dồi kiến thức để có thể phục vụ tốt khách hàng và mang lại lợi ích cho bản thân. Luận văn: Giải pháp phẩm chất tâm lý của hướng dẫn viên du lịch.
XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:
===>>> Luận văn: Phẩm chất tâm lý cơ bản của hướng dẫn viên du lịch
