Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội hay nhất năm 2024 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài: Thực trạng công tác quản lý nhà nước về du lịch tại khu vực phố cổ Hà Nội dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

2.1. Giới thiệu tổng quát về hoạt động du lịch tại khu vực phố cổ Hà Nội

2.1.1. Giới thiệu chung 

Khu phố cổ Hà Nội là tên gọi thông thường của một khu vực đô thị có từ lâu đời của Hà Nội nằm ở ngoài hoàng thành Thăng Long. Khu đô thị này tập trung dân cư hoạt động tiểu thủ công nghiệp và buôn bán giao thương, hình thành lên những phố nghề đặc trưng, mang những nét truyền thống riêng biệt của cư dân thành thị, kinh đô. Ngày nay khu phố cổ Hà Nội là điểm đến hấp dẫn cho những ai muốn tìm hiểu về Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội.

Khu “Hà Nội 36 phố phường” là một cách gọi không chính xác của khu phố cổ, vì 36 phố phường là một cách gọi ước lệ khu vực đô thị cổ, nằm bên trong và bên ngoài cả khu phố cổ.

2.1.1.1. Vị trí địa lý

Theo quyết định số 70 BXD/KT-QH ngày 30 tháng 3 năm 1995 của Bộ Xây dựng, khu Phố cổ Hà nội có phạm vi được xác định: phía Bắc là phố Hàng Đậu; phía Tây là phố Phùng Hưng; phía Nam là các phố Hàng Bông, Hàng Gai, Cầu Gỗ và Hàng Thùng; phía Đông là đường Trần Quang Khải và đường Trần Nhật Duật.

Khu phố cổ Hà Nội thuộc địa bàn quận Hoàn Kiếm tổng diện tích khoảng 100 ha, có 76 tuyến phố thuộc 10 phường: phường Hàng Đào, Hàng Bạc, Hàng Buồm, Hàng Bồ, Hàng Bông, Hàng Gai, Hàng Mã, Đồng Xuân, Cửa Đông, Lý Thái Tổ. Mặc dù các phố cổ của Hà Nội còn nằm cả bên ngoài khu vực này, nhưng do đây là khu vực tập trung phố cổ nhiều nhất và còn giữ được những đặc trưng nên chỉ khu vực theo quy định trên được gìn giữ, bảo tồn là khu phố cổ.

2.1.1.2. Lịch sử hình thành Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Khu dân cư sinh hoạt và buôn bán sầm uất này đã được hình thành từ thời Lý – Trần, nằm ở phía đông của hoàng thành Thăng Long ra đến sát sông Hồng. Đầu đời Lê, trong sách Dư Địa Chí, Nguyễn Trãi cũng đã đề cập đến tên một số phường nghề tại đây. Dưới thời Lê, đặt phủ Phụng Thiên gồm hai huyện là Vĩnh Thuận và Thọ Xương, thì khu này nằm gọn trong bốn tổng Túc của huyện Thọ Xương là Tiền Túc, Hậu Túc, Tả Túc, Hữu Túc. Bên ngoài khu vực là vòng thành Đại La có trổ các cửa ô.

Thời Lê, giữa khu này có một số đầm hồ, lớn nhất là hồ Thái Cực. Sông Tô Lịch nối với hào thành, các đầm hồ, thông với hồ Hoàn Kiếm và sông Hồng cũng ở khu vực này. Đến cuối thế kỉ 19 thì các sông hồ đó hoàn toàn bị lấp, nhưng vẫn còn để lại dấu tích qua các địa danh: Hà Khẩu, Giang Khẩu, Cầu Gỗ, Cầu Đông.

Thời Lý – Trần, dân cư từ các làng quanh đồng bằng Bắc Bộ tụ tập về khu vực này sinh sống, tạo thành khu phố đông đúc nhất kinh thành. Đến đời Lê, dần dần đã có một số Hoa kiều buôn bán ở đây, hình thành nên các khu phố Tàu.

Thời Pháp thuộc, sau khi lấp toàn bộ các đầm hồ, khu phố được chỉnh trang, người Ấn, người Pháp cũng đến đây buôn bán. Hai chợ nhỏ được giải tỏa để lập chợ Đồng Xuân, Đường ray xe điện Bờ hồ – Thụy Khuê cũng chạy xuyên qua đây.

Cho đến nay, đây vẫn là khu buôn bán nhộn nhịp nhất của Hà Nội.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ

===>>> Dịch Vụ Viết Thuê Luận Văn Thạc Sĩ Ngành Du Lịch

2.1.2. Tài nguyên du lịch nhân văn

Phố cổ Hà Nội – Hà Nội 36 phố phường đã trở thành trái tim của trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa; nơi tập trung cao nhất mọi hoạt động của đô thị, là hình ảnh đại diện các giá trị văn hoá đô thị của Hà Nội trong gần 1000 năm lịch sử. Phố cổ là dấu ấn sinh động cho lịch sử phát triển đô thị. Những cái tên của từng dãy phố gợi nhớ đến những mặt hàng do những khu dân cư tiểu thủ công nghiệp sản xuất và buôn bán giao thương, hình thành nên những phố nghề đặc trưng, mang những nét truyền thống riêng biệt của cư dân thành thị, kinh đô mà một số còn được lưu giữ đến ngày nay như phố Hàng Bông, phố Hàng Bạc, phố Lò Rèn, phố Hàng Đồng, … Mạng lưới đô thị phản ánh cơ cấu tổ chức đô thị cổ gồm 36 phường nghề. Kết cấu xã hội và không gian này được phản ánh trong khía cạnh văn hóa phi vật thể nổi bật, là cái hồn của phố cổ với những làng nghề cổ và những hoạt động mang tính chất truyền thống tại các khu phố Bởi vậy, đây là một không gian đô thị vô cùng sinh động và nhộn nhịp trên từng con phố: những người thợ thủ công làm nghề, những quán ăn đặc sản, những người bán rong tấp nập và những cửa hiệu bày hàng hóa ăm ắp vỉa hè. Bên cạnh giá trị lịch sử, văn hóa, Phố cổ Hà Nội là một quần thể di sản kiến trúc giàu có với những nét và hình thái đặc trưng với rất nhiều ngôi nhà hình ống san sát trên mặt phố, với các công trình tôn giáo tín ngưỡng và các không gian cộng đồng. Ngày nay, khu Phố cổ đang tận dụng cơ hội phát triển kinh tế và đón nhận một lượng khách du lịch rất lớn: các quán cà phê, nhà hàng, cửa hàng lưu niệm thủ công mỹ nghệ và các khách sạn nhỏ đã lần lượt ra đời. Một số nghề như nghề thủ công lụa tơ tằm và buôn bán kim hoàn đã có những bước phát triển vượt bậc. Phố cổ Hà Nội đã được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng Di tích Quốc gia ngày 5 tháng 4 năm 2014.

Nhìn chung, đề cập đến tài nguyên du lịch của phố cổ Hà Nội là đề cập đến tài nguyên mang giá trị nhân văn bao gồm tài nguyên vật thể và tài nguyên phi vật thể Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

2.1.2.1. Tài nguyên vật thể

• a) Các phố nghề

Đặc trưng nổi tiếng nhất của khu phố cổ là các phố nghề. Thợ thủ công từ các làng nghề quanh Thăng Long xưa tụ tập về đây, tập trung theo từng khu vực chuyên làm nghề của mình. Các thuyền buôn có thể vào giữa phố để buôn bán trao đổi, khiến các phố nghề càng phát triển. Và chính sản phẩm được buôn bán trở thành tên phố, với chữ “Hàng” đằng trước, mỗi phố chuyên môn buôn bán một loại mặt hàng.

Hàng Bông lấy theo tên đoạn phố chính Hàng Bông Đệm vốn có nhiều nhà làm nghề bật bông, bán mền bông, chăn đệm.

Phố Hàng Mã ngày xưa chuyên buôn bán đồ vàng mã để thờ cúng, bao gồm tiền giấy âm phủ, vàng giấy âm phủ, sau mở rộng thêm các tượng giấy hình các quan, hình nhà cửa… để cúng và đốt cho người âm (người chết). Ngày nay phố Hàng Mã tập trung nhộn nhịp vào các dịp lễ, tết Trung Thu, Nguyên Đán với các mặt hàng phong phú về đồ chơi.

Phố Hàng Bạc do ông Lưu Xuân Tín được nhà vua cho phép mở lò đúc bạc thành nén cho triều đình, kéo người trong họ hàng và người làng Trâu Khê (hay Châu Khê, xã Thúc Kháng, huyện Bình Giang – Hải Dương) ra đây mở phường đúc bạc, thành lập trường đúc ở số nhà 58 Hàng Bạc.

Phố Hàng Đào là nơi buôn tơ, bán vải vóc (chữ vải điều chỉ màu đỏ được đọc chệch thành chữ đào)

Phố Hàng Lược nối từ phố Hàng Cót đến phố Chả Cá, vốn là nơi có nhiều nhà buôn bán lược: lược gỗ, lược sừng và sau này là lược nhựa.

Phố Hàng Gà chạy từ phố Hàng Điếu đến phố Hàng Cót, vốn là nơi tập trung các cửa hàng bán đồ gia cầm: gà, vịt, ngan, ngỗng, bồ câu, gà tây…

Hiện nay, một số phố vẫn còn giữ được sản phẩm truyền thống như phố Hàng Mã, Hàng Tre, Hàng Thiếc, Thuốc Bắc… Ngoài ra một số phố tuy không giữ nghề truyền thống, nhưng cũng tập trung chuyên bán một loại hàng hóa như phố Hàng Quạt bán đồ thờ, phố Hàng Buồm bán bánh kẹo, phố Mã Mây chuyên dịch vụ du lịch…

• Nhà cổ Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Những nhà cổ chủ yếu là nhà ống, mái ngói nghiêng, mặt tiền là cửa hàng buôn bán thò thụt không đều. Hình ảnh nhà cổ và mái ngói đã đi vào hội họa, thơ ca. Những ngôi nhà này chủ yếu được dựng vào thế kỉ XVIII – XIX, trước đó hầu hết là nhà mái tranh, chỉ có một số nhà giàu có, nhà của Hoa kiều mới lợp mái ngói.

Thời kì toàn quốc kháng chiến, để tránh đụng độ trực tiếp với quân Pháp và lính Lê dương, người dân và Vệ quốc quân đã đục thông tường từ nhà này sang nhà khác. Khi cần người ta có thể đi từ đầu đến cuối phố qua những lỗ hổng giữa các ngôi nhà mà không cần phải xuống đường.

Từ cuối thế kỉ XX, các nhà cổ dần dần biến mất. Thay vào đó là các ngôi nhà ống xây mới phá vỡ cảnh quan vốn có của phố cổ. Tuy vậy, bên trong các ngôi nhà vẫn là hệ thống đường đi chằng chịt.

Di tích kiến trúc tôn giáo, di tích lịch sử cách mạng

• Đình:

Khu phố cổ Hà Nội là nơi thu hút nhiều thợ thủ công ở các vùng xung quanh về làm ăn, buôn bán. Một tập hợp dân cư cùng quê, có khi chỉ vài nhà cũng dựng lên một ngôi đình làm nơi sinh hoạt cộng đồng và thờ phụng vị thần chung. Do vậy loại hình đình có số lượng nhiều hơn cả.

Các ngôi đình đã được Bộ Văn hoá thông tin xếp hạng: đình Thanh Hà (10 Ngõ Gạch), đình Yên Thái (8 ngõ Tạm Thương), đình Tú Thị (2Angõ Yên Thái), đình Thái Cam (44 Hàng Vải), đình Đức Môn (38 B Hàng Đường), đình Đồng Lạc (38 Hàng Đào). Một số di tích đang hoàn chỉnh hồ sơ như đình Lò Rèn, đình Trung Yên, Đình Kim Ngân, đình Trương Thị…

• Đền:

Trong khu phố cổ hiện có trên 20 ngôi đền phân bố rải rác trong khu vực nhưng tập trung hơn cả vẫn ở các phố, phường phía Đông.

Các ngôi đền đã được Bộ Văn hoá thông tin công nhận là đền Hoả Thần (30 phố Hàng Điếu), đền Bạch Mã (76 phố Hàng Buồm). Một số di tích đang được nghiên cứu lập hồ sơ đề nghị công nhận cấp Quốc gia như đền Hương Nghĩa, đền Hương Tượng,…

• Chùa:

Trong khu phố cổ Hà Nội thống kê được 6 chùa, phân bố chủ yếu ở phía Tây của Khu phố cổ.

Quy hoạch mặt bằng kiến trúc chùa ở đây có 4 loại:  Loại 1: Chùa chính hình chữ công, bốn phía trước sau là những lớp kiến trúc tam quan, nhà mẫu, hành lang bao quanh thành kiểu nội công ngoại quốc. Loại mặt bằng này có quy mô kiến trúc lớn trên khu đất rộng. Đó là  chùa Cầu Đông (38b Hàng Đường). Loại 2: Gồm nhiều nếp nhà kế tiếp nhau theo chiều sâu, đó là chùa Vĩnh Trù (59 Hàng Lược). Loại 3: Kiến trúc đơn giản chỉ một toà nhỏ thờ phật tạo mặt chữ “nhất”. Loại mặt bằng này có qui mô kiến trúc nhỏ, là chùa Kim Cổ (73 Đường Thành). Loại 4:  mặt bằng chữ đinh, đó là chùa Thái Cam, chùa Nghĩa Lập và chùa Pháp Bảo Tạng. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

• Quán:

Trong phố cổ Hà Nội có 1 quán duy nhất là quán Huyền Thiên, ở 54 phố Hàng Khoai, phường Đồng Xuân. Quán Huyền Thiên (54 Hàng Khoai) có mặt sớm trên đất Thăng Long . Quán thờ Huyền Thiên Trấn Vũ- một nhân vật trong thần điện của đạo lão vào nước ta từ sớm. Trong quy hoạch đô thị cổ thì đây là vị thần trấn ở phía Bắc. Huyền Thiên là một quán nổi tiếng và cổ nhất kinh thành Thăng Long.)

• Hội Quán:

Trong khu phố cổ Hà Nội hiện còn 2 hội quán: Hội quán Quảng Đông (22 Hàng Buồm, phường Hàng Buồm) và Hội quán Phúc Kiến (40 Lãn Ông, phường Hàng Bồ). Hội quán thường gặp trong các khu phố cư trú của người Hoa, là sản phẩm của sinh hoạt cộng động của những người cùng quê.

• Nhà thờ họ

Trong phố cổ Hà Nội hiện nay, loại hình di tích này không có nhiều. Nhà thờ họ thường giống kiểu nhà ống với nhiều nếp nhà thấp kế tiếp nhau qua khoảng sân hẹp. Loại nhà thờ họ này vốn trước là nhà ở, di tích cư trú chuyển thành nhà thờ chung của dòng họ.

• Miếu:

Miếu là nơi thờ thần và Thành hoàng. Hiện nay trong khu vực Phố cổ Hà Nội hầu như không còn tồn tại miếu thờ.

• Di tích cách mạng kháng chiến :

Chia làm 3 thời kỳ :

Thời trước cách mạng (trước 1930) : Bao gồm một số điạ điểm cơ sở nuôi giấu cán bộ trong thời kỳ hoạt động bí mật.

