Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS hay nhất năm 2025 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài:

Hiện nay, cuộc cách mạng khoa học công nghệ phát triển ngày càng nhanh, kinh tế tri thức có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình phát triển của xã hội. Trong bối cảnh đó, giáo dục đã trở thành nhân tố quyết định đối với sự phát triển kinh tế – xã hội. Các nước trên thế giới đều coi giáo dục là nhân tố hàng đầu quyết định sự phát triển nhanh và bền vững của mỗi quốc gia.

Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 15/6/2012 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục nêu rõ: “Phát triển giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người. Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vai trò quan trọng”.[1].Nghị quyết số 29 – NQ/TW ngày 4/11/2021 của Hội nghị TW8 khóa XI về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” [ 2].

Trong số những công tác cần được đổi mới trong quản lý giáo dục thì việc đổi mới quản lý hoạt động của tổ chuyên môn( TCM) trong nhà trường phổ thông là vô cùng cần thiết. Bởi vì, trong trường phổ thông, công tác chuyên môn là hoạt động quan trọng, chủ yếu, quyết định sự tồn tại và phát triển của nhà trường. TCM là một bộ phận, một đơn vị trong hệ thống cơ cấu tổ chức của nhà trường, là cơ sở gắn bó với người GV giảng dạy, nơi thực thi trực tiếp nhiệm vụ dạy học và giáo dục học sinh. Trong nhà trường, các tổ chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp với các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức Đảng, đoàn thể nhằm thực hiện chiến lược phát triển của nhà trường, thực hiện chương trình giáo dục và các hoạt động khác, hướng tới mục tiêu giáo dục. Mặt khác, TCM còn là “cánh tay nối dài”,là “ đầu mối quản lý” mà hiệu trưởng nhất thiết phải dựa vào đó để quản lý nhà trường trên nhiều phương diện, nhưng cơ bản nhất là hoạt động giáo dục, dạy học của giáo viên.Trên thực tế TCM còn là nơi để giáo viên có thể chia sẻ mọi tâm tư, nguyện vọng cũng như những vấn đề có liên quan đến nghề nghiệp, đời sống vật chất và tinh thần của mình. Đối với trường trung học cơ sở, động lực quan trọng để phát triển chính là do chất lượng giáo dục của các tổ quyết định.

Hoạt động của TCM ở trường THCS là quy định trong Điều lệ trường trung học do Bộ GD & ĐT ban hành cũng như sự chỉ đạo của Sở giáo dục và Phòng Giáo dục nói riêng. Hiệu trưởng quản lý hoạt động này còn nhằm quản lý giáo viên, nhất là về chuyên môn nghiệp vụ, thực hiện kế hoạch giảng dạy của GV trong tổ sẽ phản ánh được các mặt hoạt động chuyên môn của nhà trường về chất lượng GD và các mặt hoạt động khác. Nâng cao chất lượng hoạt động của TCM trong các nhà trường sẽ phát huy được tinh thần nỗ lực sáng tạo của GV trong tập thể sư phạm, tính đoàn kết nội bộ, năng lực điều hành hoạt động của tổ trưởng TCM cũng được nâng cao, đồng thời tạo một động lực thôi thúc GV trong các TCM phát huy nhiều sáng kiến, kinh nghiệm của mình trong lĩnh vực giảng dạy và giáo dục. Mặt khác, TCM có vai trò quan trọng trong việc góp phần bồi dưỡng đội ngũ GV tại chỗ thông qua hoạt động dự giờ, trao đổi rút kinh nghiệm các tiết dạy, sinh hoạt chuyên đề, thao giảng, hội giảng để góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của trường.

Đổi mới quản lý hoạt động TCM ở trường THCS, nhằm từng bước nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập trong các nhà trường là vấn đề quan trọng và cấp thiết trong giai đoạn hiện nay, khi toàn ngành giáo dục đang thực hiện đổi mới nội dung chương trình giáo dục phổ thông, SGK mới và đổi mới phương pháp dạy học (PPDH), nhằm phát huy năng lực chủ động sáng tạo trong học tập của học sinh.

Trong những năm gần đây quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương có những bước chuyển biến đáng kể, song hiệu quả chưa cao, cán bộ quản lý đã nhận thức được vai trò, vị trí của tổ chuyên môn nhưng các biện pháp xây dựng và quản lý tổ chuyên môn chưa thật chặt chẽ, khoa học. Việc bố trí tổ trưởng còn mang tính chủ quan, cảm tính, chưa có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng một cách cụ thể đối với đội ngũ này. Do đó để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay thì đòi hỏi việc quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các nhà trường phải có những bước cải tiến nhằm phát huy những mặt mạnh sẵn có của nhà trường và khắc phục những yếu kém nhằm đưa nhà trường ngày một đi lên.

Xuất phát từ những cơ sở lý luận và thực tiễn trên đây, nên tôi chọn đề tài: “ Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.” làm đề tài nghiên cứu.

2. Mục đích nghiên cứu Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

Trên cơ sở hệ thống hoá lý luận, khảo sát thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở Thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương, đề xuất biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tổ chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và đáp ứng nhu cẩu đổi mới giáo dục hiện nay.

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1. Khách thể nghiên cứu

• Quản lý hoạt động Tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

3.2. Đối tượng nghiên cứu

Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

4. Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở nhà trường trung học cơ sở đã được thực hiện và bước đầu đạt một số kết quả nhất định. Tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế và bất cập trong nhận thức, trong việc xây dựng kế hoạch thực hiện, hoạt động tổ chức, chỉ đạo cũng như công tác kiểm tra đánh giá tổ chuyên môn trong quản lý hoạt động dạy học. Nếu đề xuất được các biện pháp phù hợp và có tính khả thi thì chất lượng dạy học ở các trường trung học cơ sở thị xã Bến Cát sẽ được nâng lên góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của thị xã Bến cát nói chung và các trường trung học cơ sở nói riêng.

5. Nhiệm vụ nghiên cứu

• Hệ thống hoá cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở.
• Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.
• Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở thị xã Bến Cát – tỉnh Bình Dương.

6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

• Đề tài tập trung khảo sát thực trạng công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.
• Đối tượng khảo sát là cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn và giáo viên ở các trường trung học cơ sở ở thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.
• Địa bàn khảo sát: 08 trường THCS là THCS Thới Hòa, THCS Bình Phú, THCS Hòa Lợi,THCS Chánh Phú Hòa, THCS Mỹ Thạnh, THCS Lê Quý Đôn, THCS Mỹ Phước,THCS Phú An trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.
• Thời gian nghiên cứu từ năm học 2024-2025 đến nay.

7. Phương pháp nghiên cứu :

• Luận văn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau :

7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

• Thu thập, nghiên cứu, phân tích các tài liệu liên quan đến đề tài;
• Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về quản lý, quản lý hoạt động TCM trường phổ thông nói chung và trường THCS nói riêng qua các tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu.
• Nghiên cứu hệ thống các văn bản pháp quy, những quy chế của Chính phủ, các quy định của ngành Giáo dục liên quan đến công tác quản lý giáo dục, quản lý TCM trong nhà trường.

7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

• Mục đích: thu thập các thông tin về thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn các trường trung học cơ sở thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương .
• Nội dung: tập trung khảo sát quản lí hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương; những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân; đồng thời khảo sát tính cần thiết và khả thi của hệ thống các biện pháp đề xuất. Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.
• Công cụ khảo sát: xây dựng các bảng hỏi nhằm thu thập thông tin từ các đối tượng khảo sát gồm cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn và giáo viên.

7.2.2. Phương pháp phỏng vấn

Thu thập thông tin thông qua phỏng vấn các nhà quản lí và các giáo viên đang công tác ở các trường THCS. Các đối tượng gồm hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn, một số giáo viên.

7.2.3. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

Thu thập thông tin từ các sản phẩm hoạt động của hoạt động quản lý tổ chuyên môn, gồm các bản kế hoạch, hồ sơ chuyên môn, quy chế làm việc, văn bản về kiểm tra đánh giá tổ chuyên môn, … của các trường trung học cơ sở được khảo sát.

7.3. Phương pháp thống kê toán học:

Sử dụng các phép toán cơ bản và ứng dụng công nghệ thông tin trong việc xử lý các dữ liệu thu thập trong nghiên cứu nội dung đề tài.

8. Cấu trúc luận văn

• Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở.
• Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.
• Chương 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động   tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương.

Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề:

1.1.1. Các nghiên cứu ở ngoài nước: Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

Hoạt động chủ yếu trong nhà trường là hoạt động chuyên môn. Các TCM là tổ chức quan trọng và nòng cốt trong các nhà trường. Hoạt động của TCM trong nhà trường là nhân tố có ảnh hưởng lớn đến chất lượng dạy học, giáo dục, có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của nhà trường nói riêng và sự phát triển giáo dục nói chung. Thực chất công tác quản lý hoạt động chuyên môn trong nhà trường THCS là việc Hiệu trưởng chỉ đạo tổ trưởng các TCM quản lý hoạt động chuyên môn của GV. Chất lượng hoạt động của TCM trong nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào quá trình quản lí của người tổ trưởng TCM. Việc nghiên cứu công tác quản lý hoạt động TCM là một vấn đề hết sức quan trọng và cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Bởi các hoạt động chuyên môn triển khai đến GV thông qua TCM. Tổ trưởng TCM là người chỉ đạo các hoạt động chuyên môn của tổ theo sự chỉ đạo của hiệu trưởng, theo kế hoạch của nhà trường, chịu trách nhiệm về chất lượng chuyên môn của tổ. Cũng như các cấp học khác, vấn đề quản lý hoạt động TCM ở trường THCS được nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước quan tâm. Họ nghiên cứu thực tiễn các nhà trường để tìm ra những biện pháp quản lý hoạt động TCM sao cho có hiệu quả nhất…

Năm 1987,Viện quản lý (QL) và kinh tế giáo dục thuộc Viện Hàn lâm sư phạm (Liên Xô cũ) đã tổng kết những thành tựu nghiên cứu về QL trường học qua nhiều năm, trình bày những quan điểm mới nhất về quản lý giáo dục (QLGD) nói chung và QL hoạt động dạy học (DH) nói riêng của các học giả Xô Viết tính đến thời điểm đó [39]

Trong những công trình nghiên cứu của mình, các nhà nghiên cứu QLGD Xô Viết cho rằng : “Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác hoạt động của đội ngũ GV”[39]. Đó chính là QL hoạt động dạy học.Trong quá trình nghiên cứu về quản lý giáo dục, công tác tổ chuyên môn và quản lý hoạt động tổ chuyên môn cũng được các tác giả quan tâm. Các nhà nghiên cứu quản lý giáo dục Xô Viết đã cho rằng: “ Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác hoạt động của đội ngũ giáo viên”. Với kinh nghiệm 26 năm làm hiệu trưởng VAXukhomlinxki (VA.Xukhomilinxki – Một số kinh nghiệm lãnh đạo của hiệu trưởng THPT) đã tổng kết được những thành công cũng như thất bại của mình. Cùng với nhiều tác giả khác ông đã đưa ra một số biện pháp quản lý của trường THCS như việc phân công công việc hợp lý qua các thành viên trong BGH, Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn. Các tác giả nhấn mạnh đến sự phối hợp chặt chẽ, sự thống nhất quản lý giữa hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng để đạt mục tiêu đề ra. Các tác giả đều khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện của hiệu trưởng.

