Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường Trung học phổ thông Tiền Phong, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội theo hướng phát triển năng lực dạy học dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Quốc Hội khóa XI đã ban hành Luật giáo dục trong đó chỉ rõ: “Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện,… hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [22].

Nghị quyết số 29-NQ/TW Hội nghị Trung ương 8 khóa XI của Đảng đã đề rõ mục tiêu: Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân [1].

Hiện nay thế giới đang chuyển mình vào nền cách mạng công nghiệp 4.0 với xu hướng tự động hóa và trao đổi dữ liệu cao trong công nghệ sản xuất. Nó bao gồm các hệ thống thực tế ảo, internet kết nối vạn vật, điện toán đám mây… Nền công nghiệp 4.0 đem lại rất nhiều cơ hội cũng như không ít thách thức cho đất nước ta nói chung cũng như nền giáo dục của nước nhà.

Để bắt kịp với xu thế phát triển của thế giới chúng ta cần định vị một cách cụ thể cách thức, phương pháp của đổi mới căn bản, toàn diện GD và ĐT. Theo đó, sự thay đổi về quan niệm, tư duy của quá trình dạy và học là một trong những yếu tố then chốt để tiến tới đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục nói chung và đổi mới theo hướng giáo dục 4.0 nói riêng.

Đối với quá trình dạy, cần chuyển từ truyền thụ kiến thức sang hình thành phẩm chất và phát triển năng lực người học hay là tổ chức một nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp; chuyển phát triển GD và ĐT từ chủ yếu theo số lượng sang chú trọng cả số lượng, chất lượng và hiệu quả; chuyển từ chỉ chú trọng giáo dục nhân cách nói chung sang kết hợp giáo dục nhân cách với phát huy tốt nhất tiềm năng cá nhân; chuyển từ quan niệm cứ có kiến thức là có năng lực sang quan niệm kiến thức chỉ là yếu tố quan trọng của năng lực. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Trong những năm vừa qua việc bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý và GV ở trường Trung học phổ thông đã và đang được chú trọng. Tuy nhiên với đội ngũ Tổ trưởng chuyên môn vẫn chưa có nhiều sự quan tâm thỏa đáng, chưa có nhiều tài liệu mang tính đặc thù để bồi dưỡng, các lớp bồi dưỡng chưa nhiều. Trước yêu cầu thực tiễn hiện nay việc đào tạo, bồi dưỡng năng lực quản lý cho đội ngũ Tổ trưởng chuyên môn là vấn đề cấp thiết, đó cũng là một trong những giải pháp mang tính đột phá nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tại các nhà trường.

Để nâng cao chất lượng giáo dục ngoài Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng thì Tổ trưởng chuyên môn đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc nâng cao và đảm bảo chất lượng giáo dục trong nhà trường

Quản lý hoạt động Tổ chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập là vấn đề quan trọng và cấp thiết trong giai đoạn đổi mới giáo dục hiện nay nhằm phát huy năng lực chủ động sáng tạo của HS.

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả tiến hành nghiên cứu đề tài: “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường Trung học phổ thông Tiền Phong, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội theo hướng phát triển năng lực dạy học”.

2. Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động Tổ chuyên môn đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động Tổ chuyên môn ở Trường Trung học phổ thông Tiền Phong, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội theo hướng phát triển năng lực dạy học nhằm đáp ứng các mục tiêu giáo dục hiện nay.

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1. Khách thể nghiên cứu

• Hoạt động của Tổ chuyên môn ở trường Trung học phổ thông.

3.2. Ðối tượng nghiên cứu

• Quản lý hoạt động Tổ chuyên môn theo hướng phát triển Năng lực dạy học ở Trường Trung học phổ thông Tiền Phong, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

4. Câu hỏi nghiên cứu

Thực trạng quản lý hoạt động Tổ chuyên môn theo theo hướng phát triển Năng lực dạy học ở Trường Trung học phổ thông Tiền Phong, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội hiện nay ra sao?

Hoạt động Tổ chuyên môn ở Trường Trung học phổ thông Tiền Phong, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội đang đặt ra những vấn đề gì cho nhà quản lý và có thể đề xuất các biện pháp quản lý như thế nào để giải quyết các vấn đề đó?

Những biện pháp nào góp phần nâng cao năng lực quản lý hoạt động Tổ chuyên môn theo theo hướng phát triển Năng lực dạy học ở Trường Trung học phổ thông Tiền Phong, huyện Mê Linh hiện nay?

5. Giả thuyết nghiên cứu

Công tác quản lý hoạt động Tổ chuyên môn của Trường Trung học phổ thông Tiền Phong, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội đã đạt được những kết quả nhất định, về cơ bản thực hiện được các yêu cầu giáo dục của nhà trường. Tuy nhiên, trước yêu cầu về đổi mới giáo dục hiện nay công tác quản lý Tổ chuyên môn còn gặp khó khăn, đặc biệt là Năng lực dạy học của giáo viên. Vì vậy, nếu có các biện pháp quản lý hoạt động Tổ chuyên môn theo hướng phát triển Năng lực dạy học thì sẽ nâng cao được chất lượng hoạt động của Tổ chuyên môn, qua đó góp phần phát triển Năng lực dạy học của GV đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện nay.

6. Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn trong trường Trung học phổ thông theo phát triển Năng lực dạy học.

Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn Trường Trung học phổ thông Tiền Phong, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội.

Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn trong Trường Trung học phổ thông Tiền Phong, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội theo phát triển Năng lực dạy học. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

7. Giới hạn phạm vi nghiên cứu

• Không gian: Trường Trung học phổ thông Tiền Phong, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội.
• Giới hạn thời gian: Trong 03 năm học: 2023-2024, 2024-2025, 2025-2026.
• Đối tượng khảo sát: Ban giám hiệu, Tổ trưởng chuyên môn, Giáo viên.

8. Phương pháp nghiên cứu

Các bước phân tích kết nối các nội dung của đề tài sẽ bắt đầu từ việc làm rõ cơ sở lý luận về quản lý hoạt động Tổ chuyên môn ở trường Trung học phổ thông theo hướng phát triển Năng lực dạy học, từ đó xác định cách tiếp cận thực tiễn gắn với thực trạng quản lý hoạt động Tổ chuyên môn theo theo hướng phát triển Năng lực dạy học ở trường Trung học phổ thông Tiền Phong, huyện Mê Linh, Hà Nội; nêu rõ sự cần thiết; các yếu tố tác động; xác định những điểm nghẽn, những yếu tố trọng tâm then chốt ảnh hưởng đến hoạt động quản lý Tổ chuyên môn theo hướng phát triển Năng lực dạy học; trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường quản lý hoạt động Tổ chuyên môn theo hướng phát triển Năng lực dạy học ở đơn vị công tác.

8.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận

• Phương pháp phân loại, sắp xếp các tài liệu, thông tin đa dạng thu thập được từ các nguồn, các tài liệu, thành hệ thống theo logic có kết cấu chặt chẽ giúp phát hiện các quy luật phát triển của đối tượng để xây dựng lý thuyết hoàn chỉnh giúp hiểu biết đối tượng đầy đủ và sâu sắc.
• Phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê các số liệu có được từ thống kê các tài liệu về nội dung có liên quan đến đề tài để đánh giá tình hình thực tiễn để đưa ra các ưu điểm, hạn chế, từ đó có thể đưa ra các giải pháp, kiến nghị.

8.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

• Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
• Phỏng vấn
• Đối tượng phỏng vấn: các nhà cán bộ quản lý, tổ trưởng tổ chuyên môn, giáo viên trong trường.
• Nội dung phỏng vấn liên quan đến những đánh giá về tác động, hiệu quả, nội dung, quá trình xây dựng và thực thi hoạt động quản lý chuyên môn trong nhà trường nhằm phát triển Năng lực dạy học.

Phương pháp quan sát, thu thập dữ liệu từ thực tiễn hoạt động Tổ chuyên môn và công tác quản lý hoạt động Tổ chuyên môn ở Trường Trung học phổ thông Tiền Phong đặc biệt nhấn mạnh vào hiệu quả thông qua phát triển Năng lực dạy học ở nhà trường.

8.3. Các phương pháp khác Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

• Đề tài sẽ sử dụng một số kỹ thuật thống kê đơn giản (tỷ lệ, tần suất, trung bình…) để phân tích số liệu.
• Phần mềm chính được sử dụng cho các thống kê đơn giản là
• Luận văn cũng sẽ sử dụng công cụ tra cứu trực tuyến thông qua mạng Internet để phục vụ cho việc tìm kiếm thông tin, tư liệu, các nguồn tư liệu, cơ sở dữ liệu và nguồn số liệu.
• Luận văn sẽ sử dụng các nguồn tư liệu sẵn có của Đảng và Nhà nước, tư liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, của các cá nhân có liên quan đến nội dung luận văn.

9. Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, khuyến nghị, luận văn có cấu trúc 3 chương:

• Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường Trung học phổ thông theo hướng phát triển năng lực dạy học.
• Chương 2. Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo theo hướng phát triển năng lực dạy học ở Trường Trung học phổ thông Tiền Phong, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội.
• Chương 3. Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học ở Trường Trung học phổ thông Tiền Phong, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội.

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC

1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1. Các công trình nghiên cứu về hoạt động tổ chuyên môn

Trong tác phẩm: “Phương pháp lãnh đạo và quản lý nhà trường hiệu quả” do Nguyễn Kiên Trường và nhóm dịch giả biên dịch đã đưa ra lý luận về quản lý nhà trường: “Vấn đề cải tiến và thực hiện hiệu quả các hoạt động tổ chức trong giảng dạy và học tập trong nhà trường để cải tiến trường học đề xuất hành động” [24, tr.134].

Xu KhômLinxki (1918 – 1970) và A.X.Makarenko (1888 – 1939) đều là các nhà giáo dục học hàng đầu của Xô viết đã khẳng định rằng: “Kết quả toàn bộ hoạt động quản lý của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý hoạt động giảng dạy của đội ngũ GV” [27, tr.28]. Muốn xây dựng đội ngũ GV, HT phải có quyền lựa chọn đội ngũ GV cho nhà trường, phân công nhiệm vụ hợp lý cho GV thông qua Tổ chuyên môn. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Trong trường học, các GV dạy cùng môn hoặc các môn học trong một lĩnh vực nhất định được tổ chức thành các Tổ chuyên môn nhằm tạo điều kiện để cùng sinh hoạt, trao đổi kinh nghiệm nâng cao năng lực giảng dạy [30].

Theo Johnson [30] và Sparks [31] cho rằng: Tổ chuyên môn là một tổ chức trong trường học, nơi tập hợp GV dạy cùng môn hoặc các môn học trong một lĩnh vực nhất định nhằm tạo điều kiện để họ cùng sinh hoạt, trao đổi kinh nghiệm nâng cao năng lực giảng dạy. Johnson (2009) khẳng định: chỉ khi GV hoạt động trong Tổ chuyên môn mới có thể nâng cao trình độ Chuyên môn, cam kết cải thiện tình hình học tập của HS và đáp ứng các yêu cầu của xã hội. Trách nhiệm của Tổ chuyên môn là trách nhiệm đối với việc nâng cao kết quả học tập của HS. Johnson cũng chỉ ra rằng một Tổ chuyên môn hoạt động có hiệu quả là nơi GV tiếp nhận được những kiến thức mới về dạy học, giúp họ nâng cao kết quả học tập của HS và tạo điều kiện để quản lý được các hoạt động dạy học trong nhà trường.

