Du Lịch - Khách Sạn, Luận Văn Thạc Sĩ

Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch

Posted on by Dichvuluanvan123

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch hay nhất năm 2024 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài: Quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp du lịch trong tình hình hội nhập hiện nay dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

2.1. Thực trạng hoạt động quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội

2.1.1. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn Hà Nội

Về mặt tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về du lịch, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan quản lý nhà nước về du lịch cấp trung ương, chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn quản lý nhà nước về du lịch trong phạm vi cả nước. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo Sở Du lịch Hà Nội trong công tác quản lý nhà nước về du lịch tại địa bàn, đồng thời phối hợp với ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội trong việc chỉ đạo quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn Hà Nội.

Đối với việc quản lý các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện việc cấp, thu hồi giấy phép kinh doanh lữ hành quốc tế, giấy chứng nhận cơ sở lưu trú du lịch đã được phân loại và xếp hạng với các khách sạn, cơ sở lưu trú đạt tiêu chuẩn từ 3 đến 5 sao; ban hành các văn bản quy phạm pháp luật quy định tiêu chuẩn, định mức kinh tế- kỹ thuật ngành du lịch; thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp có vốn nhà nước thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trên địa bàn Hà Nội theo quy định của pháp luật.

Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội là cơ quan hành chính nhà nước ở cấp địa phương, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương trong đó có việc chỉ đạo, quản lý ngành du lịch thành phố Hà Nội. ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội thực hiện việc quản lý nhà nước về du lịch tại địa phương, có những nhiệm vụ, quyền hạn sau:

  • Căn cứ vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển du lịch đã được phê duyệt, quyết định thành lập các khu du lịch địa phương, tuyến du lịch địa phương, điểm du lịch địa phương và quy định việc quản lý các khu du lịch địa phương, điểm du lịch địa phương.
  • Quản lý tài nguyên du lịch và tài nguyên khác có liên quan đến du lịch theo phân cấp của Chính phủ.
  • Quản lý hoạt động du lịch tại địa phương. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.
  • Kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý các vi phạm pháp luật về du lịch theo thẩm quyền.
  • Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác trong quản lý nhà nước về du lịch theo thẩm quyền.

Sở Du lịch Hà Nội là cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội, được thành lập theo quyết định số 1216/QĐ-UBND ngày 21/06/2010, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn Hà Nội. Sở Du lịch Hà Nội có chức năng tham mưu, giúp ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội thực hiện chức năng quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn Thành phố, quản lý nhà nước các dịch vụ công thuộc lĩnh vực du lịch trong phạm vi quản lý của Sở theo quy định của pháp luật.

Sở Du lịch Hà Nội chịu sự chỉ đạo, quản lý trực tiếp của ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội về tổ chức biên chế và hoạt động, đồng thời chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của Tổng cục Du lịch Việt Nam thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Sở Du lịch Hà Nội có các phòng chức năng khác nhau thực hiện việc quản lý đối với các doanh nghiệp du lịch như Phòng Quản lý Lữ hành & Xúc tiến du lịch thực hiện quản lý nhà nước về các hoạt động lữ hành, hướng dẫn du lịch, vận chuyển khách du lịch, các hoạt động xúc tiến du lịch trên địa bàn Hà Nội. Phòng Quản lý Cơ sở Lưu trú thực hiện việc quản lý nhà nước về hoạt động của các cơ sở lưu trú du lịch và các dịch vụ du lịch khác trên địa bàn Hà Nội. Thanh tra Sở có chức năng thanh tra nhà nước, thanh tra chuyên ngành về du lịch trong phạm vi quản lý nhà nước của Sở Du lịch Hà Nội theo quy định của pháp luật thanh tra, chịu sự quản lý, chỉ đạo trực tiếp của Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội và sự chỉ đạo về nghiệp vụ thanh tra của Thanh tra Tổng cục Du lịch thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Ban Quản lý Dự án quản lý các dự án đầu tư du lịch trên địa bàn Hà Nội…

Sở Du lịch Hà Nội thực hiện việc quy hoạch phát triển du lịch trên địa bàn Hà Nội, lập các kế hoạch phát triển du lịch ngắn hạn và dài hạn, sắp xếp các hệ thống doanh nghiệp du lịch trên địa bàn thành phố, thực hiện việc xúc tiến du lịch trong nước và ngoài nước và đào tạo nguồn nhân lực du lịch, đặc biệt nguồn nhân lực trong các khách sạn cao cấp và hướng dẫn viên ngoại ngữ hiếm. Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với các ban ngành tạo điều kiện cho các doanh nghiệp du lịch phát triển.

Trong việc quản lý các doanh nghiệp du lịch, Sở Du lịch Hà Nội tổ chức thẩm định hồ sơ xin phép cấp kinh doanh lữ hành quốc tế; thẩm định điều kiện kinh doanh lữ hành nội địa; thực hiện cấp và gia hạn thẻ hướng dẫn viên du lịch; thẩm định và quyết định công nhận cơ sở lưu trú du lịch loại đạt tiêu chuẩn tối thiểu và loại đạt tiêu chuẩn xếp hạng 1 sao, 2 sao; cấp chứng chỉ bồi dưỡng ngắn hạn nghề du lịch và cấp, thu hồi các loại thẻ, giấy phép, văn bằng, chứng chỉ thuộc thẩm quyền của Sở Du lịch theo quy định của pháp luật; kiểm tra, quản lý các hoạt động của các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội.

Ngoài ra, quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn Hà Nội còn có sự tham gia của các ban ngành như ngành công an quản lý về trật tự an ninh, việc xuất nhập cảnh của khách du lịch, việc khai báo tạm trú, tạm vắng đối với khách du lịch của các cơ sở lưu trú du lịch; ngành văn hóa quản lý các hoạt động văn hóa trong du lịch, đầu tư các sản phẩm văn hóa phục vụ du lịch bằng nguồn vốn nhà nước; ngành y tế quản lý công tác vệ sinh an toàn thực phẩm; ngành giao thông vận tải có các quy định về vận chuyển hành khách; ngành tài chính quy định về các chính sách thuế đối với các doanh nghiệp du lịch; các ngành điện, nước, bưu chính chính viễn thông quy định các mức giá áp dụng cho các doanh nghiệp du lịch …

Từ cuối năm 2015, Ban chỉ đạo phát triển du lịch của Hà Nội được thành lập bao gồm các cán bộ lãnh đạo đứng đầu các Sở, Ngành của thành phố, nhờ đó đã thực hiện sự phối kết hợp có hiệu quả hơn trên cả ba mặt quản lý, xúc tiến và tháo gỡ khó khăn thúc đẩy phát triển du lịch Hà Nội bền vững. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Kể từ năm 2023, công tác quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn Hà Nội được phân cấp xuống các quận, huyện, phường, xã. Phòng Kinh tế – Kế hoạch hoặc Kinh tế Kế hoạch – Nông nghiệp thuộc ủy ban nhân dân các quận, huyện có chức năng quản lý nhà nước về du lịch tại cơ sở. Tại các phòng này có các cán bộ chuyên quản hoặc kiêm nhiệm kiểm tra các cơ sở lưu trú, nhà nghỉ, công tác vệ sinh an toàn thực phẩm trong các cơ sở kinh doanh ăn uống du lịch, quản lý lực lượng hướng dẫn viên tại điểm, tuyên truyền, phổ biến các chính sách, pháp luật của nhà nước về du lịch tại cơ sở…

Bảng 2.1: Mô hình cơ cấu quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn Hà Nội hiện nay

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ

===>>> Nhận Viết Thuê Luận Văn Thạc Sĩ Ngành Du Lịch

2.1.2. Tổ chức các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội

Tổ chức các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn là một trong những nhiệm vụ quan trọng của công tác quản lý nhà nước về du lịch. Các doanh nghiệp du lịch được phân loại và tổ chức theo mục đích kinh doanh, các ngành nghề kinh doanh chính và theo các thành phần kinh tế. Các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội được tổ chức và có các đặc điểm sau:

Trên địa bàn Hà Nội hiện nay có đủ các doanh nghiệp du lịch thuộc mọi thành phần kinh tế phát triển một cách bình đẳng, bao gồm các doanh nghiệp quốc doanh, liên doanh, ngoài quốc doanh và doanh nghiệp đã cổ phần hóa. Hà Nội cũng tập trung nhiều doanh nghiệp du lịch kinh doanh các ngành nghề khác nhau bao gồm doanh nghiệp kinh doanh lữ hành, doanh nghiệp kinh doanh vận chuyển khách du lịch, doanh nghiệp kinh doanh lưu trú và ăn uống du lịch, doanh nghiệp kinh doanh các dịch vụ du lịch khác…

Về số lượng các doanh nghiệp du lịch:

  • Doanh nghiệp lữ hành:

Đến tháng 3 năm 2023, trên địa bàn Hà Nội có 213 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh lữ hành quốc tế. Trong đó có 33 doanh nghiệp nhà nước, công ty trách nhiệm hữu hạn là 118, công ty cổ phần là 59, công ty liên doanh là 02, công ty tư nhân là 01.