Trong những trang viết của mình,V.A.Xukhomlinki cũng như các tác giả V.PXtrezicodin,Hakhonôp,Gigoocscaia… đều cho rằng một trong những chức năng của Hiệu trưởng nhà trường là phải xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, phát huy được tính chủ động, sáng tạo trong lao động và tạo ra khả năng ngày càng hoàn thiện tay nghề sư phạm của mình. Muốn xây dựng đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn, tâm huyết với nghề, người hiệu trưởng phải có quyền lựa chọn đội ngũ giáo viên cho trường mình, đó là những người yêu trẻ, phải biết giao tiếp với trẻ, nắm vững chuyên môn giảng dạy, nắm vững các khoa học có liên quan các môn trong nhà trường, vận dụng linh hoạt lý luận dạy học, lý luận giao tiếp, tâm lý học…Cùng với việc xây dựng đội ngũ giáo viên, cần xây dựng đội ngũ giáo viên đầu đàn, đó chính là các tổ trưởng chuyên môn. Mỗi tổ chuyên môn là một bộ phận quan trọng của nhà trường. Từng bộ phận phát triển thì nhà trường mới phát triển.Vì vậy, người hiệu trưởng nhà trường phải không ngừng học tập, trau dồi, rèn luyện nâng cao trình độ để điều hành, lãnh đạo chuyên môn sau cho các tổ hoạt động có hiệu quả.

Hiệu trưởng phải biết đề ra yêu cầu nâng cao trình độ chuyên môn của từng giáo viên trong trường, từ đó có nội dung,hình thức tổ chức bồi dưỡng cho phù hợp. Những biện pháp bồi dưỡng có hiệu quả được các tác giả đề cập đến là tổ chức cho giáo viên học tập có hệ thống về triết học, kinh tế chính trị học, với các hình thức phong phú và hấp dẫn, trao đổi thông tin,giao lưu với giáo viên giỏi…Nhằm nâng cao nhận thức của giáo viên về chủ nghĩa Mác-Lênin, nâng cao về trình độ bộ môn mình dạy, đồng thời cũng hoàn thiện tay nghề sư phạm của mình.

1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước: Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

Ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu chủ yếu về mặt lý luận như quản lý và chức năng quản lý, về tiêu chuẩn và phẩm chất cần có của người quản lý, vai trò của Hiệu trưởng trường THCS, về sự liên hệ giữa khoa học quản lý và khoa học khác. Các công trình nghiên cứu riêng về chân dung người hiệu trưởng trường học, có thể kể đến các tác giả: Nguyễn Ngọc Quang, Hà Sỹ Hồ, Nguyễn Văn Lê, Đăng Quốc Bảo, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Lộc…

Trong các công trình đó, các tác giả đã nhấn mạnh vai trò của quản lý trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục. Đặc biệt với sự tâm huyết của mình với công tác giáo dục các tác giả đã nhấn mạnh: Hiệu trưởng phải là người luôn luôn biết kết hợp một cách hữu cơ sự quản lý và dạy học với sự quản lý của quá trình bộ phận, hoạt động dạy và học các môn và hoạt động khác bổ trợ cho hoạt động dạy và học nhằm làm cho tác động giáo dục được hoàn chỉnh, trọn vẹn.

Ở các trường THCS, tổ chuyên môn đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc chuẩn bị điều kiện thực hiện các hoạt động dạy-học của nhà trường. Người tổ trưởng chuyên môn được ví như “cánh tay nối dài của lãnh đạo nhà trường”, trực tiếp điều hành các công việc cụ thể trong hoạt động dạy-học, công tác lãnh đạo, quản lý hoạt động của tổ chuyên môn là một trong những yếu tố quyết định hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn, góp phần quan trọng đến chất lượng giáo dục của nhà trường.

Trong những năm qua, vấn đề bồi dưỡng tăng cường năng lực cho đội ngũ hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và giáo viên trong các nhà trường đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo hết sức quan tâm. Tuy nhiên, đối với đội ngũ tổ trưởng chuyên môn thì chưa có sự quan tâm thỏa đáng, chưa có những tài liệu mang tính đặc thù để tập huấn bồi dưỡng. Trước yêu cầu thực tiễn hiện nay, việc bồi dưỡng tăng cường năng lực quản lý cho tổ trưởng chuyên môn là vấn đề cấp thiết, là một trong những giải pháp có tính đột phá nâng cao chất lượng dạy- học ở các nhà trường nói chung và trường trung học nói riêng.

Nhận thức được tầm quan trọng đó, ngày 19 tháng 5 năm 2019, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành kế hoạch số 242/KH-BGDĐT triển khai tập huấn bồi dưỡng cốt cán các tỉnh, thành phố về công tác của tổ trưởng chuyên môn trong trường THCS, THPT với mục tiêu: Bồi dưỡng cho cốt cán cấp tỉnh, thành phố về kiến thức, kỹ năng công tác tổ trưởng chuyên môn trường THCS, THPT; hướng dẫn đội ngũ cốt cán cấp tỉnh thành phố tiếp tục triển khai bồi dưỡng cho giáo viên làm công tác tổ trưởng chuyên môn ở trường THCS, THPT. Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

Thực hiện kế hoạch trên, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai tổ chức xây dựng tài liệu tập huấn với tiêu đề: “Tài liệu tấp huấn tổ trưởng chuyên môn trong trường trung học cơ sở, trung học phổ thông”. Tài liệu được mở đầu là nội dung “Quán triệt tư tưởng Hồ chí Minh vào dạy học-giáo dục-quản lý nhà trường” cùng 4 chuyên đề:

1. Chuyên đề 1: Những vấn đề chung về quản lý tổ chuyên môn trong trường trung học
2. Chuyên đề 2: Xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn
3. Chuyên đề 3: Tổ trưởng chuyên môn với công tác quản lý hoạt động dạy học trong trường trung học
4. Chuyên đề 4: Tổ trưởng chuyên môn với công tác quản lý phát triển chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên trường trung học

Các chuyên đề nêu trên cố gắng bao quát kiến thức, kỹ năng quản lý chủ yếu của TTCM ở trường THCS, THPT. Tài liệu được trình bày đan xen kết hợp giữa lý thuyết và tổ chức các hoạt động nhằm tăng cường tối đa khả năng vận dụng, thực hành của các học viên tham gia tập huấn.[9]

Gần đây một số luận văn thạc sỹ khoa học giáo dục chuyên ngành quản lý giáo dục bước đầu tổ chức nghiên cứu thực trạng và hệ thống được một số vấn đề về quản lý cũng như đề xuất một số biện pháp quản lý như đề tài:

Tác giả Hoàng Sỹ Hùng trong bài viết“Bồi dưỡng năng lực quản lý cho tổ trưởng chuyên môn ở trường Trung học cơ sở tại tỉnh Thanh Hóa”, trên cơ sở nghiên cứu thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng quản lý hoạt động TCM ở trường THCS tại tỉnh Thanh Hóa, tác giả đề xuất một số biện pháp nâng cao năng lực quản lý hoạt động TCM ở trường THCS tại tỉnh Thanh Hóa, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của tỉnh nhà [20].

Cũng đi sâu tìm hiểu về vấn đề quản lý hoạt động TCM ở các trường THCS, tác giả Ngô Thị Phương Thảo có bài viết “Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS ở Thành phố Hà Nội theo hướng phát triển năng lực dạy học”, trong đó tác giả đi sâu nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động TCM ở các trường THCS ở Thành phố Hà Nội theo hướng phát triển năng lực dạy học, đồng thời cũng chỉ ra những thuận lợi và khó khăn trong quản lý hoạt động TCM ở các trường THCS ở Thành phố Hà Nội theo hướng phát triển năng lực dạy học [38] . Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

Tác giả Huỳnh Hùng Châu cũng nghiên cứu vào vấn đề này trong đề tài “Quản lí hoạt động TCM ở các trường THCS thành phố Rạch Giá Tỉnh Kiên Giang theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay”(2016). Từ việc đi sâu nghiên cứu cơ sở lý luận và phân tích thực trạng công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS thành phố Rạch Giá Tỉnh Kiên Giang theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay, tác giả đã đề xuất 5 biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý TCM ở các trường THCS thành phố Rạch Giá Tỉnh Kiên Giang theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

Tác giả Lê Anh Đồng có bài viết “Biện pháp quản lý tổ chuyên môn ở trường THCS Sơn Trà – Đà Nẵng” (Đà Nẵng-2021), trên cơ sở phân tích thực trạng công tác quản lý hoạt động TCM ở các trường THCS trên địa bàn quận Sơn Trà, tác giả đã nêu ra những thuận lợi, khó khăn trong công tác quản lí hoạt động TCM ở các trường THCS trên địa bàn quận Sơn Trà, từ đó đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý TCM ở các trường THCS trên địa bàn quận Sơn Trà.

