Luận văn: Giải pháp đến sự hài lòng của người khai hải quan

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Giải pháp đến sự hài lòng của người khai hải quan hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Giải pháp Những yếu tố ảnh hưởng sự hài lòng của người khai hải quan tại chi cục hải quan cửa khẩu xa mát dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

4.1. Giới thiệu chương

Trong chương này, tác giả trình bày về định hướng phát triển của Chi cục Hải quan cửa khẩu Xa Mát và đề xuất các giải pháp để nâng cao sự hài lòng của nhân viên khai báo Thủ tục hải quan trên cơ sở 7 yếu tố ảnh hưởng đã phân tích ở Chương 3.

4.2. Định hướng phát triển của tổ chức

Nhằm xây dựng Hải quan Việt Nam chính quy, hiện đại, tiệm cận trình độ của hải quan các quốc gia phát triển, đồng thời giữ vai trò tiên phong trong triển khai hải quan số; góp phần xây dựng môi trường cạnh tranh lành mạnh, nâng cao uy tín thương hiệu quốc gia trên trường quốc tế. Trên cơ sở định hướng của Chính phủ về đẩy mạnh phát triển hải quan số, Hải quan cửa khẩu Xa Mát đã xác định một số mục tiêu hành động cụ thể trong công tác nghiệp vụ tại địa bàn quản lý gồm:

Hồ sơ hải quan: Phấn đấu số hóa toàn bộ hồ sơ và chuyển đổi hoàn toàn sang nhận-nộp hồ sơ thông qua hệ thống điện tử.

Hệ thống giám sát: Lắp đặt camera giám sát, nhận diện phương tiện vận tải, hành khách qua lại cửa khẩu, bố trí máy soi và công cụ hỗ trợ kiểm tra tại tất cả các chốt trọng điểm có nguy cơ xảy ra hành vi gian lận, buôn lậu thuộc địa bàn quản lý. Dữ liệu hình ảnh và thông tin được truyền trực tiếp về trung tâm xử lý tập trung của cơ quan hải quan và chia sẻ với các bộ, ngành liên quan.

Theo dõi lô hàng có rủi ro cao: Toàn bộ lô hàng thuộc diện rủi ro cao phải được vận chuyển trong phương tiện chứa hàng đúng quy định, được quản lý bằng thiết bị định vị chuyên biệt có chức năng cập nhật thông tin 24/7 về vị trí, lộ trình đã di chuyển, thời gian dừng đỗ của phương tiện và các dấu hiệu tác động cố ý đến thiết bị định vị trong chuyến đi.

Tỷ lệ phân luồng tờ khai: Tỷ lệ tờ khai phải kiểm tra hồ sơ không vượt quá 30% và tỷ lệ kiểm tra thực tế hàng hóa không vượt quá 4,5%.

Hiệu quả làm việc: Phấn đấu cải thiện sự hài lòng của các đối tượng tham gia thực hiện khai báo thủ tục trực tuyến, tập trung vào các tiêu chí như khả năng tiếp cận thủ tục, độ ổn định của phần mềm khai báo và thái độ làm việc của đội ngũ công chức.

Những mục tiêu trên nhằm góp phần nâng cao hiệu quả thực thi chính sách pháp luật về hải quan cũng như năng lực thực thi công vụ của đội ngũ công chức trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay.

4.3. Các giải pháp nhằm giải quyết vấn đề Luận văn: Giải pháp đến sự hài lòng của người khai hải quan.

4.3.1. Giải pháp đối với thực trạng người khai hải quan thường xuyên gặp sự cố khi thực hiện khai báo thủ tục thông qua Hệ thống khai báo Hải quan điện tử

4.3.1.1. Cơ sở đề xuất giải pháp

Như đã phân tích ở chương 3, nguyên nhân dẫn đến thực trạng này là vì hạ tầng kỹ thuật của Hệ thống VNACCS/VCIS quá tải, xuống cấp, dẫn đến tình trạng người khai hải quan thường xuyên gặp sự cố khi thực hiện khai báo thủ tục hải quan trực tuyến. Quan sát quy trình thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu (hình 3.3) người khai hải quan thường gặp sự cố lỗi hệ thống tại Bước 1 – Tiếp nhận, kiểm tra, đăng ký, phân luồng tờ khai và Bước 4 – Kiểm tra việc hoàn thành nghĩa vụ về thuế, phí, lệ phí. Dữ liệu từ các cơ quan/đơn vị khác không được cập nhật kịp thời vào Hệ thống VNACCS/VCIS.