Thời kỳ từ 1930 đến 1945 : Bao gồm trụ sở một số báo như Tin Lành, báo Lao Động, báo Nhân Dân, báo Tin Tức, trong đó trụ sở báo Tin Tức – 105 (Phùng Hưng) đã được xếp hạng; Một số cơ sở nuôi giấu cán bộ và đặc biệt là ngôi nhà 48 Hàng Ngang – nơi Bác Hồ viết bản Tuyên Ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam (hồ sơ di tích cách mạng kháng chiến 105 Phùng Hưng , 48 Hàng Ngang) ( đã được xếp hạng ).

Thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) : Nhiều địa chỉ di tích trong giai đoạn này. Khu vực phố cổ cũng là mặt trận chủ yếu của Liên khu I trong thời kỳ chống Pháp. Đó là ngôi nhà 86 Hàng Bạc – trụ sở của Trung đoàn Thủ Đô, chợ Đồng Xuân, chợ Hàng Da … và cả những đình, chùa trong khu vực này cũng được dùng làm trụ sở cho kháng chiến như chùa Cầu Đông, chùa Vĩnh Trù, quán Huyền Thiên … Một số phần thuộc liên khu II, với nhiều địa điểm kháng chiến đáng ghi nhớ như trụ sở Bộ quốc phòng, trụ sở nữ tự vệ chiến đấu Thành Hoàng Diệu.

• Di tích kiến trúc thành luỹ: Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Duy nhất có một – đó là Ô Quan Chưởng (đã được xếp hạng).

• Chợ

Bên cạnh các phố nghề, khu phố cổ cũng có một số chợ để tập trung bán các loại hàng hóa phục vụ đời sống, như chợ Đồng Xuân – Bắc Qua, chợ Hàng Da, chợ Hàng Bè.

2.1.2.2. Tài nguyên phi vật thể

Hà Nội là đất Kinh Đô ngàn năm văn hiến, nơi hội tụ kết tinh, tinh tuý của mọi miền quê. Di sản văn hoá phi vật thể Hà Nội khá đậm đặc, nó đã phản ánh một cách phong phú, đa dạng và chân thực truyền thống sinh hoạt văn hoá của người Hà Nội.

Một số loại hình của bộ phận di sản văn hóa phi vật thể (như làng nghề, phố nghề, sinh hoạt lễ hội, phong cách sống, ẩm thực…) trong những năm qua đã được sưu tầm, nghiên cứu khẳng định: Văn hoá phi vật thể Hà Nội là tổng hoà các yếu tố giao lưu, hội nhập, dung hoà, tiếp biến, cởi mở, linh hoạt, để tạo nên bản sắc Thăng Long-Hà Nội một vùng đất “hội thuỷ, hội nhân và hội tụ văn hoá vô cùng phong phú và đa dạng”.

• Lễ hội văn hóa:

Lễ hội trấn Đông – đền Bạch Mã: 12/2 âm lịch hàng năm tại phường Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm (Hà Nội). Lễ hội đền Bạch Mã là một hoạt động thường niên nhằm bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, khích lệ tinh thần đoàn kết, giáo dục truyền thống yêu nước, nhớ ơn thần Long Đỗ – Quốc đô Thăng Long Thành hoàng Đại vương. Đền thờ thần Long Đỗ – trấn phương đông của kinh thành trong Thăng Long tứ trấn. Trải qua hơn 1000 năm tồn tại, đền Bạch Mã là một trong những chứng tích quan trọng về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật cũng như đời sống tinh thần của người Hà Nội.

Lệ hội Nguyên Phi Ỷ Lan: 25/7 âm lịch hàng năm – ngày Nguyên Phi Ỷ Lan viên tịch. Lễ hội diễn ra từ 1-2 ngày tại đình Yên Thái, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội do UBND quận Hoàn Kiếm tổ chức với nhiều hoạt động phong phú nhằm tôn vinh những đóng góp lớn lao của Hoàng thái hậu Ỷ Lan.

Một số lễ hội khác: trung thu, lễ hội truyền thống Liên khu 1…

• Nghề truyền thống:

Nghề tranh phố Hàng Trống: tranh Hàng Trống là một dòng tranh dân gian Việt Nam xuất hiện từ khoảng 400 năm trước đây, được làm chủ yếu tại phố Hàng Nón, Hàng Trống của Hà Nội xưa. Tranh Hàng Trống sử dụng chất liệu dân dã nhưng cầu kỳ và tinh xảo trong chế tác. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Nghề bạc phố Hàng Bạc: Hầu hết các nghệ nhân ở phố nghề Hàng Bạc vẫn giữ những kỹ xảo thủ công độc đáo mà máy móc, thiết bị khó bề thay thế. Bàn tay khéo léo của người thợ thủ công tạo ra những sản phẩm đơn chiếc góp phần thu hút khách du lịch tới phố cổ Hà Nội.

• Các loại hình biểu diễn nghệ thuật truyền thống:

Hát ca trù (hay hát ả đào): là bộ môn nghệ thuật thịnh hành từ thế kỷ 15, từng là một loại ca trong cung đình và được giới quí tộc và trí thức yêu thích. Ca trù là một sự phối hợp nhuần nhuyễn và đỉnh cao giữa thi ca và âm nhạc, được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể từ năm 2019. Hiện nay, vào các buổi tối thứ sáu, thứ bảy và chủ nhật hằng tuần, tiếng hát của những ca nương Giáo phường Ca trù Thăng Long lại vang lên trong không gian cổ kính của đền Quan Đế (Hàng Buồm, Hà Nội).

Múa rối nước (hay còn gọi là “trò rối nước”) là một loại hình nghệ thuật sân khấu dân gian truyền thống độc đáo, một sáng tạo đặc biệt của người Việt đặc biệt là cư dân vùng châu thổ sông Hồng, được manh nha từ công cụ chế ngự, cải tạo nước. Rối nước thường được diễn vào những ngày nông nhàn, ngày xuân, trong các lễ hội. Thông qua các câu chuyện được nghệ sỹ rối nước thể hiện, người xem sẽ cảm nhận được sắc thái của hội làng, gửi gắm vào đó những mơ ước bình dị cho cuộc sống. Năm 1992, Nhà hát Múa rối nước Thăng Long (tại địa chỉ 57B Đinh Tiên Hoàng) phục hồi 17 trò rối nước làm sống dậy trò rối nước trên toàn quốc.

Múa cổ Thăng Long với 9 điệu múa cổ gồm: Múa Trống Hội, múa Trống Bồng (Triều Khúc), Tổ khúc múa Giảo Long, Tố khúc múa Phù Đổng, múa Bài Bông, múa Lục Cúng, múa Giải Oan Thích Kết, múa Lễ Chữ, múa Chạy Cờ.

• Ẩm thực

Chả cá Lã Vọng: Đây là món cá tẩm ướp, nướng trên than rồi rán lại trong chảo mỡ ăn kèm với các loại rau sống, do gia đình họ Đoàn tại số nhà 14 phố Chả Cá (trước đây là phố Hàng Sơn) trong khu phố cổ giữ bí quyết kinh doanh và đặt tên.

• Các loại bún: bún thang, bún chả, bún sườn/chân giò dọc mùng, bún riêu, bún ốc,
• Phở nước, phở cuốn, phở xào, phở chiên
• Các loại bánh: bánh cốm, bánh trôi bánh chay, bánh đúc…
• Đồ uống: bia hơi, cà phê…

2.1.3. Tình hình kinh tế – xã hội quận Hoàn Kiếm nói chung

Khu phố cổ Hà Nội với diện tích khoảng 81ha nằm trên địa bàn 10 phường thuộc quận Hoàn Kiếm, với tổng số dân khoảng 66.600 người tương ứng với mật độ 823 người/ha. Theo thống kê, toàn khu vực có 570 hộ với 2.152 nhân khẩu sống xen lẫn trong các đình, đền chùa, cơ quan, trường học; 1.623 hộ sống trong các nhà xuống cấp nguy hiểm, nhà đông hộ cần được di dời.

Trong nhiệm kỳ 2020 – 2025, ban Chấp hành Ðảng bộ quận Hoàn Kiếm đã xây dựng và chỉ đạo triển khai 07 chương trình, 30 đề án và các chuyên đề công tác trên các lĩnh vực phát triển kinh tế – xã hội, quản lý đô thị, bảo đảm quốc phòng – an ninh, xây dựng Ðảng, chính quyền và hệ thống chính trị gắn với thực hiện năm nhiệm vụ chủ yếu, hai khâu đột phá của Thành ủy Hà Nội. Nhiều chỉ tiêu kinh tế – xã hội cơ bản đạt và vượt mức Nghị quyết Ðại hội đề ra. Kinh tế duy trì mức tăng trưởng khá, hoạt động dịch vụ, thương mại, du lịch đạt mức tăng bình quân 18,21%/năm, chiếm tỷ trọng 97% trong cơ cấu kinh tế quận. Thu ngân sách bình quân đạt 3.455 tỷ đồng/năm, vượt kế hoạch được giao 5%. Công tác quản lý đô thị có chuyển biến tích cực. An ninh chính trị địa bàn được giữ vững. Theo kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội quận Hoàn Kiếm, đến năm 2016, khu phố cổ sẽ trở thành trung tâm du lịch văn hóa của Hà Nội.

2.1.4. Hạ tầng và cơ sở vật chất phục vụ phát triển du lịch Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

2.1.4.1. Hệ thống các cơ sở dịch vụ kinh doanh du lịch, ăn uống, mua sắm:

Trên địa bàn quận Hoàn Kiếm hiện nay có 382 khách sạn, cơ sở lưu trú trong đó có 127 khách sạn được xếp hạng, gắn sao; có 133 công ty lữ hành, cùng hệ thống các nhà hàng, cửa hàng bán đồ lưu niệm, các điểm mua sắm, vui chơi giải trí…

Mặc dù số lượng các cơ sở lưu trú tập trung dày đặc nhưng ở khu vực phố cổ chủ yếu là các khách sạn nhỏ 1, 2 sao với cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị sơ sài, đội ngũ nhân viên kiêm nhiệm nhiều vai trò, nhiệm vụ, công tác đào tạo ít được chú trọng dẫn đến chất lượng công việc chưa đáp ứng được nhu cầu của các khách du lịch cao cấp. Một số khách sạn có chất lượng dịch vụ tốt, song vì nằm trong khu vực có giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt nên việc mở rộng diện tích, nâng số lượng phòng rất khó. Qui mô nhỏ, thiếu các dịch vụ bổ trợ nên các cơ sở lưu trú ở khu vực này thường gặp khó khăn khi đón các đoàn khách lớn mà chủ yếu là đón khách lẻ, đoàn nhỏ, khả năng chi tiêu thấp, thời gian lưu trú ngắn.

Cũng như vậy, các doanh nghiệp hoạt động trên lĩnh vực dịch vụ, thương mại, du lịch trên địa bàn đa phần là doanh nghiệp vừa và nhỏ, khả năng hội nhập, ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp còn nhiều hạn chế; số lượng và chất lượng các loại hình dịch vụ chưa đáp ứng được nhu cầu. Một số doanh nghiệp thiếu vốn đầu tư, hoạt động xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại, quảng cáo, mở rộng liên doanh, liên kết còn hạn chế.

Về các cửa hàng kinh doanh ăn uống, trong những năm gần đây phát huy thế mạnh về một nền văn hóa ẩm thực phong phú, tinh tế, hấp dẫn, nhiều cửa hàng mọc lên đã đáp ứng phần nào nhu cầu của khách du lịch, góp phần vào giới thiệu, quảng bá về phố cổ Hà Nội và xây dựng nên một đặc trưng, một thương hiệu cho “ẩm thực phố cổ” trong lòng người dân địa phương và du khách gần xa. Đặc biệt cuối năm 2024, quận Hoàn Kiếm đã cho tổ chức phố Hàng Buồn thành phố ẩm thực vào 3 ngày cuối tuần với khoảng 40 quầy hàng bán quà bánh, đồ ăn đồ uống truyền thống và du nhập. Do có cùng lịch hoạt động với chợ đêm nên con phố này cũng thu hút một lượng lớn khách du lịch và người dân các vùng lân cận tới thưởng thức, trải nghiệm ẩm thực đường phố trong không gian phố cổ.

Về dịch vụ mua sắm ở phố cổ, hiện nay trong khu phố cổ chưa có một trung tâm thương mại, khu mua sắm nào đảm bảo uy tín và đáp ứng được nhu cầu này của du khách. Ngoài 3 khu chợ truyền thống là chợ Bắc Qua, chợ Cầu Đông và chợ Đồng Xuân, trên địa bàn có rất nhiều các cơ sở kinh doanh tự phát nằm rải rác trong các tuyến phố song chất lượng, mẫu mã của các mặt hàng bày bán tại các cửa hàng này vẫn là một điểm yếu rất cần được khắc phục. Mặc dù nổi tiếng với các phố nghề nhưng hiện nay các món quà là các sản phẩm thủ công truyền thống rất ít về số lượng, nghèo nàn về mẫu mã, thậm chí nhiều cửa hàng bày bán các món đồ không rõ nguồn gốc xuất xứ, chất lượng kém gây thiệt hại về kinh tế cho khách du lịch và ảnh hưởng đến uy tín của du lịch phố cổ. Trung tâm thương mại (TTTM) Hàng Da Galleria với kinh phí xây dựng lên đến 250 tỷ đồng sau một thời gian hoạt động èo uột đã đóng cửa để tái cơ cấu và đổi tên thành Hà Nội Square nhưng cũng không cải thiện được thực trạng. Tình hình như vậy khiến cho khách du lịch ngày càng không mặn mà với hoạt động mua sắm khi đến phố cổ Hà Nội và ngay cả các công ty lữ hành cũng gặp khó khăn trong việc thiết kế tour vì không biết đưa khách vào đâu để mua được các mặt hàng lưu niệm đặc sắc, đảm bảo chất lượng và giá cả hợp lý. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

2.1.4.2. Hệ thống quầy thông tin và bốt thông tin du lịch tự động 

Trước dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội và Năm du lịch quốc gia 2020 tại Hà Nội, Sở VHTT&DL Hà Nội đã cho triển khai lắp đặt 5 quầy thông tin du lịch tại sân bay Nội Bài, phố Bảo Khánh, Lê Thạch, tuyến phố đi bộ Hàng Ngang, Hàng Đào và 37 bốt thông tin điện tử được đặt tại các khách sạn, các di tích và các địa điểm ở khu vực trung tâm có nhiều khách du lịch nhằm cung cấp các thông tin về du lịch Hà Nội nói chung và phố cổ Hà Nội nói riêng cho khách du lịch.  Tuy nhiên sau một thời gian hoạt động, các quầy và bốt thông tin trên đã không đạt được kết quả như mong muốn, các bốt thông tin đã xuống cấp nghiêm trọng, các quầy thông tin cũng không đáp ứng được yêu cầu của khách du lịch. Hiện nay các bốt thông tin này đã chính thức ngừng hoạt động.

Các quầy thông tin hỗ trợ thì hầu như không phát huy được tác dụng, nhân viên hỗ trợ không được trang bị đầy đủ kiến thức về địa danh, địa lý và đặc biệt là về ngoại ngữ. Quầy thông tin mở không thường xuyên, các tài liệu trưng bày ít hơn so với những hàng lưu niệm bày bán khiến khách hàng cảm thấy mục đích của các quầy thông tin du lịch là bán hàng, giới thiệu sản phẩm nhiều hơn là hỗ trợ thông tin cho khách du lịch.