Có 25 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh lữ hành nội địa.Trong đó có 02 doanh nghiệp nhà nước, 07 doanh nghiệp cổ phần,16 công ty trách nhiệm hữu hạn. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Bảng 2.2: Các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn Hà Nội theo thành phần kinh tế tính đến tháng 3 năm 2023

So với năm 2017, trên địa bàn Hà Nội có 320 doanh nghiệp lữ hành, trong đó chỉ có 33 doanh nghiệp có chức năng kinh doanh lữ hành quốc tế thì đến tháng 3 năm 2023, trên địa bàn Hà Nội có 238 doanh nghiệp lữ hành nhưng có tới 213 doanh nghiệp lữ hành quốc tế. Chứng tỏ trong những năm gần đây, các doanh nghiệp lữ hành có chức năng kinh doanh lữ hành quốc tế tại Hà Nội đã tăng nhanh chóng, các doanh nghiệp đăng ký kinh doanh lữ hành nội địa giảm mạnh. So sánh về các thành phần kinh tế của các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn Hà Nội tính đến tháng 3 năm 2023 với năm 2017 cho thấy, năm 2017 chưa có doanh nghiệp lữ hành nào chuyển sang cổ phần hóa, thì năm 2023 số lượng các doanh nghiệp du lịch lữ hành quốc tế và nội địa trên địa bàn Hà Nội chuyển sang loại hình cổ phần hóa tương đối lớn. Điều này thể hiện sự phát triển của các doanh nghiệp lữ hành Hà Nội, khả năng linh hoạt, chuyển đổi và nắm bắt nhanh nhu cầu thị trường trong điều kiện hội nhập hiện nay.

Tính đến hết tháng 9 năm 2023, Hà Nội có khoảng 300 doanh nghiệp kinh doanh lữ hành nội địa, 277 doanh nghiệp có giấy phép kinh doanh lữ hành quốc tế.

  • Cơ sở lưu trú:

Kinh doanh lưu trú là một hoạt động chính trong kinh doanh du lịch tại Hà Nội hiện nay, các doanh nghiệp lưu trú chiếm khoảng 59,44% trong tổng số các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội. Tính đến quớ I/2023, trên địa bàn Hà Nội cú 516 cơ sở lưu trỳ du lịch với 12.894 phòng, trong đú, cú 181 khách sạn đó được xếp hạng với 8.562 phòng. Năm 2022, Hà Nội cú 8 khách sạn 5 sao với 2.361 phòng; 6 khách sạn 4 sao với 1.074 phòng; 20 khách sạn 3 sao với 1.708 phòng; 82 khách sạn 2 sao với 2.407 phòng; 56 khách sạn 1 sao với 909 phòng.

Bảng 2.3: Số lượng khách sạn và phòng trên địa bàn Hà Nội theo hạng năm 2022

  • Doanh nghiệp vận chuyển khách du lịch:

Hiện nay, Hà Nội có khoảng hơn 100 doanh nghiệp và hộ cá thể kinh doanh vận chuyển khách du lịch với hơn 1000 đầu xe ô tô các loại, các phương tiện đường sắt, đường thủy, đường bộ cũng đang được đầu tư. Hà Nội có khoảng gần 30 hãng taxi, có 4 tàu du lịch chạy trên sông Hồng, 4 công ty có 300 xe xích lô du lịch, 5 công ty có toa tàu hỏa du lịch tuyến Hà Nội – Lào Cai.

Về quy mô của các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội:

  • Doanh nghiệp lữ hành: Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Các doanh nghiệp kinh doanh du lịch lữ hành ở Hà Nội chủ yếu là doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, với số vốn điều lệ dưới 5 tỷ đồng và lao động không quá 30 người. Các doanh nghiệp có quy mô lớn hơn và có uy tín tập trung phần lớn ở các doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp cổ phần. Doanh nghiệp trách nhiệm hữu hạn chiếm số lượng lớn nhất, khoảng 56% trong tổng số các doanh nghiệp lữ hành cả nội địa và quốc tế, chủ yếu vẫn là các doanh nghiệp nhỏ, số vốn đầu tư thấp, tuy nhiên ưu điểm của các doanh nghiệp này là năng động. Các doanh nghiệp lữ hành được coi là lớn như Công ty du lịch Việt Nam tại Hà Nội, Tổng công ty du lịch Hà Nội cũng chỉ có quy mô, doanh thu, số lượng khách hàng năm chỉ bằng hoặc nhỉnh hơn đại lý lữ hành hạng ba của Nhật.

Năng lực kinh doanh lữ hành của các doanh nghiệp được phản ánh thông qua tổng số vốn đầu tư, số lượng lao động hàng năm mà doanh nghiệp tập trung cho kinh doanh lữ hành. Vậy chúng ta có thể thấy năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp lữ hành ở Hà Nội còn thấp. Việc khai thác thị trường khách du lịch quốc tế chủ yếu vẫn phụ thuộc vào các công ty gửi khách ở nước ngoài. Các doanh nghiệp lữ hành tại Hà Nội sẽ rất khó cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn nước ngoài khi hội nhập.

  • Cơ sở lưu trú:

Tính đến qúy I/2023, trên địa bàn Hà Nội cú 516 cơ sở lưu trú du lịch với 12.894 phòng. Như vậy, tính trung bình cứ 1 cơ sở lưu trú thì có 25 phòng. Đây là mức tỷ lệ trung bình. Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chiếm số lượng cơ sở lưu trú thấp, chiếm 15% cơ sở lưu trú đã được xếp hạng trên địa bàn Hà Nội, chỉ bằng 21,43% so với doanh nghiệp nhà nước và 6,63% so với công ty tư nhân, nhưng lại có số phòng và số giường lớn – bằng 98,01% số phòng, 107,47% số giường so với công ty tư nhân; bằng 103,92% số phòng, 81,75% số giường so với doanh nghiệp nhà nước. Điều này chứng tỏ quy mô cơ sở lưu trú của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài khá lớn. Các công ty tư nhân chiếm số lượng đông nhưng có quy mô về cơ sở lưu trú nhỏ, thường là các khách sạn mini, có số lượng phòng từ 10 đến 40.

Tất cả các cơ sở doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn Hà Nội đều đã được xếp hạng, trong khi các cơ sở lưu trú nhà nước có khoảng 40%  cơ sở lưu trú được xếp hạng, công ty tư nhân có khoảng 20% cơ sở lưu trú được xếp hạng. Như vậy, các cơ sở lưu trú của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Hà Nội không chỉ có quy mô lớn mà còn có cơ sở hạ tầng tốt hơn các cơ sở lưu trú của doanh nghiệp nhà nước và tư nhân. Trong đó, khách sạn Sofitel Metropol Hà Nội được nhận danh hiệu khách sạn dành cho thương gia tốt nhất Hà Nội năm 2023 do bạn đọc tạp chí Business Traverller Asia Pacific bình chọn dựa trên các tiêu chí như địa điểm, tiện nghi trong phòng, trình độ công nghệ, chất lượng phục vụ cũng như đồ ăn uống.

Nhìn vào bảng số lượng khách sạn và phòng trên địa bàn Hà Nội theo hạng năm 2022 ở trên, chúng ta thấy các khách sạn từ 3 đến 5 sao của Hà Nội còn chiếm tỷ lệ thấp, khoảng 23% tổng số khách sạn đã được xếp hạng từ 1 đến 5 sao trên địa bàn Hà Nội. Trong khi đó nhu cầu của khách du lịch đối với các khách sạn cao cấp tại Hà Nội trong giai đoạn hiện nay tương đối lớn. Số phòng khách sạn từ năm 2016 đến 2022 gia tăng chậm so với số lượng khách đến Hà Nội. Từ năm 2016 đến 2022 số phòng chỉ tăng từ 9.207 lờn 12.425 (tăng 35%), trong khi số khách tăng từ 500.000 đến 1.200.000 lượt (tăng 60%). Theo Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Hà Nội giai đoạn 2013-2016 và Báo cáo tổng hợp bổ sung điều chỉnh quy hoạch tổng thể phát triển du lịch giai đoạn 2018-2010, để đún được 2 triệu khách quốc tế và 10 triệu khách nội địa vào năm 2010, thành phố sẽ cần khoảng 26.000 phòng từ 3 sao trở lờn. Như vậy, từ nay đến năm 2010, mỗi năm Hà Nội cần xây thêm khoảng 4.000 phòng khách sạn từ 3 sao trở lờn. Đây là một bài toán lớn và khó khăn cho ngành du lịch Hà Nội.

Doanh nghiệp kinh doanh vận chuyển khách du lịch: chủ yếu là các công ty nhỏ, tính trung bình mỗi công ty kinh doanh dịch vụ vận chuyển khách du lịch trên địa bàn Hà Nội có khoảng 100 đầu xe ô tô. Công ty trách nhiệm hữu hạn và hộ cá thể chiếm phần lớn trong tổng số doanh nghiệp kinh doanh vận chuyển khách du lịch tại Hà Nội.

Về lao động của các doanh nghiệp du lịch ở Hà Nội: Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Trình độ học vấn của lao động trong các doanh nghiệp du lịch tại Hà Nội khá cao, 66% tốt nghiệp đại học ở các lĩnh vực chuyên môn khác nhau. Trong đó có khoảng 13% có trình độ đại học chuyên ngành về du lịch được đào tạo cơ bản, 31% tốt nghiệp đại học ngoại ngữ tiếng Anh, 21% tốt nghiệp đại học các ngành khác. Nhân lực du lịch trong các doanh nghiệp ở Hà Nội tuy được đánh giá cao hơn các tỉnh thành khác song vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu về ngoại ngữ và khả năng thực hành.

Việc sử dụng lao động có trình độ chuyên môn về du lịch trong các doanh nghiệp còn xem nhẹ, chủ yếu quan tâm đến trình độ ngoại ngữ và hình thức của người lao động.