Qua kết quả phân tích mô hình nghiên cứu, bảng 3.10 chỉ ra rằng Hệ thống cần ưu tiên tập trung vào yếu tố tính ổn định có giá trị trung bình là 3,7, trong đó biến quan sát TOD3 có giá trị trung bình là 3,45 và biến quan sát TOD4 có giá trị trung bình là 3,37; tiếp theo là yếu tố khả năng đáp ứng với giá trị trung bình là 3,83, trong đó biến KNDU4 có giá trị trung bình là 3,76 và biến KNDU5 có giá trị trung bình là 3,8. Đây là những vấn đề nghiêm trọng trong sự cố hệ thống, cần phải được xem xét khắc phục đầu tiên trong 7 yếu tố ảnh hưởng sự hài lòng của người khai hải quan.

Căn cứ vào phạm vi địa lý quản lý, thẩm quyền của Chi cục Hải quan cửa khẩu Xa Mát để đưa ra giải pháp phù hợp, đúng trọng tâm vấn đề nghiên cứu.

4.3.1.2. Giải pháp đề xuất

Giải pháp để giải quyết thực trạng này là “Kiến nghị thực hiện tái cấu trúc toàn diện Hệ thống VNACCS/VCIS” tập trung vào các tiêu chí cụ thể như sau:

• Tương đồng về tiêu chuẩn kỹ thuật, hạ tầng công nghệ Luận văn: Giải pháp đến sự hài lòng của người khai hải quan.

Kiến nghị Tổng cục Hải quan nghiên cứu, xem xét và tiến hành điều chỉnh lược bỏ những tiêu chí khai báo không thật sự cần thiết trong bộ hồ sơ hải quan điện tử áp dụng cho phương thức vận tải đường bộ. Thực tế cho thấy, Hệ thống VNACCS/VCIS được xây dựng và phát triển bởi Chính phủ Nhật Bản, do đó phần lớn các tiêu chí khai báo vẫn đang dựa trên đặc điểm địa lý, điều kiện hạ tầng cũng như tính chất đặc thù của hoạt động xuất nhập khẩu tại Nhật Bản. Điều này dẫn đến việc một số tiêu chí chưa thực sự phù hợp với bối cảnh và nhu cầu thực tế tại Việt Nam. Tại Nhật Bản, hoạt động xuất nhập khẩu chủ yếu được thực hiện qua đường biển, và chỉ có một tỷ lệ rất nhỏ hàng hóa được vận chuyển bằng đường hàng không. Trong khi đó, Việt Nam là một quốc gia phát triển đa phương thức vận tải, bao gồm đường biển, đường bộ, đường sắt, đường hàng không và đường sông. Sự đa dạng này khiến cho việc áp dụng nguyên mẫu các tiêu chí khai báo từ hệ thống của Nhật Bản trở nên chưa thật sự phù hợp, thậm chí gây ra những bất cập nhất định trong quá trình người khai hải quan thực hiện khai báo. Bên cạnh đó nghiên cứu, học tập kinh nghiệm từ các quốc gia có điều kiện địa lý và phương thức vận tải tương đồng là một hướng đi cần thiết. Những quốc gia như Trung Quốc, Pháp, Đức,… đều có hệ thống giao thông đa dạng, bao gồm đường bộ, đường biển, đường hàng không và đường sắt, tương tự như Việt Nam. Do đó, việc tham khảo cách họ xây dựng quy trình quản lý, lựa chọn tiêu chuẩn kỹ thuật và triển khai các hệ thống công nghệ thông tin sẽ mang lại nhiều bài học hữu ích. Trên cơ sở đó, Việt Nam có thể chọn lọc, điều chỉnh và áp dụng những kinh nghiệm phù hợp nhằm xây dựng quy trình vận hành hiệu quả hơn, đồng thời lựa chọn được các giải pháp kỹ thuật đáp ứng tốt yêu cầu thực tiễn trong nước.

Cần tăng cường hơn nữa việc mời gọi và tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia đóng góp ý kiến trong suốt quá trình triển khai đấu thầu các dự án liên quan đến nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin. Việc lắng nghe ý kiến từ phía doanh nghiệp – những đối tượng trực tiếp sử dụng hệ thống – sẽ giúp cơ quan quản lý có cái nhìn thực tế, toàn diện hơn, từ đó đưa ra các quyết định phù hợp với nhu cầu sử dụng. Điều này không chỉ góp phần nâng cao tính khả thi của dự án mà còn giúp giảm thiểu sự chênh lệch giữa các phiên bản phần mềm, hạn chế tình trạng không đồng bộ giữa các hệ thống đang được triển khai. Bên cạnh đó, việc tham vấn ý kiến doanh nghiệp còn giúp quá trình lựa chọn giải pháp công nghệ trở nên sát thực tế hơn, tránh việc đầu tư vào những phần mềm hoặc hệ thống không còn phù hợp hoặc đã lỗi thời. Khi có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp, các tiêu chuẩn kỹ thuật của phần mềm và hạ tầng công nghệ cũng sẽ được thống nhất một cách rõ ràng, minh bạch hơn. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc tìm kiếm, lựa chọn và trang bị các giải pháp công nghệ phù hợp, đồng thời giảm thiểu chi phí phát sinh do phải điều chỉnh hoặc thay đổi hệ thống sau này.