2.1.4.3. Nhà vệ sinh công cộng

Hiện tại 4 quận nội thành cũ của Hà Nội có 310 nhà vệ sinh công cộng do Công ty Môi trường Đô thị Hà Nội quản lý, riêng khu phố cổ và khu vực quanh hồ Hoàn Kiếm có 16 nhà. Theo nhận định của các cơ quan liên quan, các nhà vệ sinh chưa đáp ứng được nhu cầu của du khách do số lượng, mức độ phân bố, diện tích sử dụng, đặc biệt là chất lượng còn hạn chế. Thực tế kết quả khảo sát cũng cho thấy có tới 28% khách du lịch được hỏi phàn nàn về số lượng, chất lượng của nhà vệ sinh công cộng trong khu vực.

2.1.4.4. Phương tiện vận chuyển khách du lịch

• Xích lô

Theo thống kê của các hãng lữ hành Hà Nội, trên 90% khách quốc tế đến Hà Nội đều sử dụng xích lô làm phương tiện tham quan phố cổ.

Hiện nay, Hà Nội cấp phép cho gần 300 xe xích lô thuộc 4 doanh nghiệp: Công ty Sans – Souci, Công ty cổ phần Huy Phong, Công ty cổ phần Thương mại và dịch vụ Lâm Anh và Công ty Thương mại Dịch vụ Văn hóa. Theo quy định, mỗi đoàn xích lô chỉ được tối đa 5 xe, khoảng cách mỗi đoàn 100m và khung giờ cấm xích lô là sáng từ 7g đến 8g30, chiều từ 16g30 đến 19g để giảm ùn tắc giao thông.

Hiện tại các công ty xích lô hình thành 3 tour du lịch, hoạt động trên khoảng 50 phố. Ngoài tham quan khu phố cổ, các tour du lịch này còn đưa khách đến với các khu phố cũ, các di tích lịch sử, văn hoá của Thủ đô. Tuỳ theo yêu cầu của du khách, các công ty xích lô thực hiện tour dài 1 giờ, 1,5 giờ hoặc 2 giờ.

Do vấn đề ùn tắc giao thông ở đô thị ngày càng nghiêm trọng, những năm gần đây Hà Nội đã thực hiện một số biện pháp để hạn chế dần như giữ nguyên số xe đã đăng ký, đồng thời tiến hành “quét” xích lô dù núp bóng doanh nghiệp.

• Xe điện Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Xuất hiện từ tháng 7 năm 2020, xe điện nằm trong dự án Phương tiện giao thông sạch trong lòng phố cổ Hà Nội do Công ty cổ phần Đồng Xuân quản lý. Với số lượng 12 xe ban đầu, trung bình mỗi ngày đã có tới 500 – 600, thậm chí 700 khách du lịch sử dụng dịch vụ du lịch này.

Lộ trình hoạt động của xe điện dài khoảng 6,5km, đi qua 28 tuyến phố thương mại, 13 phố nghề, 22 đình, 9 đền, 3 chùa, 8 di tích lịch sử, thắng cảnh khu vực hồ Hoàn Kiếm và chợ Đồng Xuân. Khu vực cổng chợ Đồng Xuân và đường đôi Đinh Tiên Hoàng được chọn làm ga đầu và ga cuối trong lộ trình tham quan.

Hiện Công ty cổ phần Đồng Xuân đã triển khai loại hình du lịch tham quan phố cổ bằng xe điện với 5 tour du lịch, gồm: Khám phá nét đặc trưng trong lòng phố cổ; Tìm hiểu văn hóa tâm linh của đình, đền, chùa cổ; Tìm hiểu văn hóa ẩm thực đất Kinh kỳ; Tham quan các tuyến phố thương mại và mua sắm hàng hóa; Tham quan các nhà nghề và nghệ nhân trong phố nghề.

Bên cạnh giá thành hợp lý (15.000 đồng/người/lượt và 150.000 đồng/ xe), khi sử dụng xe điện, du khách được thong thả ngắm phố phường Hà Nội cận cảnh và rõ nét hơn mà không phải vội vàng, gấp gáp như đi xe máy hoặc ô tô.

Hiện nay tổng số xe điện là 30 chiếc hoạt động từ 8h30‟ đến 23h00‟ các ngày trong tuần, trong đó 10 xe nhập giai đoạn hai có ứng dụng công nghệ pin năng lượng mặt trời. Từ tháng 7/2020 đến nay, xe ô tô điện đã phục vụ hơn 2,2 triệu lượt khách, đến hết  tháng 1/2025, tổng doanh thu của xe ô tô điện đạt trên 37,8 tỷ đồng, đóng góp vào ngân sách Nhà nước trên 15,4 tỷ đồng.

2.1.5. Kết quả hoạt động du lịch

Với sự đầu tư, quan tâm của Nhà nước và thành phố cũng như sự nỗ lực cố gắng của các ban ngành hữu quan của quận Hoàn Kiếm, trong những năm qua du lịch quận Hoàn Kiếm cũng đã đạt được một số kết quả đáng ghi nhận.

Bảng 2.1: Thống kê lượng khách nước ngoài và khách Việt kiều đến quận Hoàn Kiếm

Nguồn: Bài phát biểu của ông Dương Đức Tuấn – Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm tại hội thảo Gặp mặt đại diện các doanh nghiệp, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực du lịch năm 2025 Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Năm 2024, kinh tế trên địa bàn toàn quận tiếp tục phát triển; tốc độ tăng trưởng dịch vụ, thương mại, du lịch tăng 17,75% về doanh thu, chiếm tỷ trọng 97% trong cơ cấu kinh tế quận. Không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của quận Hoàn Kiếm, du lịch phố cổ đã có đóng góp rất lớn vào kết quả chung của du lịch Hà Nội  những năm vừa qua. Theo báo cáo về thực trạng du lịch Hà Nội của ông Đỗ Đình Hồng – Giám đốc sở du lịch Hà Nội, giai đoạn 2020 – 2024 dù gặp khó khăn do tác động của suy thoái kinh tế chung nhưng lượng khách du lịch thành phố có tốc độ tăng trưởng khá ấn tượng, mức tăng bình quân đạt hơn 10%, năm 2024 đạt 15,4 triệu lượt khách du lịch nội địa, 3 triệu lượt khách quốc tế, gấp 2 lần so với năm 2020, chiếm tỷ trọng 40% so với cả nước. Tăng trưởng bình quân doanh thu du lịch ổn định mức 15,1%, năm 2024 đạt doanh thu là 48.000 tỷ đổng. Trong 9 tháng đầu năm 2025, tổng lượng khách đến Hà Nội đạt 15.079.544 lượt, tăng 8%, khách quốc tế đạt 2.299.544 lượt tăng 14%, khách trong nước đạt 12.780.000 lượt tăng 6.5% , doanh thu đạt 38.579 tỷ đồng tăng 7% cùng kỳ. [20, Tr.4]

2.2. Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch tại khu vực phố cổ Hà Nội Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

2.2.1. Công tác thực hiện chiến lược, quy hoạch 

Với vị trí trung tâm và vai trò mũi nhọn trong sự phát triển kinh tế, xã hội của quận Hoàn Kiếm nói riêng và thành phố Hà Nội nói chung, công tác xây dựng chiến lược, qui hoạch của khu phố cổ luôn được UBND thành phố Hà Nội quan tâm và trực tiếp chỉ đạo UBND quận Hoàn Kiếm cùng các cơ quan chuyên ngành như Viện Bảo tồn di tích, Viện Qui hoạch nghiên cứu thực hiện. Gần đây nhất, tháng 5 năm 2024 đề án phân khu đô thị H1-1 tỉ lệ 1/2.000 đã được UBND thành phố Hà Nội chính thức thông qua. Trong đó, khu phố cổ có diện tích 81ha, nằm trên địa bàn 10 phường của quận Hoàn Kiếm, có giá trị lịch sử, văn hóa cần bảo tồn nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý đô thị, phát huy giá trị văn hóa lịch sử của Hà Nội nằm trong diện tích quy hoạch này.

Phố cổ Hà Nội mang đặc trưng là một đô thị cổ với nhiều di tích kiến trúc, lịch sử, văn hóa lâu đời do đó công tác nghiên cứu xây dựng chiến lược, qui hoạch ở khu vực này phần lớn hướng tới bảo tồn, tôn tạo hơn là xây mới. Chủ trương đó được thể hiện rõ trong định hướng phát triển nhà ở giai đoạn đến năm 2050 của UBND thành phố Hà Nội: Thành phố sẽ thực hiện giãn dân từ đô thị lõi lịch sử tới các khu đô thị mới hoặc đô thị vệ tinh với các tiêu chuẩn nhà ở đạt tiêu chuẩn quốc gia và đa dạng về loại hình đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng sử dụng trong xã hội. Đối với khu phố cổ, không phát triển nhà ở mới, tập trung cải thiện chất lượng ở, bảo tồn giá trị kiến trúc nhà ở, không gian ở truyền thống.

Về qui hoạch ngành, ngày 16 tháng 10 năm 2022, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định 4597 về việc  phê duyệt Quy hoạch phát triển du lịch thành phố Hà Nội đến năm 2030, định hướng đến năm 2050.  Phố cổ được xác định là vùng lõi nằm trong cụm du lịch Trung tâm Hà Nội với định hướng trở thành trung tâm du lịch văn hóa của thành phố. Để thực hiện các mục tiêu đề ra các cơ quan quản lý nhà nước đã thực hiện nhiều chính sách và đề án nhằm phát triển khu vực phố cổ Hà Nội theo định hướng đề ra.

Một trong những đề án quan trọng nhất và đóng vai trò quyết định trong việc thực hiện các mục tiêu qui hoạch chiến lược đối với khu phố cổ Nội đó là Giãn dân phố cổ Hà Nội. Mục tiêu của đề án là giảm mật độ dân cư khu vực Phố cổ từ 823 người/ha xuống còn 500 người/ha tính đến năm 2030. Theo đó, sẽ có 6.550 hộ dân với khoảng 26.200 nhân khẩu sẽ được di dời, góp phần cải thiện môi trường đô thị, cải thiện đời sống cho nhân dân trong khu Phố cổ, tạo điều kiện thuận lợi để thực hiện việc bảo tồn, tôn tạo các di tích và các công trình kiến trúc cổ có giá trị trong khu Phố cổ.

Thực tế, giãn dân phố cổ là quá trình điều tiết cơ học mật độ dân cư với sự hỗ trợ của nhà nước về nơi định cư và một số chính sách ưu đãi. Do đó công tác giãn dân không mang yếu tố cưỡng chế, bắt buộc mà chủ yếu dựa trên sự tự nguyện của người dân. Nhận thức được điều đó các cấp ủy Đảng, Chính quyền, Mặt trận Tổ Quốc và các tổ chức Đoàn thể quận Hoàn Kiếm đã tích cực vào cuộc để phổ biến tuyên truyền về công tác giãn dân, làm cho người dân thấy rõ được lợi ích cho xã hội cũng như cho từng hộ dân. Các tổ chức đã giới thiệu về quy hoạch, thiết kế khu đô thị giãn dân Việt Hưng – Long Biên – Hà Nội nhằm giúp người dân có đầy đủ thông tin về khu định cư mới trước khi quyết định di chuyển.

Tuy còn nhiều khó khăn trong thực hiện do người dân phố cổ vẫn băn khoăn lo lắng về kế sinh nhai ở nơi ở mới nhưng đề án giãn dân phố cổ đã thu hút sự quan tâm, ủng hộ của nhiều chuyên gia cũng như người dân Hà Nội nói chung với mong muốn mật độ dân cư giảm sẽ giúp giảm áp lực lên cơ sở vật chất hạ tầng của khu phố cổ góp phần bảo tồn di tích, cảnh quan, môi trường nơi đây. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Một hoạt động qui hoạch quan trọng khác nhằm bảo tồn, phát huy giá trị và khai thác tiềm năng của khu phố cổ việc tổ chức triển khai tuyến phố đi bộ Hàng Đào – Đồng Xuân kết hợp với phát triển dịch vụ, thương mại, văn hóa trong khu phố cổ vào các tối ngày cuối tuần bắt đầu từ năm 2014. Qua hơn 10 năm triển khai, tuyến phố đi bộ đã tạo nên một sản phẩm đặc trưng của du lịch Hà Nội. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của tuyến phố đi bộ cũng bộc lộ nhiều bất cập. Tuyến phố đi bộ Hàng Đào Đồng Xuân có phạm vi hạn hẹp, quy mô nhỏ, ít di tích lịch sử văn hóa, thiếu các dịch vụ ăn uống mà chủ yếu là hoạt động thương mại. Việc bố trí, sắp xếp các gian hàng dưới lòng đường hoặc kinh doanh ngay trên vỉa hè đã làm ảnh hưởng đến mục đích đi bộ và thưởng ngoạn của du khách.

Trước những bất cập đó, UBND quận Hoàn Kiếm đã đề ra chủ trương mở rộng tuyến phố đi bộ sang Khu bảo tồn cấp I, thuộc địa bàn phường Hàng Buồm, nơi tập trung nhiều di tích, công trình lịch sử, văn hóa, kiến trúc như: Đền Bạch Mã, đền Hương Tượng, đình Quán Đế, nhà cổ 87 Mã Mây. Khu vực này còn mang một bản sắc văn hóa đặc biệt, đó là văn hóa ẩm thực, với nhiều món ăn đặc sản nổi tiếng của Hà Nội.  Đặc biệt, người dân và khách du lịch còn được thưởng thức miễn phí các hoạt động văn hóa nghệ thuật truyền thống như hát xẩm, chầu văn, ca trù và ca nhạc đương đại như nhạc jazz,…

Đây là nét mới trong không gian đi bộ của phố cổ Hà Nội.