  • Lao động trong các doanh nghiệp lữ hành tại Hà Nội:

Theo thống kê từ 20 công ty lữ hành hàng đầu tại Hà Nội về trình độ nhân sự thì đại học có 52%; cao đẳng 12%; trung học chuyên nghiệp 9% thuộc chuyên ngành du lịch và 27% không có chuyên môn liên quan đến du lịch (con số này có bao gồm cả các nhân viên như kế toán, thủ quỹ, bảo vệ…). Như vậy, so với các công ty lữ hành nội địa hay các đơn vị cung cấp dịch vụ khác như vận chuyển, nhà hàng, khách sạn, khu vui chơi giải trí thì nhân viên trong các công ty lữ hành  tại Hà Nội có trình độ đại học thuộc chuyên ngành du lịch chiếm tỷ lệ cao. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Về hướng dẫn viên: về số lượng, theo thống kê của Sở Du lịch Hà Nội, tính đến tháng 9 năm 2023, Hà Nội có 1.264 hướng dẫn viên được cấp thẻ. Tuy nhiên, trong số này thì phần lớn là hướng dẫn viên nội địa, một số có khả năng sử dụng tiếng Anh, một số ít sử dụng tiếng Trung Quốc và tiếng Pháp. Với các thị trường với ngôn ngữ khác thì lượng hướng dẫn viên còn rất thiếu. Ví dụ, đối với thị trường khách Hàn Quốc năm 2022 có 143.910 lượt khách đến Hà Nội, có nghĩa là trung bình mỗi ngày Hà Nội đón khoảng 400 lượt  khách Hàn Quốc. Nhưng cho đến nay theo thống kê của Sở Du lịch Hà Nội thì mới có 11 người được cấp thẻ hướng dẫn viên tiếng Hàn. Như vậy, trung bình mỗi ngày 01 hướng dẫn viên phải làm việc với khoảng 36 khách du lịch Hàn Quốc. Con số này là không thích hợp, đặc biệt là khách Hàn Quốc thường đi theo đoàn nhỏ khoảng 15 người. Cơ bản có thể ước lượng rằng, hướng dẫn viên cho thị trường khách du lịch sử dụng tiếng Hàn hiện mới đáp ứng được 30% nhu cầu.

Như vậy, xét tổng thể thì số lượng hướng dẫn viên của Hà Nội có thể đáp ứng, nhưng sự phân chia theo từng thị trường là chưa hợp lý. Sự bất cập đó đã thể hiện qua việc các công ty du lịch Hà Nội đã sử dụng cả các hướng dẫn viên chưa được cấp thẻ và hạn chế về trình độ.

Về chất lượng của hướng dẫn viên tại các doanh nghiệp lữ hành Hà Nội: số lượng hướng dẫn viên thiếu trong một thời gian có thể đào tạo đủ vì theo quy định thì chỉ cần công dân Việt Nam đã có bằng đại học và qua lớp đào tạo ngắn hạn về hướng dẫn viên du lịch khoá từ 3 đến 6 tháng là có thể được cấp thẻ hướng dẫn, nhưng một vấn đề khác đặt ra là trình độ của hướng dẫn viên.

Theo kết quả phân tích từ số liệu thống kê của Sở Du lịch Hà Nội năm 2022 thì số lượng hướng dẫn viên có trình độ đại học chuyên ngành Du lịch, Khách sạn Du lịch hay Địa lý-Du lịch, Văn hoá-Du lịch chiếm 32,78%; hướng dẫn viên có trình độ đại học không thuộc chuyên ngành du lịch chiếm 60,95%; hướng dẫn viên có trình độ cao đẳng, trung học chuyên nghiệp chiếm 6,27%. Như vậy, số hướng dẫn viên không được đào tạo chuyên ngành du lịch nhiều gần gấp đôi hướng dẫn viên được đào tạo cơ bản về du lịch. Lý giải cho hiện tượng này một phần xuất phát từ đào tạo chuyên ngành trong các trường đại học không đảm bảo được yêu cầu của kiến thức chuyên môn và kỹ năng ngoại ngữ. Nhiều khoa Du lịch hay Khách sạn-du lịch tập trung vào đào tạo chuyên môn và trong quá trình đó thì ngoại ngữ cũng chỉ được coi như một trong 50 đến 60 môn học khác của 4-5 năm đại học. Chính điều này làm cho các sinh viên du lịch có thể có kiến thức tốt về chuyên môn nhưng đa phần lại kém về ngoại ngữ. Con số 60,95% số lượng hướng dẫn viên không được đào tạo từ chuyên ngành du lịch thì phần lớn được đào tạo từ các chuyên ngành ngoại ngữ. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Đội ngũ hướng dẫn viên cũng chưa đáp ứng được các yêu cầu của nghề nghiệp, đặc biệt các kỹ năng giao tiếp và tất cả các doanh nghiệp lữ hành đều bỏ qua dịch vụ sau khi kết thúc chương trình du lịch. Khách du lịch quốc tế đánh giá các kỹ năng giao tiếp, khả năng lập kế hoạch, kỹ năng quản lý đoàn khách và khả năng truyền đạt thông tin của hướng dẫn viên du lịch ở Hà Nội chưa cao, đặc biệt là việc sử dụng phương pháp phân tích so sánh khi thuyết minh và thể hiện các quan điểm đánh giá khác nhau trước một vấn đề. Khách du lịch nội địa cũng có những đánh giá tương tự đối với các kỹ năng chuyên môn và nghiệp vụ của hướng dẫn viên, đặc biệt là các kiến thức sâu rộng về tự nhiên, xã hội, kinh tế được đánh giá là thấp.

  • Lao động trong các cơ sở lưu trú tại Hà Nội:

Lao động trong các cơ sở lưu trú tại Hà Nội chiếm số lượng đông, khoảng 68,22% tổng số lao động trong ngành du lịch của Hà Nội. Các khách sạn cao cấp của Hà Nội có quy trình tuyển chọn nhân viên khá kỹ lưỡng cả về số lượng và năng lực chuyên môn. Ví dụ, đối với lễ tân khách sạn 5 sao thì buộc phải thông thạo 2 ngoại ngữ trở lên. Chú trọng đến vấn đề tuyển dụng giúp hệ thống các khách sạn từ 3 sao trở lên tại Hà Nội có được đội ngũ nhân viên phục vụ tương đối tốt.

  • Lao động trong các doanh nghiệp du lịch khác trên địa bàn Hà Nội:

Lao động trong các doanh nghiệp du lịch khác trên địa bàn Hà Nội bao gồm lao động trong các nhà hàng, quán bar, khu vui chơi giải trí, các công ty vận chuyển du lịch… Lao động thuộc nhóm này có trình độ không cao bằng lao động trong lĩnh vực lữ hành, khách sạn, số lượng lao động trong các doanh nghiệp này được đào tạo bài bản chiếm 19,35%; đào tạo ngắn hạn 48,76% và chưa qua đào tạo 31,89%. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Về hiệu quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp du lịch Hà Nội:

Nếu xột qua doanh thu của ngành du lịch Hà Nội trong những năm gần đây cú thể thấy hiệu quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp Hà Nội tương đối tốt. Doanh thu du lịch bao gồm tất cả các khoản thu do khách du lịch chi trả như doanh thu từ phục vụ lưu trú, ăn uống, lữ hành, vận chuyển khách du lịch, bán hàng lưu niệm… Được đánh giá là một ngành kinh doanh khá hấp dẫn và đem lại hiệu quả kinh tế- xã hội cao, những năm qua ngành du lịch Hà Nội đã có sự phát triển mạnh mẽ cả về quy mô lẫn chất lượng dịch vụ. Theo số liệu thống kê của Sở Du lịch Hà Nội, năm 2022 doanh thu từ du lịch đạt 9.600 tỷ đồng, tăng hơn hai lần so với năm 2019 (đạt 4.452 tỷ đồng). Con số trên cho thấy doanh thu hàng năm tăng trưởng tốt và không phụ thuộc vào một số thị trường lớn. Ví dụ, năm 2021 khách Trung Quốc vào Hà Nội giảm mạnh (21%) nhưng doanh thu từ du lịch vẫn tăng gần gấp đôi so với năm 2020. Đặc biệt, trong 6 tháng đầu năm 2023, doanh thu du lịch Hà Nội đã bằng 83% (8000 tỷ đồng) của cả năm 2022. Như vậy, có thể thấy du lịch là ngành có tốc độ tăng doanh thu cao so với các ngành kinh tế khác của Hà Nội.

Thu nhập từ du lịch Hà Nội năm 2021 đạt 10.211 tỷ đồng, năm 2022 tăng lên 13.950 tỷ đồng, trong đó doanh thu từ khách sạn, nhà hàng đạt 5.870 tỷ đồng.

Biểu đồ 2.1: Doanh thu từ du lịch Hà Nội qua các năm

Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội còn nhiều hạn chế do các nguyên nhân sau:

Do việc tổ chức các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội còn manh mún, lỏng lẻo, một số ít các công ty thực hiện việc kinh doanh ổn định, chuyên kinh doanh các dịch vụ du lịch, còn lại phần lớn các doanh nghiệp du lịch nhỏ đăng ký kinh doanh tổng hợp nhiều lĩnh vực dịch vụ. Sự liên doanh, liên kết của các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội ở mức độ thấp. Quan hệ giữa các nhà cung cấp- như khách sạn, các cơ sở lưu trú, các doanh nghiệp vận chuyển- với các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành chưa chặt chẽ, chưa thực sự tôn trọng lợi ích của nhau, các hình thức quan hệ chủ yếu là tiêu thụ sản phẩm để hưởng hoa hồng mà không cùng chia sẻ rủi ro.