• Kết quả kỳ vọng: Luận văn: Giải pháp đến sự hài lòng của người khai hải quan.

Tinh gọn bộ hồ sơ hải quan phù hợp riêng với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua cửa khẩu đường bộ, điều này giúp người khai hải quan giảm tần suất khai báo sai phải khai sửa bổ sung nhiều lần, góp phần giảm tải lưu lượng dữ liệu truyền tải về Hệ thống của cơ quan hải quan.

Xây dựng được bộ tiêu chuẩn kỹ thuật tương đồng về hạ tầng công nghệ giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp, làm cơ sở để cơ quan hải quan triển khai các hệ thống nhánh sau này bổ trợ cho Hệ thống lõi VNACCS/VCIS. Việc đồng nhất tiêu chuẩn kỹ thuật sẽ làm tăng khả năng vận hành ổn định của Hệ thống khai báo thủ tục trực tuyến, không gây ra tình trạng hệ thống thường xuyên quá tải như hiện nay, đồng thời nâng cao khả năng xử lý dữ liệu do các cơ quan chuyên ngành, đơn vị có liên quan và người khai hải quan cung cấp.

Sắp xếp lại vai trò tiếp nhận, xử lý dữ liệu của Hệ thống VNACCS/VCIS

• Hình 4.1. Minh họa sắp xếp lại vai trò của Hệ thống VNACCS/VCIS

Kiến nghị Tổng cục Hải quan xây dựng Hệ thống thông quan hàng hóa XNK đường bộ, hệ hệ thống này áp dụng riêng cho tất cả các cửa khẩu đường bộ, doanh nghiệp có nhu cầu đăng ký tờ khai hải quan liên quan đến hàng hóa được vận chuyển qua cửa khẩu đường bộ đều thực hiện thủ tục trên hệ thống này. Đưa Hệ thống VNACCS/VCIS về vai trò là trung tâm lưu trữ, đối chiếu dữ liệu để xét duyệt thông quan cho hàng hóa sau khi công chức hải quan hoàn thành Bước 4 trong quy trình thủ tục, giảm sự tương tác trực tiếp giữa người khai hải quan và Hệ thống VNACCS/VCIS. Việc chuyển đổi này giúp luồng dữ liệu di chuyển đến đúng nơi cần đến, phục vụ đúng nhu cầu của các đối tượng tham gia vào quy trình thủ tục hải quan. Ví dụ, lượng dữ liệu của người khai hải quan thực hiện thủ tục cho hàng hóa vận chuyển bằng đường biển và tương tự với lượng dữ liệu người khai hải quan thực hiện thủ tục cho hàng hóa vận chuyển bằng đường bộ sẽ được xử lý ở 1 hệ thống nghiệp vụ hải quan chuyên biệt tương ứng với từng loại phương thức vận tải, hoàn toàn không gây ảnh hưởng quá tải đường truyền cho Hệ thống VNACCS/VCIS như hiện nay.

• Kết quả kỳ vọng:

Việc chia tách dữ liệu của từng phương thức vận tải để xử lý trước khi thông quan thông qua các hệ thống nghiệp vụ riêng, đó Hệ thống VNACCS/VCIS sẽ xác nhận bước cuối cùng là thông quan, điều này sẽ làm tăng tốc độ đường truyền, hệ thống sẽ vận hành ổn định hơn khi không còn phải chịu áp lực từ nguồn dữ liệu khổng lồ được gửi đến từ các đơn vị hải quan khác trên khắp cả nước.

4.3.2. Giải pháp đối với thực trạng mức độ tự động hóa quy trình nghiệp vụ và chia sẻ dữ liệu với các cơ quan chuyên ngành còn rất hạn chế Luận văn: Giải pháp đến sự hài lòng của người khai hải quan.

4.3.2.1. Cơ sở đề xuất giải pháp

Như đã phân tích ở chương 3, nguyên nhân dẫn đến thực trạng này là vì chuỗi thao tác gửi-nhận-kiểm tra-duyệt thông quan đều được thực hiện thủ công bởi con người. Mỗi cơ quan lựa chọn và triển khai hệ thống nghiệp vụ của ngành chưa thống nhất và đồng đều. Các hệ thống nghiệp vụ hiện tại chỉ tập trung ở việc lưu trữ dữ liệu, không có khả năng nhận diện và phân loại tự động đối với nguồn dữ liệu được gửi đến.