Như vậy, Trong các công trình nghiên cứu trên, các tác giả đã đánh giá thực trạng quản lý hoạt động TCM ở các trường THCS, chỉ ra những hạn chế của quản lý hoạt động TCM ở các trường THCS tại địa phương, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động TCM ở các trường THCS, góp phần nâng cao chất lượng dạy học nói chung và dạy học trong nhà trường THCS ở địa phương nói riêng. Tuy nhiên, ở mỗi địa phương lại có những điều kiện tự nhiên, điều kiện KT-XH khác nhau, nên nội dung các biện pháp quản lý hoạt động TCM trường THCS ở các địa phương khác nhau cũng có những sắc thái khác nhau. Ở thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương, việc quản lý hoạt động TCM ở các trường THCS được Hiệu trưởng và các CBQL các nhà trường THCS rất quan tâm, tuy nhiên những vấn đề mang tính lý luận và thực tiễn về quản lý hoạt động TCM trong nhà trường THCS chỉ mới tồn tại như những kinh nghiệm, những phát hiện được thể hiện trong các sáng kiến kinh nghiệm hoặc báo cáo tổng kết mà chưa có một đề tài nào nghiên cứu một cách tổng thể, toàn diện. Vì vậy việc lựa chọn nghiên cứu “Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường THCS thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương” là hết sức cần thiết, nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của bậc THCS cũng như góp phần phát triển sự nghiệp giáo dục của địa phương phù hợp với xu thế phát triển và yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

1.2. Một số khái niệm liên quan đến đề tài: Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

1.2.1. Quản lý.

Từ khi xã hội loài người được hình thành, hoạt động tổ chức, quản lý đã được quan tâm. Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự phân công lao động nhằm đạt được hiệu quả cao hơn. Đó là hoạt động giúp cho người đứng đầu tổ chức phối hợp sự nỗ lực của các thành viên trong nhóm, trong cộng đồng nhằm đạt được mục tiêu đề ra.

K.Marx đã viết: “Bất cứ lao động xã hội hay cộng đồng trực tiếp nào được thực hiện ở qui mô tương đối lớn đều cần đến một chừng mực nhất định của sự quản lý. Quản lý là sự xác lập sự tương hợp giữa các công việc cá thể và hoàn thành những chức năng chung xuất hiện trong sự vận động đối với các bộ phận riêng lẻ của nó”.[29]

Trong nghiên cứu khoa học, có rất nhiều quan niệm về quản lý theo những cách tiếp cận khác nhau. Chính vì sự đa dạng về cách tiếp cận, dẫn đến sự phong phú về quan niệm. Sau đây là một số khái niệm thường gặp:

Khi nói đến quản lý, K.Marx ví hoạt động này như là công việc của người nhạc trưởng, ông viết: “Một nghệ sĩ vĩ cầm thì tự điều khiển mình, còn dàn nhạc thì cần nhạc trưởng”.[29]

Theo từ điển giáo dục học, quản lý là hoạt động tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức.

Theo Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể của những người lao động (nói chung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến”. [33]

Theo Đặng Quốc Bảo: Công tác quản lý lãnh đạo một tổ chức xét cho cùng là thực hiện hai quá trình liên hệ chặt chẽ với nhau: Quản và Lý. Quá trình “Quản” gồm sự coi sóc, giữ gìn, duy trì hệ ở trạng thái ổn định, quá trình “Lý” gồm việc sửa sang sắp xếp, đổi mới đưa vào thế “phát triển”.[4]

Qua các khái niệm trên về quản lý, chúng ta có thể quan niệm về quản lý như sau: Quản lý là những tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đảm bảo sự vận động, phát triển của hệ thống phù hợp với qui luật khách quan, trong đó sử dụng và khai thác có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội để đạt được mục tiêu đã xác định theo ý chí của chủ thể quản lý.

Như vậy, rõ ràng “Quản lý không chỉ là một khoa học mà còn là nghệ thuật” và “Hoạt động quản lý vừa có tính chất khách quan, vừa có tính chất chủ quan, vừa có tính chất pháp luật nhà nước, vừa có tính chất xã hội rộng rãi …chúng là những mặt đối lập trong một thể thống nhất”. [22]

Quản lý có hai chức năng cơ bản: duy trì và phát triển. Để đảm bảo được hai chức năng này, hoạt động quản lý phải bao gồm 4 chức năng cụ thể:

• Lập kế hoạch.
• Tổ chức thực hiện kế hoạch.
• Chỉ đạo điều hành thực hiện kế hoạch.
• Kiểm tra, đánh giá.

1.2.2. Quản lý giáo dục. Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

(Nghĩa rộng) Quản lý giáo dục là thực hiện việc quản lý trong lĩnh vực giáo dục. Ngày nay lĩnh vực giáo dục mở rộng nhiều hơn so với trước, do chỗ mở rộng đối tượng giáo dục từ thế hệ trẻ sang người lớn và toàn xã hội.Tuy nhiên, giáo dục thế hệ trẻ vẫn là bộ phận nòng cốt của lĩnh vực giáo dục cho toàn xã hội.

(Nghĩa hẹp) Quản lý giáo dục chủ yếu là quản lý giáo dục thế hệ trẻ, giáo dục nhà trường, giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Quản lý giáo dục gồm hai mặt lớn là quản lý nhà nước về giáo dục, quản lý nhà trường và các cơ sở giáo dục khác. Quản lý giáo dục là việc thực hiện và giám sát những chính sách giáo dục đào tạo trên cấp độ quốc gia, vùng, địa phương và cơ sở.

Quản lý giáo dục còn là một ngành, một bộ phận khoa học có tính chất liên ngành nhằm vận dụng những khoa học quản lý sao cho phù hợp với nhu cầu và đặc điểm của hệ thống giáo dục.

• Trong quá trình nghiên cứu về lĩnh vực quản lý giáo dục có nhiều khái niệm như sau:

Theo Trần Kiểm: “Quản lý giáo dục là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và hướng đích của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau nhằm mục đích đảm bảo cho sự hình thành nhân cách thế hệ trẻ trên cơ sở nhận thức và vận dụng những qui luật chung của xã hội cũng như các qui luật của quản lý giáo dục, của sự phát triển tâm lý và thể lực của trẻ em”. [22]

Theo Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, phù hợp qui luật của chủ thể quản lý (hệ giáo dục) nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất”. [33]

Những khái niệm trên tuy có diễn đạt khác nhau nhưng quản lý giáo dục được hiểu là sự tác động có tổ chức, có định hướng phù hợp với qui luật khách quan của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục ở từng cơ sở và của toàn bộ hệ thống giáo dục đạt tới mục tiêu đã định. Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

Trong quản lý giáo dục chủ thể quản lý chính là bộ máy quản lý các cấp. Đối tượng quản lý chính là nguồn nhân lực, cơ sở vật chất kỹ thuật và hoạt động thực hiện chức năng của giáo dục đào tạo.

1.2.3. Quản lý trường học.

Quản lý trường học là hoạt động của các cơ quan quản lý nhằm tập hợp vào tổ chức các hoạt động của giáo viên, học sinh các lực lượng giáo dục khác cũng như huy động tối đa các nguồn lực giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường.

Trường học nằm trong hệ thống giáo dục và hệ thống xã hội, đặc điểm thể chế là có sự kết hợp chặt chẽ hữu cơ giữa đặc điểm nhà nước và đặc điểm xã hội. Vì thế trường học luôn có mối quan hệ tác động qua lại với môi trường xã hội. Đặng Quốc Bảo đã viết: “Trường học là một thiết chế xã hội trong đó diễn ra quá trình đào tạo giáo dục với hoạt động tương tác của hai nhân tố “Thầy–Trò”. “Trường học là bộ phận của cộng đồng và trong guồng máy của hệ thống giáo dục quốc dân , nó là đơn vị cơ sở”. [4]

Căn cứ nhiệm vụ và quyền hạn của nhà trường được qui định trong mục 2 điều 58, chương III của Luật Giáo dục nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 thì quản lý trường học trước hết là quản lý dạy và học, quản lý các hoạt động bên trong của nhà trường, đồng thời phải bao gồm việc quản lý các quan hệ giữa nhà trường và xã hội bên ngoài.

Theo Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và đối với từng học sinh”. [16]

Quản lý trường học về bản chất là quản lý con người. Trong nhà trường, hệ bị quản lý là tập thể giáo viên và tập thể học sinh, hệ quản lý là lãnh đạo nhà trường (hiệu trưởng). Có thể nói rằng: quản lý nhà trường chủ yếu là tác động đến tập thể giáo viên để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ trong quá trình giáo dục học sinh theo mục tiêu đào tạo.

1.2.4. Tổ chuyên môn. Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

Theo thông tư số 12/2019/TT-BGD&ĐT ngày 28 tháng 3 năm 2019 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về việc ban hành Điều lệ trường trung học cơ sở,trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học (gọi tắt là Điều lệ trường trung học),quy định ở Điều 16 :“ Hiệu trưởng, các Phó Hiệu trưởng, giáo viên, viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, cán bộ làm công tác tư vấn cho học sinh của trường trung học được tổ chức thành tổ chuyên môn theo môn học,nhóm môn học hoặc nhóm các hoạt động ở từng cấp học THCS, THPT. Mỗi tổ chuyên môn có tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu sự quản lý chỉ đạo của Hiệu trưởng, do Hiệu trưởng bổ nhiệm trên cơ sở giới thiệu của tổ chuyên môn và giao nhiệm vụ vào đầu năm học” [6]

• Như vậy theo qui định của Điều lệ có thể hiểu:

Tổ chuyên môn là một bộ phận của nhà trường, gồm một nhóm giáo viên (từ 3 người trở lên) cùng giảng dạy về một môn học hay một nhóm môn học hay một nhóm viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, tư vấn học đường…được tổ chức lại để cùng nhau thực hiện các nhiệm vụ theo qui định tại khoản 2 điều 6 của Điều lệ nhà trường.

• Mỗi TCM có tổ trưởng và từ 1-2 tổ phó do hiệu trưởng bổ nhiệm vào đầu năm học.

Trong trường trung học thường có 2 loại tổ chuyên môn phổ biến: Tổ đơn môn và tổ liên môn. Đối với những trường THPT có qui mô lớn thì có tổ đơn môn (tổ Toán, tổ Lý, tổ Văn,…), những trường có qui mô nhỏ và ở cấp THCS thường có tổ liên môn (tổ khoa học tự nhiên, tổ khoa học xã hội, hay tổ Toán-Lý, tổ Hóa-Sinh, tổ Văn-Sử…).Nhiều khi trong một trường cũng có cả hai loại TCM này. Đối với tổ liên môn, trong sinh hoạt chuyên môn đôi khi lại được tách thành các nhóm chuyên môn để sinh hoạt theo điều kiện thực tế và yêu cầu triển khai nhiệm vụ.[8]

Như vậy tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành của trường THCS, THPT. Các tổ, nhóm chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức đoàn thể trong thực hiện các nhiệm vụ của tổ và các nhiệm vụ khác của chiến lược phát triển nhà trường để đưa nhà trường đạt được các mục tiêu đã đề ra.