Đề án “Mở rộng không gian đi bộ sang khu bảo tồn cấp I phố cổ Hà Nội” với 6 tuyến phố gồm: Hàng Buồm, Hàng Giầy, Lương Ngọc Quyến, Mã Mây, Đào Duy Từ, Tạ Hiện, chính thức hoạt động vào tháng 10-2024. Việc kết nối không gian đi bộ mở rộng với tuyến phố thương mại Hàng Đào – Đồng Xuân đã tạo thành chuỗi kết nối giữa tuyến phố dịch vụ với tuyến phố thương mại, góp phần thúc đẩy kinh doanh phát triển, bảo đảm an sinh xã hội, đồng thời tạo ra giá trị không gian văn hóa mới cho nhân dân Thủ đô. Theo thống kê của UBND phường Hàng Buồm, tính đến tháng 3-2025, lượng khách du lịch lưu trú trên địa bàn phường tăng hơn 23.000 người so với cùng kỳ năm 2024. Lượng khách tăng cao đã tác động tích cực đến hoạt động kinh doanh dịch vụ trên các tuyến phố tăng hơn so với giai đoạn ban đầu (từ 90 hộ trong giai đoạn thử nghiệm đã tăng lên 199 hộ khi triển khai chính thức). Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Đến nay, dựa vào các kết quả  đạt được, có thể nói đề án mở rộng tuyến phố đi bộ trên đã thu được những thành công bước đầu, không gian đi bộ trong phố cổ đã trở thành điểm đến hấp dẫn của Thủ đô vào mỗi dịp cuối tuần tuy nhiên vẫn còn rất nhiều điểm cần khắc phục trong việc thực hiện tổ chức tuyến phố đi bộ này, như là: nhiều hộ kinh doanh chưa đáp ứng được đủ các yêu cầu về văn minh thương mại; tình trạng lấn chiếm lòng đường tại một số tuyến phố còn diễn ra; vẫn còn tình trạng phương tiện để trên hè phố và xe máy lưu thông bên trong tuyến phố. Xung quanh khu vực một số cửa ra vào của các tuyến phố đi bộ còn các điểm trông xe tự phát, lấn chiếm hè phố và thu quá giá quy định gây bức xúc trong nhân dân. Việc thu gom rác trước, trong và sau giờ hoạt động đi bộ có lúc chưa kịp thời, nên còn để tồn đọng…

Về hoạt động xây dựng và quản lý đô thị, việc cải tạo, duy tu, duy trì hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị, trang trí đô thị đã được chú trọng trong thời gian qua. Một số kết quả nổi bật như: đã cải tạo được 75/79 tuyến hè và thoát nước, đã thanh thải, sắp xếp đường dây đi nổi 79/79 tuyến phố trong khu phố cổ. Gần đây nhất UBND quận Hoàn Kiếm có chủ trương cải tạo, chỉnh trang mái hiên di động trên các tuyến phố Hàng Ngang – Hàng Đào – Hàng Đường – Đồng Xuân – Hàng Giấy và 6 phố đi bộ trong khu bảo tồn cấp I nhằm đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ trong khu vực phố cổ. Chủ trương này đã nhận được sự đồng tình của hầu hết người dân và công tác thiết kế cũng đã được giao cho ban quản lý phố cổ Hà Nội tuy nhiên do số lượng mái hiên cần thay thế quá lớn nên hiện chưa có nguồn ngân sách hỗ trợ, người dân phải tự túc hoàn toàn kinh phí. Đây cũng là một khó khăn gây cản trở việc thực hiện chủ trương của quận.

2.2.2. Công tác thực hiện văn bản quy phạm pháp luật và tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật và thông tin du lịch

Ở Việt Nam, Luật Du lịch được Quốc hội thông qua năm 2015 là khung pháp lý cao nhất, khẳng định vai trò của Ngành và thể chế hóa đường lối phát triển du lịch của Đảng và Nhà nước; tạo điều kiện cho hoạt động du lịch phát triển đi vào nề nếp và có định hướng, mục tiêu rõ ràng. Cùng với đó Nhà nước cũng đã ban hành các nghị định, thông tư hướng dẫn thực hiện các qui định về các lĩnh vực quản lý chi nhánh, văn phòng đại diện du lịch ở trong và ngoài nước; lữ hành, hướng dẫn du lịch; lưu trú; thanh tra du lịch; xử phạt hành chính; quản lý môi trường du lịch… Trong các năm qua, Phòng VHTT quận Hoàn Kiếm đã triển khai nhiều hình thức tuyên truyền, quảng bá để phổ biến các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về lĩnh vực du lịch, giới thiệu về lịch sử, văn hóa, truyền thống của quận Hoàn Kiếm.  Qua đó đã góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành của các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và các tầng lớp nhân dân, bảo đảm môi trường kinh doanh an toàn, thúc đẩy Du lịch trên địa bàn Quận ngày càng phát triển. Bên cạnh đó quận Hoàn Kiếm cũng đã tích cực chủ động nghiên cứu và ban hành một số qui định, qui chế nhằm khắc phục những tồn tại và phát huy những thế mạnh vốn có để phát triển du lịch trên địa bàn. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Năm 2019, quận Hoàn Kiếm đã phê duyệt đề án 378 về “Xây dựng một số nét văn hóa ứng xử của người dân khu phố cổ”, gồm 5 tiêu chí cơ bản: Thực hiện tốt nghĩa vụ công dân; giao tiếp, ứng xử có văn hóa; có ý thức giữ gìn trật tự đô thị, vệ sinh môi trường; trang phục gọn gàng, lịch sự, kinh doanh văn minh thương mại. Với đề án này quận Hoàn Kiếm đã trở thành địa phương đầu tiên xây dựng bộ qui tắc ứng xử cho người dân sinh sống trong “vùng lõi” của Thủ đô nhằm giữ gìn nét văn hóa đặc trưng của người Hà Nội. 

Để bảo tồn, tôn tạo và khai thác phát huy giá trị, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của Khu phố cổ Hà Nội, ngày 24 tháng 10 năm 2023 UBND thành phố HN đã ra quyết định ban hành Quy chế quản lý qui hoạch – kiến trúc khu phố cổ Hà Nội. Sau đó, ngày 13 tháng 11 UBND quận Hoàn Kiếm đã tổ chức hội nghị để triển khai qui chế này. Việc làm này nhằm cụ thể hóa công tác quản lý qui hoạch kiến trúc khu phố cổ Hà Nội theo qui hoạch chung xây dựng Thủ đô đến năm 2050. Quy chế quản lý qui hoạch – kiến trúc khu phố cổ Hà Nội tập trung vào công tác quản lý, bảo vệ các công trình di tích và nhà ở có giá trị, quản lý qui hoạch kiến trúc và cấp phép xây dựng, quản lý trật tự xây dựng, quản lý hạ tầng kỹ thuật đô thị, quản lý quảng cáo, thành lập quỹ hỗ trợ bảo tồn khu phố cổ, thực hiện giãn dân khu phố cổ. Quận Hoàn Kiếm cũng đã biên tập tài liệu tuyên truyền về Quy chế, làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị và tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện Quy chế để người dân, đội ngũ quản lý hiểu về công tác qui hoạch. Trong năm 2024, nửa đầu 2025 quận đã tiến hành thiết kế đô thị tuyến phố Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Đường, Đồng Xuân, Hàng Giấy và các tuyến phố trong khu bảo tồn cấp I theo Quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc khu phố cổ Hà Nội.

Xác định tầm quan trọng của phát triển du lịch trong khu vực phố cổ nói riêng và toàn quận nói chung, quận Hoàn Kiếm những năm qua luôn bám sát các quan điểm, văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của thành phố để xây dựng và triển khai các chương trình nhằm nâng cao chất lượng của hoạt động kinh tế và du lịch của quận. Ngay khi Thành ủy Hà Nội ban hành Chương trình số 03 về “Tập trung nâng cao chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh, phát triển kinh tế Thủ đô nhanh và bền vững” giai đoạn 2021-2025, quận Hoàn Kiếm đã tổ chức quán triệt và xây dựng Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình. Quận ủy Hoàn Kiếm đã xây dựng 7 chương trình công tác trọng tâm, trong đó có Chương trình số 04 về “Động viên mọi nguồn lực phát triển dịch vụ, thương mại, du lịch theo hướng văn minh, hiệu quả, bền vững, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế, góp phần đảm bảo an sinh xã hội” giai đoạn 2021-2025. Cụ thể, quận đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường, giải quyết nợ xấu, cải thiện chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) trên địa bàn quận, góp phần kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội. Kết quả, kinh tế quận duy trì mức tăng trưởng khá, chất lượng các hoạt động dịch vụ, thương mại, du lịch từng bước được nâng lên theo tiêu chí văn minh, hiệu quả, bền vững. Hoạt động dịch vụ, thương mại, du lịch có tăng trưởng ổn định, bình quân hàng năm đạt 18,37%; chiếm tỷ trọng 97,1% trong cơ cấu kinh tế quận. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Để phổ biến, tuyên truyền thông tin về các văn bản qui phạm pháp luật, các dự án, các chương trình của thành phố và quận và vận động người dân chấp hành, hưởng ứng rất nhiều các hình thức truyền thông đã được vận dụng như: sử dụng loa phát thanh lắp cố định, sử dụng xe cổ động chạy qua các tuyến phố chính, treo băng rôn khẩu hiệu, phát tờ rơi… Đặc biệt tháng 2 năm 2025 Trung tâm giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội (50 Đào Duy Từ) đã đi vào hoạt động. Không chỉ là một địa điểm tổ chức các hoạt động triển lãm, trình diễn nghề thủ công truyền thống nơi đây còn là địa điểm thông tin và giáo dục với mục đích tư vấn và tăng cường hiểu biết của mọi tầng lớp nhân dân về di sản kiến trúc và dân tộc của Khu phố cổ, là cầu nối thông tin dành cho tất cả mọi người và đặc biệt là giới thiệu các dự án về bảo tồn và nâng cao giá trị của khu phố.

Có thể nói, công tác ban hành, tuyên truyền và vận động nhân dân sinh sống trên địa bàn hưởng ứng và chấp hành các qui định pháp luật, các đề án chính sách về phát triển du lịch khu vực phố cổ Hà Nội trong những năm qua cũng đã đạt được những thành công nhất định. Khảo sát về thực trạng người dân biết về các đề án quan trọng có liên quan mật thiết đến sự tham gia của người dân và ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của họ, tác giả thu được kết quả như sau:

Biểu đồ 2.1 : Tỉ lệ người dân phố cổ biết thông tin về 3 đề án có liên quan đến bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của phố cổ Hà Nội.

Từ đây có thể thấy tỉ lệ người dân phố cổ Hà Nội biết về Đề án “Giãn dân phố cổ” và “Mở rộng không gian đi bộ sang khu bảo tồn cấp I phố cổ Hà Nội” là rất cao (tương ứng 90% và 80%). Kết quả này thể hiện sự quan tâm lớn của người dân đối với các đề án này đồng thời cho thấy sự đầu tư và nỗ lực hiệu quả của các cơ quan chức năng trong việc tuyên truyền, phổ biến thông tin của các đề án đó đến với người dân. Tuy nhiên, đối với đề án 378 về “Xây dựng một số nét văn hóa ứng xử của người dân khu phố cổ” thì chỉ có 40% người dân được hỏi biết về nó. Qua 6 năm thực hiện đề án này, nhiều phong trào đã được triển khai nhằm nâng cao tinh thần tự quản, ý thức tự giác của người dân trong việc giữ gìn trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, bóc xóa quảng cáo rao vặt trái phép… Thực tế các tuyến phố trong khu vực phố cổ Hà Nội đã đẹp và sạch lên rất nhiều, người dân sinh sống trong phố cổ cũng đã tạo được ấn tượng tốt về sự thân thiện, hiếu khách đối với khách du lịch quốc tế. Tuy nhiên vẫn còn không ít những hộ kinh doanh trong khu vực phố cổ, đặc biệt là ở các tuyến phố Hàng Ngang, Hàng Đào, Đồng Xuân vẫn làm phiền lòng khách du lịch bởi phong cách bán hàng thiếu lịch sự với những thói quen như nói thách, đốt vía, tỏ thái độ giận dữ, quát mắng khi khách không mua hàng hay hỏi han, trả giá…  Có thể thấy trong 5 tiêu chí cơ bản của bộ qui tắc ứng xử mà quận Hoàn Kiếm xây dựng, tiêu chí kinh doanh văn minh thương mại là tiêu chí liên quan trực tiếp tới hoạt động du lịch có kết quả đạt được còn nhiều hạn chế. Đối với đề án này, quận Hoàn Kiếm tập trung vào hình thức phát tờ rơi để phổ biến, tuyên truyền thông tin đến người dân. Đã có 250 nghìn tờ gấp được phát đến từng hộ gia đình, các cửa hàng, cửa hiệu trên địa bàn, ký cam kết với từng hộ gia đình yêu cầu thực hiện các nội dung của đề án. Vậy tại sao tỉ lệ số người dân được hỏi biết về đề án lại thấp như vậy? Và đây là kết quả khảo sát đánh giá của người dân về tính hiệu quả, phù hợp của các hình thức tuyên truyền mà các cơ quan quản lý nhà nước trên địa bàn sử dụng Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Biểu đồ 2.2 : Đánh giá của người dân về tính hiệu quả và phù hợp của các hình thức tuyên truyền, vận động.

Như vậy theo thang điểm từ 1 đến 5 (1: tốt nhất, 5: kém nhất) thì hình thức  phát tờ rơi có số điểm trung bình do những người dân tham gia khảo sát đánh giá là 4.1, tương đương với mức kém và là kém nhất trong các hình thức được hỏi. Trong khi đó các hình thức được cho là hiệu quả nhất, đó là: Sử dụng loa phát thanh cố định (2.4 điểm), thông qua các cuộc họp tổ dân phố (2.6 điểm) và cán bộ phường, quận đến tuyên truyền tại nhà dân (2,67 điểm). Trong 3 hình thức này thì 2 hình thức đầu tiên đã được sử dụng rất thường xuyên để tuyên truyền nhiều qui định, chính sách trên mọi lĩnh vực vậy thiết nghĩ quận và các phường trên địa bàn nên xem xét để phát huy, có thể kết hợp cùng các hình thức khác để nâng cao hiệu quả của công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin. Các hình thức còn lại như sử dụng xe ô tô cổ động hay các trung tâm thông tin được đánh giá ở mức dưới trung bình. Tuy nhiên kết quả này không thể hiện sự nhìn nhận của 100% những người dân tham gia khảo sát bởi có khoảng 20% người dân chưa biết hoặc chưa từng đến các trung tâm thông tin như Trung tâm thông tin văn hóa Hồ Gươm (số 2 Lý Thái Tố) hay Trung tâm giao lưu văn hóa phổ cổ (số 50 Đào Duy Từ) cũng như không hề biết tới sự tồn tại của những chiếc xe ô tô cổ động. Tại sao những người dân này chưa từng vào các trung tâm này mặc dù chúng tọa lạc tại các địa điểm rất gần nơi họ sinh sống? Lý do họ đưa ra đó là: Họ có nghe nói đến nhưng trung tâm giao lưu phố cổ thì thời gian mở cửa rất hạn chế, chỉ khi nào có các hoạt động đặc biệt trung tâm mới mở cửa đón khách và cũng chỉ có các vị là đại biểu hoặc tổ trưởng, tổ phó các tổ dân phố mới được vào!!! Ngược lại trung tâm thông tin ở Hồ Gươm rất rộng cửa đón tiếp người dân thì họ lại không mặn mà vì cảm thấy không có gì hấp dẫn, cuốn hút. Thậm chí có người nói rằng họ sinh ra ở phố cổ, hàng ngày đọc tin tức về phố cổ nên họ chẳng lạ gì các thông tin trưng bày ở đấy để mà vào xem. Như vậy mặc dù các công trình này được đầu tư rất nhiều nhưng chưa phát huy được vai trò của chúng bởi khâu tổ chức triển khai hoạt động vẫn còn mang nặng tính hình thức, thiếu linh hoạt, sáng tạo…chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của người dân. Và hình thức còn lại, cán bộ chuyên trách đến vận động tại nhà dân mặc dù chưa được áp dụng nhiều (chỉ 30% người dân được hỏi biết đến) nhưng cũng nhận được sự đánh giá khá lạc quan (2.67 điểm tương đương trên trung bình). Đây là hình thức tốn nhiều thời gian, nhân lực nhưng khá tiềm năng đối với công tác tuyên truyền do vậy các cơ quan quản lý nên xem xét có thể áp dụng đối với một số đề án, chính sách quan trọng, rất cần sự đồng tâm hiệp lực của người dân để thực hiện.