Quan sát quy trình thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu (hình 3.3) người khai hải quan thường mất nhiều thời gian khi thực hiện thủ tục tại Bước 2 – Kiểm tra hồ sơ hải quan và Bước 4 – Kiểm tra việc hoàn thành nghĩa vụ về thuế, phí, lệ phí.

Qua kết quả phân tích mô hình nghiên cứu, bảng 3.10 chỉ ra rằng để giải quyết thực trạng này cần tập trung vào yếu tố chuẩn xã hội có giá trị trung bình là 3,55 là yếu tố có mức điểm số thấp nhất trong mô hình nghiên cứu, trong đó tất cả các biến quan sát đều có giá trị trung bình nhỏ hơn 3,6 phản ánh một thực tế là người khai hải quan tại cửa khẩu Xa Mát còn e ngại trong vấn đề chuyển đổi hoàn toàn sang thực hiện khai báo thủ tục hải quan trực tuyến; tiếp theo là yếu tố lợi ích với giá trị trung bình là 3,83, trong đó biến LI1 có giá trị trung bình là 3,69.

Căn cứ vào phạm vi địa lý quản lý, thẩm quyền của Chi cục Hải quan cửa khẩu Xa Mát để đưa ra giải pháp phù hợp, đúng trọng tâm vấn đề nghiên cứu.

4.3.2.2. Giải pháp đề xuất Luận văn: Giải pháp đến sự hài lòng của người khai hải quan.

Tác giả đề xuất 2 giải pháp để giải quyết thực trạng này là “Kiến nghị xây dựng cơ chế cấp phép theo hạn ngạch đối với mặt hàng nông sản” và “Ứng dụng công nghệ để nâng cao khả năng tự động hóa trong quy trình nghiệp vụ” cụ thể như sau:

• Đối với giải pháp xây dựng cơ chế cấp phép theo hạn ngạch đối với mặt hàng nông sản

Căn cứ vào tình hình thực tế hàng hóa vận chuyển qua cửa khẩu Xa Mát, toàn bộ tờ khai luồng vàng tại đây đều là mặt hàng nông sản tươi, đây là nhóm tờ khai chiếm tỷ lệ cao nhất tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Xa Mát.

Với quy trình thực hiện lấy mẫu như hiện tại là hàng hóa vào đến cửa khẩu, cơ quan kiểm dịch sẽ thực hiện lấy mẫu nông sản trên từng phương tiện vận tải, sau đó chuyển mẫu đến đơn vị xét nghiệm, kết quả sẽ được cập nhật vào hệ thống một cửa quốc gia để chia sẻ dữ liệu với cơ quan hải quan, thì người khai hải quan sẽ mất hơn 2 giờ đồng hồ tính từ thời điểm bắt đầu lấy lô mẫu đầu tiên thì mới nhận được kết quả kiểm dịch thực vật để tiếp tục làm thủ tục thông quan hàng hóa.

Kiến nghị Tổng cục Hải quan đề xuất phối hợp với cơ quan kiểm dịch thực vật tại Cửa khẩu Xa Mát căn cứ các quy định của pháp luật, tình hình thực tế tại địa phương, kết hợp với mục tiêu tạo thuận lợi tối đa cho hàng hoá xuất nhập khẩu, xây dựng đề án cấp giấy phép trừ lùi đối với mặt hàng nông sản. Doanh nghiệp tự dự báo nhu cầu và nộp hồ sơ đăng ký hạn mức nhập khẩu nông sản trước mỗi mùa vụ, cơ quan kiểm dịch xem xét cấp phép đối với hạn mức do doanh nghiệp yêu cầu. Người khai hải quan sử dụng giấy phép đó để thực hiện thủ tục hải quan cho các lô hàng nhập khẩu nông sản sắp tới, lượng hàng hóa sẽ được trừ lùi đến khi hết hạn mức đã đăng ký. Với cách này, người khai hải quan không phải mất thời gian cho việc lấy mẫu nông sản đối với từng lô hàng như hiện tại, mà sẽ liên tục thực hiện thủ tục hải quan xuyên suốt từ Bước 1 đến Bước 4 mà không bị gián đoạn về giấy phép kiểm dịch.

• Kết quả kỳ vọng: Luận văn: Giải pháp đến sự hài lòng của người khai hải quan.

Nếu được phê duyệt phương án cấp giấy phép trừ lùi cho mặt hàng nông sản, người khai hải quan sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian khi thực hiện thủ tục hải quan tại Bước 2 – Kiểm tra hồ sơ hải quan, rút ngắn thời gian thông quan trung bình của 1 tờ khai luồng vàng từ 6,5 giờ xuống còn 4,5 giờ dựa trên số liệu năm 2025.