1.2.5. Quản lý hoạt động tổ chuyên môn.

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn là những tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý (hiệu trưởng) đến đối tượng quản lý (tổ chuyên môn) nhằm đảm bảo cho hoạt động của tổ chuyên môn đi vào nề nếp đạt hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tế của trường, trong đó sử dụng và khai thác có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội để nâng cao chất lượng giảng dạy-giáo dục trong nhà trường theo ý chí của chủ thể quản lý (hiệu trưởng).

Quản lý hoạt động TCM gồm các nội dung: Xây dựng kế hoạch hoạt động của TCM; Tổ chức thực hiện kế hoạch của TCM; Chỉ đạo hoạt động của TCM; Kiểm tra, đánh giá hoạt động TCM.

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn chủ yếu là tác động đến tổ trưởng chuyên môn và tập thể giáo viên trong tổ chuyên môn để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ trong quá trình giáo dục học sinh theo mục tiêu đào tạo.

Trong trường THCS, dạy học-giáo dục là hoạt động trung tâm của nhà trường. Mọi hoạt động đa dạng và phức tạp trong nhà trường đều hướng vào tiêu điểm này. Vì vậy quản lý hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng thực chất là quản lý quá trình dạy học-giáo dục trong nhà trường.

1.3. Lý luận về hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

1.3.1. Vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chuyên môn và tổ trưởng chuyên môn trong trường THCS

• Vai trò của tổ chuyên môn trong trường THCS

TCM có vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ vô cùng quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục trong trường THCS theo quy định của Luật giáo dục.

Trong nhà trường THCS, TCM là một bộ phận cấu thành của trường THCS. Các tổ, nhóm chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức đoàn thể trong thực hiện các nhiệm vụ của tổ và các nhiệm vụ khác của chiến lược phát triển nhà trường để đưa nhà trường đạt được các mục tiêu đã đề ra.

TCM là nơi triển khai toàn bộ các hoạt động giáo dục chung của nhà trường đến học sinh các lớp, tổ chức thực hiện toàn bộ chương trình học theo nội dung và phương pháp đã được hướng dẫn theo biên chế năm học đã quy định.

TCM là đầu mối quản lý mà Hiệu trưởng nhất thiết phải tập trung dựa vào đó để quản lý nhà trường trên nhiều phương diện, nhưng cơ bản nhất là hoạt động giáo dục, dạy học và hoạt động sư phạm của giáo viên.

Đặc biệt, TCM là nơi tập hợp, đoàn kết, tìm hiểu nắm vững tâm tư, tình cảm và những khó khăn trong đời sống của các giáo viên trong tổ, kịp thời động viên, giúp đỡ giáo viên trong tổ hoàn thành tốt nhiệm vụ của người giáo viên trong trường trung học.

• Nhiệm vụ của tổ chuyên môn

Điều 16 của Điều lệ Trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học (Ban hành kèm theo Thông tư số: 12/2019/TT-BGDĐT ngày 28/3 /2019 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) quy định về nhiệm vụ tổ chuyên môn như sau: Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

1. Xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy học, phân phối chương trình và các hoạt động giáo dục khác của nhà trường.
2. Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học và các quy định khác hiện hành;
3. Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó;
4. Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên.

Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần và có thể họp đột xuất theo yêu cầu công việc hay khi Hiệu trưởng yêu cầu.

TCM có chức năng quản lý giáo viên trong tổ: thực hiện tốt kế hoạch giảng dạy và giáo dục một cách đồng bộ đó là chức năng chuyên môn nghiệp vụ. Để làm tròn chức năng này, tổ trưởng chuyên môn cần phối hợp với tổ trưởng Công đoàn để chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho giáo viên trong tổ, ổn định tư tưởng cho Đoàn viên và động viên thi đua dạy tốt.

TCM là bộ phận trong cơ cấu bộ máy nhà trường vì vậy hoạt động của tổ không thể tách rời các hoạt động chung của nhà trường. TCM có nhiệm vụ phải chăm lo về nhiều mặt, chủ yếu là việc dạy tốt học tốt theo đúng nội dung, phương pháp và các quy chế chuyên môn, các nề nếp, phong cách thầy và trò, các điều kiện về cơ sở vật chất và trang thiết bị cần thiết để dạy tốt và học tốt.

Trong nhà trường THCS, TCM còn là bộ máy của chính quyền nhà trường, không những quản lý giáo viên về chuyên môn nghiệp vụ, kế hoạch giảng dạy, chất lượng giáo dục mà còn quản lý hiệu quả đào tạo, được thể hiện trong hoạt động nhà trường và phạm vi ngoài nhà trường, nó biểu hiện ở số lượng lẫn chất lượng học sinh trong phạm vi tổ chuyên môn phụ trách.

• Nhiệm vụ của tổ trưởng chuyên môn

Người tổ trưởng TCM có nhiệm vụ thực hiện các nội dung ở điều 16 của Điều lệ trường Trung học. Trong đó nhấn mạnh đến các nhiệm vụ trọng tâm:

Quản lý giảng dạy của GV

• Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần tháng, học kì và cả năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và các hoạt động khác theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ GD&ĐT và kế hoạch năm học của nhà trường.
• Xây dựng kế hoạch cụ thể về việc dạy chuyên đề, dạy học tự chọn, dạy ôn thi tốt nghiệp, dạy bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo HS yếu kém. Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.
• Xây dựng kế hoạch cụ thể về sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học đúng, đủ theo các tiết trong phân phối chương trình.
• Hướng dẫn xây dựng và quản lý việc thực hiện kế hoạch cá nhân, soạn giảng của tổ viên
• Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ, GV mới tuyển dụng.
• Điều hành hoạt động của tổ (tổ chức các cuộc họp tổ theo định kì quy định về hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và các hoạt động giáo dục khác; lưu trữ hồ sơ của tổ; thực hiện báo cáo cho Hiệu trưởng theo quy định.
• Quản lý, kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của GV (thực hiện hồ sơ chuyên môn; soạn giảng theo kế hoạch dạy học và phân phối chương trình, chuẩn kiến thức kĩ năng; ra đề kiểm tra, thực hiện việc cho điểm theo quy định; kế hoạch dự giờ của các thành viên trong tổ…).
• Dự giờ GV trong tổ theo quy định (4 tiết/GV/năm học).
• Các hoạt động khác (đánh giá, xếp loại GV; đề xuất khen thưởng, kỉ luật giáo viên… Việc này đòi hỏi tổ trưởng TCM phải nắm thật rõ về tổ viên của mình, về ưu điểm hạn chế trong việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy được phân công).

Quản lý học tập của học sinh

• Nắm được kết quả học tập của HS thuộc bộ môn quản lý để có biện pháp nâng cao chất lượng dạy học, giáo dục.
• Đề xuất, xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động nội, ngoại khóa cho học sinh để thực hiện mục tiêu giáo dục.
• Quản lý cơ sở vật chất của TCM và các hoạt động khác (theo sự phân công của Hiệu trưởng).

Nhiệm vụ của tổ trưởng TCM rất đa dạng, phong phú nhiều công việc, không ít những khó khăn. Các loại công việc là sự kết hợp chuyên môn với công tác quản lý. Tổ trưởng vừa có trách nhiệm với các thành viên trong tổ, vừa có trách nhiệm trước lãnh đạo trường.

Quyền hạn của tổ trưởng chuyên môn

• Quyền quản lý, điều hành các hoạt động của tổ: lập kế hoạch, phân công nhiệm vụ, triệu tập, hội ý, họp tổ.
• Quyền quyết định các nội dung sinh hoạt tổ trên cơ sở các kế hoạch.
• Quyền theo dõi, đôn đốc, nhắc nhở, động viên và kiểm tra thực hiện các nhiệm vụ của các thành viên trong tổ, giúp Hiệu trưởng có cơ sở đánh giá giáo viên một cách chính xác.
• Quyền được tham dự các cuộc họp, hội nghị chuyên môn có liên quan đến chương trình của các môn của tổ khi cấp trên tổ chức.
• Quyền được ưu tiên bồi dưỡng về chuyên môn do Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT tổ chức, được hưởng các chế độ chính sách về mặt vật chất và tinh thần theo các văn bản pháp luật hiện hành.
• Quyền tư vấn, đề xuất với Hiệu trưởng những vấn đề về chuyên môn. Đề nghị Hiệu trưởng tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho việc dạy – học của các môn học mà tổ phụ trách.
• Quyền tham gia vào hội đồng thi đua khen thưởng của nhà trường, là một trong những thành viên chính thức của hội đồng. Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

Như vậy, cần xác định rõ vị trí, nhiệm vụ, vai trò và quyền hạn của TTCM để góp phần cho hoạt động TCM có chất lượng và hiệu quả. Chất lượng và hiệu quả hoạt động của TCM phụ thuộc rất lớn vào phẩm chất, năng lực và tính năng động của người TTCM.

Tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở có vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ rất quan trọng đối với chất lượng, hiệu quả của quá trình dạy và học. Để thực hiện thành công những vấn đề đó đều phải thông qua hoạt động thực tiễn của người tổ trưởng và các thành viên trong TCM. Do vậy, người tổ trưởng cần phải nhận thức sâu sắc, đúng đắn, có tinh thần trách nhiệm cao, có đầy đủ phẩm chất và năng lực và biết quản lý tổ một cách khoa học.

1.3.2. Nội dung hoạt động của tổ chuyên môn ở trường Trung học cơ sở

Căn cứ vào vai trò, chức năng, nhiệm vụ của tổ chuyên môn quy định trong Điều lệ nhà trường, hoạt động của TCM trong năm học gồm những hoạt động chính sau:

• Xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động chung của tổ trong năm học

Để nâng cao hoạt động dạy học, đáp ứng yêu cầu và mục tiêu giáo dục và đào tạo, tổ trưởng chuyên môn phải bàn bạc, thống nhất để xây dựng kế hoạch hoạt động chuyên môn của tổ. Trong nhà trường mỗi tổ chuyên môn có đặc thù riêng, để phát huy sức mạnh của tổ chuyên môn trong việc nâng cao chất lượng dạy-học, đòi hỏi TCM phải xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ trong năm học phải phù hợp với sự chỉ đạo của nhà trường và tình hình thực tế của tổ nhằm phát huy hết năng lực của các thành viên trong tổ.

• Hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch hoạt động cá nhân của giáo viên trong tổ

Giáo viên phải dựa vào kế hoạch hoạt động trong năm của tổ để xây dựng kế hoạch chuyên môn của cá nhân. Tổ trưởng quản lý kế hoạch cá nhân của giáo viên theo kế hoạch dạy học, phân phối chương trình và các quy định của Bộ GDĐT.

Tổ chuyên môn nắm được việc thực hiện chương trình của giáo viên, thường xuyên theo dõi thông qua hồ sơ chuyên môn, dự giờ để từ những thông tin thu thập được, kịp thời có kế hoạch điều chỉnh chương trình phù hợp với thực tiễn. Quản lý hồ sơ chuyên nôm của giáo viên là phương tiện phản ánh công tác hoạt động chuyên môn và năng lực sư phạm của giáo viên, giúp tổ chuyên môn nắm được tình hình giảng dạy của giáo viên trong tổ.

• Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

Công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ, giáo viên mới tuyển dụng được tổ chuyên môn tiến hành qua các hoạt động chính sau:

Hoạt động dự giờ và góp ý rút kinh nghiệm giờ dạy trong tổ: Tổ chuyên môn thường xuyên dự giờ trên lớp, sau đó trao đổi thống nhất mục đích yêu cầu từng bài dạy đối với những kiến thức cơ bản cần khắc sâu cho học sinh; dùng phương pháp nào, sử dụng đồ dùng dạy học nào, cách tổ chức lớp như thế nào để giúp học sinh lĩnh hội kiến thức mới nhanh nhất, hiệu quả nhất. Tổ trưởng chuyên môn cần quan tâm giúp đỡ những giáo viên mới ra trường, những giáo viên còn hạn chế về năng lực chuyên môn, phương pháp giảng dạy.

Hoạt động học tập và sinh hoạt chuyên môn thường xuyên của tổ: Hàng tháng tập trung giải quyết một số nội dung chuyên môn mới có tác dụng nâng cao chất lượng dạy – học trong tổ nhằm đạt mục tiêu đề ra của tổ cũng như của nhà trường.

Hoạt động chuyên đề của tổ: Tổ chuyên môn cần có kế hoạch trong việc phát triển giáo viên cốt cán, nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho các thành viên trong tổ thông qua việc tổ chức các buổi thao giảng, hội thảo các chuyên đề đổi mới, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho các thành viên trong tổ.

• Đánh giá và xếp loại giáo viên trong tổ

Việc đánh giá và xếp loại giáo viên trong tổ được tổ chuyên môn tiến hành trên cơ sở đánh giá chất lượng dạy học và giáo dục của từng giáo viên trong tổ. Thông qua kết quả khảo sát thực trạng việc dạy-học giúp cho tổ chuyên môn điều chỉnh kế hoạch, giáo viên, học sinh điều chỉnh trong dạy và học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Tổ chuyên môn thống nhất trong tổ về các hình thức và biện pháp khảo sát chất lượng học sinh về các mặt giáo dục toàn diện: Nề nếp, hành vi đạo đức, nếp sống văn minh, kiến thức, kỹ năng các môn học…Việc khảo sát này cần kết hợp với những quy định trong quy chế chuyên môn về đánh giá cho điểm kiểm tra thường xuyên hay định kỳ cần phải thực hiện đồng bộ ở các khối lớp nhằm đánh giá so sánh chất lượng học học sinh các khối lớp, đây là cơ sở để đánh giá thi đua cuối học kỳ, cuối năm học của từng giáo viên trong tổ. Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

Tổ chuyên môn thường xuyên kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên. Việc kiểm tra được tiến hành theo định kỳ, đột xuất viêc thực hiện chương trình, dự giờ, hồ sơ chuyên môn. Sau khi kiểm tra phải đánh giá, rút kinh nghiệm và nêu những giáo viên làm tốt lên làm mẫu cho các giáo viên khác thực hiện theo. Kết quả kiểm tra về hoạt động dạy học và giáo dục của giáo viên là cơ sở để đánh giá và xếp loại giáo viên trong tổ theo học kỳ, năm học.

• Thực hiện nề nếp sinh hoạt , họp theo quy định

Tổ chuyên môn sinh hoạt theo quy định của nhà trường 2 lần/1 tháng.

Trong các kỳ họp tổ chuyên môn, nội dung sinh hoạt chuyên môn phải đảm bảo chuyên sâu vào chuyên môn như: thao giảng, đổi mới phương pháp dạy học, thống nhất về nội dung, chương trình, phương pháp, cách sử dụng đồ dùng dạy học cho từng bộ môn. Tìm các biện pháp giảng dạy tối ưu nhất để nâng cao chất lượng giáo dục học sinh đối với tất cả các môn của các khối lớp, đặc biệt là thực hiện nội dung chương trình sách giáo khoa mới.

Hoạt động của tổ chuyên môn có hiệu quả, chắc chắn rằng trong mỗi hoạt động giáo dục sẽ kết hợp thực hiện thành công nhiều mặt như: thực hiện dân chủ hóa trong mọi hoạt động của nhà trường, thực hiện tốt cuộc vận động của Công đoàn ngành: “Dân chủ- Kỉ cương-Tình thương-Trách nhiệm” kết hợp với các bộ phận trong nhà trường sẽ tạo nên một sức mạnh tổng hợp để đổi mới nhiều nội dung hoạt động phong phú nhằm phục vụ cho việc nâng cao chất lượng giảng dạy, giáo dục trong nhà trường. Mỗi tổ chuyên môn ở nhà trường có đặc thù riêng. Trong tổ chuyên môn, giáo viên có nhiều lứa tuổi khác nhau, trình độ, năng lực chuyên môn của mỗi giáo viên cũng không như nhau, chất lượng hoạt động của mỗi tổ chuyên môn cũng không đều nhau (nội dung, hình thức tổ chức hoạt động chuyên môn …). Do đó, hoạt động của mỗi tổ sẽ không đồng đều và thống nhất nhau cho nên hiệu trưởng các trường cần quản lý tốt và đề ra các hình thức, nội dung hoạt động cho phù hợp với điều kiện thực tiễn từng tổ.

1.4. Định hướng đổi mới giáo dục với hoạt động tổ chuyên môn Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

1.4.1. Định hướng đổi mới giáo dục phổ thông

Đã từ lâu, Đảng ta đã luôn coi trọng giáo dục và đào tạo. Đặc biệt từ Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII đến Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, XII cũng như Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2021. Đảng ta đã khẳng định: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội”[2]. Để thực hiện tốt các Chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Nghị quyết 29 – NQ/TW đặt ra mục tiêu giáo dục nhằm tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo. Đặc biệt đối với giáo dục phổ thông “Tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh. Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời. Hoàn thành việc xây dựng chương trình giáo dục phổ thông giai đoạn sau năm 2023. Bảo đảm cho HS có trình độ THCS (hết lớp 9) có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng sau trung học phổ thông phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng. Nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục” [2].

Để thực hiện tốt quan điểm của Đảng, mỗi bậc học, mỗi nhà trường cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất và năng lực của người học. Cụ thể:

Cần đổi mới chương trình và nội dung giáo dục theo hướng tinh giảm, hiện đại, thiết thực, phù hợp với lứa tuổi, trình độ và ngành nghề; tăng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Chú trọng giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống, tri thức pháp luật và ý thức công dân. Tập trung vào những giá trị cơ bản của văn hóa, truyền thống và đạo lý dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, giá trị cốt lõi và nhân văn của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Tăng cường giáo dục thể chất, kiến thức quốc phòng, an ninh và hướng nghiệp. Dạy ngoại ngữ và tin học theo hướng chuẩn hóa, thiết thực, bảo đảm năng lực sử dụng của người học. Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

Các trường tạo điều kiện cho các tổ/nhóm chuyên môn, giáo viên được chủ động lựa chọn nội dung, xây dựng các chủ đề dạy học trong mỗi nôm học và các chủ đề tích hợp, liên môn, đồng thời xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với các chủ đề theo hình thức, phương pháp và kỹ thuật dạy học tích hợp.

Đa dạng nội dung, tài liệu học tập, đáp ứng yêu cầu của các bậc học, các chương trình giáo dục, đào tạo và nhu cầu học tập suốt đời của mọi người. Xây dựng và chuẩn hóa nội dung giáo dục phổ thông theo hướng hiện đại, tinh gọn, bảo đảm chất lượng, tích hợp cao ở các lớp học dưới và phân hóa dần ở các lớp học trên; giảm số môn bắt buộc; tăng môn học, chủ đề và hoạt động giáo dục tự chọn. Biên soạn sách giáo khoa, tài liệu hỗ trợ dạy và học phù hợp với đối tượng học, chú ý đến học sinh dân tộc thiểu số và học sinh khuyết tật.

Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của học sinh theo tinh thần công văn số 3535/BGDĐT-GDTrH ngày 27/5/2021 của Bộ GDĐT về áp dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” và các phương pháp dạy học tích cực khác; công văn 1828/SGDĐT ngày 08/11/2021 của SGDĐT về việc hướng dẫn một số nội dung đổi mới phương pháp dạy học trong các trường THCS,THPT; Công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH ngày 08/10/2022.

Việc vận dụng các kỹ thuật và phương pháp dạy học tích cực nhằm tạo điều kiện cho học sinh hoạt động, tương tác lẫn nhau và tương tác với giáo viên, giúp cho kiến thức và kỹ năng các em chiếm lĩnh bền vững, khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc. Tập trung cách dạy học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực. Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học. Các nhà trường cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học.

Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi, KTĐG và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm trung thực, khách quan. Việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo cần từng bước theo tiêu chí tiên tiến được xã hội và cộng đồng giáo dục thế giới tin cậy và công nhận. Phối hợp sử dụng kết quả đánh giá trong quá trình học với đánh giá cuối kỳ, cuối năm học; đánh giá của người dạy với tự đánh giá của người học; đánh giá của nhà trường với đánh giá của gia đình và của xã hội. Đổi mới phương thức thi và công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông theo hướng giảm áp lực và tốn kém cho xã hội mà vẫn đảm bảo độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực học sinh, làm cơ sở cho việc tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học.