Aguilar và Sparks chỉ ra những đặc trưng của một Tổ chuyên môn hoạt động có hiệu quả bao gồm:

• Các thành viên trong Tổ chuyên môn cần hiểu mục đích tại sao có Tổ chuyên môn và mục đích đó được hiểu là để hỗ trợ, học hỏi lẫn nhau, cùng nhau xác định những cách thức tốt nhất giúp HS học tập đạt kết quả cao;
• Có môi trường học tập an toàn, hỗ trợ nhau, có quyền được thử và sai; được giúp đỡ để sửa sai, mọi thắc mắc được giải đáp;
• Chấp nhận các ý tưởng khác nhau, tin tưởng và lắng nghe nhau;
• TTCM hay người lãnh đạo Tổ chuyên môn là người biết lắng nghe, chia sẻ và hỗ trợ các thành viên trong nhóm. Để có một Tổ chuyên môn hoạt động hiệu quả, cần có sự lãnh đạo chính thức, hỗ trợ của các thành viên và của người lãnh đạo, tinh thần trách nhiệm và hợp tác (Gallimore & Ermeling, 2016) [31]; [28].

Vai trò đặc biệt quan trọng đến hoạt động của Tổ chuyên môn thuộc về HT. Các tác giả Harris & Muijs [29], Sparks [31] đã chỉ ra HT cần xây dựng và phát triển các Tổ chuyên môn thông qua:

• Chia sẻ viễn cảnh của nhà trường với GV;
• Xây dựng và phát huy vai trò lãnh đạo của GV;
• Xây dựng môi trường làm việc hiệu quả trong nhà trường;
• Lãnh đạo quá trình dạy học;
• Quản lý, chỉ đạo, đánh giá các hoạt động của Tổ chuyên môn;
• Phân quyền cho Tổ trưởng chuyên môn để tổ chức, quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn.

Như vậy, Hiệu trưởng cần phải có kiến thức, kỹ năng lãnh đạo, có năng lực hỗ trợ và là hình mẫu của sự hợp tác, lắng nghe, kết nối và chia sẻ đồng thời biết huấn luyện, tư vấn cho GV về kỹ năng dạy học để nâng cao thành tích học tập của HS, giải quyết các vấn đề trong thực tiễn nảy sinh Weston [32] chỉ ra các chức năng chính của Tổ trưởng chuyên môn là:

• Đưa ra định hướng chiến lược và phát triển môn học gồm: mục tiêu chiến lược và kế hoạch phát triển môn học, các chỉ dẫn dạy học môn học; Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.
• Lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động dạy học, chất lượng dạy học, thu thập thông tin, đánh giá kết quả dạy học và có kế hoạch điều chỉnh;
• Lãnh đạo và quản lý Tổ chuyên môn, GV; đảm bảo mối kết hợp và tích hợp giữa các môn học, nhóm Chuyên môn; tổ chức dự giờ, làm việc hợp tác trong tổ;
• Tuyển dụng và phát triển đội ngũ GV, chia sẻ thông tin và các nguồn lực dạy học, đảm bảo đủ GV cho các lớp, có kinh phí cho Tổ chuyên môn hoạt động, tạo môi trường làm việc và hỗ trợ GV trẻ.

Tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc đã đưa ra vấn đề “đội công tác” trong một tổ chức. Đây cũng là nội dung quan trọng trong tổ chức và hoạt động của Tổ chuyên môn trong nhà trường. Theo đó, “Tính hiệu nghiệm của đội công tác được xác định dựa trên hai “kết cục” – đầu ra, kết quả của hoạt động sản xuất/dịch vụ và sự thỏa mãn của cá nhân [10, tr.227]. Tính hiệu nghiệm thể hiện qua các yếu tố: cấu trúc tổ chức, chiến lược, môi trường, văn hóa, chế độ khen thưởng, hoạt động của các “nhóm” trong tổ chức. Theo đó, HT phải thay đổi cách quản lý cho phù hợp mô hình “đội công tác”. Các Tổ trưởng chuyên môn sẽ tham mưu giúp HT quản lý các hoạt động, HT phải xác định được kết quả hoạt động của Tổ chuyên môn, phải tổ chức Tổ chuyên môn phù hợp, xác định chiến lược phát triển Tổ chuyên môn cũng như tạo điều kiện cho Tổ chuyên môn, nhóm Chuyên môn hoạt động hiệu quả.

1.1.2. Các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường phổ thông

Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu quản lý hoạt động Tổ chuyên môn ở trường Trung học phổ thông, tuy nhiên việc thực hiện các nghiên cứu này cũng không hề đơn giản vì thực chất mục tiêu cuối cùng của công tác quản lý hoạt động Tổ chuyên môn là nâng cao chất lượng dạy học của GV Trung học phổ thông.

Hiệu trưởng XuKhômLinxki [27] đã tổng kết được những thành công cũng như thất bại của mình. Cũng như nhiều tác giả khác ông đã đưa ra một số biện pháp quản lý trường Trung học phổ thông như: sự phân công hợp lý, sự phối hợp chặt chẽ giữa Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng phụ trách công tác Chuyên môn. Trong đó, thống nhất vai trò lãnh đạo toàn diện của HT. Trong thực tế quản lý ngoài HT còn có người Phó HT, đặc biệt ở trường Trung học phổ thông là phó hiệu trưởng phụ trách hoạt động Chuyên môn. Dù cả hai cùng hướng đến mục tiêu chung của nhà trường, nhưng làm sao để HT và Phó HT thực hiện tốt nhất nhiệm vụ quản lý Chuyên môn một cách hiệu quả, ăn khớp, không bị “trồng chéo”, bị “lệch” nhau để để huy động tốt nhất sức mạnh của tập thể GV đưa giáo dục nhà trường ngày các phát triển đi lên.

Johnson cho rằng trong các hoạt động của Tổ chuyên môn người quản lý cần đặc biệt quan tâm đến:

• Xác định các cản trở trong việc dạy và học của nhà trường trên cơ sở thu thập thông tin về thực tế dạy học, xem xét kết quả học tập và rèn luyện của HS trong mối quan hệ với việc dạy học, thái độ, hành vi của GV và nhân viên nhà trường;
• Xây dựng kế hoạch và chương trình hành động để khắc phục hạn chế, trở ngại trong quá trình dạy học;
• Xây dựng và triển khai các dự án, đó là: các dự án ngắn hạn để thực hiện mục tiêu khắc phục hạn chế của hoạt động dạy và học. Các dự án ngắn hạn này giúp GV tập trung mọi cố gắng nỗ lực và thời gian vào một số mục tiêu và qua các dự án để đạt đến mục tiêu cuối cùng; Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.
• Xây dựng nhóm hành động giúp nâng cao thành tích học tập của HS và xây dựng cộng đồng phát triển Chuyên môn. Việc phát triển Chuyên môn được Johnson khuyên là cần thực hiện qua nhiều hình thức như: làm việc nhóm nhỏ, qua mạng online, seminar, hội thảo, huấn luyện, đào tạo Chuyên môn, thảo luận bài học, đánh giá đồng nghiệp, viết bài chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức, quan sát giờ dạy…
• Hỗ trợ GV trong công tác Chuyên môn và vật chất, tinh thần để GV yên tâm công tác [30].

Một Tổ chuyên môn hoạt động có hiệu quả, sự cần thiết phải quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn và nội dung quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn thì các nhà giáo dục còn bàn nhiều yêu cầu đối với người lãnh đạo là HT và Tổ trưởng chuyên môn, người lãnh đạo này quyết định hoạt động của Tổ chuyên môn qua đó tác động trực tiếp và gián tiếp đến việc dạy và học của GV và HS [30]; [31]; [32].

Đã có nhiều tài liệu nghiên một cách toàn diện về vai trò, vị trí, nhiệm vụ, tổ chức quá trình dạy học… đều thể hiện được việc phát triển Năng lực dạy học sẽ quyết định đến sự thành công về việc thực hiện chương trình giáo dục mới. Trong đó thể hiện rõ đổi mới nội dung và biện pháp tổ chức dạy học, chú trọng tới việc lấy HS làm trung tâm, quan tâm tới các biện pháp quản lý hoạt động dạy học, trang thiết bị cơ sở vật chất, phương tiện dạy học phục vụ cho việc thực hiện mục tiêu giáo dục. Các tác giả tiêu biểu như Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Quốc Bảo,…

Còn tác giả Phạm Viết Vượng đánh giá quản lý Chuyên môn là một khoa học và một nghệ thuật. “Trong Quản lý giáo dục, điều quan trọng nhất là quản lý Chuyên môn” và “tổ chức tốt việc tự giám sát, tự kiểm tra của các bộ phận, các Tổ chuyên môn là biện pháp quản lý tốt và có hiệu quả nhất” [26, tr.120-121].

Có thể thấy rằng, trong Quản lý giáo dục thì quản lý hoạt động Tổ chuyên môn, mà ở đây là hoạt động dạy học được xem là khâu đặc biệt quan trọng, quyết định đến chất lượng giáo dục của nhà trường, vấn đề này đã được chú trọng quan tâm nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường.

Công việc chủ đạo của người Tổ trưởng chuyên môn là quản lý hoạt động dạy học. Vì vậy, có rất nhiều nghiên cứu đề cập đến hoạt động này như trong các giáo trình, công trình GD của Trường Đại học giáo dục, Đại học quốc gia Hà Nội, các luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục,… Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Có rất nhiều các luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục viết về vấn đề hoạt động của Tổ chuyên môn trong trường Trung học phổ thông như:

Tác giả Trần Hiếu Hải cho rằng “Quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn là những tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý (HT) đến đối tượng quản lý (TCM) nhằm bảo đảm cho hoạt động của Tổ chuyên môn đi vào nền nếp, phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, khai thác hiệu quả các cơ hội, tiềm năng để nâng cao chất lượng giảng dạy, giáo dục của nhà trường” [16].

Tác giả Nguyễn Thị Phượng “Trong nhà trường phổ thông nói chung, trường Trung học phổ thông nói riêng, theo chức năng nhiệm vụ của mình, người Tổ trưởng chuyên môn giữ vai trò quản lý trực tiếp trong việc chỉ đạo, quản lý hoạt động dạy học. Thành công của đổi mới dạy – học chính là thành công của từng GV trong Tổ chuyên môn và công tác quản lý Tổ chuyên môn của Tổ trưởng chuyên môn” [21].

Tác giả Nguyễn Thị Khuyên cho rằng “Hoạt động của Tổ chuyên môn là bộ phận hữu cơ trong hoạt động Chuyên môn của nhà trường. Quản lý hoạt động Tổ chuyên môn là một nội dung quan trọng, đặc biệt trong công tác quản lý, hướng dẫn hoạt động Chuyên môn của tổ trưởng Chuyên môn: một mặt sẽ tạo điều kiện phát huy quyền làm chủ của cán bộ GV, phát huy tiềm năng, sức sáng tạo và vai trò từng thành viên của Tổ chuyên môn trong giảng dạy…” [18].

Qua nghiên cứu và tìm hiểu các vấn đề về quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường phổ thông có thể thấy rằng quản lý hoạt động Tổ chuyên môn là yếu tố quyết định đến việc thực hiện thành công chương trình giáo dục, đạt được mục tiêu giáo dục đã đề ra.