Đối với các công ty lữ hành, quy trình kinh doanh chương trình du lịch chưa được các doanh nghiệp thực sự coi trọng. Đặc biệt là ở khâu thiết kế, tổ chức bán và sau khi khách tiêu dùng du lịch. Các chương trình du lịch nghèo nàn, thiếu tính sáng tạo, các công ty du lịch chủ yếu sao chép lại của nhau. Bộ phận marketing chưa được đặt đúng vai trò là chiếc cầu nối giữa khách hàng với doanh nghiệp du lịch. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Các cơ sở lưu trú, đặc biệt là các khách sạn lớn, từ đầu năm 2022 đến nay, xuất phát từ tình trạng thiếu phòng khách sạn cao cấp đã đẩy giá phòng lên cao, giá của nhiều khách sạn đã tăng lên 150% thậm chí 200% chỉ trong vòng một năm. Một số công ty lữ hành mặc dù đã ký hợp đồng từ đầu năm với khách sạn nhưng do giá thị trường tăng cao dẫn đến việc hai bên phải ký lại. Trước đây giá chương trình du lịch thấp là một lợi thế của du lịch Hà Nội thì nay lợi thế đó đang dần mất đi. Các dịch vụ về ăn uống, vui chơi giải trí, vận chuyển… phần lớn thay đổi không đáng kể mà chủ yếu là do giá khách sạn tăng đã đẩy giá tour trọn gói tăng lên. So sánh với một số thành phố trong khu vực như Côn Minh, Thẩm Quyến, Bangkok, Pattaya, Kuala Lumpur thì giá phòng của Hà Nội hiện cao hơn khoảng 20% ở các khách sạn từ 3 sao trở lên. Tình trạng giá phòng tăng nhanh khiến các công ty lữ hành gặp nhiều khó khăn trong kinh doanh. Vì trước đây các khách sạn thường để 60% tổng số phòng cho công ty du lịch  thì nay do cầu lớn nên các khách sạn chỉ để khoảng 30% hoặc ít hơn cho du lịch còn lại là bán lẻ để thu lợi nhuận cao. 

Về số lượng khách du lịch đến Hà Nội:

Lượng khách quốc tế đến Hà Nội không ngừng tăng lên, năm sau cao hơn năm trước, chiếm tỷ lệ từ 30 đến 35 % tổng số khách du lịch quốc tế đến Việt Nam. Theo Sở Du lịch Hà Nội, năm 2022, Hà Nội đón 5,9 triệu du khách tăng 11% so với năm trước, trong đó khách quốc tế đạt 1,1 triệu lượt. Từ tháng 1 đến tháng 9 năm 2023, Hà Nội đón 926.400 lượt khách du lịch quốc tế. Trong đó thị trường khách Trung Quốc chiếm số lượng đông nhất 14% tổng số khách quốc tế đến thành phố. Khách từ thị trường Hàn Quốc là 9,7%, khách Nhật Bản chiếm hơn 9%. Du khách đến từ các thị trường truyền thống khác cũng tăng mạnh như khách úc tăng hơn 40% và khách Pháp tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm trước. Ba tháng cuối năm, Hà Nội dự kiến đón thêm 354.600 lượt khách quốc tế, đạt mục tiêu thu hút 1,2 triệu khách quốc tế trong năm nay. Thành phố cũng đón được 4,3 triệu khách trong nước, tăng 13% so với cùng kỳ năm trước. Thời gian tới, các thị trường khách chính của du lịch Hà Nội tiếp tục ổn định. Lượng khách Trung Quốc có khả năng sẽ tăng trở lại do có đông các đoàn khách đi bằng tàu biển đến nước ta.

Thành ủy Hà Nội giao nhiệm vụ cho ngành du lịch thành phố đến năm 2010 sẽ đón 2 triệu khách quốc tế (Nguồn Sở Du lịch Hà Nội, Chương trình “Phát triển một số ngành dịch vụ trình độ chất lượng cao giai đoạn 2022- 2010”).

Biểu đồ 2.2: Khách quốc tế đến Hà Nội qua các năm

Với những cố gắng nỗ lực của cơ quan quản lý nhà nước về du lịch và các doanh nghiệp lữ hành, lượng khách du lịch nội địa tăng nhanh, các dịch vụ du lịch được mở rộng, có nhiều chương trình mới được mở thêm đáp ứng yêu cầu cao của du khách như open tour (tour du lịch mở), city tour (tour du lịch nội đô), thăm làng nghề, làng cổ… nên doanh thu du lịch và nộp ngân sách cho nhà nước vẫn đạt mức tăng trưởng khá, vững chắc.

2.1.3. Thực trạng hoạt động quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

2.1.3.1. Tình hình thực hiện công tác quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội

Việc quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội được thực hiện theo chức năng nhà nước quản lý thống nhất các hoạt động du lịch trong kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của thành phố, trong quy hoạch phát triển du lịch của Hà Nội và cả nước.

Đã xây dựng, ban hành các văn bản pháp luật về du lịch, kinh doanh du lịch nhằm chuẩn hoá hoạt động kinh doanh du lịch, chuẩn hoá đội ngũ lao động trong các doanh nghiệp du lịch:

Quản lý Nhà nước đối với các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội có những bước tiến bộ đáng kể, điều này được thể hiện thông qua việc triển khai, xây dựng, ban hành các văn bản liên quan đến hoạt động kinh doanh du lịch của Tổng cục Du lịch thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lich. Các văn bản quản lý này đã góp phần không nhỏ vào việc chuẩn hóa hoạt động kinh doanh du lịch, chuẩn hóa đội ngũ lao động trong các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội.

Đối với các doanh nghiệp lữ hành: Chính phủ ban hành Nghị định số 27/2017/NĐ-CP ngày 05/06/2017 về kinh doanh lữ hành, hướng dẫn du lịch nhằm hướng dẫn việc tổ chức, thực hiện kinh doanh lữ hành và hướng dẫn du lịch của các doanh nghiệp lữ hành. Việc quy định rõ các điều kiện được phép kinh doanh lữ hành quốc tế và kinh doanh lữ hành nội địa đã giúp cho việc thống nhất quản lý được các đầu mối kinh doanh lữ hành, tạo hành lang pháp lý cho các doanh nghiệp lữ hành hoạt động và là cơ sở để kiểm tra, xử lý vi phạm. Theo khoản 3/Điều 46 Luật Du lịch thì người điều hành hoạt động lữ hành quốc tế phải có ít nhất 4 năm hoạt động trong lĩnh vực lữ hành và Khoản 3/Điều 46 thì mỗi công ty lữ hành quốc tế phải có ít nhất 3 hướng dẫn viên được cấp thẻ hướng dẫn viên du lịch quốc tế. Các điều khoản này nếu được thực thi nghiêm túc sẽ góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch, nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn Hà Nội. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Đối với các cơ sở lưu trú du lịch: Chính phủ ban hành Nghị định số 39/2016/NĐ-CP ngày 24/08/2016 về cơ sở lưu trú du lịch nhằm hướng dẫn việc tổ chức, thực hiện kinh doanh lưu trú. Tổng cục Du lịch ban hành các văn bản quy định điều kiện về diện tích buồng ngủ và dịch vụ tối thiểu trong các cơ sở lưu trú du lịch, điều kiện về trang thiết bị, tiện nghi tối thiểu trong các cơ sở lưu trú du lịch, tiêu chuẩn xếp hạng khách sạn, biểu điểm xếp hạng khách sạn nhằm hoàn thiện tiêu chuẩn của các cơ sở lưu trú du lịch, đảm bảo phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế và hiện trạng các cơ sở lưu trú trong tình hình hiện nay.

Đối với các doanh nghiệp kinh doanh vận chuyển khách du lịch: Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành Quy định số 100/QĐ-UBND ngày 06/09/2023 về quản lý hoạt động xích lô du lịch trên địa bàn, Sở du lịch Hà Nội xác nhận xe ô tô vận chuyển khách du lịch chuyển Công an Thành phố Hà Nội cấp giấy phép vào phố cấm…

  • Tổ chức thẩm định, cấp giấy phép kinh doanh du lịch theo đúng quy định của pháp luật:

Chính sách của Chính phủ và Thành phố tạo điều kiện hình thành các doanh nghiệp du lịch mới trên địa bàn thành phố. Việc tổ chức thẩm định, cấp giấy phép kinh doanh du lịch, khu du lịch, điểm du lịch, khách sạn, lữ hành theo đúng quy định của pháp luật, trong đó các doanh nghiệp du lịch được hướng dẫn cụ thể và đầy đủ. Thời gian giải quyết hồ sơ cấp thẻ hướng dẫn viên du lịch là 15 ngày, thẩm định hồ sơ đăng ký kinh doanh lữ hành quốc tế và điều kiện kinh doanh lữ hành nội địa là 10 ngày. Sở Du lịch Hà Nội có bộ phận thường xuyên trả lời công dân (tổ một cửa) các vấn đề liên quan đến pháp luật du lịch, ngoài ra các thủ tục, quy định của pháp luật liên quan đến du lịch cũng được thông tin đầy đủ trên website của Sở Du lịch Hà Nội, trong các hội nghị chuyên đề phổ biến pháp luật du lịch.