Trước yêu cầu đổi mới của ngành GD&ĐT nói chung, của giáo dục phổ thông nói riêng, đội ngũ CBQL, nhà giáo cần nhận thức rõ tầm quan trọng và trách nhiệm trong công tác quản lý các hoạt động nói chung và hoạt động dạy học nói riêng. Mô hình giáo dục “hàn lâm kinh viện” đào tạo con người thụ động, chạy theo bằng cấp, chú trọng việc truyền thụ những kiến thức lý thuyết xa rời thực tiễn không còn thích hợp với những yêu cầu mới của xã hội và thị trường lao động. Giáo dục cần đổi mới để đáp ứng được những yêu cầu của sự phát triển kinh tế xã hội và thị trường lao động.

Thực hiện nghiêm túc việc xây dựng đề thi, kiểm tra theo ma trận. Đề kiểm tra bao gồm các câu hỏi, bài tập (tự luận hoặc/ và trắc nghiệm) theo bốn mức độ yêu cầu: nhận biết, thông hiểu, vận dụng, vận dụng cao.

1.4.2. Định hướng đổi mới sinh hoạt của TCM trong trường trung học cơ sở Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

TCM trong trường THCS là đơn vị cơ sở trực tiếp nhất đối với các hoạt động của GV, là nền tảng để tổ chức và triển khai thực hiện các hoạt động chuyên môn một cách cụ thể và hiệu quả. TCM có vai trò quan trọng trong quá trình thực hiện đổi mới PPDH và KTĐG, là “trung tâm” bồi dưỡng GV nhằm giúp GV nâng cao năng lực chuyên môn nói chung và thực hiện tốt việc đổi mới PPDH và KTĐG nói riêng. Đồng thời, TCM là nơi quản lý trực tiếp bồi dưỡng GV về nhận thức, chuyên môn nghiệp vụ; phát hiện ra những điểm mạnh, điểm yếu, thuận lợi và khó khăn của từng GV trong quá trình giảng dạy và giáo dục. Là một bộ phận chủ yếu, giữ vai trò quyết định trong công tác bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho GV. Chỉ có ở TCM, GV mới có điều kiện trực tiếp và thuận lợi nhất để rèn luyện và từng bước nâng cao trình độ tay nghề của mình. Bởi vì, sinh hoạt TCM có tính tổ chức, chủ động và mang tính tập thể cao.

Sinh hoạt TCM là nơi thực hiện các hoạt động chia sẻ đồng nghiệp về chuyên môn, là môi trường tốt nhất cho những GV còn hạn chế về năng lực và chưa có kinh nghiệm trong giảng dạy, nhất là GV tập sự có dịp để trao đổi, học tập kinh nghiệm, nâng cao trình độ tay nghề. Tuy nhiên, hiện nay ở nhà trường THCS, hoạt động của TCM thông thường là xây dựng kế hoạch, quy định chế độ sinh hoạt, ký duyệt giáo án và sổ kế hoạch giảng dạy, tổ chức dự giờ, thao giảng, tổ chức hội thảo, hội thi giáo viên dạy giỏi, tiến hành các hoạt động kiểm tra… nên chưa phát huy được hiệu quả của TCM.

• Để hoạt động của TCM phát huy được hiệu quả cần phải đổi mới phương pháp hoạt động của TCM.

Một là thay đổi nhận thức về sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn: Nội dung sinh hoạt TCM chủ yếu được thực hiện theo kiểu cũ là đánh giá công tác chuyên môn trong thời gian qua, triển khai công tác trong thời gian tới, thảo luận một số vấn đề theo yêu cầu của nhà trường như dự thảo kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học, hướng dẫn thi đua… Ngoài các nội dung trên, sinh hoạt chuyên môn cần phải thay đổi và đi vào chiều sâu như: Coi trọng bồi dưỡng cho giáo viên về kĩ năng dự giờ, đánh giá giờ dạy; Dành thời gian nhiều hơn cho việc phân tích, đánh giá và rút kinh nghiệm các giờ dạy đã được GV trong tổ, nhóm chuyên môn dự giờ. Tổ trưởng TCM cần phân công GV theo chu kỳ vòng (2 giáo viên/tháng) soạn giảng một bài dạy cụ thể; tổ chức cho GV nghiên cứu, góp ý trong kỳ họp tiếp theo; chọn lớp – tiết – thứ – tuần hợp lý, không bị trùng giờ dạy của GV khác để tổ chức giảng dạy thể nghiệm và dự giờ. Đến kỳ họp sau, tổ chức thảo luận, suy ngẫm và chia sẻ ý kiến về bài dạy.

Hai là, phát huy vai trò của các giáo viên đầu đàn: Mỗi TCM đều có giáo viên đầu đàn. Bộ phận giáo viên này là đầu tàu, dẫn dắt tổ chuyên môn thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn nói chung, đổi mới PPDH – KTĐG và nâng cao trình độ chuyên môn của giáo viên nói riêng. Đó là những GV đã được công nhận là GV dạy giỏi cấp tỉnh, là tổ trưởng TCM giảng dạy nhiều năm và có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy. Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

Ba là, phát triển dần TCM theo tinh thần là “Tổ chức biết học hỏi”. Thực trạng sinh hoạt ở các TCM hiện này cho thấy tính đồng thuận và tập thể chưa cao, phần lớn hoạt động của GV trong quá trình tham gia sinh hoạt TCM là thiên về mục đích cá nhân nhiều hơn việc học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn của đồng nghiệp trong TCM. Phát huy tinh thần TCM là “Tổ chức biết học hỏi” sẽ tạo ra môi trường thuận lợi để giáo viên trao đổi ý kiến, hỗ trợ và giúp đỡ lẫn nhau, từng bước hoàn thiện về kĩ năng, kĩ thuật dạy học, giải quyết những vấn đề khó trong soạn giảng và giảng dạy trên lớp.

Có nhiều nhân tố để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ GV, thực hiện sâu rộng, triệt để và có hiệu quả việc đổi mới PPDH – KTĐG, trong đó, đổi mới hoạt động TCM là nhân tố quyết định hàng đầu. Đây là công việc khó khăn đòi hỏi các tổ trưởng TCM và GV phải tạo sự chuyển biến về nhận thức và hành động, nâng cao tinh thần cộng tác, giúp đỡ, cầu thị, cầu tiến, phải biết chia sẻ từ cái đơn giản đến cái khó, phức tạp để cùng nhau tiến bộ trong từng tiết dạy và trong quá trình giảng dạy. Có như thế, TCM mới thực sự là môi trường tốt nhất để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho GV và góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của nhà trường.

1.5. Lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

1.5.1. Nhiệm vụ của hiệu trưởng trường THCS

Khoảng 1, điều 54 Luật giáo dục 2013 (sửa đổi, bổ sung 2017) ghi rõ: “Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận với nhiệm kỳ 5 năm” [34].

Thông tư số 12/2019/QĐ-BGD&ĐT ngày 28/3/2019 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT [4,tr11] về việc ban hành Điều lệ trường trung học, quy định ở Điều 18:

1. Mỗi trường trung học có Hiệu trưởng và một số Phó Hiệu trưởng. Nhiệm kỳ của Hiệu trưởng là 5 năm, thời gian đảm nhận chức vụ Hiệu trưởng không quá 2 nhiệm kỳ ở một trường trung học.
2. Hiệu trưởng phải có các tiêu chuẩn sau: Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.
3. Về trình độ đào tạo và thời gian công tác: phải đạt trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo theo quy định của Luật Giáo dục đối với cấp học, đạt trình độ chuẩn được đào tạo ở cấp học cao nhất đối với trường phổ thông có nhiều cấp học và đã dạy học ít nhất 5 năm (hoặc 4 năm đối với miền núi, hải đảo, vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn) ở cấp học đó;
4. Hiệu trưởng phải đạt tiêu chuẩn quy định tại Chuẩn hiệu trưởng trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học.

Cũng trong Điều lệ trường trung học, Điều 19 quy định: Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng.

1. Xây dựng, tổ chức bộ máy nhà trường;
2. Thực hiện các quyết nghị của Hội đồng trường được quy định tại khoản 3 Điều 20 của Điều lệ này;
3. Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch nhiệm vụ năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;
4. Thành lập các TCM, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó; đề xuất các thành viên của Hội đồng trường trình cấp có thẩm quyền quyết định;
5. Quản lý giáo viên, nhân viên; quản lý chuyên môn; phân công công tác, kiểm tra, đánh giá xếp loại giáo viên, nhân viên; thực hiện công tác khen thưởng, kỉ luật đối với giáo viên, nhân viên; thực hiện việc tuyển dụng giáo viên, nhân viên; ký hợp đồng lao động; tiếp nhận, điều động GV, nhân viên theo quy định của Nhà nước;
6. Quản lý học sinh và các hoạt động của HS do nhà trường tổ chức; xét duyệt kết quả đánh giá, xếp loại học sinh, ký xác nhận học bạ, ký xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh tiểu học (nếu có) của trường phổ thông có nhiều cấp học và quyết định khen thưởng, kỷ luật học sinh;
7. Quản lý tài chính, tài sản của nhà trường;
8. Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với giáo viên, nhân viên, học sinh; tổ chức thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường; thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục của nhà trường;
9. Chỉ đạo thực hiện các phong trào thi đua, các cuộc vận động của ngành; thực hiện công khai đối với nhà trường;
10. k) Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật.

Như vậy, hiệu trưởng là thủ trưởng của cơ sở giáo dục, có trách nhiệm và quyền hạn cao nhất trong lĩnh vực quản lý Nhà nước về giáo dục, chịu trách nhiệm về những quyết định của mình trong quá trình lãnh đạo nhà trường thực hiện các nhiệm vụ và có trách nhiệm biến chương trình, kế hoạch của cấp trên thành chương trình, kế hoạch cụ thể của nhà trường. Từ đó xác định các biện pháp những bước đi cụ thể phù hợp với đặc điểm tình hình và điều kiện của đơn vị. Đối với tổ chuyên môn, hiệu trưởng quản lý, chỉ đạo gián tiếp thông qua tổ trưởng và vẫn có quyền quyết định cao nhất trong việc điều chỉnh hoạt động TCM.