Như vậy công tác tuyên truyền, phổ biến các chính sách, qui định của pháp luật về du lịch tại khu phố cổ Hà Nội vẫn còn tồn tại một số hạn chế đặc biệt về hình thức triển khai, đó cũng làm một phần nguyên nhân tại sao người dân ở dân ở đây vẫn chưa ý thức được vai trò của chính họ trong việc phát triển du lịch tại địa bàn.

Biểu đồ 2.3: Nhận thức của người dân về vai trò của họ đối với các lĩnh vực có liên quan đến phát triển du lịch tại địa bàn.

Biểu đồ trên cho thấy khi được về ý kiến: “Người dân đóng vai trò quan trọng trong các lĩnh vực như giao thông, môi trường, an ninh trật tự và giới thiệu quảng bá nét đẹp văn hóa” thì tỉ lệ người dân đồng ý là không cao. Đặc biệt với vai trò giới thiệu, quảng bá về văn hóa Hà Nội thì có tới 70% người dân tham gia khảo sát cho rằng đó hoàn toàn là việc của các cơ quan chức năng. Như vậy, chính quyền và các cơ quan chuyên môn cần đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền để thay đổi dần nhận thức của người dân, để mỗi người dân ở đây thực sự trở thành một đại sứ du lịch của phố cổ Hà Nội.

2.2.3. Công tác thanh kiểm tra, giải quyết khiếu nại, xử lý vi phạm pháp luật về du lịch và quản lý đô thị đảm bảo an ninh an toàn cho khách du lịch Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Sau khi nghị định 16/2022/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực du lịch được ban hành, hàng năm phòng VHTT quận Hoàn Kiếm đã phối hợp với các phòng chuyên môn của Sở VH, TT &DL thành phố Hà Nội tổ chức kiểm tra, xử lý các cơ sở hoạt động trong lĩnh vực du lịch trên địa bàn quận Hoàn Kiếm nói chung và khu vực phố cổ nói riêng. Công tác kiểm tra đó đã thu được một số kết quả như sau:

Năm 2022, Phòng VHTT đã phối hợp với các phòng chuyên môn của Sở VH,TT&DL kiểm tra 36 cơ sở kinh doanh lữ hành quốc tế trên địa bàn quận, xử lý nghiêm đối với các cơ sở vi phạm pháp luật qua đó góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch trên địa bàn Quận.

Năm 2023 nhằm nâng cao công tác quản lý nhà nước về du lịch, Phòng VHTT đã phối hợp với các phòng chuyên môn của Sở VH,TT&DL hoàn thành một số nội dung:

• Kiểm tra 91 cơ sở lưu trú du lịch; thẩm định hạng sao cho 04 khách sạn trên địa bàn quận.
• Xử lý nghiêm đối với các cơ sở vi phạm pháp luật qua đó góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch trên địa bàn Quận.
• Phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch khảo sát thực trạng nhà vệ sinh công cộng phục vụ khách du lịch để nâng cấp và sửa chữa trong khu vực Phố cổ và khu vực hồ Hoàn Kiếm; khảo sát vị trí đặt quầy thông tin du lịch để thay mới và bổ sung các quầy thông tin du lịch phục vụ khách du lịch trên địa bàn quận.

Năm 2024, Phòng VHTT đã phối hợp với các phòng chuyên môn của Sở VH,TT&DL đã tổ chức kiểm tra 44 cơ sở lưu trú du lịch, 40 cơ sở lữ hành; thẩm định 9 cơ sở lưu trú du lịch, xử phạt vi phạm hành chính : 01 trường hợp với tổng số tiền phạt hành chính: 2.000.000đ.

Năm 2025 ghi nhận lần đầu tiên có khách du lịch nghi ngờ về chất lượng sản phẩm hàng hóa có thương hiệu bày bán trong các cửa hàng ở khu vực phố cổ, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội đã phối hợp với UBND quận Hoàn Kiếm tổ chức kiểm tra hàng giả, hàng nhái tại khu vực này. Lực lượng chức năng đã kiểm tra tại nhiều điểm kinh doanh tập trung ở các tuyến phố như: Hàng Trống, Mã Mây, Cầu Gỗ, Lương Văn Can, Lý Quốc Sư, Đinh Liệt, Hàng Điếu… Khu vực này thường tập trung nhiều khách du lịch, nên các cửa hàng chủ yếu nhắm đến đối tượng khách là khách nước ngoài. Chỉ riêng với nhãn hiệu The North Face (Mỹ), tại khu vực này, sau khi kiểm tra 11 điểm kinh doanh, lực lượng chức năng thu giữ 3.687 sản phẩm vi phạm gồm: Balô, quần áo, giày, túi, mũ… Do tình trạng vi phạm nghiêm trọng và khá phổ biến, các lực lượng chức năng đang lập kế hoạch kiểm tra và mở rộng đối với các mặt hàng có dấu hiệu vi phạm để xử lý nghiêm các vi phạm để đảm bảo môi trường du lịch Hà Nội và thực thi quy định về sở hữu trí tuệ của Việt Nam.

Cùng với công tác giữ gìn trật tự an ninh chính trị an toàn xã hội của các cơ quan chức năng các cấp, hoạt động thanh tra kiểm tra của phòng VHTT quận Hoàn Kiếm trong những năm qua đã góp phần tạo nên môi trường xã hội an toàn cho du khách đến với phố cổ Hà Nội. Theo khảo sát, trên 95% khách du lịch quốc tế cảm thấy an toàn khi đi du lịch tại địa bàn.  Mặc dù vậy vẫn có khá nhiều vấn đề liên quan đến công tác quản lý đô thị trên địa bàn phố cổ Hà Nội khiến du khách cảm thấy phiền lòng.

Biểu đồ 2.4: Các vấn đề du khách thường phàn nàn Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Kết quả khảo sát cho thấy bị phàn nàn nhiều nhất là vấn đề giao thông, cụ thể là việc các phương tiện giao thông không chấp hành qui định về TTATGT và gây mất an toàn cho người đi bộ, tiếp sau đó là phàn nàn về chất lượng, số lượng của các nhà vệ sinh công cộng (28%), và 24.8% khách gặp rắc rối với người bán hàng rong và người đánh giày dạo. Về vấn đề bán hàng rong, năm 2018 thực hiện QĐ số 02, quy định về quản lý hoạt động bán hàng rong, Hà Nội ban hành danh mục 62 tuyến phố và 48 điểm không được bán hàng rong trong đó quận Hoàn Kiếm có 16 tuyến phố. Tuy vậy kết quả công tác triển khai thực hiện trong 7 năm qua đã không đạt được như kỳ vọng. Các tình huống điển hình là người bán hàng rong khi bị phát hiện thì di chuyển ngay sang các phố, các điểm không bị cấm, trong khi đó phải mất thời gian khá lâu từ lúc người dân hay cán bộ các điểm di tích báo cho đến khi lực lượng chức năng mới xuất hiện nên việc xử lý vẫn còn hời hợt. Cũng đã có ý kiến đề xuất nên cấm triệt để người bán hàng rong và người đánh giầy hoạt động ở khu vực này nhưng vấn đề đó không chỉ liên quan đến khách du lịch mà còn gắn bó với cuộc sống của người dân trong khu vực. Theo kết quả khảo sát, có hơn một nửa số người dân được hỏi không ủng hộ ý kiến này.

Biểu đồ 2.5: Ý kiến của người dân về đề xuất cấm hoạt động bán hàng rong

Nguyên nhân chủ yếu của việc không ủng hộ là vì những người dân này cho rằng các gánh hàng rong đó rất tiện lợi cho nhu cầu hàng hóa tiêu dùng hàng ngày của họ và quan trọng hơn, với họ gánh hàng rong là một phần của phố cổ Hà Nội, của văn hóa người phố cổ… Như vậy để gìn giữ một nét văn hóa truyền thống các cơ quan chức năng cần quản lý hoạt động bán hàng rong, đánh giày một cách có tổ chức, cần đưa ra các hình thức xử phạt nghiêm khắc để kiểm soát chặt chẽ về mặt giá cả và cách thức mời chào tiếp thị khách sử dụng dịch vụ, hàng hóa.

Về vấn đề giao thông trong khu phố cổ, quận Hoàn Kiếm đã và đang tiến hành xóa bỏ các hộ kinh doanh không có cửa hàng lấn chiếm vỉa hè trên một số tuyến phố, giải tỏa dứt điểm các bãi xe tự phát bu bám tại đầu các ngã tư, đồng thời tiến hành khảo sát, quy hoạch thêm hệ thống điểm đỗ xe tĩnh phục vụ cho hoạt động của tuyến phố… nhằm mục tiêu giành không gian an toàn cho người đi bộ nói chung và cho khách du lịch nói riêng. Bên cạnh đó, đội CSGT số 1 thuộc Phòng CSGT công an Hà Nội đã triển khai nhiều hoạt động kiểm tra, xử lý nhằm chấn trỉnh ý thức người điều khiển các phương tiện giao thông trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, góp phần cải thiện tình trạng giao thông nơi đây. Gần đây nhất, vào cuối năm 2024, đội đã triển khai kế hoạch tập trung kiểm tra xử lý xe mô tô vi phạm trật tự an toàn giao thông. Theo đó, lực lượng đoàn viên thanh niên của chi đoàn CSGT số 1 đóng vai trò chủ chốt đã tập trung kiểm tra xử lý nghiêm các trường hợp điều khiển xe mô tô không đội MBH, không chấp hành tín hiệu đèn giao thông trên các tuyến phố chính của quận Hoàn Kiếm. Tuy nhiên do các hoạt động trên không được duy trì liên tục và thường xuyên nên các vi phạm về an toàn giao thông tại khu vực này vẫn xảy ra khá công khai. Một nguyên nhân nữa là do công tác qui hoạch giao thông chưa tốt dẫn đến việc từ khi triển khai mở rộng tuyến phố đi bộ, một số ngã tư nơi tiếp giáp với khu vực đi bộ mọc lên rất nhiều điểm trông xe máy tự phát do người dân mở ra. Không chỉ tạo nên hình ảnh nhốn nháo phản cảm khiến tâm lý khách du lịch khó chịu mà chính những bãi xe này còn là thủ phạm gây nên tình trạng tắc đường cục bộ tại đây. Đối với một địa bàn với diện tích không quá lớn như phố cổ Hà Nội, việc thiết lập và giữ gìn một môi trường giao thông an toàn, thuận lợi thiết nghĩ không phải quá khó khăn. Quan trọng nhất chính là sự quyết tâm thực hiện triệt để các chính sách, qui định đã đề ra của UBND quận Hoàn Kiếm và các đơn vị chức năng.

Để hỗ trợ khách du lịch trong việc cung cấp các thông tin về các điểm du lịch, các cơ sở kinh doanh cũng như giải quyết các khiếu nại của khách du lịch, năm 2023 trung tâm hỗ trợ khách du lịch Hà Nội chính thức đi vào hoạt động tại địa chỉ 47 Hàng Dầu. Lực lượng của Trung tâm bao gồm: Thanh tra, Phòng Quản lý lữ hành, Phòng Quản lý cơ sở lưu trú, Trung tâm Thông tin và xúc tiến du lịch. Các bộ phận này sẽ chủ động phối hợp với Công an, Sở Giao thông vận tải, Sở Công Thương Thành phố… để đáp ứng yêu cầu của du khách khi cần thiết.  Cùng với đó, Sở VHTTDL Hà Nội công bố hai số điện thoại đường dây nóng là: 04.39261515 và 0946791955. Cán bộ phụ trách đường dây nóng 24/24 giờ có nhiệm vụ tiếp nhận thông tin, phản ánh, kiến nghị từ khách du lịch để nhanh chóng phối hợp với người kiến nghị và các cơ quan chức năng liên quan giải quyết, xử lý kịp thời vụ việc. Theo báo cáo. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Công tác hoạt động văn hóa thông tin năm 2023” của phòng VHTT quận Hoàn Kiếm, số điện thoại này đã được tuyên truyền tới các doanh nghiệp, nhân dân và khách du lịch trên địa bàn quận tuy nhiên thực tế là 100% khách du lịch được khảo sát không biết về số điện thoại này. Dường như vấn đề hỗ trợ thông tin, giải đáp thắc mắc, phàn nàn của khách du lịch vẫn đang bị xem nhẹ và được thực hiện một cách hình thức.

2.2.4. Công tác quản lý di tích, điều tra, đánh giá, bảo tồn tài nguyên du lịch và nghiên cứu xây dựng sản phẩm du lịch.

Khu phố cổ Hà Nội có đặc trưng là nơi tập trung đông dân cư, với trên 10 vạn người đang sinh sống. Quá trình đô thị hóa, nhu cầu đời sống hiện đại gia tăng, sự phát triển du lịch mạnh mẽ cũng đã tác động trực tiếp đến cảnh quan và văn hóa tín ngưỡng địa phương.

Để bảo tồn kiến trúc khu phố cổ Hà Nội, Ban quản lý phố cổ Hà Nội đẩy mạnh hợp tác với các tổ chức quốc tế, các nhà khoa học, nghiên cứu về các giá trị lịch sử, các giá trị di sản khu phố cổ, đề xuất các biện pháp bảo tồn và phát triển.

Năm 1996 Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và thành phố Toulouse (Pháp) đã ký một thỏa thuận hợp tác về trao đổi kinh nghiệm bảo tồn di sản Phố cổ. Việc hợp tác này được cụ thể hóa bằng việc trao đổi kỹ thuật quản lý di sản và chính sách đô thị giữa các chuyên gia. Sau rất nhiều cuộc trao đổi kỹ thuật về phương pháp trùng tu, với sự giúp đỡ của thành phố Toulouse và các nhà tài trợ liên kết, ba công trình cổ có giá trị lớn về kiến trúc trong khu Phố Cổ, đã được trùng tu, đó là: Ngôi nhà cổ tiêu biểu ở số 87 Mã Mây, Ngôi đình phố lụa ở số 38 Hàng Đào, Ngôi nhà riêng ở số 51 Hàng Bạc.