  • Thực hiện công tác thanh tra định kỳ và thanh tra, kiểm tra đột xuất đối với doanh nghiệp du lịch theo kế hoạch hàng năm, giải quyết các khiếu nại, tố cáo theo đúng quy định của pháp luật:

Công tác thanh tra của Sở Du lịch Hà Nội tập trung vào thanh tra việc thực hiện các quy định nhà nước trong hoạt động kinh doanh du lịch của các đơn vị, tổ chức, cá nhân hoạt động và kinh doanh du lịch trên địa bàn  và giải quyết các yêu cầu, kiến nghị của khách du lịch, đặc biệt là du khách nước ngoài liên quan đến các vấn đề cung cấp dịch vụ du lịch, chất lượng dịch vụ du lịch của các doanh nghiệp dịch vụ du lịch. Công tác thanh tra được tiến hành theo định kỳ và kiểm tra đột xuất theo kế hoạch hàng năm.

Thời gian qua, Sở Du lịch Hà Nội cũng có nhiều công văn gửi các doanh nghiệp du lịch nhằm điều tiết hoạt động du lịch như: “Công văn gửi các tổ chức, cá nhân có kinh doanh vận chuyển khách du lịch về việc báo cáo số lượng xe vận chuyển khách du lịch”. Trong đó, ngành Công an Thành phố đã làm việc với Sở Du lịch điều tiết số lượng xe phục vụ du lịch được phép hoạt động vào ban ngày (trừ giờ cao điểm) không quá 15% tổng số xe. “Công văn gửi các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành trên địa bàn về việc chấn chỉnh hoạt động kinh doanh lữ hành”, do trong thời gian qua Sở Du lịch nhận được nhiều thông tin từ báo chí và các cơ quan truyền thông phản ánh tình trạng xuống cấp về chất lượng dịch vụ du lịch ở một số doanh nghiệp lữ hành và điểm tham quan du lịch tại địa phương, đặc biệt một số công ty, đại lý lữ hành đã chào bán một số tour chất lượng kém cho khách mua tour lẻ, gây bất bình với khách du lịch và làm xấu hình ảnh của Việt Nam đối với bạn bè quốc tế, trong đó có một số doanh nghiệp kinh doanh lữ hành của Hà Nội. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Trong quá trình thanh tra, kiểm tra, Sở Du lịch Hà Nội đã kiên quyết xử lý các doanh nghiệp vi phạm pháp luật về du lịch. Năm 2023,  qua thanh tra việc thực hiện các quy định của nhà nước trong hoạt động kinh doanh du lịch của 48 cơ sở lưu trú trên địa bàn, Sở Du lịch Hà Nội đã lập biên bản yêu cầu 18 cơ sở lưu trú du lịch không đủ điều kiện kinh doanh khách sạn chuyển sang kinh doanh nhà nghỉ hoặc mô hình kinh doanh khác. Nhiều doanh nghiệp hoạt động kinh doanh du lịch vi phạm hành chính cũng bị xử phạt theo đúng quy định của pháp luật, cụ thể đã xử phạt hành chính đối với 03 doanh nghiệp lữ hành với tổng mức phạt là 08 triệu đồng và 02 cơ sở lưu trú với tổng mức phạt là 04 triệu đồng.

  • Sở du lịch Hà Nội thường xuyên phối hợp với các Sở, Ban, Ngành chức năng khác trong việc quản lý, hỗ trợ các doanh nghiệp du lịch phát triển:

Việc quản lý trật tự, an ninh, an toàn cho khách du lịch trên địa bàn Hà Nội cũng được ngành du lịch và ngành công an phối hợp hoạt động tốt, công tác quản lý khai báo tạm trú, tạm vắng đối với khách du lịch trong các cơ sở lưu trú du lịch tại Hà Nội được làm rất tốt, triển khai xuống địa bàn các quận, huyện, phường, xã của Hà Nội, việc khai báo được thực hiện nhanh chóng bằng việc áp dụng công nghệ thông tin, truyền số liệu hàng ngày của các cơ sở lưu trú đến cơ quan công an phường, xã.

  • Tổ chức nhiều hoạt động xúc tiến du lịch, bồi dưỡng, đào tạo nhân lực, tổ chức cho các doanh nghiệp du lịch khảo sát thị trường… nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp du lịch phát triển:

Thành ủy Hà Nội, ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Sở Du lịch Hà Nội đã tiến hành nhiều hoạt động xúc tiến du lịch trong 9 tháng đầu năm 2023 đã góp phần giới thiệu về sản phẩm du lịch chất lượng cao của các doanh nghiệp phục vụ khách du lịch trong và ngoài nước, luồng khách có mức độ chi trả cao ngày càng tăng do chất lượng dịch vụ được đẩy lên. Sở Du lịch Hà Nội cũng đã kiến nghị Uỷ ban nhân dân thành phố chỉ đạo đẩy mạnh hơn nữa việc quảng bá thương hiệu cho các doanh nghiệp du lịch có dịch vụ trình độ chất lượng cao của thành phố.

Đào tạo lực lượng lao động trong du lịch: Sở Du lịch Hà Nội đã thành lập trung tâm xúc tiến du lịch có nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho lực lượng lao động trong các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn.

Mở rộng xúc tiến thị trường du lịch, đặc biệt thị trường quốc tế như Pháp, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Nam Mỹ…

Tổ chức cho các doanh nghiệp khảo sát thị trường. Trong thời gian qua, Sở Du lịch Hà Nội và Hiệp hội du lịch Hà Nội đã phối hợp tổ chức nhiều chương trình khảo sát tour du lịch tại nhiều nước trên thế giới và khu vực như Argentina, Brazil, thăm, khảo sát các điểm du lịch nổi tiếng trên thế giới và mời các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn tham gia, gặp gỡ và làm việc với các hãng du lịch để mở rộng thiết lập mối quan hệ hợp tác, ký kết hợp đồng.

Tổ chức xúc tiến, quảng bá hình ảnh du lịch Hà Nội và Việt Nam tại các diễn đàn quốc tế.

Đón các đoàn Famtrip: trong khuôn khổ hợp tác với các thành phố thuộc Hội đồng xúc tiến Du lịch Châu á (CPTA) và chiến dịch chào mừng đến với Châu á, Sở Du lịch Hà Nội kết hợp với Đại Sứ quán Việt Nam tại ấn Độ đón đoàn gồm đại diện Sở Du lịch New Delhi, các doanh nghiệp du lịch, hàng không của Thành phố New Delhi sang thăm và làm việc tại Hà Nội 3 ngày từ 7/7- 9/7/2023 và mời các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn tham gia.

Tổ chức các sự kiện nhằm tạo điều kiện phát triển du lịch, thu hút khách du lịch: từ năm 2013 đến nay Hà Nội liên tục tổ chức các sự kiện liên quan đến du lịch. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Tạo mối liên kết giữa các doanh nghiệp du lịch trong toàn quốc và trên thế giới: Hà Nội- Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội với các tỉnh phía Bắc, Hà Nội với Pari, Tô- ky- ô, Bắc Kinh, Nam Ninh…

  • Tuyên truyền, phổ biến pháp luật du lịch đến các doanh nghiệp du lịch:

Các quy định, thông tư hướng dẫn, các chương trình kế hoạch liên quan đến hoạt động du lịch và kinh doanh du lịch đều được Sở Du lịch Hà Nội thông báo kịp thời đến các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn thành phố như việc gia hạn và cấp thẻ hướng dẫn viên du lịch, việc áp dụng Luật Du lịch, các quy định về Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép kinh doanh lữ hành quốc tế và nội địa, các thông báo về tình hình chính trị, kinh tế, xã hội có liên quan hoặc tác động đến hoạt động du lịch….

Sở du lịch Hà Nội cũng đã xây dựng trang thông tin điện tử, cung cấp các thông tin trong lĩnh vực quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn thành phố, phổ biến các quy định, các mẫu hồ sơ đề nghị cấp giấy phép kinh doanh lữ hành quốc tế và nội địa.

Tuyên truyền phổ biến pháp luật du lịch đến các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động du lịch và giáo dục cộng đồng về du lịch trong nhân dân. Hiện nay nhận thức về du lịch trong nhân dân đã được nâng cao.

  • Các công tác khác:

Thành ủy, Hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội rất quan tâm đến phát triển du lịch. Giai đoạn 2022 – 2010, Thành ủy Hà Nội đã triển khai chương trình “Phát triển một số ngành dịch vụ chất lượng cao giai đoạn 2022- 2010”, trong đó giao nhiệm vụ cho ngành du lịch Hà Nội xây dựng thêm các khách sạn từ 3- 5 sao, đầu tư phương tiện vận chuyển khách du lịch hiện đại… ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội và Sở Du lịch cũng đã có các kế hoạch thông báo đến các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Sở Du lịch đã thành lập Tổng công ty Du lịch Hà Nội nhằm xây dựng doanh nghiệp du lịch đủ lớn, nâng cao sức cạnh tranh, chuẩn bị từng bước cho việc hòa nhập của các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội với khu vực và thế giới.

Đối với doanh nghiệp kinh doanh các dịch vụ du lịch khác, do hệ thống tiêu chí đánh giá cơ sở dịch vụ du lịch đạt chuẩn chưa được ban hành nên Sở Du lịch chưa triển khai được việc bình chọn và xếp hạng, cấp biển hiệu “cơ sở dịch vụ đạt chuẩn”, nhất là đối với các đơn vị phục vụ nhu cầu ăn uống, mua sắm của khách. Dự kiến quý IV năm 2023 Sở Du lịch sẽ triển khai điều tra và cấp biển sau khi Tổng cục Du lịch, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành tiêu chí thống nhất trong toàn quốc.