1.2. Các khái niệm cơ bản Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

1.2.1. Quản lý và quản lý nhà trường

• Quản lý

Có nhiều khái niệm khác nhau:

• Theo Henry Fayol (1841-1925), định nghĩa: “Quản lý hành chính là dự đoán, lập kế hoạch, tổ chức, điều khiển, phối hợp kiểm tra”.
• Theo từ điển Tiếng Việt quản lý được định nghĩa là: “Tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”.
• Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc, định nghĩa: “Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [10, tr. 9].
• Theo các tác giả Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải và Đặng Quốc Bảo (2012), quan niệm: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra” [17, tr. 20]

Qua những quan niệm của các tác giả nêu trên có thể cho rằng: Quản lý là toàn bộ quá trình tác động có định hướng, có tổ chức của người quản lý lên đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đã đề ra.

• Quản lý nhà trường

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là quản lý hoạt động dạy và học nhằm đưa nhà trường từ trạng thái này sang trạng thái khác và dần đạt tới mục tiêu giáo dục đã xác định” [14, tr.16]. “Quản lý nhà trường, quản lý giáo dục nói chung là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là được nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục và thế hệ trẻ và đối với từng học sinh” [14, tr. 22].

Theo Đặng Quốc Bảo: “Trường học là một thiết chế xã hội trong đó diễn ra quá trình đào tạo giáo dục với sự hoạt động tương tác của hai nhân tố Thầy – Trò. Trường học là một bộ phận của cộng đồng và trong guồng máy của hệ thống giáo dục quốc dân, nó là đơn vị cơ sở” [2, tr.3].

Tóm lại, quản lý nhà trường là một bộ phận của Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường là một hệ thống những tác động có tính định hướng của chủ thể quản lý đến tập thể GV, HS làm cho nhà trường vận hành theo đúng mục tiêu giáo dục, đường lối và nguyên lý giáo dục. Người quản lý phải làm sao cho hệ thống các hoạt động giáo dục vận hành chặt chẽ với nhau để đạt được mục tiêu giáo dục.

1.2.2. Năng lực dạy học và phát triển năng lực dạy học Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

• Năng lực

Năng lực là “khả năng, điều kiện chủ quan hoặc tự nhiên sẵn có để thực hiện một hoạt động nào đó” như năng lực tư duy, năng lực tài chính hoặc là “phẩm chất tâm sinh lý và trình độ Chuyên môn tạo cho con người khả năng hoàn thành một loại hoạt động nào đó với chất lượng cao” như năng lực Chuyên môn, năng lực lãnh đạo [20, tr.816].

Năng lực là tiền đề cũng là kết quả của hoạt động. Năng lực vừa là điều kiện cho hoạt động đạt kết quả nhưng đồng thời năng lực cũng phát triển ngay trong chính hoạt động ấy (kinh nghiệm, trải nghiệm) [25, tr.213].

Trên Tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội: Nghiên cứu Giáo dục, Tập 30, Số 2 (2020) trang 56-64 có đăng: “Theo cách hiểu thông thường, năng lực là sự kết hợp của tư duy, kỹ năng và thái độ có sẵn hoặc ở dạng tiềm năng có thể học hỏi được của một cá nhân hoặc tổ chức để thực hiện thành công nhiệm vụ”. Do đó, thuật ngữ “năng lực” có nhiều định nghĩa khác nhau. Năng lực hay khả năng, kỹ năng trong tiếng Việt có thể xem tương đương với các thuật ngữ “competence”, “ability”, “capability”, … trong tiếng Anh [12, tr.56-64]

Như vậy, ngoài bộ ba then chốt kiến thức – kỹ năng – thái độ, năng lực còn phải phụ thuộc vào một số yếu tố chủ quan khác như thể chất – sinh lý và yếu tố khách quan như bối cảnh và điều kiện làm việc.

Tóm lại, năng lực là khả năng thực hiện hoạt động nào đó có hiệu quả.

• Năng lực dạy học Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Theo quy định của Bộ giáo dục và đào tạo về Năng lực dạy học của GV gồm: Xây dựng kế hoạch dạy học; Bảo đảm kiến thức môn học; Bảo đảm chương trình môn học; Vận dụng các Phương pháp dạy học; Sử dụng các phương tiện dạy học; Xây dựng môi trường học tập; Quản lý hồ sơ dạy học; Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS [3, tr.17].

• Theo một cách tiếp cận khác, Năng lực dạy học của người giáo viên bao gồm:

Năng lực chuẩn bị gồm: chọn lựa các tài liệu tham khảo để chuẩn bị cho hoạt động giảng dạy; xác định mục tiêu bài giảng; các yêu cầu về kiến thức và kỹ năng dạy học; chọn các Phương pháp dạy học, hình thức giảng dạy và kỹ thuật giảng dạy cũng như thiết bị tương ứng; dự kiến các khả năng xảy ra và các phương án xử lý. Các kỹ năng này được tổng hợp dưới dạng bản kế hoạch giảng dạy tiết.

Năng lực thực hiện: thể hiện trong hoạt động giảng dạy, gồm các kỹ năng: ổn định lớp, kiểm tra bài cũ, định hướng bài mới, luyện tập kỹ năng, phát triển kiến thức, kiểm tra đánh giá, khuyến khích, động viên học sinh. Để thể hiện năng lực thực hiện một cách tốt nhất, giáo viên cần quan tâm đến ba yếu tố cơ bản là: năng lực sử dụng ngôn ngữ; năng lực sử dụng các thiết bị và phương tiện dạy học; năng lực giao tiếp.

Năng lực đánh giá: giúp giáo viên nắm được trình độ và khả năng tiếp thu kiến thức của người học. Trên cơ sở đó bổ sung, điều chỉnh cách dạy của mình để đạt hiệu quả cao. Để đánh giá khách quan, chính xác, công bằng, người giáo viên phải có năng lực đánh giá (cả thành công và hạn chế của học sinh). Việc đánh giá đúng, trung thực không chỉ tác động mạnh mẽ đến thái độ, kết quả học tập của học sinh mà còn tạo động lực cho học sinh phấn đấu. Mặt khác, thông qua đánh giá kết quả học tập của học sinh, giáo viên tự đánh giá được khả năng giảng dạy của mình.

Năng lực tổ chức gồm: năng lực phối hợp các hoạt động dạy học và giáo dục giữa những người dạy với nhau, giữa người học với người dạy và giữa người học với nhau.

Tóm lại, năng lực dạy học của giáo viên là khả năng xây dựng kế hoạch dạy học; đảm bảo kiến thức, chương trình môn học; sử dụng các phương tiện dạy học, vận dụng phương pháp dạy học; xây dựng môi trường học tập; quản lý hồ sơ dạy học; kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh. Các khả năng này cũng chính là những tiêu chí đánh giá năng lực của GV được sử dụng phù hợp trong phạm vi của đề tài.

• Phát triển năng lực dạy học

Khi nói đến phát triển Năng lực dạy học là nhắc đến việc nâng cao chất lượng chuyên môn và nghiệp vụ cho GV, là ý thức chủ động của GV trong đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học và đánh giá HS đáp ứng với yêu cầu của chương trình giáo dục mới, của nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội hiện đại. Trong công tác Quản lý giáo dục, một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của người QL là làm sao để đội ngũ GV không ngừng phát triển năng lực chuyên môn, thường xuyên trau dồi kiến thức Chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, ứng dụng tin học, … cũng như tìm hiểu tâm sinh lý của HS để có được những Phương pháp dạy học đạt hiệu quả cao, không ngừng đưa chất lượng giáo dục ngày càng đi lên.

Qua đó, có thể thấy rằng: phát triển năng lực dạy học là bồi dưỡng, rèn luyện phát triển khả năng xây dựng kế hoạch dạy học; đảm bảo kiến thức, chương trình môn học; sử dụng các phương tiện dạy học, vận dụng phương pháp dạy học; xây dựng môi trường học tập; quản lý hồ sơ dạy học; kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh cho giáo viên.

1.2.3. Tổ chuyên môn và quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học cho giáo viên trung học phổ thông

• Tổ chuyên môn Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Theo Thông tư số 12/2017/QĐ-BGD&ĐT của Bộ trưởng Bộ GD và Đào tạo, quy định ở Điều 16. Theo qui định của Điều lệ: Hiệu trưởng, các Phó Hiệu trưởng, GV, viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, cán bộ làm công tác tư vấn cho HS của trường trung học được tổ chức thành Tổ chuyên môn theo môn học, nhóm môn học hoặc nhóm các hoạt động ở từng cấp học trung học cơ sở, Trung học phổ thông [6].

TCM là một thành phần cấu thành trong cơ cấu tổ chức của nhà trường. Các tổ, nhóm Chuyên môn có mối quan hệ hợp tác, phối hợp cùng với các bộ phận, tổ chức đoàn thể trong nhà trường nhằm thực hiện chương trình giáo dục để đạt mục tiêu giáo dục.

Trong trường Trung học phổ thông thường có 2 loại Tổ chuyên môn: Tổ đơn môn (một môn) và tổ liên môn (nhiều môn). Ở nhiều trường có thể có cả hai loại Tổ chuyên môn môn này. Trong trường hợp có tổ liên môn thì khi sinh hoạt Chuyên môn lại có thể được tách ra thành các nhóm Chuyên môn để thực hiện các nhiệm vụ cụ thể.

Tổ trưởng Tổ chuyên môn là người được Hiệu trưởng giao nhiệm vụ điều hành Tổ chuyên môn. Để Tổ chuyên môn môn hoạt động hiệu quả, Tổ trưởng chuyên môn cần xác định tầm nhìn, sứ mạng, hệ giá trị, định hướng hoạt động của tổ để tập hợp các tổ viên cùng hướng về mục tiêu chung, tạo ra sự thay đổi cần thiết trong tổ để thích ứng và phát triển. Cần thực hiện các biện pháp quản lý để đạt được mục tiêu đã định [5, tr.53].

• Nhiệm vụ của tổ chuyên môn

Theo qui định tại điều 14. Thông tư số 32/2026TT-BGD&ĐT, Tổ chuyên môn có các nhiệm vụ chính sau đây:

• Chủ động xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục theo chương trình môn học,…
• Đề xuất lựa chọn sách giáo khoa, xuất bản phẩm tham khảo theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Thực hiện kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn.
• Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Tham gia bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ… [4].
• Chức năng của tổ chuyên môn trong trường trung học phổ thông
• Giúp Hiệu trưởng điều hành các hoạt động Chuyên môn, nghiệp vụ dạy và học.
• Trực tiếp quản lý GV trong tổ theo quy định.
• Nhiệm vụ của Tổ trưởng tổ chuyên môn về quản lý tổ chuyên môn
• Quản lý giảng dạy của GV Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Lập kế hoạch hoạt động chung của Tổ chuyên môn, các kế hoạch cụ thể như kế hoạch ôn thi tốt nghiệp, bồi dưỡng, phụ đạo HS… Lập kế hoạch sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học theo chương trình.

Hướng dẫn GV xây dựng và quản lý việc thực hiện Kế hoạch cá nhân, soạn bài, viết chuyên đề…

Bồi dưỡng Chuyên môn, nghiệp vụ cho GV trong tổ: đổi mới Kiểm tra đánh giá, Dạy học tích cực, dạy học liên môn, dạy học tích hợp… Tổ chức và điều hành các buổi sinh hoạt Chuyên môn. Thực hiện dự giờ GV.

Quản lý, kiểm tra, đánh giá GV thông qua các hoạt động như: Thực hiện quy chế Chuyên môn, soạn giảng theo kế hoạch, kế hoạch dạy học, chuẩn kiến thức kỹ năng, Kiểm tra đánh giá HS, hồ sơ Chuyên môn của các thành viên trong tổ…

• Quản lý hồ sơ học tập của HS:

Đề xuất, xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động ngoại, nội khóa cho HS để thực hiện mục tiêu giáo dục.