Năm 2024 quận đã tập trung đầu tư  trùng tu, tu bổ, tôn tạo chống xuống cấp quy mô lớn ở 02 di tích: Chùa Huyền Thiên – phường Đồng Xuân, Đình Đông Thành – phường Hàng Bồ… đồng thời đã triển khai giải phóng mặt bằng, di chuyển các hộ dân ở 03 di tích với 24 hộ dân được chuyển khỏi di tích về nơi ở mới, trả lại cảnh quan ban đầu cho nhiều di tích như: Đình Tân Khai, Chùa Thái Cam (phường Hàng Bồ); Đình Đức Môn (phường Hàng Đào); Đình Tú Đình Thị (phường Hàng Gai) …

Bên cạnh việc tu bổ những công trình đơn lẻ, quận Hoàn Kiếm cũng đầu tư hạ tầng kỹ thuật đô thị trong khu phố cổ như: Cải tạo hệ thống chiếu sáng đô thị; đầu tư lát hè đá và hạ ngầm thoát nước mặt phố trên 72 tuyến phố trong khu phố cổ; tiến hành chỉnh trang kiến trúc mặt đứng một đoạn tuyến phố Tạ Hiện, chỉnh trang phố nghề đông nam dược Lãn Ông mục tiêu nghiên cứu bảo tồn, khôi phục không gian kiến trúc, không gian nghề y dược truyền thống phố Lãn Ông, nơi buôn bán thuốc Bắc, thuốc Nam và đồng thỏi sầm uất của kinh đô Thăng Long. Có thể nói phố nghề là đặc trưng của khu phố cổ Hà Nội. Năm 2022, UBND quận Hoàn Kiếm đã triển khai đề án “Khôi phục phố nghề kim hoàn Hàng Bạc”. Thực tế đã chứng minh, nhiều khách du lịch quốc tế sau khi tham quan đình thờ tổ nghề ở 44 Hàng Bạc đã tìm đến 4 làng nghề làm bạc, kim hoàn ở ngoại thành Hà Nội, Bắc Ninh và Thái Bình để tìm hiểu sâu hơn về nguồn gốc nghề này. Đây là hướng liên kết phát triển tour đình tổ phố nghề và làng nghề cần triển khai nhân rộng. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Cũng về việc bảo tồn phố cổ Hà Nội, trước đây giữa Việt Nam và Nhật Bản từng có các dự án hợp tác được triển khai như: năm 2014, các chuyên gia Nhật Bản đến từ Trường Đại học Chi Ba và Trường nữ học Showa tổ chức nghiên cứu những kiểu dáng kiến trúc nhà cổ, niên đại xây dựng, các mẫu trang trí và cấu trúc mái hiên tại phường Hàng Bạc và Hàng Buồm để tìm phương án bảo tồn.

Tiếp đó, từ năm 2016 – 2019, các chuyên gia di sản đến từ các trường Đại học nói trên lại tiếp tục bắt tay cùng Viện Qui hoạch kiến trúc đô thị – Trường Đại học Xây dựng, Ban quản lí phố cổ và các trường đại học trong nước tiến hành nghiên cứu bảo tồn phố cổ Hà Nội.

Trong năm 2025, chương trình hợp tác quốc tế Việt Nam – Nhật Bản thông qua dự án House Vision Vietnam đề xuất việc thành lập Nhóm nghiên cứu giải pháp định hướng bảo tồn, phát triển nhà ở trong Khu phố cổ Hà Nội nhằm mục tiêu đánh giá các yếu tố liên quan đến không gian ở như: cộng đồng, đất đai, dân cư, các công trình xây dựng trong Khu phố cổ Hà Nội. Từ đó nghiên cứu, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng nhà ở trong Khu phố cổ; bảo tồn và phát huy giá trị di sản của Khu phố cổ.

Như vậy, trong 20 năm trở lại đây, ý thức được tầm quan trọng của việc bảo tồn các công trình kiến trúc truyền thống của phố cổ Hà Nội trong việc phát triển du lịch của quận Hoàn Kiếm nói riêng và thành phố Hà Nội nói chung, UBND quận và thành phố đã chỉ đạo thực hiện nhiều dự án quan trọng với sự tham gia đóng góp của các chuyên gia trong và ngoài nước. Công tác bảo tồn cũng đã đạt được kết quả đáng ghi nhận với một số tuyến phố, nhà cổ đã được tôn tạo, khôi phục và dần được đưa vào phục vụ hoạt động du lịch. Tuy nhiên số lượng các công trình đó còn khá khiêm tốn, hiện vẫn còn nhiều nhà cổ, đình chùa cổ bị xâm hại và xuống cấp nghiêm trọng. Tiêu biểu là đình Hoa Lộc Thị, đình Ðồng Thuận (phường Hàng Ðào); đền Phủ Từ, đình Ngũ Giáp (phường Hàng Mã); đình Trung Yên, đền Thọ Nam (phường Hàng Bạc); đình Ðông Thành, đình Lò Rèn, chùa Thái Cam, đình Tân Khai (phường Hàng Bồ); đình Phả Trúc Lâm (phường Hàng Trống), về nhà ở đặc biệt có ngôi nhà số 47 Hàng Bạc – một trong những ngôi nhà cổ nhất Hà Nội đang trong tình trạng ngàn cân treo sợi tóc. Trên thực tế ngôi nhà 135 năm tuổi này đã có dấu hiệu xuống cấp từ khoảng năm 1994 và năm 2022 Ban quản lý phố cổ cũng đã đề xuất dự án bảo tồn ngôi nhà tuy vậy cho đến nay dự án vẫn chưa được thực hiện. Trả lời câu hỏi phỏng vấn của tác giả về khó khăn trong công tác bảo tồn nhà cổ, phố cổ Hà Nội, bà Đàm Thu Hương – chuyên viên của Ban quản lý phố cổ Hà Nội cho biết: “Khó khăn lớn nhất đó là đạt được sự đồng thuận của cả người dân và chính quyền về cách triển khai thực hiện để đảm bảo được quyền lợi của người dân song song với việc đáp ứng các mục tiêu bảo tồn của cơ quan quản lý. Bên cạnh đó về kỹ thuật, không phải lúc nào chúng tôi cũng tìm được những nguyên vật liệu phù hợp…”.  Kết quả khảo sát của tác giả về sự ủng hộ của người dân phố cổ đối với công tác bảo tồn nhà cổ, phố cổ làm rõ hơn nữa chia sẻ của bà Hương. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Biểu đồ 2.6: Quan điểm của người dân đối với công tác bảo tồn nhà cổ, phố cổ

Kết quả khảo sát cho thấy có đến 20% người dân không ủng hộ việc bảo tồn vì họ cho rằng việc nhà ở xuống cấp hoặc trở nên lạc hậu theo thời gian là chuyện đương nhiên và chính quyền nên cho phép người dân sửa sang, xây lại để họ có nhà mới đáp ứng được nhu cầu của cuộc sống hiện đại. Ngoài ra có 40% người dân được hỏi ủng hộ với việc bảo tồn nhưng họ không nhất trí với các chính sách về bảo tồn hiện nay của cơ quan quản lý và họ sẽ không chấp nhận việc bảo tồn nếu không có chính sách phù hợp đảm bảo quyền lợi của họ. Như vậy đồng thời với hoạt động nghiên cứu về mặt chuyên môn, các cơ quan quản lý của quận và thành phố cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền về ý nghĩa, vai trò của việc bảo tồn cũng như xem xét nguyên vọng của người dân để tìm ra được các chính sách, cách thức triển khai phù hợp và khả thi với nguồn lực hiện có của địa phương. Hy vọng với sự chung sức đồng lòng của các cấp chính quyền và người dân, những công trình đang mai một sẽ sớm được khôi phục và tiếp tục bảo tồn để góp phần khẳng định giá trị tinh thần, thẩm mỹ quý báu của một Thủ đô hiện đại mà vẫn đậm nét truyền thống ngàn đời.

Bên cạnh bảo tồn, công tác quản lý, kiểm kê hiện vật, đồ thờ tự, di vật, cổ vật ở trong di tích trên địa bàn quận luôn được chú trọng thường xuyên ở tất cả các di tích, trung bình 6 tháng 1 lần, trong đó tập trung đối với những di tích quan trọng, đã được xếp hạng, nằm trong khu vực phố cổ. UBND quận Hoàn Kiếm đã chủ động phối hợp với Ban Quản lý di tích, danh thắng Thành phố tập trung phân loại, kiểm kê, bảo quản và tiến hành tổ chức giám định, xác lập hồ sơ khoa học cho các di vật, cổ vật, hiện vật, đồ thờ tự ở nhiều di tích quan trọng: Đình Yên Thái , đình, chùa Cầu Đông , Quán, chùa Huyền Thiên , đền Bạch Mã , Đền Phù Ủng , đình Thanh Hà , đình Phả Trúc Lâm, đình Nam Hương, đình Kim Ngân , chùa Kim Cổ … kịp thời phục vụ tốt cho công tác tu bổ, tôn tạo di tích theo kế hoạch của quận và thành phố; các di vật, hiện vật, đồ thờ tự do thường xuyên kiểm kê, giữ gìn nên được bảo quản tốt, không để xảy ra hiện tượng mất cắp cổ vật, không có hiện tượng tự ý sơn sửa đồ thờ tự, tượng phật trong di tích. Thường xuyên coi trọng công tác kiểm tra chống vi phạm di tích, bảo vệ tốt di tích trên địa bàn theo phân cấp quản lý và Luật Di sản văn hoá, chủ động hướng dẫn các di tích không đưa tượng pháp, đồ thờ tự mới vào di tích khi chưa có ý kiến thoả thuận của ngành văn hóa và cơ quan quản lý cấp trên. Công tác đề phòng hỏa hoạn, cháy nổ, phòng chống úng ngập, lũ lụt cho di tích được thường xuyên quan tâm, chủ động phòng ngừa, nên nhiều năm qua quận Hoàn kiếm không để xảy ra một trường hợp nào ở trong di tích.

Không chỉ quan tâm đến bảo tồn các di sản vật thể, thành phố Hà Nội và quận Hoàn Kiếm cũng đã triển khai nhiều dự án nhằm mục tiêu bảo tồn di sản phi vật thể của khu phố, đó chính là những nếp sống, lễ hội và nghề truyền thống của người dân nơi đây.

Để phát huy truyền thống văn hóa của khu phố cổ và khu vực hồ Hoàn Kiếm, UBND Quận Hoàn Kiếm và Hội Di sản Văn hóa Thăng Long – Hà Nội đã phối hợp thực hiện Đề án “Nghiên cứu tổ chức lễ hội truyền thống trong khu phố cổ và khu vực hồ Hoàn Kiếm”. Mục đích của Đề án là nghiên cứu bảo tồn các nghi thức cúng, tế lễ, đặc biệt là lễ hội trong các di tích thờ thiên thần, nhiên thần và nhân thần ở khu phố cổ và khu vực hồ Hoàn Kiếm. Tham gia thực hiện Đề án có nhiều nhà khoa học, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian và những đơn vị quản lý văn hóa trên địa bàn quận Hoàn Kiếm. Với 15 chuyên đề, Đề án đã nghiên cứu, xem xét 14 di tích và sự kiện cần được tổ chức lễ tế với nghi thức truyền thống, trong đó có 7 lễ hội theo nghi lễ đầy đủ, kế thừa nghi thức cổ truyền, vận dụng trong xã hội hiện đại, đặc biệt cố gắng có nghi thức “lễ rước” – nét độc đáo của lễ hội đường phố ngày nay (Lễ hội đền Bạch Mã, đền Yên Thái…). Các lễ hội như: Lễ hội vua Lê đăng quang và hội trả gươm, Lễ hội nghề Kim Hoàn, Lễ hội Trung thu phố cổ, Lễ hội Đông y – thuốc y học cổ truyền, Lễ hội truyền thống Liên khu I đều được xây dựng theo kịch bản mới, xuất phát từ truyền thống lịch sử văn hóa và cách mạng của dân tộc diễn ra ở địa bàn quận Hoàn Kiếm.

Bên cạnh đó, các hoạt động giới thiệu, biểu diễn văn hóa nghệ thuật dân gian như: Hát xẩm, ca trù, quan họ, chèo lần lượt được tổ chức trong khu Phố cổ. Địa điểm diễn ra các hoạt động như: nhà cổ 87 Mã Mây, đền Bạch Mã, đền Quán Đế, ngã tư Mã Mây – Hàng Buồm … Các buổi diễn không chỉ thu hút người dân địa phương, khách du lịch Việt Nam và cũng đã gây được sự chú ý đối với du khách nước ngoài. Tuy nhiên các cơ quan quản lý đặc biệt là các cơ quan chịu trách nhiệm về chuyên môn cần nghiên cứu kỹ lưỡng hơn để chọn lọc các loại hình phù hợp với thẩm mỹ, thị hiếu thưởng thức của khách du lịch, đặc biệt là khách du lịch nước ngoài. Theo kết quả khảo sát của tác giả, có đến 87,2% khách du lịch đến phố cổ là lần đầu tiên và thời gian lưu trú trung bình của họ ở đây chỉ khoảng 2,6 đêm. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Như vậy các loại hình nghệ thuật thiên về hát, nói sẽ rất khó hấp dẫn và lôi kéo được du khách nán lại thưởng thức và cao hơn nữa là say mê muốn tìm hiểu nhiều hơn về loại hình đó bởi lẽ họ không thể hiểu ngay được lời hát ấy có ý nghĩa gì và nó hay ở điểm gì. Theo quan sát của tác giả qua một số đêm diễn của các nghệ nhân hát chèo, hát chầu văn…tại ngã tư Mã Mây – Hàng Buồm, trong khoảng 1 tiếng đồng hồ diễn ra chương trình, lượng người theo dõi chỉ khoảng hơn 10 người trong đó phần lớn là người dân địa phương, khách du lịch chỉ dừng chân chưa đến 5 phút vì tò mò rồi họ rời đi. Đó cũng là lý do tại sao mong muốn của khách du lịch dành cho hoạt động xem biểu diễn nghệ thuật truyền thống là thấp nhất so với các hoạt động khác dành cho khách du lịch. Theo thang điểm từ 1-5 (không thích nhất – thích nhất), số điểm trung bình họ dành cho hoạt động này là 3 điểm – tương đương với mức bình thường. Và những người quan tâm nhiều đến hoạt động này chủ yếu là khách trung tuổi trở lên.

Biểu đồ 2.7: Đánh giá của du khách về các hoạt động dành cho khách du lịch ở khu vực phố cổ Hà Nội.

Thật vậy, bảo tồn, phát huy các loại hình sân khấu nghệ thuật truyền là rất cần thiết nhưng không có nghĩa là loại hình nào, vở diễn nào cũng có thể đem ra diễn ở các địa điểm công cộng dành cho khách du lịch đại chúng. Để hấp dẫn họ ngay từ cái nhìn, cái nghe đầu tiên, các tiết mục cần toát lên được đặc trưng, sự đặc sắc bởi các hành động, thao tác, cử chỉ của diễn viên hoặc giai điệu của các nhạc cụ. Các tiết mục, loại hình cần người nghe hiểu được ý nghĩa của lời ca tiếng hát có thể diễn ra theo yêu cầu đặt lịch của các khách du lịch có kiến thức hoặc thực sự say mê tại các không gian “đóng” hơn như khuôn viên các ngôi nhà cổ, đình cổ…Ngoài ra, một nguyên nhân khác cũng khiến cho khách du lịch chưa mặn mà với các buổi biểu diễn này bởi chất lượng nghệ thuật của các buổi diễn chưa cao, thậm chí là cẩu thả đối với các buổi biểu diễn ngoài đường phố. Khách du lịch sẽ không hiểu đó có phải là truyền thống không khi các nghệ sỹ hát chầu văn với bản nhạc thu sẵn và được bật lên tự động thay vì do các nhạc công chơi trực tiếp và họ cũng chẳng thể thấy được nét duyên dáng của các cung văn khi mà họ lên biểu diễn với trang phục nhàu nhĩ trên thì áo dân tộc dưới thì quần tây…

Cùng với công tác bảo tồn tài nguyên du lịch trên địa bàn, công tác nghiên cứu xây dựng sản phẩm du lịch chất lượng, uy tín cũng đang được đặt ra như một yêu cầu cấp bách đới với việc phát triển du lịch phố cổ Hà Nội. Theo nhận định của các đơn vị lữ hành, hiện nay việc khai thác tour, tuyến thăm quan khu phổ cổ chủ yếu vẫn do các công ty lữ hành tự biên tự diễn, nên sản phẩm còn nghèo nàn, chất lượng chưa đảm bảo, đồng thời chưa giới thiệu được những nét văn hóa thực sự là tinh hoa của Thủ đô đến với du khách quốc tế. Bản thân các công ty rất mong muốn có một tour, tuyến trọng điểm, được cơ quan Nhà nước khảo sát, chọn lọc, chuẩn hóa, kiểm định, đưa vào thử nghiệm, rồi khai thác để tạo độ tin cậy cao đối với du khách, đồng thời quảng bá được những nét đặc sắc của văn hóa phố cổ Hà Nội.