Đóng góp ý kiến với Tổng cục Du lịch – Bộ Văn hóa, Thể Thao và Du lịch- để xây dựng các tiêu chuẩn chất lượng như xếp hạng sao trong các khách sạn, xác định chất lượng các công ty lữ hành để đạt tiêu chuẩn lữ hành quốc tế, xác định các điểm dịch vụ du lịch đạt chuẩn, bồi dưỡng, cấp thẻ hướng dẫn viên du lịch…

Trong nhiều năm nay, Tổng cục Du lịch đánh giá Hà Nội là nơi có các hoạt động quản lý nhà nước về du lịch vào loại  tốt nhất trong cả nước. Kết quả của quản lý nhà nước thể hiện rõ nhất ở kết quả của hoạt động kinh doanh du lịch trên địa bàn Hà Nội.

2.1.3.2. Những hạn chế trong công tác quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội hiện nay:

  • Hệ thống các văn bản pháp luật thiếu tính đồng bộ và nhất quán, sự phối hợp của các cơ quan quản lý nhà nước chưa đồng bộ chặt chẽ:

Quản lý Nhà nước đối với kinh doanh du lịch trên địa bàn Hà Nội đã được cải thiện nhưng còn nhiều bất cập, thể hiện ở chỗ hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật nhiều nhưng thiếu tính đồng bộ và nhất quán. Luật du lịch và các văn bản dưới luật chưa cập nhật về các vấn đề trong kinh doanh du lịch hiện nay. Các doanh nghiệp du lịch vừa hoạt động theo luật Doanh nghiệp, vừa theo luật Du lịch, trong đó một doanh nghiệp có tới hai, ba cơ quan quản lý nhà nước cùng tham gia quan lý.

  • Công tác thanh tra, kiểm tra còn yếu, mang nặng tính hình thức:

Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn Hà Nội còn yếu, chưa được coi trọng. Quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp du lịch thực chất là việc quản lý sản xuất, bán và thực hiện các chương trình du lịch, sản phẩm du lịch của các doanh nghiệp, tuy nhiên thực tế việc kiểm tra các hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn thành phố chủ yếu thông qua báo cáo của các doanh nghiệp hàng tháng, hàng quý vì vậy mà công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này chưa thật chặt chẽ. Các doanh nghiệp du lịch để cạnh tranh lẫn nhau đã tự ý hạ giá sản phẩm du lịch, chương trình du lịch dẫn đến chất lượng của các sản phẩm du lịch và chương trình du lịch không được đảm bảo, làm giảm uy tín của doanh nghiệp và hình ảnh của ngành du lịch nói chung.

Doanh nghiệp lữ hành tuy không trực tiếp cung cấp các sản phẩm du lịch như ăn uống, lưu trú… nhưng lại là cầu nối giữa du khách và tất cả các dịch vụ du lịch. Du khách có được sử dụng các dịch vụ du lịch tốt hay không phụ thuộc rất nhiều vào công tác điều hành của doanh nghiệp lữ hành. Các Sở và Tổng cục Du lịch đã có nhiều biện pháp để tăng cường quản lý hoạt động của các doanh nghiệp lữ hành và đã có biện pháp mạnh để xử lý như rút giấy phép kinh doanh, phạt tiền đối với các công ty không tuân theo những quy định của Nhà nước. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Bằng một số hình thức nhất định, các cơ quan có thẩm quyền của thành phố Hà Nội đã tiến hành kiểm tra định kỳ, đột xuất các đơn vị kinh doanh để đảm bảo các nguyên tắc từ trên được thực hiện nghiêm túc, đảm bảo lợi ích không chỉ của khách hàng mà còn là lợi ích lâu dài của chính các nhà kinh doanh. Ví dụ trong công văn số 918/SDL-LH&XTDL, Sở Du lịch Hà Nội đã gửi đến các đơn vị lữ hành về việc “chấn chỉnh hoạt động kinh doanh du lịch trên địa bàn” sau khi có nhiều ý kiến phản hồi của du khách về chất lượng dịch vụ mà các công ty lữ hành cung cấp, hay sau môt quá trình khảo sát, Tổng cục Du lịch đã quyết định rút giấy phép kinh doanh của 10 công ty lữ hàng quốc tế khi các doanh nghiệp này không chấp hành đúng các quy định của pháp luật đã ban hành. Những biện pháp đó đã tích cực nhắc nhở các doanh nghiệp lữ hành trong việc tuân thủ các quy định của pháp luật trong phạm vi kinh doanh của mình.

Tuy nhiên, việc quản lý hoạt động kinh doanh của các đại lý lữ hành tại Hà Nội còn chưa được chú trọng. Hà Nội là nơi tập trung dân cư lớn, là trung tâm kinh tế chính trị, vì vậy hiện nay trên địa bàn Hà Nội, rất nhiều tổ chức, cá nhân có kinh doanh đại lý lữ hành, chủ yếu là các đại lý du lịch bán lẻ, các tổ chức, cá nhân nhận bán chương trình du lịch của doanh nghiệp kinh doanh lữ hành cho khách du lịch nhằm hưởng hoa hồng nhưng không đăng ký kinh doanh. Khi có đoàn thanh tra, kiểm tra thì tháo gỡ biển quảng cáo kinh doanh đại lý lữ hành xuống, đến khi đoàn thanh tra đi khỏi thì lại trưng biển lên. Có nhiều tổ chức, cá nhân đã dùng cách đó để trốn thuế, làm thất thoát nguồn thu của nhà nước, lợi nhuận rơi vào túi tư nhân, đồng thời chất lượng dịch vụ không được kiểm soát, dẫn đến hiện tượng cắt xén các dịch vụ của khách du lịch làm giảm uy tín và hình ảnh của du lịch Việt Nam.

Việc cấp phép thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện của hãng lữ hành nước ngoài chưa thực hiện được do thông tư hướng dẫn thực hiện Luật Du lịch và Nghị định 92/2023/NĐ-CP của Chính phủ chưa được ban hành.

Trong việc quản lý các doanh nghiệp kinh doanh cơ sở lưu trú tại Hà Nội: Hà Nội là điểm đến, điểm trung chuyển khách của khu vực phía Bắc và là nơi thường xuyên tổ chức các sự kiến lớn quốc gia, quốc tế như các sự kiện văn hoá thể thao, hội nghị, hội thảo của các tổ chức, ban ngành với sự tham gia đông đảo của khách quốc tế. Hệ thống khách sạn Hà Nội luôn cần lượng phòng lớn trong tất cả các mùa, đặt biệt là loại phòng cao cấp của khách sạn 4 và 5 sao. Vì vậy, việc quản lý các khách sạn để đảm bảo cung ứng phòng và chính sách giá cả đạt hiệu quả bền vững là cần thiết. Tuy nhiên, cho đến nay Tổng cục Du lịch cũng như Sở Du lịch Hà Nội vẫn chưa có các biện pháp hiệu quả để kiểm soát giá. Đó là nguyên nhân dẫn đến tình trạng từ cuối năm 2022 đến nay các khách sạn cao cấp đã tăng giá 50% so với 2021 và 100% so với năm 2020. Nguyên nhân một phần do cung không đủ cầu nhưng một phần do cơ quan quản lý chưa có những quy định cụ thể điều chỉnh giá để tránh tình trạng các khách sạn tự ý tăng giá cao vào các mùa cao điểm hoặc khi thủ đô có các sự kiện lớn.

Chính sách giá chưa được kiểm soát nên du lịch Hà Nội thường bị động về dịch vụ lưu trú. Nhiều công ty lữ hành gặp khó khăn trong việc ký hợp đồng và phục vụ khách du lịch khi các khách sạn yêu cầu tăng giá khi cung thấp hơn cầu.

Tại Việt Nam đã có một số điểm du lịch phần nào cơ quan chức năng có khả năng kiểm soát giá như Nha Trang. Sau khi kiểm tra, đánh giá, các cơ quan chức năng sẽ quy định khách sạn chỉ được bán giá phòng giao động trong khoảng nào vào từng thời điểm. Việc niêm yết đó sẽ liên quan đến việc đóng thuế của các khách sạn. Tuy hình thức này chưa hẳn được thực thi nghiêm túc nhưng cũng phần nào bình ổn được giá cả. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Các chính sách khuyến khích việc thu hút khách du lịch quốc tế đến Hà Nội và Việt Nam chậm được đổi mới:

Các chính sách khuyến khích việc thu hút khách du lịch quốc tế đến Hà Nội và Việt Nam chậm được đổi mới. Ví dụ chính sách thuế giá trị gia tăng áp dụng cho ngành du lịch quá cao (10%), trong khi đó kinh doanh lữ hành quốc tế nhận khách lại thực hiện việc xuất khẩu tại chỗ, xuất khẩu vô hình và cả tái xuất. Đây là một trong những nguyên nhân chính làm cho chương trình du lịch trọn gói của các doanh nghiệp du lịch Việt Nam nói chung và các doanh nghiệp du lịch Hà Nội nói riêng có mức giá cao, không có sức hấp dẫn khách du lịch quốc tế. Trong khi đó nhiều quốc gia đã áp dụng thuế giá trị gia tăng ở mức thấp nhất cho khách du lịch quốc tế, ngoài ra họ còn miễn thuế giá trị gia tăng cho khách du lịch quốc tế khi họ mua hàng hóa (trên cơ sở của hóa đơn mua hàng khách du lịch được trả lại thuế giá trị gia tăng mà họ đã phải trả trước khi xuất cảnh tại quốc gia đó). Hiện nay, giá điện, nước áp dụng đối với các doanh nghiệp kinh doanh khách sạn và cơ sở lưu trú tại Hà Nội và Việt Nam khá cao so với các nước trong khu vực làm giá phòng khách sạn kém sức cạnh tranh.