• Thực hiện các hoạt động khác theo sự chỉ đạo của thủ trưởng đơn vị.
• Quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học cho giáo viên trung học phổ thông

Nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường là tổ chức giảng dạy và học tập. Điều 60, Luật Giáo dục năm 2025 thì nhà trường có nhiệm vụ: “Công bố công khai mục tiêu, chương trình, kế hoạch giáo dục, điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục, kết quả đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục; hệ thống văn bằng, chứng chỉ của nhà trường” [22]. Trọng tâm của quản lý trong nhà trường là quản lý hoạt động dạy học và các hoạt động giáo dục khác. Để quản lý hoạt động Tổ chuyên môn hiệu quả, HT cần tiến hành thực hiện công tác qui hoạch Tổ chuyên môn, quản lý hoạt động dạy học, hoạt động sinh hoạt Chuyên môn, xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ Tổ trưởng chuyên môn, đội ngũ GV trong Tổ chuyên môn.

TCM giữ vai trò là tế bào cơ bản, quan trọng nhất trong việc triển khai công tác quản lý đổi mới hoạt động giáo dục; là đầu mối để thực hiện các quyết định, các chủ trương của HT; là nơi tổ chức học tập, ứng dụng, thể nghiệm những lý luận về hoạt động giáo dục mới thông qua việc học tập các chuyên đề, tổng kết các kinh nghiệm dạy học, tổ chức hội thảo…

Vì vậy: quản lý hoạt động Tổ chuyên môn theo hướng phát triển Năng lực dạy học là toàn bộ quá trình tác động có định hướng, có mục đích của người quản lý lên đội ngũ GV nhằm bồi dưỡng, phát triển khả năng xây dựng kế hoạch dạy học; đảm bảo kiến thức, chương trình môn học; sử dụng các phương tiện dạy học, vận dụng phương pháp dạy học; xây dựng môi trường học tập; quản lý hồ sơ dạy học; kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh cho GV thông qua các hoạt động của Tổ chuyên môn góp phần đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

1.3. Hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học phổ thông theo hướng phát triển năng lực dạy học Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

1.3.1. Năng lực dạy học của giáo viên trường trung học phổ thông

Theo Thông tư số 20/2024/TT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ GD và ĐT Ban hành quy định chuẩn nghề nghiệp GV cơ sở giáo dục phổ [3]. Có thể xây dựng các tiêu chí đánh giá như sau:

• Bảng 1.1: Năng lực dạy học của giáo viên trung học phổ thông

1.3.2 Ðổi mới hoạt động tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học

Ngoài việc thực hiện các nhiệm vụ của tổ chuyên môn theo các quy định hiện hành thì để quản lý tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học cần thực hiện các hoạt động sau:

• Quản lý kế hoạch dạy học và giáo dục

Để xây dựng kế hoạch dạy học đội ngũ cán bộ GV cần tìm hiểu, nghiên cứu kỹ chương trình môn học. Giúp GV xác định mục tiêu kiến thực, nhiệm vụ dạy học trong từng tiết dạy, bài dạy đáp ứng được yêu cầu của bộ môn

Xác định được các hoạt động học tập của học sinh thông qua việc vận dụng kiến thức, kỹ năng vào các tình huống thực tế với các mức độ khác nhau giúp HS hình thành và phát triển năng lực.

Lựa chọn phương pháp dạy học, hình thức tổ chức học tập và kiểm tra đánh giá học sinh nhằm phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của HS. Trong đánh giá học sinh cần lựa chọn phương pháp và hình thức đánh giá tập trung vào đánh giá khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng, thái độ của HS. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Thực hiện việc tổ chức hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh cần thực hiện: Lựa chọn mục tiêu kiến thức mới, phù hợp với HS. Tổ chức các nội dung dạy học theo từng bài học, chủ đề, hoạt động giáo dục. Xây dựng, thiết kế các chủ đề kiến thức liên môn trong cùng môn học hoặc các môn học khác nhau… phù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện thực tế của nhà trường.

Đồng thời phối hợp với các tổ chuyên môn khác lên kế hoạch các hoạt động và xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường.

• Quản lý hồ sơ tổ chuyên môn

Tổ trưởng trực tiếp quản lý hồ sơ Tổ chuyên môn. Các loại hồ sơ của Tổ chuyên môn được phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong tổ, có tổng hợp, thống kê, theo dõi đối chiếu từng hoạt động chuyên môn. Quản lý hồ sơ sổ sách theo dõi các hoạt động giáo dục, đánh giá hồ sơ dạy học theo thực tế dạy học đúng quy định của các thành viên trong tổ chuyên môn.

Hồ sơ tổ chuyên môn thể hiện đầy đủ, rõ ràng các hoạt động chuyên môn của Tổ chuyên môn. Đồng thời hồ sơ tổ chuyên môn thể hiện đúng các hoạt động giáo dục của tổ, hoạt động dạy học của GV. Từ đó định kỳ kiểm tra hồ sơ Tổ chuyên môn để tìm kiếm, phát hiện những ưu điểm, hạn chế của GV để có những biện pháp quản lý tác động, không ngừng nâng cao Năng lực dạy học cho đội ngũ GV.

• Quản lý thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình giáo dục

Luật giáo dục 2025 đã chỉ rõ, mục tiêu đối với học sinh trung học phổ thông: “phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học chương trình giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp hoặc tham gia lao động, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [22]. Trong chương trình giáo dục phổ thông 2024, mục tiêu giáo dục: “Giúp học sinh tiếp tục phát triển những phẩm chất, năng lực cần thiết đối với người lao động, ý thức và nhân cách công dân, khả năng tự học và ý thức học tập suốt đời… [9]. Chính vì vậy, người quản lý cần phải nắm vững các mục tiêu dạy học cụ thể từng bộ môn học, từng phần kiến thức, từng bài học để theo dõi và đánh giá việc thực hiện các mục tiêu giáo dục đó qua từng giai đoạn, từng học kỳ, năm học để phát triển Năng lực dạy học cho GV nhằm đạt được mục tiêu dạy học, giáo dục của nhà trường.

Nội dung của chương trình giáo dục được các Tổ chuyên môn chủ động xây dựng, lựa chọn sao cho đúng quy định và phải phù hợp với đặc thù của đội ngũ GV cũng như thực trạng HS và điều kiện nhà trường. Nội dung dạy học cần được xác định sao cho có thể đáp ứng nguyện vọng học tập đồng thời phát triển năng lực học sinh trong điều kiện cụ thể. Muốn vậy cần không ngừng nâng cao Năng lực dạy học cho GV để từ đó giúp họ hoàn thành chương trình giáo dục và đạt được mục tiêu mong muốn.

• Quản lý thực hiện quy chế chuyên môn và hoạt động sinh hoạt chuyên môn

Điều kiện cơ bản để đảm bảo chất lượng dạy học, giáo dục học sinh là thực hiện đúng quy chế Chuyên môn. Cán bộ quản lý cần nắm vững chương trình giáo dục, nội dung và phương pháp dạy học từ đó chỉ đạo việc thực hiện chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học cho từng khối lớp, đồng thời thường xuyên theo dõi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện của các tổ, nhóm chuyên môn và của từng giáo viên. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Việc sinh hoạt chuyên môn là một hoạt động nghiên cứu khoa học, ở đó có sự trao đổi về chuyên môn, nghiệp vụ giáo dục mục đích quan trọng là giúp cho GV không ngừng phát triển Năng lực dạy học để từ đó hoàn thành các mục tiêu, chương trình giáo dục. Kế hoạch, nội dung sinh hoạt chuyên môn được tổ trưởng chuyên môn xây dựng, tập trung vào từng hoạt động chuyên môn, chủ đề, từng bài học cụ thể. Chú trọng vào những vấn đề mới, phức tạp, khó khăn như thống nhất mục tiêu chi tiết, nội dung bài học, phương pháp, phương tiện thiết bị dạy học, tiến trình bài dạy, hình thức kiểm tra đánh giá; hoạt động trao đổi, rút kinh nghiệm sau dự giờ, hoạt động nghiên cứu khoa học…

• Quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá

Để thực hiện thành công chương trình giáo dục và đạt được mục tiêu giáo dục cần đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học. Khi mục tiêu, nội dung chương trình giáo dục thay đổi đòi hỏi phương pháp dạy học cũng phải thay đổi phù hợp.

Để thực hiện hoạt động đổi mới phương pháp dạy học cần làm cho GV nâng cao nhận thức, thống nhất tư tưởng, coi đổi mới phương pháp dạy học là yêu cầu cốt lõi của đổi mới giáo dục, quyết định việc thực hiện thành công chương trình giáo dục cũng như đạt được mục tiêu giáo dục.

Đổi mới hoạt động kiểm tra đánh giá là một hoạt động vô cùng quan trọng. Hoạt động này tác động tới hầu hết các hoạt động giáo dục trong nhà trường. Kiểm tra đánh giá được coi như là một hoạt động học tập qua đó hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực học sinh. Sử dụng các biện pháp quản lý giúp GV xác định đánh giá học sinh theo cả quá trình học tập, GV cần xây dựng kế hoạch kiểm tra đánh giá phù hợp, đa dạng hóa các hình thức kiểm tra đánh giá. Phải xác định được mục đích kiểm tra đánh giá là giúp học sinh tiến bộ.

• Kiểm tra, đánh giá, xếp loại giáo viên

Định kỳ hoặc đột xuất kiểm tra đánh giá việc thực hiện chương trình môn học từ đó lên phương án điều chỉnh, thay đổi bổ sung các kế hoạch giáo dục sao cho phù hợp và tối ưu.

Thực hiện việc đánh giá, xếp loại GV theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Lấy việc kiểm tra, đánh giá giáo viên là để giúp giáo viên phát triển Năng lực dạy học, không ngừng nâng cao năng lực về chuyên môn, nghiệp vụ, thực hiện thành công chương trình giáo dục và đạt được mục tiêu giáo dục.

• Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ

Tổ chức các hoạt động bồi dưỡng Chuyên môn nghiệp vụ theo kế hoạch của Tổ chuyên môn, kế hoạch của nhà trường. Thực hiện các hoạt động tự bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ nhằm phát triển Năng lực dạy học của cá nhân các giáo viên trong Tổ chuyên môn.

Thực hiện đổi mới các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ thông qua các hoạt động như: sinh hoạt chuyên môn, tập huấn bồi dưỡng chuyên môn, tổ chức các chuyên đề, các hoạt động nghiên cứu khoa học, học tập ngoại khóa, các buổi tọa đàm…

1.3.3. Thuận lợi và khó khăn trong tổ chức các hoạt động tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Muốn phát triển đi lên thì cần phải thay đổi, bất kỳ quá trình thay đổi nào cũng có những thuận lợi và khó khăn. Đổi mới tổ chức các hoạt động của Tổ chuyên môn theo hướng phát triển Năng lực dạy học khi thực hiện cũng sẽ gặp những thuận lợi và khó khăn dưới đây:

Thói quen của GV với các Phương pháp dạy học thụ động. Do thói quen của một bộ phận GV vẫn còn như việc đọc – chép, thuyết giảng thao thao bất tuyệt, phụ thuộc hoàn toàn vào sách giáo khoa, làm cho HS sinh ra thói quen thụ động, HS chỉ học thuộc, học vẹt mà không tư duy, suy nghĩ.