• Đối với giải pháp ứng dụng công nghệ để nâng cao khả năng tự động hóa trong quy trình nghiệp vụ

Trong khi bước 3 ở thời điểm hiện tại chưa có công nghệ phù hợp để ứng dụng vào kiểm tra thực tế hàng hóa tự động thì ở hướng ngược lại bước 2 và bước 4 có nhiều lợi thế hơn trong việc ứng dụng các công nghệ hiện đại như AI, big data để tinh gọn và tăng khả năng tự động hóa trong quy trình thủ tục hải quan. Đối với bước 2, hầu hết các tiêu chí kiểm tra trong bộ hồ sơ hải quan đều được lượng hóa thành các tiêu chuẩn cụ thể trong hệ thống văn bản pháp luật của Việt Nam và trong các cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia. Kiến nghị Tổng cục Hải quan nghiên cứu, phê duyệt cho phép các đơn vị hải quan địa phương được cài đặt và sử dụng các công cụ AI như NotebookLM, Claude để phục vụ kiểm tra thông tin chính xác, nhanh chóng cho nhiều tiêu chí trong tờ khai hải quan cùng lúc dựa trên các nguồn tài liệu rất dài như file PDF hàng trăm trang ngay trên máy tính nghiệp vụ tại đơn vị để tăng độ chính xác trong quá trình kiểm tra chi tiết hồ sơ của công chức hải quan, đồng thời rút ngắn thời gian hoàn thành bước 2 trong quy trình thủ tục khai báo hải quan. Đối với bước 4, kiến nghị Tổng cục Hải quan phê duyệt cho Chi cục Hải quan cửa khẩu Xa Mát mở tài khoản ngân hàng tại chi nhánh ngân hàng ở địa phương, tài khoản này chỉ nhận tiền vào và không được rút tiền ra, người khai hải quan thực hiện nộp tiền thuế vào tài khoản này, công chức hải quan ở bước 4 thực hiện tra cứu và xác nhận ngay tại chỗ về việc người khai hải quan đã hoàn thành nghĩa vụ thuế theo quy định và xác nhận thông quan tờ khai vào hệ thống VNACCS/VCIS.

• Kết quả kỳ vọng:

Nếu được Tổng cục Hải quan phê duyệt cho phép sử dụng các công cụ AI để hỗ trợ xử lý thủ tục hải quan tại bước 1 và Chi cục Hải quan cửa khẩu Xa Mát được mở tài khoản thu thuế ngay tại địa phương sẽ rút ngắn thời gian thông quan trung bình của tờ khai luồng vàng xuống còn từ 2 giờ đến 2,5 giờ, giảm hơn 4 giờ so với kết quả thông quan trung bình năm 2025. Thời gian thông quan được rút ngắn đáng kể sẽ tác động trực tiếp đến các biến quan sát trong yếu tố lợi ích của mô hình nghiên cứu, giá trị trung bình kỳ vọng sẽ tăng từ 3,83 lên cao hơn 4,0. Lợi ích thay đổi tích cực sẽ gián tiếp tác động đến tâm lý mạnh dạn chấp nhận việc chuyển đổi sang khai báo thủ tục hải quan trực tuyến, giá trị trung bình của yếu tố chuẩn xã hội (3,55) sẽ tăng đồng pha với yếu tố lợi ích.

4.3.3. Giải pháp đối với thực trạng thái độ phục vụ của công chức hải quan chưa đúng chuẩn mực Luận văn: Giải pháp đến sự hài lòng của người khai hải quan.

4.3.3.1. Cơ sở đề xuất giải pháp

Như đã phân tích ở chương 3, nguyên nhân dẫn đến thực trạng này là do công chức hải quan thiếu tu dưỡng, rèn luyện, nhận thức, ý thức trách nhiệm, kỷ luật, kỷ cương và trình độ chuyên môn hạn chế, coi thường kỷ luật, kỷ cương trong khi thi hành công vụ. Hệ thống kỹ thuật xuống cấp, quy trình nghiệp vụ chưa tinh gọn, còn nhiều điểm chạm trực tiếp giữa công chức hải quan và người khai hải quan tại bước 2 (Kiểm tra hồ sơ hải quan), bước 3 (Kiểm tra thực tế hàng hóa) và bước 4 (Kiểm tra việc hoàn thành nghĩa vụ về thuế, phí, lệ phí).

Quan sát quy trình thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu (hình 3.3) và dữ liệu tại bảng 3.12 có thể thấy một quy trình tồn tại nhiều điểm chạm trực tiếp giữa công chức hải quan và người khai hải quan sẽ dễ xảy ra tình trạng tiêu cực, sách nhiễu.