Quản lý nhà nước về du lịch chưa triển khai kịp thời và đồng bộ các biện pháp, hoặc nếu có các biện pháp thì chưa đủ mạnh. Tổ chức bộ máy và nguồn nhân lực của ngành du lịch chưa được quan tâm đúng mức, chưa tương xứng với trọng trách được xác định theo đường lối của ngành kinh tế mũi nhọn. Cơ chế chính sách vĩ mô làm mất lợi thế cạnh tranh, làm giảm tính hấp dẫn của sản phẩm du lịch Việt Nam với khách quốc tế.

2.2. Thuận lợi và khó khăn của hoạt động quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội trong tình hình hội nhập

2.2.1. Bản chất của hội nhập quốc tế về du lịch

Hội nhập kinh tế quốc tế và toàn cầu hóa là một xu thế khách quan, tất yếu của sự phát triển kinh tế hiện đại trong giai đoạn hiện nay. Đó là sự liên kết, phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội như kinh tế, công nghệ, môi trường, văn hóa, du lịch… Hội nhập quốc tế mang lại những cơ hội, đồng thời mang lại nhiều thách thức cho các quốc gia trong quá trình phát triển. Bản chất của hội nhập quốc tế về du lịch là sự chủ động tham gia tích cực của một quốc gia vào quá trình liên kết, hợp tác quốc tế về du lịch. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Bản chất của du lịch là liên kết. Vì vậy du lịch là ngành tiên phong trong quá trình hội nhập. Xu hướng tạo dựng, thiết lập thương hiệu chung cho ngành du lịch của từng khu vực hiện nay ngày càng góp phần nâng cao uy tín cũng như khẳng định chất lượng dịch vụ du lịch trên thị trường. Việc liên kết giữa các quốc gia, các ngành kinh tế với hoạt động du lịch ngày càng trở nên quan trọng, góp phần tạo nên mạng lưới du lịch với những dịch vụ trọn gói, chất lượng cao.

Hiện nay, trong lĩnh vực hoạt động kinh doanh du lịch, việc tham gia một cách hiệu quả trong các diễn đàn hợp tác quốc tế có những tác động và ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển của ngành như Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO), Hợp tác Du lịch ASEAN, Hiệp hội Du lịch Châu á – Thái Bình Dương (PATA)… Việc gia nhập các tổ chức du lịch thế giới và khu vực góp phần vào việc hình thành một điểm du lịch chung, có khả năng cạnh tranh trên thế giới trên cơ sở kết hợp thế mạnh của từng thành viên, phát triển du lịch bền vững, tạo điều kiện tự do hóa đi lại trong khu vực và trên thế giới. Hội nhập cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển, nâng cao trình độ quản lý và trình độ chuyên môn cho những người làm trong ngành du lịch thông qua các chương trình hợp tác về đào tạo nguồn nhân lực, giao lưu trao đổi kinh nghiệm quản lý, điều hành và nghiệp vụ chuyên môn với các quốc gia trên thế giới.

Hội nhập quốc tế về du lịch làm thúc đẩy quá trình thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào các khu, điểm du lịch, chuyển giao các thành tựu khoa học công nghệ, tổ chức, quản lý, kinh nghiệm kinh doanh du lịch, khách sạn.

Hội nhập quốc tế về du lịch có nghĩa là đặt ngành du lịch trong một môi trường cạnh tranh khốc liệt. Vì vậy, vấn đề đặt ra đối với các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch và các doanh nghiệp du lịch là phải có biện pháp để nâng cao khả năng cạnh tranh thông qua việc hoạch định các chính sách cụ thể như chính sách giá, chính sách sản phẩm… Việc xây dựng một thương hiệu chung cho ngành du lịch của một quốc gia hay một khu vực cũng tạo nên một sức mạnh nhất định để tiến tới hội nhập.

2.2.2. Thuận lợi và khó khăn đối với ngành du lịch Việt Nam và Hà Nội trong quá trình hội nhập. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Việc Việt Nam chính thức gia nhập WTO tháng 11 năm 2022 vừa qua tạo cho ngành du lịch Việt Nam nói riêng, du lịch Hà Nội nói chung nhiều cơ hội và thách thức lớn trong phát triển du lịch.

Các điều kiện thuận lợi:

Tình hình chung của đất nước: hòa bình, ổn định, có tốc độ phát triển kinh tế cao, năm 2021 và 2022 nền kinh tế Việt Nam đạt tốc độ phát triển trên 7%, dự kiến năm 2023 tốc độ phát triển kinh tế của Việt Nam khoảng 8%. Tình hình chính trị đất nước hòa bình, ổn định tạo điều kiện cho du lịch phát triển vì du lịch rất nhạy cảm với những tác động của các yếu tố bên ngoài, du lịch cần môi trường xã hội thân thiện, an toàn. Tốc độ phát triển kinh tế cao chứng tỏ thu nhập của người dân cũng tăng lên, đời sống nhân dân được cải thiện, tạo điều kiện mở rộng thị trường du lịch, đặc biệt đối với thị trường khách du lịch nội địa.

Tại khu vực Đông Nam á hiện nay, cạnh tranh du lịch ngày càng gay gắt do chính phủ các nước nhận thức được tầm quan trọng của du lịch đối với nền kinh tế quốc dân nên có nhiều chính sách khuyến khích phát triển du lịch. So với các quốc gia láng giềng, thì ngành du lịch Việt Nam có lợi thế về tài nguyên tài nguyên thiên nhiên, có thị trường nội địa rộng lớn, ngoài ra Việt Nam đang nổi lên là một điểm đến an toàn và thân thiện. Vị thế của đất nước ta trên trường quốc tế ngày càng được nâng cao. Nhất là sau khi Việt Nam tổ chức thành công Hội nghị cấp cao APEC (Diễn đàn hợp tác kinh tế Thái Bình Dương), Việt Nam đang có cơ hội làm sống lại thị trường du lịch quốc tế bằng hình ảnh một điểm đến an toàn, hấp dẫn và cởi mở.

Đối với Hà Nội: tốc độ tăng trưởng GDP của Hà Nội bình quân hàng năm thời kỳ 2016- 2021 là hơn 10% có vai trò quan trọng và quyết định đến phát triển du lịch của Hà Nội. Cơ cấu kinh tế của Hà Nội đã chuyển dần theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, từ công nghiệp- nông nghiệp chuyển sang công nghiệp- dịch vụ- nông nghiệp. Hà Nội đã thu hút được một nguồn vốn đầu tư nước ngoài khá lớn, riêng số vốn đầu tư trong lĩnh vực du lịch là 1.175 triệu USD. Tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, thu hút vốn đầu tư nước ngoài tạo ra sự thúc đẩy các hoạt động giao lưu kinh tế, chính trị, văn hóa, thể thao, tạo cầu về sản phẩm du lịch Hà Nội.

Về các chính sách phát triển du lịch: Đảng và Nhà nước ta quan tâm, có chính sách ưu tiên phát triển du lịch.

Hệ thống pháp luật của nước ta đang dần ổn định, Luật Du lịch ra đời tạo cơ sở pháp lý trực tiếp, toàn diện hơn cho hoạt động du lịch.

Vị thế và mối quan hệ hợp tác của Việt Nam với các nước và tổ chức trên thế giới ngày càng được cải thiện, nhờ vậy việc hoạch định, định hướng, đề ra các chính sách phát triển du lịch Việt Nam càng trở nên thuận lợi hơn thông qua việc học hỏi kinh nghiệm, tranh thủ sự hỗ trợ giúp đỡ của các nước đi trước.

Du lịch Việt Nam và Hà Nội có điều kiện rút kinh nghiệm từ các nước có ngành du lịch phát triển để đưa ra những chính sách phát triển du lịch phù hợp.

Những khó khăn: Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Việt Nam là một nước mới ra nhập thị trường du lịch quốc tế, có rất nhiều cơ hội cũng như thách thức đối với việc phát tiển du lịch. Thị trường du lịch nội địa Việt Nam còn nhỏ nếu xét trên góc độ thu nhập du lịch (20% tổng thu ngành du lịch). Thị phần của du lịch Việt Nam còn quá nhỏ khiến cho các doanh nghiệp du lịch nhỏ trong nước, các doanh nghiệp này chiếm số lượng lớn trong tổng số doanh nghiệp du lịch Việt Nam, phải cạnh tranh gay gắt với các doanh nghiệp du lịch lớn hơn trong khu vực và trên thế giới khi Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế. Đối với chỉ số cơ sở hạ tầng cơ bản được đo bằng độ dài và chất lượng đường giao thông, dịch vụ vệ sinh, cấp nước và xe lửa thì Việt Nam còn thua xa cấc đối thủ cạnh tranh trong khu vực. Cơ sở hạ tầng yếu kém là một trong những nguyên nhân khiến khách du lịch quốc tế khó chịu nhất khi đi du lịch Việt Nam. Tình trạng tắc nghẽn giao thông, quy định tốc độ giao thông không hợp lý trên một số tuyến du lịch làm cho chỉ số cạnh tranh về cơ sở hạ tầng của Việt Nam thấp. Đây là một vấn đề nam giải đối với ngành du lịch Việt Nam khi mà việc cải thiện điều kiện cơ sở hạ tầng cần có thời gian và nguồn vốn đầu tư lớn. Điều này ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của toàn ngành du lịch.