Ý thức đổi mới Phương pháp dạy học của GV chưa cao. Một bộ phận GV vẫn cho rằng để thực hiện được hoạt động dạy học vẫn có thể sử dụng được những Phương pháp dạy học truyền thống mà không chịu thay đổi, bởi vẫn có những HS có được kết quả nhất định sau khi thực hiện Phương pháp dạy học đó mà họ không thấy rằng những Phương pháp dạy học mới sẽ thúc đẩy quá trình dạy học và giúp đỡ rất nhiều trong việc đạt được mục tiêu giáo dục một cách thuận tiện, tối ưu, hiệu quả và đáp ứng được những yêu cầu trong tình hình mới.

Kiến thức, năng lực của GV về Phương pháp dạy học mới. Bên cạnh những GV có kiến thức, năng lực về đổi mới Phương pháp dạy học thì vẫn còn một bộ phận GV chưa thực hiện tốt nhiệm vụ này bởi họ được đào tạo đã quá lâu, không theo kịp sự thay đổi của giáo dục cũng như tính chây ỳ, ngại thay đổi hay thậm chí là lười biếng.

Kiến thức cần truyền đạt nặng so với thời gian. Thực tế cho thấy nội dung kiến thức trong chương trình giáo dục còn khá nặng nề, chưa có thời gian nhiều cho các hoạt động giáo dục khác làm cho cả GV không thể thực hiện được hết những yêu cầu kiến thức, HS không thể tiếp nhận, lĩnh hội, hay chiếm lĩnh kiến thức được.

Điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện DH thiếu. Cơ sở vật chất và phương tiện dạy học là một trong những yêu cầu cơ bản để phát triển Năng lực dạy học của GV để đáp ứng yêu cầu giáo dục. Tuy nhiên, thực tế còn rất nhiều thiếu sót, bất cập luôn cần được quan tâm nhiều hơn. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Tâm lý học đối phó thi cử của HS. Từ thực tế cho thấy một bộ phận HS vẫn mang nặng tâm lý học để đối phó với kiểm tra, thi cử. Các em HS có thể chỉ học những nội dung kiến thức, thậm chí chỉ chú trọng những môn học để thi, còn những phần kiến thức hay môn học khác chỉ cần học để đủ qua bài kiểm tra, đủ lên lớp là được.

Thi cử, đánh giá chưa khuyến khích Phương pháp dạy học tích cực. Việc thi và đánh giá thường là khâu cuối cùng trong hoạt động dạy học và nó tác động ngược trở lại toàn bộ quá trình đó. Nhưng việc thi cử, đánh giá hiện nay vẫn còn mang nặng về kiểm tra, đánh giá việc ghi nhớ máy móc, vụn vặt, mức độ hiểu biết, tái hiện, vận dụng. Kiểm tra đánh giá thiên về kiến thức, xem nhẹ kỹ năng, không thể hiện được nhiều các lĩnh vực liên quan khác, hay nguyên nhân, kết quả, thái độ của HS. Chính vì vậy các Phương pháp dạy học tích cực chưa được khuyến khích phát huy hết tác dụng của nó.

Điều kiện, mức sống của GV còn thấp. Về cơ bản hiện nay GV đều có cơm ăn áo mặc, tuy nhiên so với sự phát triển về kinh tế và xã hội hiện đại thì đời sống của GV, tầng lớp được xem là tri thức còn luôn luôn gặp rất nhiều khó khăn và vô vàn bất cập. Thực tế có thể thấy lương của một GV đã giảng dạy cả chục năm trời có thể thấp hơn lương của một công nhân lao động trong các khu công nghiệp hiện nay, thậm chí có những công nhân lao động chỉ cần tốt nghiệp cấp 3, đủ 18 tuổi đã có lương nhiều hơn GV ra trường 10 năm. Ngoài việc giảng dạy của GV tại nhà trường để trang trải cuộc sống rất nhiều giáo viên đã và đang phải tham gia các hoạt động khác để kiếm thêm thu nhập mới có thể tạm thời ổn định cuộc sống. Chính vì vậy, một số GV chưa thể toàn tâm toàn ý phát triển Năng lực dạy học đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện nay.

Chính sách, cơ chế Quản lý giáo dục chưa khuyến khích GV. Việc GV tập trung thời gian, công sức thậm chí cả tiền bạc để không ngừng phát triển Năng lực dạy học của bản thân nhưng không có cơ chế chính sách nào để khuyến khích, động viên, ghi nhận cũng làm cho việc phát triển Năng lực dạy học của GV còn gặp khó khăn.

1.4. Quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học cho giáo viên trung học phổ thông

1.4.1. Phân cấp quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học cho giáo viên ở trường trung học phổ thông

• Hiệu trưởng quản lý hoạt động tổ chuyên môn

Là người chịu trách nhiệm cho toàn bộ các hoạt động giáo dục của nhà trường.

Hiệu trưởng phân công nhiệm vụ cho các Phó hiệu trưởng, lựa chọn xây dựng, quản lý, điều hành các Tổ chuyên môn, Nhóm chuyên môn. Hiệu trưởng trực tiếp bổ nhiệm Tổ trưởng chuyên môn. Hiệu trưởng lựa chọn, xây dựng người Tổ trưởng chuyên môn có đầy đủ năng lực Chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm cũng như có khả năng quản lý các hoạt động Chuyên môn ở Tổ chuyên môn. Người Tổ trưởng chuyên môn cần có Năng lực dạy học tốt, có uy tín cao trước HS và đồng nghiệp; có hiểu biết sâu sắc về Năng lực dạy học và các lĩnh vực khác thuộc Chuyên môn mình được đào tạo và những yêu cầu về đổi mới đối với môn học hiện nay. Người Tổ trưởng chuyên môn còn giữ vai trò GV cốt cán trong nhà trường, cần có năng lực giao tiếp, năng lực khái quát, phán đoán, tổng hợp bởi người tổ trưởng Chuyên môn vừa là một GV mang nhiệm vụ giảng dạy, vừa là một người quản lý.

• Tổ trưởng quản lý hoạt động tổ chuyên môn Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

TTCM là người chịu trách nhiệm trực tiếp trước Hiệu trưởng về việc thực hiện các nhiệm vụ của Tổ chuyên môn theo quy định, góp phần đưa nhà trường đạt đến các mục tiêu đã đề ra.

TTCM phân phối nguồn lực của tổ, hướng dẫn điều hành các hoạt động phát triển Năng lực dạy học cho đội ngũ giáo viên là người có Năng lực dạy học tốt, có khả năng phát triển Năng lực dạy học cho các tổ viên. phát triển năng lực cho đội ngũ giáo viên trong tổ TTCM là người chịu trách nhiệm cao nhất về chất lượng giảng dạy và lao động sư phạm của GV trong phạm vi của Tổ chuyên môn được phân công đảm trách.

Căn cứ vào tình hình thực tế về đội ngũ nhân sự tại các Tổ chuyên môn, Hiệu trưởng có thể xây dựng, lựa chọn Tổ phó Chuyên môn, nhóm trưởng Chuyên môn theo số lượng đúng quy định. Tổ phó Chuyên môn, nhóm trưởng Chuyên môn là người được lựa chọn trong từ các nhóm bộ môn thường là trong một hoặc một vài môn học, là người chịu trách nhiệm chính về bộ môn được phân công, người giúp việc cho Tổ trưởng chuyên môn thực hiện các nhiệm vụ yêu cầu của Hiệu trưởng.

1.4.2. Nội dung quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học ở trường trung học phổ thông

• Xây dựng kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học ở trường trung học phổ thông

Để xây dựng kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn theo hướng phát triển Năng lực dạy học thì cán bộ quản lý cần thực hiện các biện pháp quản lý để thực hiện các hoạt động sau:

• Phổ biến, triển khai các văn bản chỉ đạo của cấp trên, xây dựng kế hoạch chuyên môn, kế hoạch năm học của nhà trường:

Truyền đạt các văn bản hướng dẫn, các công văn, chỉ thị của cấp trên theo đúng quy định. Sau khi nhận được các công văn, Hiệu trưởng trực tiếp hoặc có thể ủy quyền cho Phó hiệu trưởng phụ trách công tác Chuyên môn nghiên cứu xây dựng kế hoạch chuyên môn, kế hoạch năm học của nhà trường. Sau đó triển khai tới Tổ chuyên môn, GV. Chỉ đạo các Tổ chuyên môn thực hiện kế hoạch dạy học và mục tiêu môn học theo đúng quy chế Chuyên môn.

• Quán triệt văn bản chỉ đạo của các cấp lãnh đạo, xây dựng KH dạy học, dạy học tích hợp, dạy học theo chủ đề…
• Yêu cầu GV xây dựng KH dạy bù, KH bồi dưỡng HS giỏi, phụ đạo HS yếu, ôn thi Trung học phổ thông quốc gia.
• Xây dựng KH Kiểm tra đánh giá, thực hiện tiến độ vào điểm, định kỳ, thường xuyên, đột xuất.
• Xây dựng KH thực tập, thao giảng, thanh tra Chuyên môn, báo cáo chuyên đề, bồi dưỡng chuyên môn, viết Sáng kiến kinh nghiệm, NCKH. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.
• Lập KH đổi mới sinh hoạt tổ, nhóm Chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học.
• Xây dựng các tiêu chí, chỉ tiêu cho KH hoạt động của Tổ chuyên môn, GV, việc đăng ký thi đua khen thưởng của GV, Tổ chuyên môn, trường.
• Xây dựng KH đổi mới mục tiêu, hình thức tổ chức, Phương pháp dạy học, Kiểm tra đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực học sinh.
• Xây dựng KH tổ chức các hoạt động xây dựng một môi trường học tập, trải nghiệm sáng tạo, giao lưu học hỏi…
• Hoạt động của Hiệu trưởng

Lập Kế hoạch nhà trường: Căn cứ vào nhiệm vụ năm học của Bộ, Sở và tình hình thực tế về đội ngũ GV, HS năng, lực thực hiện của nhà trường, Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch hoạt động chung cho nhà trường trong đó có “Kế hoạch Chuyên môn” và có các biện pháp chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện các kế hoạch chung của nhà trường.

Chỉ đạo, hướng dẫn Tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch hoạt động của Tổ và GV. Chỉ đạo, hướng dẫn Tổ trưởng chuyên môn, các tổ viên biết cách xác định mục tiêu, nhiệm vụ, đề ra biện pháp rõ ràng, hợp lý cho từng loại kế hoạch. Có hai loại kế hoạch được quy định trong Điều lệ trường Trung học phổ thông [6] đó là: Kế hoạch hoạt động năm học của Tổ chuyên môn (gọi tắt là Kế hoạch Tổ chuyên môn) và kế hoạch hoạt động trong năm học của GV (gọi tắt là Kế hoạch cá nhân). Ngoài ra, còn có kế hoạch khác như:

• Kế hoạch học kỳ, kế hoạch hàng tháng
• Kế hoạch hoạt động Chuyên môn: Ví dụ: Kế hoạch dạy học môn học theo chương trình của Bộ GD và Sở GD; Kế hoạch thực hiện chuyên đề đổi mới Phương pháp dạy học; Kế hoạch thi GV dạy giỏi; Kế hoạch dự giờ; kế hoạch bồi dưỡng HS giỏi – phụ đạo HS kém…

Duyệt kế hoạch và công bố: Các tổ xây dựng kế hoạch Tổ chuyên môn, Tổ trưởng chuyên môn có trách nhiệm gửi về cho Hiệu trưởng để Hiệu trưởng xem xét và nếu phù hợp thì Hiệu trưởng duyệt và các tổ sẽ tiến hành thực hiện theo kế hoạch đã dự kiến, nếu còn những nội dung chưa phù hợp thì các Tổ trưởng chuyên môn phải điều chỉnh kế hoạch lại sao cho phù hợp với thực tiễn, sát với kế hoạch dự thảo của nhà trường. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

• Hoạt động của Tổ trưởng chuyên môn

Kế hoạch Tổ chuyên môn là bản dự kiến kế hoạch triển khai các hoạt động của Tổ chuyên môn trong một năm học, nhằm thực hiện những mục tiêu giáo dục của tổ, của nhà trường. Đây là kế hoạch thực hiện cho một nhiệm vụ hay công việc cụ thể.