Qua kết quả phân tích mô hình nghiên cứu, bảng 3.10 chỉ ra rằng Chi cục Hải quan cửa khẩu Xa Mát phải rà soát, điều chỉnh ngay quy trình bảo mật thông tin của người khai hải quan. Tập trung vào biến quan sát TBM2 có giá trị trung bình là 3,77, biến quan sát TBM3 có giá trị trung bình là 3,78 và biến quan sát NT1 có giá trị trung bình là 3,67. Căn cứ vào phạm vi địa lý quản lý, thẩm quyền của Chi cục Hải quan cửa khẩu Xa Mát để đưa ra giải pháp phù hợp, đúng trọng tâm vấn đề nghiên cứu.

4.3.3.2. Giải pháp đề xuất Luận văn: Giải pháp đến sự hài lòng của người khai hải quan.

Giải pháp để giải quyết thực trạng này là “Tăng cường kiểm tra, xử lý kỷ luật công chức vi phạm đạo đức công vụ” thông qua việc thực hiện những nội dung cụ thể như sau:

Thường xuyên phổ biến và phân tích rõ các hậu quả pháp lý và tác động tiêu cực đối với uy tín của ngành khi để xảy ra các vụ việc phải truy cứu trách nhiệm hình sự liên quan đến để lộ thông tin của doanh nghiệp. Kiến nghị Tổng cục Hải quan xây dựng hệ thống chứng thực số tập trung theo mô hình RootCA, tạo sự thống nhất trong toàn ngành và khả năng kết nối với các hệ thống chứng thực bên ngoài. Thực hiện phân quyền truy cập dữ liệu theo nguyên tắc “đúng người, đúng việc, đúng thời điểm”, lãnh đạo chỉ được phép duyệt quyền truy cập dữ liệu cho công chức chịu trách nhiệm trực tiếp được quyền tiếp cận các nguôn dữ liệu cần thiết phục vụ cho quá trình thực hiện thủ tục thông quan hàng hóa. Định kỳ rà soát nhật ký truy cập dữ liệu (log hệ thống) để theo dõi, kiểm soát và phát hiện kịp thời các hành vi truy cập dữ liệu không đúng quy định.

Ban hành các chế tài xử lý kỷ luật cụ thể đối với hành vi tiết lộ thông tin doanh nghiệp trái quy định, mức xử lý phải đủ tính răn đe nhằm nâng cao ý thức ý thức trách nhiệm của công chức hải quan. Xử lý nghiêm khắc, quyết liệt theo tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” đối với công chức vi phạm. Xem xét, xử lý trách nhiệm người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu đơn vị trực tiếp sử dụng công chức vi phạm ngay sau khi để xảy ra vụ việc khiếu nại, tố cáo. Đối với công chức có nhiều vi phạm hoặc đã được cảnh cáo, đề nghị chấn chỉnh sửa đổi nhưng không khắc phục để tiếp tục tái phạm thì được coi là tình tiết tăng nặng khi xem xét, xử lý trách nhiệm.

• Kết quả kỳ vọng:

Không còn để phát sinh các yêu cầu khiếu nại hành chính về hành vi sách nhiễu, vòi vĩnh tiền, sử dụng thông tin doanh nghiệp trái quy định, thái độ, tác phong ứng xử khi tiếp công dân. Khi các thông tin trong hồ sơ hải quan do người khai hải quan cung cấp được bảo mật tốt, giá trị trung bình của các biến quan sát TBM2 (3,77) và TBM3 (3,78) sẽ được cải thiện, sự thay đổi tích cực về yếu tố tính bảo mật sẽ là cơ sở củng cố niềm tin của người khai hải quan đối với những cam kết phục vụ của ngành Hải quan.

• Tóm tắt chương 4 Luận văn: Giải pháp đến sự hài lòng của người khai hải quan.

Chương này tập trung trình bày một cách chi tiết các nội dung và đưa ra một số giải pháp có thể áp dụng nhằm nâng cao hiệu quả vận hành trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan tại cửa khẩu Xa Mát. Toàn bộ các đề xuất được xây dựng dựa trên kết quả phân tích được trình bày ở chương 3, qua đó xác định rõ những hạn chế còn tồn tại cũng như các khía cạnh cần được cải thiện và thay đổi. Trên cơ sở đó, chương đưa ra những giải pháp hướng đến việc gia tăng tác động tích cực của các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của người khai hải quan, các giải pháp tập trung vào việc nâng cấp giao diện phần mềm khai báo trực tuyến theo hướng thân thiện và dễ sử dụng; nâng cao mức độ bảo mật thông tin; đảm bảo độ ổn định của hệ thống trong quá trình vận hành; cải thiện khả năng đáp ứng yêu cầu của người sử dụng; củng cố niềm tin của các đối tượng tham gia khai báo thủ tục; gia tăng giá trị mà doanh nghiệp và các bên có liên quan nhận được, đồng thời tập trung điều hướng các đối tượng tham gia khai báo thủ tục vào khuôn khổ chuẩn hóa toàn bộ sang sử dụng bằng phần mềm khai báo trực tuyến.