Trong những năm qua các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch của thành phố và quận Hoàn Kiếm cũng đã triển khai một số hoạt động nghiên cứu hướng tới xây dựng sản phẩm du lịch chất lượng, phát huy các tiềm năng vốn có của Phố cổ và đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của khách du lịch. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Năm 2023, Phòng VHTT quận Hoàn Kiếm đã phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội nghị tọa đàm bàn về thực trạng và giải pháp phát triển du lịch trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, qua đó đề xuất những ý kiến, kiến nghị với Thành phố để góp phần nâng cao chất lượng công tác QLNN về du lịch.

Tháng 3 năm 2024, với sự hỗ trợ của Bộ VHTT & DL và Tổng cục Du lịch, Nhà hát Tuồng Việt Nam đã cho ra đời một số sản phẩm độc đáo để phục vụ khách du lịch. Chỉ với 150.000 đồng/vé, khách du lịch không chỉ được thưởng thức các tiết mục tuồng cổ đặc sắc, mà còn được tham gia hoạt động tương tác như: Vẽ mặt nạ tuồng, mặc quần áo diễn chụp ảnh, tham quan các đạo cụ diễn tuồng và giao lưu với các nghệ sĩ. Nhà hát Tuồng Việt Nam đang có kế hoạch cùng với Ban Quản lý phố cổ Hà Nội tổ chức các buổi trình diễn tại các ngôi nhà du lịch, những lễ hội hóa trang đường phố trong một số dịp nhất định để quảng bá loại hình nghệ thuật truyền thống này đến với du khách.

Theo kế hoạch trong năm 2025 này Sở Du lịch sẽ cùng với Ban quản lý phố cổ Hà Nội tiến hành xây dựng 2 tour du lịch cho khách đi bộ và tour đi bộ kết hợp đi xe điện, chuẩn hóa các tuyến điểm để triển khai thực hiện đến các công ty lữ hành, hướng dẫn viên trên địa bàn, đào tạo hướng dẫn viên cho từng tuyến điểm cụ thể.

Hà Nội nói chung và phố cổ Hà Nội nói riêng có nhiều tài nguyên để phát triển du lịch, song thế mạnh lớn nhất là các di tích lịch sử, văn hóa. Chính vì vậy sản phẩm du lịch chủ lực của khu vực này vẫn là du lịch văn hóa.  Trong thời gian qua một số tour du lịch gắn với các di tích cũng đã được triển khai như: Tour vòng quanh Hà Nội 01 ngày (phụ lục), các tour tham quan chuyên đề 01 ngày như: Du lịch phố cổ – khu thương mại truyền thống, tham quan các hồ, tour khám phá quanh Hồ Gươm, Tour khám phá phố cổ, Tour ẩm thực Hà Nội… Tuy nhiên, các chương trình tham quan cũng có phần bị mai một và khách yêu văn hóa, lịch sử cũng đánh giá trên 1 số tuyến phố đã có hiện tượng thương mại hóa nhiều, những sản phẩm đặc thù của Hà Nội không còn xuất hiện nhiều và những đồ hiện đại, thương mại có yếu tố nước ngoài hay Trung Quốc đã trộn lẫn trong các sản phẩm đặc thù của Hà Nội. Chính vì thế đã gây ra sự phản cảm, thiệt hại cho khách hàng khi đi mua sắm ở phố cổ. Bên cạnh đó, song song với nhu cầu tham quan, tìm hiểu các giá trị văn hóa thì nhu cầu vui chơi giải trí tại điểm đến của khách du lịch là không thể thiếu vậy nhưng các hoạt động giải trí ở phố cổ Hà Nội còn quá nghèo nàn. “Ăn tối, rối nước…” rồi về ngủ, đó là cách nói ví von nhưng rất chính xác của những người làm du lịch về các hoạt động giải trí dành cho khách du lịch tại khu vực này.

2.2.5. Công tác quảng bá xúc tiến du lịch 

Là một điểm đến trực thuộc quận, công tác quảng bá, xúc tiến du lịch phố cổ Hà Nội luôn gắn bó chặt chẽ với các hoạt động quảng bá, xúc tiến của du lịch Hà Nội nói chung đặc biệt là các chương trình hợp tác liên kết qui mô quốc gia, quốc tế và tham gia các hội chợ, diễn đàn du lịch trong và ngoài nước.

Trong những năm gần đây, ngành du lịch Thủ đô cũng đã chủ trì tổ chức đăng cai thành công nhiều sự kiện lớn như: Năm du lịch Quốc gia 2020, Hội nghị lần XI của Hội đồng Xúc tiến du lịch Châu Á (CPTA) tháng 10/2022. Trong năm 2024, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tham gia đoàn công tác của thành phố tuyên truyền, quảng bá điểm đến du lịch Hà Nội tại Pháp từ ngày 5-14/6, dự hội nghị toàn thể tổ chức mạng lưới các thành phố lớn châu Á thế kỷ 21 (ANMC21) tại thành phố Tomsk, Liên bang Nga, và tổ chức gian hàng Hà Nội tại triển lãm bên lề. Bên cạnh đó, tham gia Hội chợ du lịch quốc tế JATA (Nhật Bản), tham dự Hội nghị thường niên lần thứ 13 Hội đồng xúc tiến Du lịch châu Á (CPTA) từ ngày 23/9-1/10 tại Nhật Bản…

Bên cạnh đó, ngành du lịch thành phố cũng đã quan tâm quảng bá tại chỗ thông qua các hội chợ du lịch quốc tế, các hội nghị quốc tế lớn tổ chức tại Hà Nội cũng như các địa phương cả nước. Cụ thể, Hội chợ du lịch quốc tế Việt Nam-Hà Nội (VITM 2024), Hội chợ du lịch quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh (ITE-HCMC 2024)… Thông qua đó, ngành du lịch Hà Nội giới thiệu tiềm năng du lịch tự nhiên, văn hóa lịch sử, nhân văn, làng nghề, ẩm thực, những tour tuyến du lịch, các dự án kêu gọi đầu tư du lịch đến khách tham quan. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Đặc biệt hoạt động phối hợp liên kết phát triển du lịch giữa các địa phương của một số quốc gia cũng bắt đầu được thực hiện. Tiêu biểu đó là dự án quảng bá du lịch giữa hai thành phố Hà Nội và Tokyo. Sở VHTT&DL Hà Nội đã triển khai quảng bá du lịch trên hệ thống tàu điện ngầm của Tokyo trong hai tháng 9 và 10/2024. Hơn 1.000 áp phích giới thiệu về hình ảnh thủ đô Việt Nam được dán khắp cabin và 24 bảng điện tử trên các ga tàu điện ngầm ở Nhật Bản. Chi phí in ấn các tấm áp phích quảng bá du lịch Hà Nội tại Tokyo ước tính khoảng 3 tỷ đồng và được Tokyo hỗ trợ hoàn toàn. Hà Nội cũng triển khai quảng bá về Tokyo trên hệ thống thông tin, bảng led điện tử do Sở quản lý trong tháng 1 và 2 năm 2025. Dự án hợp tác du lịch này là sáng kiến của Hội đồng Xúc tiến Du lịch châu Á (CPTA) gồm 8 thành phố thành viên là Hà Nội, Tokyo, Kuala Lumpur, Jakartar, New Delhi, Bangkok, Đài Bắc và Seoul. Trong thời gian tới, Hà Nội sẽ tiếp tục các hoạt động quảng bá với các thành phố thành viên khác ngoài Tokyo, nhằm thúc đẩy du lịch Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung.

Song song với các hoạt động quảng bá xúc tiến chung của Sở VHTT & DL Hà Nội, gần đây UBND quận Hoàn Kiếm và Ban quản lý phố cổ Hà Nội cũng bắt đầu chủ động hơn trong hoạt động cung cấp, giới thiệu các thông tin về phố cổ Hà Nội tới người dân và khách du lịch trong và ngoài nước.

Năm 2022, phối hợp với trung tâm Thông tin và Xúc tiến du lịch của Sở Thông tin- Truyền thông, Ban quản lý phố cổ trong việc biên soạn cuốn “Sổ tay du lịch” quảng bá về giá trị lịch sử văn hóa Khu phố cổ Hà Nội, các hoạt động tại các điểm di sản, đêm hội trung thu phố cổ v.v.. cung cấp thông tin cần thiết cho các du khách trong và ngoài nước khi đến với quận Hoàn Kiếm. Tuy nhiên hoạt động này đã không được duy trì liên tục do vậy đến nay thật khó bắt gặp được hình ảnh của cuốn sách này trên tay khách du lịch hay tại các điểm di tích cũng như các điểm dịch vụ phục vụ khách du lịch.

Năm 2024, website http://phocohanoi.go/ bắt đầu hoạt động và trở thành kênh thông tin phổ biến, cập nhật các thông tin liên quan đến phố cổ Hà Nội gồm: giới thiệu lịch sử hình thành, phát triển, các tin tức hàng ngày, các dự án, hợp tác, các văn bản pháp lý và các thông tin về du lịch phố cổ. Phát triển website này là hoàn toàn phù hợp với xu hướng tìm kiếm thông tin của khách du lịch ngày nay. Điều đáng tiếc là cho đến nay website vẫn chưa thực sự hoàn thiện, các thông tin rất ít về số lượng, phiên bản tiếng Anh, tiếng Pháp chưa hoạt động. Hơn nữa việc tên website chỉ viết dưới dạng tiếng Việt không dấu có thể là một hạn chế dẫn đến việc du khách quốc tế không biết hoặc khó tìm ra địa chỉ website.

Ngoài ra nhiều chương trình, hoạt động tại chỗ cũng đã được triển khai nhằm giới thiệu về những nét đẹp, những giá trị truyền thống và hiện đại của phố cổ Hà Nội tới người dân và du khách đến với phố cổ.

Năm 2023 Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội tổ chức Chương trình giới thiệu nghề truyền thống phố cổ Hà Nội kéo dài từ ngày 26/7 đến ngày 30/8/2023. Đây là chuỗi hoạt động  nhằm  tôn vinh các giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của Hà Nội, đồng thời quảng bá cho du khách về phong tục, tập quán, nét văn hóa tín ngưỡng của người Hà Nội cổ. Các hoạt động diễn ra tại đình Kim Ngân (42 – 44 Hàng Bạc), đình Đồng Lạc (38 Hàng Đào) và Ngôi nhà di sản 87 Mã Mây.

Năm 2024 ban quản lý phố cổ Hà Nội đã tổ chức hoạt động văn hóa “Nghề kim hoàn qua bàn tay nghệ nhân” nhằm giới thiệu với nhân dân Thủ đô và du khách về một nghề truyền thống đã từng gắn bó với 36 phố phường xưa.

Năm 2025 triển lãm “ Kẻ chợ- Phố cổ: Trường tồn và Phát triển” tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội – 50 Đào Duy Từ trong khuôn khổ hợp tác giữa thành phố Hà Nội và thành phố Toulouse (Cộng hòa Pháp) đã cung cấp cho người xem thông tin đầy đủ về Phố cổ Hà Nội và giúp cho người dân Thủ đô cũng như du khách hiểu biết để trân trọng, giữ gìn giá trị, vẻ đẹp tiềm ẩn của khu Phố cổ Hà Nội Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Các hoạt động văn hóa trên không chỉ để tôn vinh di sản và quảng bá du lịch mà còn nâng cao nhận thức người dân trong việc bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống và đặc trưng phố nghề xưa.

Nhìn chung công tác quảng bá, xúc tiến du lịch phố cổ Hà Nội mặc dù đã bắt đầu được triển khai nhưng còn hiệu quả chưa cao và chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển du lịch của địa bàn. Theo khảo sát của tác giả về nguồn thông tin mà khách du lịch biết về phố cổ Hà Nội, kết quả thu được như sau:

Biểu đồ 2.8: Các kênh thông tin khách du lịch biết về phố cổ Hà Nội

Kết quả trên cho thấy cao nhất là có 56% khách du lịch được hỏi biết về phố cổ Hà Nội qua các sách và tài liệu hướng dẫn du lịch. Đáng tiếc là các loại sách mà du khách có thể tiếp cận và sử dụng nhiều nhất là các cuốn sách của các nhà xuất bản, các hãng phát hành nước ngoài như Lonely Planet hay Insight Guides… Thực tế là công tác nghiên cứu, thiết kế các ấn loại ấn phẩm giới thiệu, hướng dẫn về du lịch phố cổ Hà Nội còn bị coi nhẹ và chưa được đầu tư đúng mức. Trong khi đó các kênh thông tin phổ biến khác như: phương tiện tryền thông đại chúng, hội chợ triển lãm, đại lý du lịch… thì hiệu quả vô cùng thấp với tương ứng 4,8%, 0,8% và 5,6% khách du lịch biết qua đó. Rõ ràng 2 trong 3 kênh thông tin đó có sức lan tỏa rất rộng lớn và cũng đòi hỏi sự đầu tư về mặt tài chính lớn nhất nhưng lại đem lại kết quả đáng thất vọng nhất. Khó khăn về nguồn tài chính là hiển nhiên nhưng quan trọng nhất là chúng ta chưa có những sự lựa chọn phù hợp và đúng trọng điểm khi thực hiện triển khai quảng bá qua các hình thức này.

2.2.6. Tổ chức bộ máy và công tác phối hợp trong quản lý nhà nước về du lịch

Phố cổ Hà Nội là một điểm đến thuộc quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. Ở cấp trung ương, cơ quan quản lý nhà nước về du lịch trực tiếp là Bộ VHTTDL và Tổng cục Du lịch.

Trong những năm gần đây, hoạt động du lịch tiếp tục được đẩy mạnh và phát triển theo chiều rộng. Để phù hợp với điều kiện mới, Chính phủ đồng ý chủ trương tái lập lại các Sở Du lịch ở địa phương có điều kiện và có nhu cầu. Ngày 28/7/2025, Chủ tịch UBND TP Hà Nội đã ký Quyết định số 18/2025/QĐ – UBND về việc tái thành lập Sở Du lịch Hà Nội. Theo Quyết định này, Sở Du lịch Hà Nội được thành lập trên cơ sở tách chức năng quản lý nhà nước về du lịch từ Sở Văn hóa, Thể thao & Du lịch (VHTT & DL) TP Hà Nội. Sở Du lịch (DL) có tên giao dịch quốc tế: Department of Tourism of Ha Noi City, trụ sở số 17 Điện Biên Phủ, phường Điện Biên, quận Ba Đình, Hà Nội.