TTCM xây dựng kế hoạch hoạt động Chuyên môn theo đúng các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn. Sau đó căn cứ vào năng lực của đội ngũ GV, khả năng thực hiện của HS và thực tế nhà trường triển khai và hướng dẫn các tổ viên xây dựng kế hoạch để thực hiện.

Kế hoạch hoạt động Chuyên môn cần đảm bảo kiến thức, chương trình môn học. Khi xây dựng kế hoạch này phải thấy được chủ trương đổi mới của Bộ, Sở và các phương hướng, kế hoạch, chỉ tiêu cụ thể nhưng phải bám sát vào năng lực của GV và thực tế nhà trường. Mỗi loại kế hoạch có sự phân công công việc cụ thể tới từng tổ viên.

Kế hoạch năm học của Tổ chuyên môn gồm có: Kế hoạch sử dụng các phương tiện dạy học, vận dụng các Phương pháp dạy học; Kế hoạch kiểm tra, đánh giá hoạt động quản lý hồ sơ dạy học; Kế hoạch đổi mới sinh hoạt tổ, nhóm Chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học; Kế hoạch đổi mới mục tiêu, hình thức tổ chức, Phương pháp dạy học và Kiểm tra đánh giá theo hướng tiếp cận phát triển năng lực HS; Kế hoạch thao giảng, hội giảng; Kế hoạch bồi dưỡng HS giỏi, HS yếu, kém; Kế hoạch tổ chức hoạt động ngoại khóa; Kế hoạch nâng cao chất lượng Chuyên môn nghiệp vụ cho GV trong tổ, lập kế hoạch thực hiện chương trình theo các tuần, tháng, kì, năm học. Có kế hoạch dạy bù đối với những lớp chậm chương trình.

TCM xây dựng các tiêu chí, chỉ tiêu cho KH hoạt động Tổ chuyên môn, GV, đăng ký thi đua, hình thức khen thưởng cho từng đối tượng trong tổ. Ngoài ra Tổ chuyên môn còn lập kế hoạch tổ chức các hoạt động xây dựng một môi trường học tập, trải nghiệm sáng tạo, giao lưu học hỏi…

Hướng dẫn GV lập kế hoạch cá nhân: Căn cứ vào năng lực của GV và tình hình thực tế nhà trường, Tổ trưởng chuyên môn hướng dẫn GV xây dựng Kế hoạch hoạt động trong năm học của GV (thường gọi tắt là kế hoạch cá nhân) là bản dự kiến của GV về những công việc sẽ làm trong năm học, với cách thức, trình tự, thời hạn tiến hành cụ thể, nhằm thực hiện mục tiêu của cá nhân trong mục tiêu của Tổ chuyên môn. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Đối với các GV có các kế hoạch cụ thể theo từng nội dung, từng công việc: Kế hoạch hoạt động trong năm học (kế hoạch cá nhân); Kế hoạch chủ nhiệm lớp; Kế hoạch nâng cao Chuyên môn nghiệp vụ…

 Khi xây dựng kế hoạch này phải bám sát vào các chỉ tiêu, tiêu chí đối với kế hoạch chung của trường, của tổ nhưng phải căn cứ theo năng lực của GV và tình hình thực tế từng lớp dạy sao cho phù hợp với từng đối tượng HS.

• Duyệt kế hoạch cá nhân: Các tổ viên xây dựng kế hoạch cá nhân sau đó nộp cho Tổ trưởng chuyên môn. Tổ trưởng chuyên môn kiểm tra, rà soát các tiêu chí nếu phù hợp thì tổ trưởng ký duyệt.
• Tổ chức thực hiện hoạt động tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học ở trường trung học phổ thông

Căn cứ vào kế hoạch hoạt động chuyên môn, kế hoạch năm học cũng như kế hoạch của các Tổ chuyên môn. Nhà trường phân công công việc cụ thể chi tiết cho từng tuần, tháng, học kỳ, năm học để các bộ phần liên quan tiến hành khảo sát tình hình thực tế.

Căn cứ vào các khảo sát, tổng hợp, báo cáo, thống kê của từng bộ phận liên quan để đánh giá hoạt động chuyên môn của Tổ chuyên môn để nhà trường kịp thời đôn đốc, nhắc nhở, điều chỉnh sao cho phù hợp.

• Tổ chức các hoạt động bồi dưỡng Chuyên môn cho GV nhằm phát triển Năng lực dạy học:

Tổ chức bồi dưỡng, tập huấn Chuyên môn cho GV về bồi dưỡng GV theo định kì, thường xuyên và hướng dẫn quá trình tự học, tự bồi dưỡng nâng cao phẩm chất năng lực người GV: Việc nâng cao năng lực của đội ngũ GV phải xác định tự học, tự bồi dưỡng là chủ yếu. Hiệu trưởng phát động phong trào tự học, tự bồi dưỡng, tự nghiên cứu, sáng tạo trong tổ. Thực hiện các hoạt động để động viên, tạo điều kiện thuận lợi để GV tự học, tự bồi dưỡng, tự đào tạo.

• Quá trình này giúp GV phát triển Năng lực dạy học để tự hoàn thiện, đồng thời nêu gương cho HS.

Bồi dưỡng định kì: Về kiến thức cần xác định như: Phương pháp dạy học, tâm lý học lứa tuổi, đổi mới Kiểm tra đánh giá, năng lực tin học, ngoại ngữ… Về kỹ năng có thể kể tới như: Kỹ năng giải quyết vấn đề, giải quyết tình huống trong dạy học, kỹ năng giáo dục HS (giao tiếp, ứng xử, tạo động lực, giải quyết xung đột).

Bồi dưỡng thường xuyên: Chỉ đạo các Tổ chuyên môn lập kế hoạch thực hiện chuyên đề theo từng chủ đề, bài học, nội dung của từng tháng nhằm nâng Năng lực dạy học và phát huy khả năng tiềm ẩn của mỗi GV.

• Tổ chức các hoạt động hướng dẫn, bồi dưỡng kỹ năng sử dụng phương tiện, đồ dùng dạy học:

Tổ chức các hội thảo, chuyên đề hoạt động hướng dẫn, bồi dưỡng, chia sẻ kỹ năng sử dụng phương tiện và thiết bị đồ dùng dạy học… có thể bồi dưỡng đội ngũ GV cốt cán, bồi dưỡng trong hè, bồi dưỡng qua các hội nghị tập huấn theo kế hoạch của Sở, các hội thảo chuyên đề trong tổ Chuyên môn… Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

TCM xây dựng kế hoạch sử dụng thiết bị dạy học, tổ chức làm thí nghiệm thử đối với các bộ thí nghiệm để kiểm tra độ an toàn, tính hiệu nghiệm, thời hạn của các thiết bị dạy học. Tổ chức các buổi kiểm kê đồ dùng dạy học, thí nghiệm thực hành. Tổ chuyên môn lên kế hoạch các bài dạy cần phải sử dụng phương tiện dạy học nào (căn cứ vào thực tế), từ đó lên kế hoạch và tờ trình cấp trên để mua thêm thiết bị, đồ dùng thí nghiệm để phục vụ cho việc dạy và học. Hướng dẫn nhóm Chuyên môn sử dụng và bảo quản các đồ dùng và trang thiết bị khi mượn. Hướng dẫn GV kiểm tra độ an toàn trước khi tiến hành.

• Tổ chức hoạt động đổi mới hoạt động giáo dục nhằm tiếp cận phát triển năng lực học sinh:

Tổ chức dạy học thông qua việc liên tiếp tổ chức các hoạt động học tập, giúp học sinh tự tìm tòi, khám phá, những kiến thức chưa biết. Định hướng học sinh cách tư duy phân tích, tổng hợp, đặc biệt hóa, khái quát hóa… dần hình thành và phát triển tiềm năng sáng tạo trong mỗi học sinh.

Tổ chức các hoạt động dạy học tăng cường phối hợp tập thể với học tập hợp tác, vận dụng sức mạnh của tập thể, hiểu biết, kinh nghiệm của từng cá nhân để giải quyết các vấn đề.

Tổ chức các hoạt động đánh giá, tự đánh giá lẫn nhau của HS bằng cách sử dụng nhiều hình thức khác nhau, theo hướng dẫn của GV hoặc tự xác định các nội dung, tiêu chí để có thể phê phán, tìm nguyên nhân và cách khắc phục sửa chữa các sai sót…

Thực hiện theo sự chỉ đạo của Hiệu trưởng tổ chức triển khai, hướng dẫn quá trình vận dụng, đổi mới Phương pháp dạy học và sử dụng các phương tiện dạy học của GV.

Hướng dẫn GV tự thiết kế bài giảng phù hợp, linh hoạt, khoa học, sắp xếp hợp lý các hoạt động của GV và HS; kết hợp tốt giữa làm việc theo nhóm và làm việc cá nhân.

Quản lý việc xây dựng ma trận kiến thức, hệ thống câu hỏi hợp lý, phù hợp với các đối tượng giúp HS, vận dụng linh hoạt, sáng tạo kiến thức đã học, khắc phục việc ghi nhớ máy móc, không nắm vững bản chất.

Khi vận dụng và thay đổi Phương pháp dạy học nhất là dạy học tích hợp, liên môn, Tổ chuyên môn hoặc nhóm Chuyên môn cần thiết kế những bài dạy mẫu. Tổ chức học tập chia sẻ những bài dạy hay, bài dạy khó.

Theo dõi, đôn đốc, giám sát việc thực hiện và đổi mới Phương pháp dạy học của các nhóm Chuyên môn và từng GV.

TTCM phải thông hiểu nguyên tắc, cấu tạo chương trình, phương pháp đặc trưng bộ môn, để khi có những thay đổi thì mới vận dụng và đổi mới các Phương pháp dạy học được. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

• Xây dựng một tập thể tích cực, mở rộng liên kết, nâng cao chất lượng:

Trong mỗi nhà trường đều cần đến việc xây dựng môi trường học tập, nghiên cứu học hỏi không ngừng. Trong đó GV có ý thức xây dựng Tổ chuyên môn đoàn kết, bền vững, không ngừng trao đổi, trau dồi Chuyên môn, khích lệ sự sáng tạo giải quyết vấn đề của GV, biết chấp nhận và vượt qua thách thức, chủ động đổi mới, mở rộng liên kết, học hỏi để không ngừng phát triển.

Một tập thể tích cực sẽ tạo ra môi trường học tập tốt từ đó thúc đẩy HS học tập tích cực, chủ động. Tổ chức các hoạt động xây dựng tập thể tích cực, môi trường văn hóa trong Tổ chuyên môn, thu hút được phụ huynh HS và cộng đồng cùng tham gia giáo dục sẽ góp phần đáng kể trong việc nâng cao chất lượng dạy học tại nhà trường.

• Tổ chức các cuộc thi: “GV sử dụng đồ dùng giỏi”, thi “Viết sáng kiến kinh nghiệm”, thi “sáng tạo”, … để phát triển Năng lực dạy học.
• Tổ chức đổi mới hình thức tổ chức và nội dung sinh hoạt Chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học:

Trong sinh hoạt Chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học GV tập trung phân tích các vấn đề liên quan đến người học như: HS học như thế nào? Khó khăn gì? Mục tiêu kiến thức cần đạt được và Phương pháp dạy học có phù hợp, có gây hứng thú cho HS không, kết quả học tập của HS có được cải thiện không? Có cần điều chỉnh không, nếu cần thì điều chỉnh như thế nào?