CHƯƠNG 5: KẾ HOẠCH TRIỂN KHAI CÁC GIẢI PHÁP

5.1. Cơ sở của kế hoạch

Những giải pháp được đề xuất cho hải quan Xa Mát dựa trên việc tổng quát những thực trạng đang tồn tại, xác định cụ thể nguyên nhân tương ứng với từng thực trạng từ đó căn cứ vào điều kiện về các nguồn lực hiện có, xác định các mục tiêu cần ưu tiên tập trung.

Kế hoạch được xây dựng dựa trên việc đánh giá kỹ lưỡng nguồn lực hiện có. Điều này bao gồm việc xem xét cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân sự và khả năng tài chính của đơn vị. Hiểu rõ điểm mạnh và điểm yếu giúp đơn vị phát huy tối đa các nguồn lực sẵn có, đồng thời định hướng cho việc lập kế hoạch phân bổ nguồn lực vào xử lý những vấn đề cần thiết, những vấn đề trọng tâm cốt lõi.

Cuối cùng, xác định rõ ràng các mục tiêu cần ưu tiên tập trung, các mục tiêu này phải chi tiết, bám sát vào thực tế và xác định rõ thời hạn hoàn thành, định hướng cho mọi hoạt động triển khai, đảm bảo sự thống nhất và tập trung trong quá trình thực hiện các giải pháp, giúp đơn vị đạt được những kết quả mong muốn một cách hiệu quả và bền vững.

5.2. Mục tiêu của kế hoạch

Kế hoạch này được xây dựng với mục tiêu trọng tâm là nâng cao chất lượng phục vụ và từng bước nâng cấp hiện đại hạ tầng kỹ thuật, qua đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu của các đối tượng tham gia khai báo Thủ tục hải quan tại cửa khẩu Xa Mát. Không chỉ dừng lại ở việc cải thiện những hạn chế hiện có, kế hoạch còn hướng đến việc xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, minh bạch và thuận tiện cho tất cả các bên liên quan gồm hải quan Xa Mát, các đơn vị chuyên ngành như kiểm dịch, y tế, biên phòng, nhân viên khai báo thủ tục, đại lý hải quan,…

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, kế hoạch đề ra cam kết triển khai đồng bộ các giải pháp đổi mới và tối ưu hóa trên nhiều phương diện khác nhau. Trọng tâm là nâng cấp giao diện phần mềm khai báo thủ tục trực tuyến; tăng cường khả năng bảo mật dữ liệu; đảm bảo các phần mềm nghiệp vụ hoạt động bình thường; củng cố uy tín của hải quan Xa Mát; đồng thời gia tăng giá trị mà người khai hải quan tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Xa Mát nhận được.

5.3. Hạn chế của kế hoạch và kiến nghị Luận văn: Giải pháp đến sự hài lòng của người khai hải quan.

5.3.1. Hạn chế

Do còn hạn chế về kiến thức chuyên môn, thời gian nghiên cứu và phạm vi dữ liệu có thể tiếp cận nên đề tài vẫn còn tồn tại một số hạn chế, thiếu sót. Các hạn chế này đồng thời cũng là hướng gợi mở để tác giả có thể đưa vào những nghiên cứu khác trong tương lai.

Đầu tiên là phạm vi mẫu khảo sát chỉ tập trung hầu hết vào nhóm đối tượng nhân viên khai báo Thủ tục hải quan thường xuyên làm việc tại cửa khẩu Xa Mát nên còn hạn chế về độ chính xác. Trong các nghiên cứu tiếp theo tác giả sẽ lưu ý mở rộng đa dạng các nhóm đối tượng khác có liên quan như nhóm chủ doanh nghiệp kinh doanh nông sản, nhóm đại lý hải quan, các cửa khẩu khác có hoạt động xuất nhập khẩu mặt hàng tương tự,…để dữ liệu thu thập có độ tin cậy cao hơn.

Kế đến là nghiên cứu thiếu sót nhóm đối tượng cư dân ở khu vực biên giới làm thủ tục qua lại cửa khẩu hàng ngày, nhóm hành khách xuất nhập cảnh bằng hộ chiếu và nhóm phương tiện là ô tô của cá nhân, xe đầu kéo chở hàng ra vào cửa khẩu bằng giấy phép liên vận.Trong các nghiên cứu tới sẽ lưu ý nội dung này để dữ liệu được chính xác hơn.

Ngoài ra, độ chính xác và trung thực của dữ liệu thu thập từ bảng khảo sát có thể bị ảnh hưởng do một số người trả lời chưa cung cấp dữ liệu hoàn toàn chính xác hoặc còn mang tính chủ quan. Đây là hạn chế phổ biến trong các nghiên cứu định lượng dựa trên khảo sát và cần được khắc phục bằng cách tăng cường phương pháp phỏng vấn sâu hoặc kết hợp nhiều nguồn dữ liệu khác nhau.