Sở Du lịch Hà Nội sau khi thành lập sẽ có chức năng tổ chức thực hiện quản lý Nhà nước về du lịch. Theo đó, Sở sẽ thực hiện các giải pháp để bảo vệ, tôn tạo, khai thác, sử dụng hợp lý và phát triển tài nguyên du lịch, môi trường du lịch; tổ chức lập hồ sơ đề nghị công nhận khu du lịch địa phương…Sở cũng có chức năng thẩm định hồ sơ đề nghị cấp có thẩm quyền cấp phép kinh doanh lữ hành quốc tế của các doanh nghiệp trên địa bàn TP theo quy định của pháp luật. Quyết định xếp hạng 1 sao, hạng 2 sao cho khách sạn; hạng đạt tiêu chuẩn kinh doanh lưu trú du lịch đối với bãi cắm trại, nhà nghỉ, nhà ở có phòng cho khách thuê; Quản lý các hoạt động kinh doanh vận tải hành khách…Ngoài ra, Sở Du lịch còn có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch, chương trình xúc tiến du lịch và tổ chức thực hiện chương trình xúc tiến du lịch, sự kiện, hội chợ, hội thảo, triển lãm du lịch của địa phương sau khi được phê duyệt. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Việc tách Sở Du Lịch thành một đơn vị độc lập  ra khỏi sở Văn hóa thể thao thể hiện quyết tâm ưu tiên phát triển du lịch Hà Nội mà trong đó phố cổ là trọng điểm trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của UBND thành phố Hà Nội.

Như vậy ở cấp địa phương, cơ quan quản lý nhà nước về du lịch đối với hoạt động du lịch ở phố cổ Hà Nội là UBND thành phố Hà Nội trong đó gồm có Sở du lịch Hà Nội và các phòng ban chức năng khác.

Cùng với sự chỉ đạo từ các cơ quan từ cấp trung ương và thành phố, hoạt động du lịch ở khu phố cổ Hà Nội còn chịu sự quản lý trực tiếp của UBND quận Hoàn Kiếm trong đó bao gồm phòng VHTT quận là đơn vị tham mưu, giúp UBND quận thực hiện chức năng quản lý nhà nước về một số lĩnh vực trong đó có du lịch.

Với mục đích bảo tồn và phát huy các giá trị di sản khu phố cổ, khu phố cũ Hà Nội, ngày 15/4/1995, UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 857/QĐ-UB về việc thành lập Ban quản lý Dự án cải tạo thí điểm khu Phố cổ, khu Phố cũ Hà Nội sau đó được đổi tên thành Ban quản lý Phố cổ Hà Nội vào năm 1998. Qua 20 năm hoạt động, Ban quản lý Phố cổ Hà Nội đã có rất nhiều hoạt động tích cực và hiệu quả giúp cải thiện và nâng cao chất lượng của công tác quản lý nhà nước về du lịch trong khu vực phố cổ. Dưới sự chỉ đạo của UBND thành phố Hà Nội và quận Hoàn Kiếm, Ban quản lý phố cổ Hà Nội đã triển khai nhiều đề án về qui hoạch, bảo tồn các công trình kiến trúc cổ cũng như các hoạt động khôi phục, giới thiệu các nghề và loại hình nghệ thuật truyền thống trong khu vực phố cổ.

Như vậy tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về du lịch đã hình thành hệ thống xuyên suốt từ trung ương đến địa phương góp nâng cao phần hiệu lực quản lý nhà nước về du lịch, các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước được triển khai nghiêm túc và hiệu quả, nhờ đó hoạt động du lịch trên địa bàn phố cổ Hà Nội đã đạt được những thành quả quan trọng.

2.3. Đánh giá chung công tác quản lý nhà nước về du lịch tại khu vực phố cổ Hà Nội Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

2.3.1. Ưu điểm và nguyên nhân

• a) Ưu điểm

Như vậy với sự quan tâm, chỉ đạo của chính phủ, UBND thành phố, sự nỗ lực của UBND quận Hoàn Kiếm và các cơ quan chuyên môn là Bộ, Sở VHTTDL, phòng VHTT quận Hoàn Kiếm, công tác quản lý nhà nước về du lịch ở khu vực  phố cổ Hà Nội đã và đang ngày càng được hoàn thiện và bước đầu đạt được những kết quả nhất định.

Công tác xây dựng, thực hiện chiến lược, quy hoạch được chú trọng với các kết quả quan trọng đạt được như: Giai đoạn 1 của đề án giãn dân phố cổ đã bắt đầu được thực hiện, Tuyến phố đi bộ được mở rộng sang khu bảo tồn cấp I…

Cơ sở vật chất hạ tầng du lịch được đầu tư chỉnh trang và nâng cấp với 75/79 tuyến hè và thoát nước được cải tạo, sắp xếp đường dây đi nổi của 79/79 tuyến phố ..

Công tác xây dựng, ban hành, thực hiện văn bản qui phạm pháp luật và tuyển truyền, phố biến giáo dục pháp luật đã được thực hiện một cách nghiêm túc với một số văn bản quan trọng được ban hành và đưa vào thực hiện như: Đề án 378 về “Xây dựng một số nét văn hóa ứng xử của người dân khu phố cổ” và Qui chế quản lý qui hoạch – kiến trúc khu phố cổ Hà Nội.

Công tác quảng bá, xúc tiến và hợp tác du lịch, tuyên truyền phổ biến pháp luật bước đầu đã được cải tiến về nội dung và hình thức với nhiều.

Bộ máy tổ chức quản lý ngày càng được chuyên môn hóa cao đặc biệt với việc thành lập Sở Du lịch Hà Nội vào năm 2025.

Công tác quản lý di tích, điều tra, đánh giá, bảo tồn tài nguyên du lịch và nghiên cứu xây dựng sản phẩm du lịch đạt được kết quả rất đáng khích lệ. Nhiều công trình di tích có giá trị cao về nghệ thuật kiến trúc, văn hóa đã được khôi phục, bảo tồn và bắt đầu được đưa vào phục vụ khách du lịch tham quan, tìm hiểu.

• b) Nguyên nhân

Nhận thức được tầm quan trọng của việc phát triển hoạt động du lịch tại khu vực phố cổ đối với không chỉ riêng quận Hoàn Kiếm hay thành phố Hà Nội mà còn của cả nước, lãnh đạo Nhà nước, Chính phủ, thành phố Hà Nội đã dành sự quan tâm rất lớn cũng như chỉ đạo nhiều chính sách, chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về du lịch ở đây. Các cơ quan chức năng như Bộ VHTTDL và Sở DL Hà Nội (Sở VHTTDL Hà Nội cũ) đã luôn nỗ lực trong công tác chuyên môn để nghiên cứu, đề xuất các giải pháp cũng như cùng với UBND quận Hoàn Kiếm thực hiện các chính sách về quản lý nhà nước về du lịch của chính phủ và thành phố Hà Nội.

Bên cạnh đó, tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về du lịch ở trung ương và địa phương ngày càng được hoàn thiện, sự phân cấp rõ ràng, chuyên môn hóa cao, phù hợp với những yêu cầu mới đối với công tác quản lý nhà nước về du lịch tại địa bàn cũng là một nguyên nhân quan trọng giúp cho các chính sách và các hoạt động thực hiện công tác này ngày càng trở nên thiết thực, hiệu quả hơn.

2.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

• a) Những hạn chế

Thực tế cho thấy, mặc dù đạt được một số kết quả nhất định nhưng công tác quản lý nhà nước về du lịch tại phố cổ Hà Nội vẫn còn mang nặng tính hình thức, thiếu kết nối, hiệu quả thấp. Việc bảo tồn phố nghề, tuyến phố chuyên doanh các công trình di tích… chủ yếu lấy từ nguồn vốn ngân sách nên mới thực hiện với số lượng hạn chế. Để có được sự đồng thuận của người dân phố cổ, hai dự án trùng tu tại Lãn Ông và Tạ Hiện đã phải chọn cách làm bao cấp 100% kinh phí. Nghĩa là 40 tỷ đồng đã được đầu tư cho hơn 200 m phố này, với đối tượng hưởng lợi trực tiếp là những người dân ở lớp nhà ngoài cùng. Mỗi dự án mất một thời gian dài nghiên cứu và hơn một năm triển khai, như vậy phải rất lâu nữa 19 ha khu trung tâm của phố cổ (được giới hạn bởi các phố Hàng Chiếu, Hàng Ngang, Hàng Bạc, Trần Nhật Duật) mới có thể được chỉnh trang hoàn toàn để trở lại với hình dáng cũ.

Các hoạt động văn hóa nghệ thuật tại phố cổ tuy đã tăng hơn về số lượng nhưng chất lượng và cách thức tổ chức thực hiện vẫn mang tính phong trào, chất lượng chưa cao. Ví dụ chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống tại ngã tư Hàng Buồm và Mã Mây hiện nay, các nghệ sĩ sử dụng nhạc điện tử thu sẵn làm nhạc đệm cho các phần biểu diễn của mình, trang phục biểu diễn thiếu chỉn chu… dẫn đến việc làm giảm hiệu quả giới thiệu, quảng bá về nét đặc sắc của nghệ thuật truyền thống Việt Nam với du khách.

Công tác xây dựng sản phẩm du lịch vẫn còn thiếu trọng tâm, cho đến nay phố cổ Hà Nội hoàn toàn không có sản phẩm lưu niệm mang tính đặc trưng, thể hiện được tài hoa, sự tỉ mỉ, sáng tạo vốn có của các nghệ nhân ở các phố nghề trên địa bàn.

Hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại, du lịch mang nặng tính hình thức. Rất nhiều các phương tiện, công cụ, trang thiết bị, cơ sở vật chất cho hoạt động này được đầu tư rồi để đấy mà hoàn toàn không thực hiện được chức năng của mình.

Và yếu kém nhất đó là công tác thanh tra kiểm tra hoạt động du lịch, xử lý các khiếu nại của khách du lịch chưa được thực hiện nghiêm ngặt, nhiều gánh hàng rong, đánh giày tại khu vực phố cổ thường chèo kéo, chặt chém du khách với giá dịch vụ, sản phẩm gấp 10 lần bình thường khiến cho tình hình an ninh trật tự ở khu phố cổ trở nên phức tạp, ảnh hưởng đến hoạt động du lịch.

• b) Nguyên nhân

Nguyên nhân khách quan Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Hiện nay công tác quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn phố cổ Hà Nội gặp nhiều khó khăn, nhất là trong lĩnh vực quản lý, quy hoạch – kiến trúc. Nguyên nhân chủ yếu do mật độ dân cư đông, nhà ở xuống cấp. Theo thống kê, toàn khu vực có 570 hộ với 2.152 nhân khẩu sống xen lẫn trong các đình, đền chùa, cơ quan, trường học,  1.623 hộ sống trong các nhà xuống cấp nguy hiểm, nhà đông hộ cần được di dời, 200 ngôi nhà có giá trị đặc biệt cần được bảo tồn. Mật độ dân cư cao gây áp lực lớn đến cơ sở hạ tầng, giao thông đô thị. Mặc dù hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị quận đã đầu tư cải tạo song còn thiếu và yếu, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển du lịch.

Nguyên nhân tiếp theo đó là do ý thức, nhận thức của người dân còn hạn chế. Quận Hoàn Kiếm nói chung và phố cổ Hà Nội nói riêng là trung tâm kinh tế chính trị của thủ đô Hà Nội, do vậy rất nhiều người lao động ở các địa phương khác tập trung sinh sống và làm việc tại đây. Do trình độ văn hóa không cao, đặc trưng công việc chủ yếu là buôn bán nhỏ lẻ hoặc làm dịch vụ bình dân nên họ ít có ý thức giữ gìn, xây dựng cái chung, dẫn đến công tác tuyên truyền, vận động về các chính sách, đề án của quận gặp nhiều khó khăn, tốn nhiều thời gian thực hiện.

Khủng hoảng kinh tế, bất ổn chính trị toàn cầu đã dẫn đến một số nguồn khách quan trọng của du lịch phố cổ Hà Nội là thị trường Nga và Trung Quốc sụt giảm mạnh, chi tiêu và thời gian lưu trú trung bình của khách du lịch nói chung cũng giảm. Vì vậy doanh thu từ du lịch không cao, ngân sách đầu tư trở lại bị hạn chế.

Nguyên nhân chủ quan

Công tác tổ chức hoạt động, quản lý, giám sát, xử lý vẫn còn tư duy quan liêu, chủ quan, thiếu sáng tạo và chủ động. Các cơ quan quản lý chưa thực sự coi trọng vấn đề chất lượng của các sản phẩm, dịch vụ du lịch trên địa bàn. Công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực du lịch cũng như khuyến khích các hoạt động nghiên cứu khoa học cho phát triển du lịch còn rất hạn chế. Nguồn vốn ngân sách đầu tư cho phát triển hạ tầng du lịch, xây dựng sản phẩm du lịch đến công tác hoạt động về quảng bá, xúc tiến đầu tư, tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về pháp luật du lịch còn rất nhỏ so với tổng nguồn ngân sách cho các ngành. Sự thay đổi, tách – nhập của bộ máy quản lý nhà nước về du lịch trong thời gian ngắn đã làm ảnh hưởng đến tính liên tục, quyền hạn, trách nhiệm cũng như lợi ích của các ban ngành liên quan.

Tiểu kết chương 2 Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

Để có căn cứ cho việc đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về du lịch khu vực phố cổ Hà Nội, chương 2 của  đề tài đã đi sâu phân tích thực trạng công tác quản lý nhà nước về du lịch thông qua việc khảo sát tại một số tuyến phố, địa điểm, di tích lịch sử văn hóa tiêu biểu của khu vực.

Với những điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội thuận lợi, cùng tài nguyên du lịch nhân văn phong phú, đặc sắc khu phố cổ Hà Nội đã và đang là một điểm đến du lịch hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.

Góp phần tạo nên những kết quả đạt được trong hoạt động du lịch của khu vực này đó chính là công tác quản lý nhà nước về du lịch đang ngày được cái tiến, hoàn thiện đặc biệt trong các nội dung như quản lý di tích, điều tra, đánh giá và bảo tồn tài nguyên du lịch, tổ chức bộ máy và phân cấp quản lý nhà nước về du lịch, tuyên truyền phổ biến văn bản quy phạm pháp luật và thông tin du lịch…Tuy nhiên cũng còn đó rất nhiều hạn chế khiến công tác quản lý nhà nước về du lịch chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu duy trì và phát triển hoạt động du lịch ở khu phố cổ Hà Nội, có thể kể đến đó là công tác xúc tiến du lịch còn nửa vời, thiếu đầu tư, công tác nghiên cứu xây dựng sản phẩm du lịch thiếu trọng điểm, đặc biệt công ta thanh kiểm tra, giải quyết khiếu nại, xử lý vi phạm pháp luật về du lịch còn rất hình thức, hiệu quả kém. Từ thực trạng đó luận văn rút ra được một số kết luận và tìm ra những nguyên nhân, hạn chế. Đây chính là những luận cứ thực tiễn giúp cho việc đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường hơn nữa trong công tác quản lý nhà nước về du lịch tại phố cổ Hà Nội để phát triển du lịch. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Luận văn: Giải pháp quản lý nhà nước về du lịch phố cổ Hà Nội

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://dichvuvietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: lamluanvan24h@gmail.com