Sinh hoạt Chuyên môn theo nghiên cứu bài học giúp tìm ra nguyên nhân tại sao HS chưa đạt mục tiêu dạy học và tìm các biện pháp để nâng cao chất lượng dạy học, tạo cơ hội cho mọi HS được tham gia vào quá trình học tập, giúp GV có khả năng chủ động điều chỉnh mục tiêu, Phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng HS của lớp mình, trường mình.

Tất cả HS có cơ hội tham vào quá trình học tập, GV có thể quan tâm đến khả năng học tập của từng đối tượng HS, từng HS, đặc biệt những HS có khó khăn về học tập. Tạo cơ hội cho tất cả GV phát triển Năng lực dạy học và phát huy khả năng sáng tạo trong việc áp dụng linh hoạt, chủ động các phương pháp, kỹ thuật dạy học để đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục.

• Chỉ đạo thực hiện các hoạt động của tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học ở trường trung học phổ thông

Thường xuyên theo dõi, cập nhật những nội dung tình hình mới, bám sát theo chỉ đạo của các cấp để kịp thời cập nhật, bổ sung, điều chỉnh kế hoạch chuyên môn, kế hoạch năm học của nhà trường sao cho phù hợp nhất.

Tổ chức các cuộc thi nhằm mục đích: Tuyển chọn, công nhận và suy tôn GV, tạo điều kiện để GV thể hiện năng lực, học tập, trao đổi kinh nghiệm về giảng dạy; tổ chức lớp học; khai thác sử dụng sáng tạo, hiệu quả phương tiện, đồ dùng dạy học; không ngừng nâng cao, phát triển Năng lực dạy học. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Triển khai các hoạt động phong trào thi đua, rèn luyện; phát triển năng lực tự học và sáng tạo. Qua đó, phát hiện, tuyên dương và nhân rộng những điển hình tiên tiến, tạo động lực phát triển sự nghiệp giáo dục của nhà trường.

Thông qua các cuộc thi có thể đánh giá được Năng lực dạy học của GV, từ đó xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nhằm phát triển Năng lực dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới của giáo dục.

• TTCM, Ban thanh tra, Ban kiểm tra nội bộ, Ban giám hiệu thực hiện kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ nhà giáo.

Kiểm tra nội bộ trường học là chức năng cơ bản của quản lý, là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý nhằm đảm bảo cập nhật thường xuyên, kịp thời giúp người quản lý hình thành, điều chỉnh mục đích trong quá trình quản lý của đơn vị. Kiểm tra nội bộ góp phần quan trọng trong nâng cao hiệu lực của người quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

Việc kiểm tra thực hiện nhiệm vụ nhà giáo là công tác hết sức quan trọng trong hoạt động quản lý nhà trường. Việc kiểm tra này không chỉ để đánh giá xem mức độ hoàn thành nhiệm vụ của GV mà qua Kiểm tra đánh giá mục đích chủ yếu để giúp GV tự hoàn thiện hơn. Đánh giá làm sao để qua đó GV biết được những điểm mạnh cần phải phát huy, những điểm yếu cần phải điều chỉnh, thay đổi.

• Chỉ đạo thống nhất các tổ Tổ trưởng chuyên môn, GV về nội dung, hình thức kế hoạch hoạt động của Tổ chuyên môn và kế hoạch cá nhân GV

Chỉ đạo thực hiện thống nhất các loại kế hoạch của Tổ chuyên môn và của GV. Đảm bảo các Tổ chuyên môn, GV nghiêm túc thực hiện đồng bộ, thống nhất trong nhà trường. TTCM hướng dẫn những yêu cầu cụ thể về việc xây dựng và quản lý hồ hơ cá nhân. Hướng dẫn ghi chép các nội dung cho phù hợp với từng loại hồ sơ. Kiểm tra định kỳ theo lịch hoặc kiểm tra đột xuất các loại hồ sơ dạy học.

• Chỉ đạo các Tổ chuyên môn và GV xây dựng kế hoạch cụ thể từng tháng, từng học kỳ và cả năm học

Khi xây dựng kế hoạch hoạt động chuyên môn, kế hoạch năm học. Các Tổ chuyên môn và GV căn cứ vào đó để xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng tháng, từng học kỳ và năm học.

TCM thống nhất mục tiêu của từng môn học, từng khối lớp, từng chương, từng bài dạy căn cứ vào chuẩn kiến thức kỹ năng. Qua việc thống nhất mục tiêu đó các thành viên trong nhóm, tổ nắm được các nội dung, kiến thức trọng tâm bài dạy cần đạt và tránh được những dàn trải, sai sót, lệch xa mục tiêu cần đạt của tiết dạy.

• Điều tra khảo sát tình hình thực tế, phân công công việc cụ thể theo từng tháng, tuần, học kỳ, năm học
• Xây dựng các tiêu chí, chỉ tiêu cho kế hoạch hoạt động của Tổ chuyên môn, GV

Căn cứ vào các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo của cấp trên, Ban giám hiệu cùng với Tổ chuyên môn xây dựng các tiêu chí, chỉ tiêu cho các kế hoạch hoạt động của Tổ chuyên môn và GV. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

• Kiểm tra – đánh giá việc thực hiện kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học ở trường trung học phổ thông
• Kiểm tra việc xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy học, đảm bảo kiến thức môn học qua dự giờ, vở soạn bài, sổ báo giảng, sổ ghi đầu bài theo từng giai đoạn.
• Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch của Tổ chuyên môn, kế hoạch cá nhân của GV

Sau khi xây dựng kế hoạch của cá nhân GV, kế hoạch hoạt động của Tổ chuyên môn. Ban giám hiệu nhà trường cùng với Tổ chuyên môn định kỳ, đột xuất kiểm tra hoạt động thực hiện kế hoạch Chuyên môn của GV và Tổ chuyên môn theo đúng kế hoạch. Kịp thời đôn đốc nhắc nhở, rà soát, điều chỉnh, bổ sung sao cho đúng đắn phù hợp với tình hình thực tế.

• Kiểm tra thực hiện các nội đổi mới mục tiêu, Phương pháp dạy học, hình thức tổ chức dạy học, Kiểm tra đánh giá.
• Tổ chức các buổi đánh giá, rút kinh nghiệm qua các cuộc thi, các bài dạy mẫu và góp ý về phương pháp, nội dung soạn bài, sử dụng phương tiện dạy học đáp ứng tiếp cận phát triển năng lực HS.
• Kiểm tra định kỳ, đột xuất hồ sơ chuyên môn của Tổ chuyên môn,
• Sử dụng kết quả kiểm tra trong việc đánh giá
• Hoạt động của Hiệu trưởng

Kiểm tra việc thực hiện hoạt động của Tổ chuyên môn bao gồm có:

• Ý thức thực hiện nề nếp, quy định của Tổ chuyên môn, của nhà trường;
• Việc hiện thực hóa kế hoạch dạy học;
• Các yêu cầu về hồ sơ dạy học;
• Công tác bồi dưỡng Chuyên môn nghiệp vụ của Tổ chuyên môn, GV;
• Hoạt động kiểm tra – đánh giá HS;
• Việc thực hiện các chuyên đề, hội thi, hội giảng…

Đánh giá việc thực hiện kế hoạch dạy học, đánh giá các hoạt động Chuyên môn trong các Tổ chuyên môn…

• Hoạt động của Tổ trưởng Chuyên môn

Xây dựng kế hoạch kiểm tra thường xuyên, định kì theo từng học kỳ;

Xây dựng và thống nhất các ma trận đề kiểm tra cho các bài kiểm tra định kỳ. Phân công GV ra đề kiểm tra, hướng dẫn xây dựng đề kiểm tra theo đúng quy định, mẫu của trường, Sở. Ma trận đề theo đúng mẫu quy định và phải có đáp án;

Thực hiện chấm bài chung theo từng lớp hoặc phòng thi (nếu tổ chức thi chung), đảm bảo tính đồng bộ thống nhất trước khi chấm; Đánh giá việc hiện thực hóa kế hoạch dạy học đã được phê duyệt…

1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động của tổ chuyên môn theo hướng phát triển năng lực dạy học Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

1.5.1. Trình độ, năng lực quản lý của Hiệu trưởng

Hiệu trưởng là người quản lý cao nhất ở trong nhà trường nên có tác động quyết định tới chất lượng giáo dục, trình độ Chuyên môn và hoạt động của Tổ chuyên môn. Hiệu trưởng phải là nhà giáo dục mẫu mực là tấm gương cho GV và HS noi theo.

Muốn phát huy được năng lực Chuyên môn, khả năng sáng tạo, khả năng tiềm ẩn của mỗi GV Hiệu trưởng cần phân công Chuyên môn một cách khoa học, hợp lý. Đặc biệt trong công tác lựa chọn Tổ trưởng chuyên môn cần có Chuyên môn vững và có năng lực quản lý tốt thì mới điều hành mọi công việc hiệu quả.

Hiệu trưởng là người xây dựng môi trường học tập suốt đời, tạo môi trường dân chủ, công bằng, là trung tâm của sự đoàn kết, biết tập hợp, quy tụ đội ngũ cán bộ GV, HS trong nhà trường. Cần linh hoạt, mềm dẻo trong công tác quản lý nhưng vẫn đảm bảo tính pháp lý, là cầu nối giữa thầy và trò, giữa nhà trường với gia đình, xã hội và những mối quan hệ khác.

Xây dựng, đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học để đảm bảo cho hoạt động dạy và học của GV và HS được thuận lợi. Biết xã hội hóa giáo dục tốt sẽ tác động không nhỏ tới chất lượng giáo dục của nhà trường.

Với vai trò và trách nhiệm chính của người Hiệu trưởng trong trường Trung học phổ thông là sứ mệnh giáo dục và đào tạo HS, thực chất là đòi hỏi người Hiệu trưởng cần thể hiện “cái tâm” và “cái tầm” của nhà quản lý.

1.5.2. Năng lực chuyên môn, năng lực quản lý của tổ trưởng chuyên môn

Tổ trưởng Chuyên môn phải đảm bảo các qui định về tiêu chuẩn trình độ Chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức của GV theo Thông tư 20/2024/TT-BGDĐT[3]; Tổ trưởng Chuyên môn có nhiệm vụ, quyền lợi, trách nhiệm Điều lệ trường trung học cơ sở, trường Trung học phổ thông [4]. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Tổ trưởng Chuyên môn phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch; điều hành tổ chức, hoạt động của tổ theo kế hoạch GD, phân phối chương trình môn học của Bộ GD&ĐT và kế hoạch năm học của nhà trường; tổ chức bồi dưỡng Chuyên môn cho GV trong tổ; đánh giá, xếp loại và đề xuất khen thưởng, kỷ luật GV thuộc tổ mình quản lý

TTCM thể hiện năng lực Chuyên môn thông qua: Chất lượng giờ dạy; chất lượng hồ sơ, giáo án; khả năng tiếp nhận và truyền tải các kiến thức mới, kiến thức nâng cao đến các thành viên trong tổ; khả năng sử dụng trang thiết bị dạy học hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học; là tấm gương cho các thành viên trong tổ về tự học và sáng tạo trong Chuyên môn.