Cuối cùng, mô hình nghiên cứu mới chỉ xem xét một số yếu tố cơ bản tác động đến cảm nhận hài lòng của một nhóm đối tượng nghiên cứu, chưa có các yếu tố khác như chất lượng phối hợp giữa các đơn vị quản lý chuyên ngành, hay tác động của hạ tầng logistics tại khu vực cửa khẩu. Việc bổ sung các biến này sẽ giúp mô hình nghiên cứu toàn diện hơn.

5.3.2. Kiến nghị

• Về phía cơ quan hải quan: Luận văn: Giải pháp đến sự hài lòng của người khai hải quan.

Cần khẩn trương rà soát đánh giá, sửa đổi Luật Hải quan để phù hợp với tình hình phát triển kinh tế hiện nay của xã hội, tuân thủ các cam kết trong những hiệp định thương mại quốc tế mà Việt Nam đang tham gia. Quy định của pháp luật phải cụ thể, minh bạch, chi tiết và thực hiện công bằng, tạo điều kiện tốt nhất có thể cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, cần tăng cường đào tạo, huấn luyện bài bản cho đội ngũ đại lý hải quan. Đại lý hải quan là lực lượng trung gian quan trọng, nhiệm vụ của họ là nắm vững quy định, có nghiệp vụ chuyên môn tốt, tần suất phát sinh sai sót khi khai báo thủ tục thấp, góp phần rút ngắn thời gian thông quan và tối chi phí cho doanh nghiệp. Việc thường xuyên cập nhật kiến thức pháp luật, kỹ năng nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ này là cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập và chuyển đổi số.

Ngoài ra, mỗi cá nhân trong đơn vị hải quan Xa Mát phải chủ động nghiên cứu, tham khảo cách quản lý của hải quan các quốc gia có điều kiện tương đồng như Trung Quốc, Pháp và Đức để xây dựng hệ thống quản lý phù hợp với thực tiễn trong nước. Song song đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cấp trung tâm quản lý dữ liệu, tăng cường trao đổi dữ liệu với các đơn vị chuyên ngành có liên quan nhằm hình thành một hệ sinh thái thống nhất chặt chẽ.

Hải quan Xa Mát cần đẩy mạnh các kênh hỗ trợ trực tuyến, xây dựng hệ thống hướng dẫn nghiệp vụ chuẩn hóa; thường xuyên đánh lại tác phong, lề lối làm việc trong nội bộ đơn vị, kiểm điểm, xử lý công chức vi phạm đạo đức công vụ để hạn chế tiêu cực và nâng cao chất lượng phục vụ.

• Về phía người khai hải quan và doanh nghiệp:

Người khai hải quan cần chủ động nghiên cứu các chủ trương, chính sách pháp luật liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu; tích cực tham gia các chương trình tập huấn, hội nghị đối thoại do cơ quan hải quan tổ chức để kịp thời cập nhật quy định mới và thực hiện thủ tục đúng quy trình.

Đồng thời, doanh nghiệp cần mạnh dạn nêu lên những khó khăn phát sinh, cũng như báo cáo kịp thời các trường hợp nhũng nhiễu hoặc tiêu cực của công chức hải quan để cơ quan quản lý có biện pháp xử lý kịp thời, góp phần làm trong sạch môi trường kinh doanh và chủ động tự bảo vệ lợi ích của chính mình.

Bên cạnh đó, các đối tượng tham gia khai báo Thủ tục hải quan cần có văn hóa tuân thủ quy định của pháp luật, chuẩn hóa hệ thống chứng từ và quy trình quản lý nội bộ nhằm giảm sai sót khi khai báo. Việc duy trì mức độ tuân thủ cao sẽ giúp doanh nghiệp được xem xét đưa vào danh sách doanh nghiệp ưu tiên, qua đó được hưởng nhiều thuận lợi.

Để giảm tối đa việc phát sinh sai sót trong khai báo thủ tục hải quan, cụ thể đối với vấn đề khai báo nguồn gốc, xuất xứ của hàng hóa. Doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ lưỡng các quy định về thành phần, về tiêu chuẩn kỹ thuật,…trong các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đã ký kết.

• Tóm tắt chương 5 Luận văn: Giải pháp đến sự hài lòng của người khai hải quan.

Để đánh giá tính hiệu quả của các giải pháp trên, tại chương này tác giả đã tiến hành lập kế hoạch triển khai các hành động cụ thể, trình bày rõ mục tiêu, các nguồn lực thực hiện và đưa ra một số hạn chế, khuyến nghị cần lưu ý.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Yếu tố ảnh hưởng sự hài lòng của người khai hải quan