1.5.2. Nội dung quản lý hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng trường trung học cơ sở

Dựa vào khái niệm về quản lý hoạt động TCM và xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ của TCM trước yêu cầu đổi mới giáo dục, chúng tôi đưa ra định nghĩa quản lý hoạt động TCM như sau: Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

Quản lý hoạt động TCM là quá trình tác động của Hiệu trưởng đến TCM và GV, giúp GV hợp tác với nhau nhằm tìm ra các giải pháp cải tiến quá trình dạy học để tạo điều kiện tốt nhất phát triển các phẩm chất, năng lực của người học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Quản lý hoạt động TCM trường THCS bao gồm các nội dung:

• Quản lý việc tổ chuyên môn xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động chung của tổ

Kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn là một việc không thể thiếu đối với tổ chuyên môn. Kế hoạch được lập căn cứ vào các văn bản chỉ đạo của cấp trên, điều kiện của nhà trường, vào khả năng, năng lực của giáo viên và học sinh. Kế hoạch của tổ chuyên môn là chương trình hành động cụ thể, thể hiện rõ định mức, sự lượng hóa các nhiệm vụ được giao và hệ thống biện pháp.

Trên cơ sở phương hướng nhiệm vụ năm học của ngành, tình hình thực tế của trường, hiệu trưởng hướng dẫn tổ chuyên môn xác định mục tiêu và nhiệm vụ, đề ra các giải pháp rõ ràng, hợp lý, giúp họ xác định các điều kiện để đạt được những mục tiêu đề ra. Để chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn, người hiệu trưởng cần thực hiện các biện pháp sau:

Triển khai các văn bản, chỉ thị, yêu cầu của ngành đến giáo viên, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng tổ chuyên môn.

Hướng dẫn các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch và duyệt kế hoạch của tổ.

Tất cả kế hoạch của các tổ chuyên môn đều được thống nhất với nội dung kế hoạch của nhà trường, đảm bảo sự phối hợp cao giữa các bộ phận, để cùng thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của nhà trường. Các kế hoạch xây dựng của tổ chuyên môn đều phải được hiệu trưởng hay phó hiệu trưởng phê duyệt trước khi thực hiện.

• Quản lý việc tổ chuyên môn hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của giáo viên trong tổ

Thông qua tổ trưởng chuyên môn, hiệu trưởng hướng dẫn và quản lý quy trình giáo viên xây dựng kế hoạch , giúp họ xác định các mục tiêu và các biện pháp để đạt được các mục tiêu đã đề ra.

• Kế hoạch cá nhân được xây dựng phải dựa trên các cơ sở sau:

Các văn bản chỉ đạo thực hiên nhiệm vụ năm học, hướng dẫn giảng dạy bộ môn, các chỉ tiêu được giao, trình độ năng lực học tập của học sinh, điều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho dạy học của trường, của tổ.

Xác định được phương hướng nhiệm vụ, mục tiêu, chỉ tiêu phấn đấu về các mặt hoạt động như giảng dạy lý thuyết, tổ chức thí nghiệm thực hành, bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu; giáo dục đạo đức, truyền thống, lịch sử địa phương. Chỉ tiêu phấn đấu về các tỉ lệ lên lớp thẳng, tốt nghiệp, tuyển sinh lớp 10, hạnh kiểm giỏi –khá, thi học sinh giỏi các cấp…

Các biện pháp thực hiện nhằm nâng cao trình độ tay nghề, chất lượng giảng dạy, giáo dục đạo đức , giáo dục kỹ năng và công tác phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường,

Điều kiện đảm bảo thực hiện kế hoạch là sách giáo khoa, tài liệu, trang thiết bị phục vụ cho giảng dạy bộ môn, kinh phí phục vụ cho các hoạt động dạy- học bộ môn. Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

• Quản lý việc tổ chuyên môn bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ

Hoạt động chủ yếu của trường học là công tác dạy và học. Đối tượng tác động trực tiếp đến kết quả công tác dạy và học chính là giáo viên và học sinh, Sản phẩm của nhà trường là chất lượng học tập của học sinh, do đó muốn sản phẩm tốt đầu tiên cần làm là nâng cao chất lượng đội ngũ làm ra sản phẩm đó hay chính là nâng cao chất lượng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên. Để nâng cao chất lượng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên thì tổ chuyên môn là nơi thực hiện điều này tốt nhất.

Hiệu trưởng quản lý việc tổ chuyên môn thực hiện công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho tổ viên trong tổ bao gồm các hoạt động sau:

Quản lý hoạt động dự giờ, thao giảng của tổ chuyên môn: Tổ chuyên môn có kế hoạch dự giờ, thao giảng từng tháng, từng học kỳ và hồ sơ dự giờ của giáo viên trong tổ. Hiệu trưởng có thể quản lý hoạt động dự giờ ,thao giảng của tổ chuyên môn thông qua việc kiểm tra kế hoạch và hồ sơ dự giờ này.

Quản lý hoạt động học tập và sinh hoạt chuyên môn thường xuyên của tổ chuyên môn: Sinh hoạt tổ chuyên môn mà đạt hiệu quả tốt đòi hỏi tổ trưởng chuyên môn phải xây dựng kế hoạch sinh hoạt tổ chuyên môn, cần gương mẫu, đi đầu, biết quan tâm động viên các thành viên và định hướng cho giáo viên trong tổ xây dựng kế hoạch cá nhân và cách tổ chức thực hiện kế hoạch có hiệu quả.

Quản lý hoạt động tổ chức chuyên đề của tổ chuyên môn: Tổ chức các chuyên đề trong tổ, tập huấn cho giáo viên về phương pháp giảng dạy, lên các tiết thao giảng…Ngoài các chuyên đề về chuyên môn, tổ chuyên môn cần làm rõ hơn các vấn đề về nghiệp vụ sư phạm như cách thức đánh giá một giờ dạy, phương pháp trình bày một bài khó, bài mới , thực hành, kĩ năng quản lý hồ sơ sổ sách, cách ứng dụng công nghệ thông tin, triển khai viết và nghiệm thu sáng kiến kinh nghiệm, khoa học sư phạm ứng dụng…

• Quản lý việc tổ chuyên môn đánh giá và xếp loại giáo viên trong tổ

Kiểm tra đánh giá có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển của nhà trường, có kiểm tra, có đánh giá mới nắm bắt được thực trạng để từ đó có kế hoạch, biện pháp bổ sung, nhằm điều chỉnh hoặc phát huy ở các quyết định quản lý tiếp theo.

Việc kiểm tra đánh giá cần được tiến hành thường xuyên bằng hình thức kiểm tra định kỳ và kiểm tra đột xuất. Các quan điểm khi đánh giá giáo viên; Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

Phải đánh giá hiệu quả trên cơ sở chuẩn hành vi và năng lực (hiện tại Bộ giáo dục và đào tạo đã ban hành chuẩn nghề nghiệp giáo viên các cấp học).

Đa dạng hóa các nguồn thông tin phản hồi, chẳn hạn thông qua kiểm tra, dự giờ thăm lớp, hồ sơ sổ sách, sử dụng thiết bị dạy học, xử lý số liệu về chất lượng bộ môn, quan sát , nắm thông tin từ học sinh, phụ huynh, đồng nghiệp,…

Phải chú trọng mục tiêu phát triển chuyên môn, nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp.

Mục đích kiểm tra nhằm giúp nhau phát huy ưu điểm, khắc phục nhược điểm, tuyệt đối không lấy sự kiểm tra để xử lý mang tính hành chính vì như vậy dễ làm cho người được kiểm tra có cảm giác lo lắng, sợ sệt dẫn đến làm việc kiểu chống đối hay chiếu lệ. Kiểm tra là để rút kinh nghiệm giúp nhau cùng tiến bộ, hoàn thành nhiệm vụ và nâng cao chất lượng giảng dạy.

Cuối mỗi học kỳ và năm học, tổ chuyên môn đánh giá và đề xuất xếp loại tổ viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên, trình lên hiệu trưởng để ra quyết định đánh giá và xếp loại chính thức.

• Quản lý việc tổ chuyên môn thực hiện nề nếp sinh hoạt, họp theo quy định

Chỉ đạo thực hiện quy chế của tổ chuyên môn bao gồm: nề nếp sinh hoạt, họp theo quy định… của tổ chuyên môn là một trong những nội dung quan trọng trong quá trình quản lý giáo dục. Mọi hoạt động của tổ chuyên môn phải được thực hiện theo các quy định của ngành. Quy chế chuyên môn là hệ thống các văn bản pháp quy, các thông tư , hướng dẫn, mang tính chuẩn mực và bắt buộc có tác dụng chỉ đạo cho các hoạt động giảng dạy và giáo dục. Các văn bản đó được coi là hành lang pháp lý để người quản lý dựa vào đó mà tiến hành các công việc của mình, từ đó cụ thể hóa để xây dụng các nội quy chung của nhà trường và của tổ cho phù hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học.

Theo các quy định trong các văn bản của cấp trên, của trường, thông qua tổ trưởng chuyên môn và hồ sơ chuyên môn của các tổ, hiệu trưởng quản lý về số lượng và chất lượng sinh hoạt chuyên môn, các nội dung và hình thức mà các tổ chuyên môn sinh hoạt theo định kỳ, đột xuất trong học kỳ, năm học.

1.5.3. Điều kiện đảm bảo cho quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

• Tăng cường các mối quan hệ trong quản lý hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng

Mối quan hệ quản lý giữa hiệu trưởng và giáo viên phải mang tính cộng đồng, hợp tác cao. Có thể nói hiệu trưởng phải là người biết sử dụng hợp lý thời gian và sức lao động của giáo viên, bình tĩnh có niềm tin với mọi người, không nên kèm cặp và sát sao quá. Trong quan hệ với đồng nghiệp, hiệu trưởng phải có yêu cầu nghiêm túc đối với công tác giảng dạy và đặc biệt là hiệu suất lao động sư phạm của họ.

Hiệu trưởng phải nắm được đặc điểm sư phạm của giáo viên, thấy được sự phức tạp tinh tế, khó khăn của công tác giảng dạy, đồng thời cũng thấy rõ vị trí, vai trò quan trọng của công tác giáo dục trong giai đoạn đất nước hiện nay. Bác Hồ nói “Vấn đề then chốt quyết định chất lượng giáo dục phải là xây dựng đội ngũ đông đảo những người làm công tác giáo dục, yêu nghề yêu trường, hết lòng yêu thương, chăm sóc giáo dục học sinh, không ngừng trau dồi đạo đức, tự bồi dưỡng nâng cao tay nghề để thực hiện, là tấm gương sáng cho học sinh noi theo”.