TTCM có khả năng tham mưu, tư vấn cho Hiệu trưởng khi xây dựng kế hoạch Chuyên môn. Đề xuất các biện pháp thực hiện các hoạt động Chuyên môn của Tổ chuyên môn có hiệu quả. Tham mưu với Hiệu trưởng trong công tác đổi mới về mục tiêu, nội dung, hình thức tổ chức, kiểm tra đánh gia các hoạt động của Tổ chuyên môn, đề xuất khen thưởng, kỷ luật GV thuộc tổ mình quản lý.

Thông qua việc tổ chức và thực hiện các hoạt động của Tổ chuyên môn sẽ thấy được năng lực quản lý của Tổ trưởng chuyên môn. Có rất nhiều hoạt động Chuyên môn đòi hỏi tính tập thể cao như: Xây dựng kế hoạch thực hiện nhiệm vụ của tổ; xây dựng tiết dạy chuyên đề; xây dựng các nội dung sinh hoạt chuyên đề; tổ chức các hoạt động hội giảng, thi GV dạy giỏi các cấp … Người Tổ trưởng chuyên môn phải biết khả năng của các thành viên trong tổ giúp họ phát huy được những điểm mạnh và hạn chế được những điểm yếu. Ngoài ra năng lực của Tổ trưởng chuyên môn còn được thể hiện ở khả năng tập trung, gắn kết các thành viên trong tổ trong các hoạt động Chuyên môn cũng như trong việc xây dựng môi trường học tập và các công việc khác của tổ.

Vì vậy, Tổ trưởng chuyên môn cần có phẩm chất đạo đức tốt; có năng lực chuyên môn vững vàng; khả năng quản lý hiệu quả; có uy tín đối với đồng nghiệp và HS.

1.5.3. Năng lực chuyên môn và sự ủng hộ của các giáo viên trong tổ chuyên môn Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Để vận hành và quản lý tốt Tổ chuyên môn thì năng lực Chuyên môn của mỗi GV trong tổ là yếu tố rất mực quan trọng, thể hiện ở những nội dung chủ yếu như:

• Trình độ về chính trị, năng lực quản lý, năng lực Chuyên môn và lòng nhiệt tình trong giảng dạy môn học để đạt được mục tiêu giáo dục.
• Mục tiêu hiện thực đổi mới chương trình giáo dục. Những điểm mới của chương trình giáo dục, phát triển Năng lực dạy học đạt được mục tiêu giáo dục.
• Nhận thức, hành động của GV và các mối quan hệ của mỗi GV trong Tổ chuyên môn … là nguồn lực có thể tạo ra những giá trị cho hoạt động của Tổ chuyên môn trong nhà trường.

1.5.4. Ðiều kiện cơ sở vật chất và thiết bị trường học

Cơ sở vật chất và thiết bị trường học là yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng hoạt động Tổ chuyên môn, là yếu tố quan trọng để thực hiện các phương pháp đổi dạy học. Các Tổ chuyên môn cần có phòng sinh hoạt Tổ chuyên môn thường xuyên, định kỳ; có trang thiết bị phù hợp để GV tham gia học tập nâng cao năng lực Chuyên môn.

Các Tổ chuyên môn cần rà soát trang thiết bị dạy học đã có, đề nghị Ban giám hiệu nhà trường có đủ cơ sở vật chất, thiết bị thiết yếu phục vụ cho nhu cầu học tập, nghiên cứu của từng bộ môn. Chủ động, khuyến khích, động viên đội ngũ GV xây dựng, thiết kế các loại đồ dùng dạy học phù hợp với đặc trưng bộ môn, đối tượng HS trong từng hoàn cảnh cụ thể.

Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học còn là nguồn động lực thúc đẩy đam mê, nhiệt huyết của GV khi tham gia các học động của Tổ chuyên môn. Khi điều kiện cơ sở vật chất và thiết bị nhà trường không được đảm bảo sẽ dẫn tới một số hoạt động Chuyên môn không thể thực hiện được.

1.5.5. Sự thay đổi của thành tố của chương trình giáo dục

Tác giả Đặng Xuân Hải trong cuốn “Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường trong bối cảnh thay đổi” đã cụ thể hóa 10 bước của quá trình quản lý sự thay đổi [15]. Đứng trước tình hình mới giáo dục cần phải thay đổi, vậy thành tố của giáo dục thay đổi như thế nào. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Theo Nguyễn Đức Chính định nghĩa: “Chương trình giáo dục là kế hoạch tổng thể, hệ thống về toàn bộ hoạt động giáo dục tại nhà trường. Nó bao gồm mục đích giáo dục, mục tiêu, chuẩn đầu ra, nội dung giáo dục… [11, tr.25]. Ta thấy ở đây quan điểm về chương trình giáo dục bao gồm các bộ phận cấu thành:

• Mục tiêu, phạm vi, mức độ và cấu trúc nội dung học tập.
• Các phương pháp, hình thức tổ chức học tập.
• Đánh giá kết quả học tập.

Chương trình giáo dục theo Luật Giáo dục [22] gồm các thành tố sau:

• Mục tiêu giáo dục nhằm phát triển toàn diện con người Việt Nam có đạo đức, tri thức, văn hóa, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp.
• Nội dung giáo dục phải bảo đảm tính cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện đại, có hệ thống và được cập nhật thường xuyên.
• Phương pháp giáo dục phải khoa học, phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học.

Theo Nghị quyết Đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông của Quốc Hội, ngày 28 tháng 11 năm 2020 [23] gồm:

• Mục tiêu giáo dục phổ thông là tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho HS. Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời.
• Đổi mới nội dung giáo dục phổ thông theo hướng tinh giản, hiện đại, thiết thực, phù hợp với lứa tuổi, trình độ và định hướng nghề nghiệp.
• Chương trình giáo dục phải phù hợp với điều kiện thực tiễn của đội ngũ GV, cơ sở vật chất, kỹ thuật và khả năng của HS…

Đổi mới Kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực HS được coi là khâu đột phá cho đổi mới giáo dục. Đánh giá HS theo năng lực là đánh giá kiến thức, kỹ năng và thái độ của HS trong hoàn cảnh cụ thể. Cách đánh giá này chú trọng khả năng vận dụng tri thức trong những tình huống cụ thể. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Chuyển từ đánh giá kết quả học tập cuối học kỳ, cuối năm học nhằm mục đích xếp hạng, phân loại sang đánh giá thường xuyên, đánh giá định kì sau từng từng chủ đề, nội dung kiến thức… nhằm mục đích điều chỉnh quá trình dạy học. Đánh giá được tích hợp vào quá trình dạy học, xem đánh giá như một Phương pháp dạy học. Tăng cường ứng dụng các tiện ích về công nghệ thông tin trong Kiểm tra đánh giá.

Đổi mới Phương pháp dạy học đáp ứng nhu cầu phát triển năng lực cho HS. Thể hiện ở việc lựa chọn và sử dụng cách linh hoạt các phương pháp giáo dục. Vận dụng dạy học giải quyết vấn đề, vận dụng dạy học theo tình huống giúp HS giải quyết các vấn đề thực tiễn, kiến tạo tri thức theo cá nhân và trong mối các tương tác của việc học tập; vận dụng dạy học định hướng hành động, dạy học dự án; Tăng cường sử dụng phương tiện dạy học và công nghệ thông tin hợp lý hỗ trợ dạy học; Sử dụng các kỹ thuật dạy học phát huy tính tích cực, sáng tạo. Chú trọng các phương pháp đặc thù bộ môn; Bồi dưỡng các phương pháp làm việc tích cực cho HS.

Hình thức tổ chức dạy học luôn gắn liền với Phương pháp dạy học. Căn cứ đối tượng HS và điều kiện cụ thể mà có những hình thức tổ chức thích hợp như: học nhóm, học online, học trực tuyến… Quan tâm đến khả năng thực hành và vận dụng kiến thức vào thực tiễn, nâng cao hứng thú cho người học.

Dạy học tích hợp, vận dụng kiến thức liên môn và dạy học theo chủ đề tích hợp để khuyến khích GV phát huy tính sáng tạo, đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức, Kiểm tra đánh giá, tạo động lực giúp HS sử dụng kiến thức của nhiều môn học trong giải quyết các tình huống thực tiễn, tăng cường khả năng vận dụng, tổng hợp, khả năng tự học, tự nghiên cứu của HS, thúc đẩy sự tham gia của gia đình, cộng đồng vào công tác giáo dục HS [6].

Giáo dục định hướng nghề nghiệp (cấp Trung học phổ thông) bảo đảm HS tiếp cận nghề nghiệp, chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng theo năng lực, sở thích của HS.

• Theo chương trình giáo dục phổ thông của Bộ giáo dục và đào tạo năm 2024:

Cụ thể hóa mục tiêu giáo dục phổ thông, giúp HS làm chủ kiến thức, vận dụng hiệu quả kiến thức, kĩ năng đã học vào đời sống và tự học suốt đời,… nhờ đó có được cuộc sống có ý nghĩa và đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước và nhân loại [9, tr. 6].

Phẩm chất chủ yếu cần tạo lập cho HS: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm.

Hình thành và phát triển các năng lực: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo [9, tr. 7]. Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Tóm lại, khi các thành tố của chương trình giáo dục thay đổi thì người quản lý cũng phải thay đổi. Chỉ có thay đổi mới có được những biện pháp quản lý phù hợp, hiệu quả để đạt được mục tiêu giáo dục.

Kết luận chương 1

Khi nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động Tổ chuyên môn theo hướng phát triển Năng lực dạy học tác giả nhận thấy rằng hoạt động dạy học đóng vai trò then chốt, đặc biệt là trong bối cảnh đổi mới giáo dục đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội và hội nhập quốc tế của nước ta hiện nay.

Trong nhà trường phổ thông, người Tổ trưởng chuyên môn là cấp quản lý trực tiếp nhất trong chỉ đạo, quản lý hoạt động dạy học của nhà trường. Thành công của hoạt động dạy học chính là thành công của từng GV trong Tổ chuyên môn.

Quản lý hoạt động Tổ chuyên môn là một nội dung quan trọng, đặc biệt trong công tác quản lý, hướng dẫn hoạt động Chuyên môn của Tổ trưởng chuyên môn: một mặt sẽ tạo điều kiện phát huy quyền làm chủ của cán bộ GV, phát huy năng lực, tiềm năng, sức sáng tạo và vai trò từng thành viên của Tổ chuyên môn trong giảng dạy… Mặt khác việc quản lý hoạt động Tổ chuyên môn sẽ góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy, giáo dục trong nhà trường. Nội dung quản lý hoạt động Tổ chuyên môn theo hướng phát triển Năng lực dạy học ở trường Trung học phổ thông gồm có:

• Xây dựng kế hoạch hoạt động Chuyên môn của Tổ chuyên môn theo hướng phát triển Năng lực dạy học ở trường Trung học phổ thông
• Tổ chức bộ máy hoạt động Tổ chuyên môn theo hướng phát triển Năng lực dạy học ở Trường Trung học phổ thông
• Chỉ đạo thực hiện các hoạt động của Tổ chuyên môn theo hướng phát triển Năng lực dạy học ở Trường Trung học phổ thông
• Kiểm tra – đánh giá việc thực hiện kế hoạch hoạt động Tổ chuyên môn theo hướng phát triển Năng lực dạy học ở Trường Trung học phổ thông Luận văn: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT.

Trên cơ sở nội dung này, tác giả tiến hành nghiên cứu đối tượng cụ thể liên quan đến quản lý hoạt động Tổ chuyên môn theo hướng phát triển Năng lực dạy học cho giáo viên ở Trường Trung học phổ thông Tiền Phong, Mê Linh, Hà Nội.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Thực trạng hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://dichvuvietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: lamluanvan24h@gmail.com