Hiệu trưởng cần phát huy vai trò của tổ chuyên môn trong việc chỉ đạo hoạt động giảng dạy của giáo viên, dự giờ thống nhất nội dung bài giảng có ý kiến đóng góp, xây dựng chỉ đạo các giáo viên tổ chức tốt thi cử, kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, lựa chọn phân công hợp lý đội ngũ giáo viên giảng dạy, phân cấp quản lý rõ ràng đến các tổ trưởng chuyên môn từ đó mới phát huy được tay nghề của mỗi giáo viên.

Tạo điều kiện cho tổ trưởng chuyên môn được bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn và quản lý. Đồng thời xây dựng quy chế phối hợp giữa tổ chuyên môn với các lực lượng giáo dục khác trong nhà trường.

• Đảm bảo điều kiện cho quản lý hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng

Người hiệu trưởng phải quan tâm đặc biệt đến đời sống, sức khỏe và sự trưởng thành nghề nghiệp của giáo viên, cố gắng đưa ra những nhận xét khen chê kịp thời đối với giáo viên nhằm khuyến khích công tác nhiệt tình của họ.

Xây dựng chế độ, chính sách động viên khuyến khích TTCM, giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ, thống nhất các loại hồ sơ, sổ sách của tổ, của giáo viên.

Để hoạt động TCM được tốt thì hiệu trưởng cần trang bị các phòng bộ môn và tủ đựng hồ sơ từng tổ, trang bị đầy đủ các thiết bị, hoá chất cho phòng thí nghiệm, thực hành. Trang bị các thiết bị trình chiếu và khuyến khích GV ứng dụng CNTT trong dạy học

Trong cơ chế quản lý cần giải quyết hợp lý các đề xuất, kiến nghị từ các tổ chuyên môn, quan tâm đến bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên. Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

Xây dựng bầu không khí tâm lý sư phạm lành mạnh, làm cho mọi người tin tưởng vào sự phát triển của nhà trường để đem hết nhiệt huyết cống hiến cho sự phát triển chung của đơn vị.

1.6. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lí hoạt TCM có ý nghĩa rất quan trọng, bởi vì nó chịu sự tác động của cả yếu tố chủ quan về phía người quản lí lẫn những yếu tố khách quan của các điều kiện xã hội và điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường, có thể kể đến những yếu tố sau:

1.6.1. Các yếu tố bên trong nhà trường

• Nhận thức của Hiệu trưởng về tầm quan trọng của hoạt động tổ chuyên môn

Hoạt động của tổ chuyên môn là yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng đến công tác quản lý của hiệu trưởng. Hoạt động của tổ chuyên môn giúp cho hiệu trưởng đánh giá tiến độ thực hiện chương trình, kế hoạch giáo dục của các tổ chuyên môn và giáo viên, qua đó đánh giá được chất lượng hoạt động của nhà trường, từ đó có kế hoạch chỉnh sửa bổ sung để nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn của nhà trường.

Hiệu trưởng nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng nói trên, hiệu trưởng sẽ đầu tư thời gian và công sức tốt nhất của mình cho quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường.

• Nhận thức của tổ trưởng chuyên môn về tầm quan trọng của hoạt động tổ chuyên môn

Trong trường THCS, Tổ trưởng chuyên môn là những giáo viên có hiểu biết, có phẩm chất chính trị tốt, năng lực chuyên môn vững vàng, khả năng quản lý giỏi; biết huy động , tập hợp lực lượng. Tổ trưởng chuyên môn giúp hiệu trưởng triển khai các văn bản, nội dung kế hoạch hoạt động của nhà trường đến từng giáo viên.

Tổ trưởng chuyên môn cần nhận thức đúng tầm quan trọng của hoạt động tổ chuyên môn: Tổ chuyên môn giữ vị trí rất quan trọng trong việc xây dựng tập thể đoàn kết, là nơi bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ cho giáo viên, đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp, là cơ sở đề nghị khen thưởng, kỷ luật và nâng bậc lương hàng năm đối với giáo viên.

• Nhận thức của giáo viên về tầm quan trọng của hoạt động tổ chuyên môn

Tổ chuyên môn là tập thể gần nhất của giáo viên có tác dụng giúp đỡ, chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao tay nghề, bồi dưỡng chuyên môn. Tổ chuyên môn thực hiện việc trao đổi về chuyên môn. Thông qua hoạt động chuyên môn sẽ xuất hiện nhiều ý tưởng góp phần nâng cao chất lượng dạy -học. Tổ chuyên môn thảo luận, thống nhất định hướng nội dung, phương pháp giảng dạy các bài học, góp ý các tiết dạy dự giờ, thao giảng để đồng nghiệp rút kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Giáo viên nhận thức được các vấn đề nêu trên, giáo viên sẽ tích cực tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn.

• Phẩm chất, năng lực của hiệu trưởng về hoạt động của tổ chuyên môn

Hiệu trưởng trường THCS là người đứng đầu cơ sở giáo dục, là người chịu trách nhiệm quản lý hoạt động của nhà trường và chịu trách nhiệm với cấp trên về công tác quản lý. Hiệu trưởng là người dẫn dắt sứ mệnh cao cả của nhà trường. Để quản lý được nhà trường, người hiệu trưởng cần có những yêu cầu sau;

Yếu tố đầu tiên, quan trọng ảnh hưởng đến quản lý hoạt TCM đó là phẩm chất, năng lực quản lý hoạt động TCM của người Hiệu trưởng. Ngoài ra, uy tín của người hiệu trưởng trong tập thể sư phạm có tác dụng như chất xúc tác thúc đẩy sự phát triển của nhà trường. Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

• Năng lực và trình độ quản lí tổ chuyên môn của tổ trưởng

Không có một nhà lãnh đạo nào am hiểu hết mọi vấn đề trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay. Trong quản lý trường học cũng thế, người hiệu trưởng không thể am hiểu hết mọi nội dung công việc của các TCM. Mọi quyết định quản lý TCM thật sự có cơ sở khoa học khi nó khách quan, toàn diện. Như vậy có nghĩa là vai trò tham mưu giúp việc của các tổ trưởng TCM là vô cùng quan trọng và ngày càng trở thành cấp thiết. Chính vì vậy, năng lực và trình độ quản lí TCM của tổ trưởng TCM là một trong những nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến quản lý hoạt động TCM của hiệu trưởng.

• Trình độ chuyên môn, ý thức trách nhiệm đội ngũ giáo viên

Trình độ chuyên môn, ý thức trách nhiệm đội ngũ GV là một trong những yếu tố quan trọng chi phối kết quả QL hoạt động tổ CM của tổ trưởng TCM và người Hiệu trưởng. Đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ GV là khâu đột phá có ý nghĩa quan trọng góp phần triển khai thắng lợi chiến lược phát triển giáo dục.

1.6.2. Các yếu tố bên ngoài nhà trường

• Cơ chế, chính sách giáo dục của nhà nước

Bao gồm nghị quyết của các đại hội Đảng toàn quốc đã định hướng cho việc đổi mới PPDH; Các văn bản, chỉ thị của ngành GD&ĐT đã được các cấp quản lí cụ thể hoá và hướng dẫn thực hiện. Đó là môi trường pháp lí thuận lợi cho việc đổi mới PPDH ở các trường phổ thông hiện nay.

• Công tác chỉ đạo, quản lý của phòng giáo dục và đào tạo

Phòng Giáo dục và Đào tạo là cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp Quận/huyện có chức năng tham mưu, giúp UBND cấp thị thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo, bao gồm: mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục và đào tạo; tiêu chuẩn nhà giáo và tiêu chuẩn cán bộ quản lý giáo dục; tiêu chuẩn cơ sở vật chất, thiết bị trường học; quy chế thi cử và cấp văn bằng, chứng chỉ; bảo đảm chất lượng giáo dục và đào tạo. Chính vì vậy, công tác chỉ đạo, quản lý chuyên môn của Phòng GD&ĐT ảnh hưởng quan trọng đến hiệu quả quản lý hoạt động TCM.

• Văn hóa nhà trường và địa phương

Gồm trình độ dân trí, phong tục tập quán, truyền thống hiếu học, điều kiện xã hội, điều kiện kinh tế, điều kiện tự nhiên, mối quan hệ giữa các tổ chức trong và ngoài nhà trường; môi trường xã hội và gia đình HS cũng ảnh hưởng không nhỏ đến công tác quản lí TCM.

Tiểu kết chương 1 Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

Quản lý là quá trình tác động có tổ chức, có mục đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức, thông qua công cụ và phương pháp quản lý nhằm làm cho tổ chức đó vận hành thuận lợi và đạt được mục tiêu đã đề ra. Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có ý thức, hợp quy luật của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt mục tiêu giáo dục đã đề ra.

Trong nhà trường, để tổ chuyên môn phát huy được vai trò của mình nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao thì việc quản lý có hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn, quản lý các điều kiện để tổ chuyên môn hoạt động tốt là một trong những công tác trọng tâm và thường xuyên của người Hiệu trưởng và Tổ trưởng chuyên môn.

Qua nghiên cứu cơ sở lý luận chúng ta thấy rằng trong công tác Quản lý trường học thì công tác quản lý các tổ chuyên môn là một trong những nhiệm vụ quan trọng, mặt khác mục đích giáo dục luôn thay đổi nhằm phục vụ sự phát triển của đất nước, do đó công tác quản lý của người hiệu trưởng cũng có sự thay đổi phù hợp với xu thế phát triển của khoa học kỹ thuật hiện đại, chính vì vậy quản lý các tổ chuyên môn của hiệu trưởng trong trường trung học cơ sở là công tác rất quan trọng và phải thường xuyên nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của từng nhà trường.

Kết quả nghiên cứu về quản lý tổ chuyên môn của hiệu trưởng ở các trường THCS cùng với việc ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật hiện đại đã xác lập cơ sở cho việc phân tích, đánh giá thực trạng, tính toán các chỉ số lượng hóa của các biện pháp và xử lý kết quả khảo nghiệm. Đó là nội dung sẽ được giải quyết tiếp tục ở chương 2 và 3 trong luận văn này. Luận văn: Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn các trường THCS.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Thực trạng quản lý tổ chuyên môn ở các trường THCS

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://dichvuvietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: lamluanvan24h@gmail.com