Tại Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung, việc quản lý các điểm du lịch còn chưa rõ ràng, tản mạn ở nhiều cơ quan quản lý khác nhau với nhiều quy định khác nhau. Việc đầu tư sản phẩm du lịch nhiều khi chưa hợp lý, hiệu quả.

Về hệ thống pháp luật, chính sách phát triển du lịch, ngành du lịch Việt Nam cần khắc phục những khó khăn sau để hội nhập thành công vào nền kinh tế thế giới:

Hệ thống các chính sách, quy định pháp luật liên quan đến phát triển du lịch thiếu đồng bộ, chưa thật thông thoáng so với yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế, chưa giải quyết tốt mối quan hệ giữa quản lý và phát triển.

Du lịch là ngành có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao, nhưng sự chỉ đạo, phối hợp giữa các cấp quản lý, các ban ngành còn chưa đồng bộ, chặt chẽ. Hệ thống quản lý nhà nước về du lịch chưa tương xứng với nhiệm vụ đặt ra trong ngành. Do thiếu văn bản luật nên nhiều công việc chưa triển khai được, bị đình trệ. Nhiều văn bản luật quy định không rõ ràng. Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý chưa đồng đều, còn nhiều hạn chế dẫn đến hiệu quả của công tác quản lý nhà nước về du lịch chưa cao.

2.2.3. Thuận lợi và khó khăn của hoạt động quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội trong quá trình hội nhập  Những thuận lợi:

Hà Nội đã có định hướng và lộ trình phát triển du lịch rõ ràng, được Đảng, Nhà nước, các cấp các ngành quan tâm chỉ đạo, ủng hộ, giúp đỡ: Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Đảng và Nhà nước ta có những chủ trương, quan điểm đúng đắn về phát triển du lịch trong quá trình hội nhập. Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã xác định phát triển du lịch trở thành ngành “kinh tế mũi nhọn”.

Nghị quyết Đảng bộ Thành phố Hà Nội lần thứ VIII đã chỉ rõ: “Với lợi thế là trung tâm đầu não về chính trị, hành chính, văn hóa, khoa học, công nghệ, là hạt nhân của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, trung tâm lớn về kinh tế và giao dịch quốc tế của cả nước, trong 10 năm tới Du lịch Hà Nội phải trở thành thế mạnh của nền kinh tế thủ đô cùng với các ngành khác đưa GDP của Hà Nội đến năm 2010 tăng từ 2,2 đến 2,4 lần so với năm 2016”.

Nhận thức xã hội về du lịch đã được nâng cao, thể hiện ở sự quan tâm ngày càng lớn của Đảng và Nhà nước đối với du lịch, thông qua hoạt động của ban chỉ đạo Nhà nước về phát triển du lịch, chương trình hành động quốc gia về du lịch, cơ sở hạ tầng du lịch được nâng cấp, sự tham gia ngày càng đông đảo của các tầng lớp nhân dân địa phương vào phát triển du lịch, các cơ quan thông tấn báo chí thường xuyên đưa tin, tuyên truyền tạo nền tảng thuận lợi cho phát triển du lịch.

Môi trường pháp lý cho hoạt động du lịch trên địa bàn Hà Nội đang dần hoàn thiện: Hệ thống pháp luật của nước ta được hoàn thiện dần, Luật du lịch đã được ban hành, thực hiện, tạo cơ sở pháp lý trực tiếp, toàn diện hơn cho hoạt động du lịch. Nhiều văn bản pháp luật liên quan đến du lịch đã được xây dựng, sửa đổi, bổ sung như Luật doanh nghiệp, luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, luật khuyến khích đầu tư trong nước, pháp lệnh xuất nhập cảnh, cư trú, đi lại, tạo hành lang pháp lý cho hoạt động du lịch phát triển.

Ngành du lịch Hà Nội có điều kiện thuận lợi để hoạch định chiến lược phát triển du lịch, thu hút khách du lịch: tình hình chính trị xã hội của nước ta ổn định, Hà Nội là thành phố hòa bình, điểm đến thân thiện, thu hút khách du lịch.

Các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn Hà Nội có điều kiện thuận lợi giao lưu học hỏi kinh nghiệm công tác quản lý trong quá trình hội nhập: Với vị trí là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước, du lịch Hà Nội có lợi thế trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài, mở rộng thị trường, xúc tiến du lịch, tranh thủ được sự hỗ trợ và giúp đỡ của khu vực và thế giới nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động du lịch. Các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn Hà Nội cũng có nhiều cơ hội học hỏi, giao lưu nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với các hoạt động du lịch.

Những khó khăn, thách thức: Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Kinh nghiệp quản lý của các cơ quan quản lý nhà nước trên địa bàn Hà Nội còn thiếu, đội ngũ cán bộ quản lý, chuyên môn, nghiệp vụ du lịch vừa thiếu về số lượng, vừa yếu về chất lượng.

Hệ thống pháp luật của Việt Nam còn chưa tương thích, thậm chí khác biệt trong nhiều vấn đề liên quan đến thông lệ quốc tế. Luật Du lịch đã được thông qua nhưng còn thiếu các văn bản hướng dẫn thi hành luật. Hệ thống các chính sách, quy định pháp luật liên quan đến phát triển du lịch thiếu đồng bộ, chưa thật thông thoáng so với yêu cầu phát triển trong hội nhập kinh tế quốc tế, chưa giải quyết tốt mối quan hệ giữa quản lý và phát triển. Vì vậy gây khó khăn cho cơ quan quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn Hà Nội trong tổ chức thanh tra, kiểm tra, hướng dẫn các doanh nghiệp du lịch thực hiện các quy định của nhà nước và xử lý các vi phạm.

Sự phối hợp liên ngành còn chưa đồng bộ, chặt chẽ, chưa tạo thành một dây chuyền liên hoàn hỗ trợ cho hoạt động du lịch, gây khó khăn cho công tác điều hành, phối hợp hành động.

Thiếu cán bộ quản lý: các hoạt động du lịch tăng trưởng mạnh, trên địa bàn Hà Nội có khoảng 516 khách sạn, hơn 4230 doanh nghiệp có đăng ký kinh doanh du lịch lữ hành (trong đó có 213 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh lữ hành quốc tế), trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế sẽ có nhiều doanh nghiệp du lịch quốc tế vào hoạt động, kinh doanh tại Hà Nội, trong khi đó biên chế của Sở Du lịch Hà Nội chỉ có hơn 30 người như vậy sẽ rất khó khăn cho việc thực hiện các công tác quản lý nhà nước đối với du lịch và các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội.

2.2.4. Thuận lợi, thời cơ, thách thức đối với các doanh nghiệp du lịch Hà Nội trong tình hình hội nhập hiện nay

  • Điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp du lịch Hà Nội trong quá trình hội nhập:

Chính sách của thành phố tạo điều kiện phát triển du lịch: 

Thành ủy, Hội đồng Nhân dân, ủy ban Nhân dân Thành phố đã quan tâm đến du lịch thông qua các chương trình phát triển du lịch, hợp tác với các tỉnh thành phố, đặc biệt là các tỉnh phía bắc, tạo điều kiện thuận lợi,m thúc đẩy du lịch phát triển. ủy ban Nhân dân Thành phố đã có ưu tiên cho ngành du lịch như: công tác quảng bá, xúc tiến du lịch được đẩy mạnh và triển khai hiệu quả từ cấp trung ương đến cấp thành phố, ngành du lịch được thành phố dành ngân quỹ cho các hoạt động xúc tiến, quảng bá, hoạt động đối ngoại của thành phố đã chú trọng đến du lịch.

Riêng về công tác xúc tiến du lịch, Sở Du lịch đã tổ chức các sự kiện và tuyên truyền giới thiệu điểm đến Hà Nội- Việt Nam với các sản phẩm du lịch ở trong nước và quốc tế, xác định, lựa chọn đúng các thị trường trọng điểm từ đó quy tụ các doanh nghiệp tập trung thành một lực lượng khi khi xúc tiến ra thị trường quốc tế. Trong đó, Sở Du lịch đóng vai trò tổ chức, điều phối và xúc tiến điểm đến, các doanh nghiệp xúc tiến và giới thiệu các sản phẩm du lịch cụ thể. Nhờ đó, hiệu quả xúc tiến du lịch được nâng cao và đem lại hiệu quả trong những năm gần đây, thể hiện rõ nét nhất trong lượng khách du lịch quốc tế đến với Hà Nội tăng trưởng qua từng năm cả về số lượng và số thị trường.

Cơ chế đầu tư sản phẩm du lịch: Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Trong lĩnh vực du lịch, thành phố, ngành du lịch và các doanh nghiệp tại Hà Nội đã chú trọng đầu tư trong các lĩnh vực sau: xây dựng, cải tiến sản phẩm du lịch, đào tạo, nâng cao trình độ nhân lực, nâng cấp trang thiết bị, xây mới cơ sở vật chất kỹ thuật, tổ chức các hoạt động tuyên truyền quảng cáo, cải thiện môi trườn hoạt động kinh doanh du lịch.

Với chức năng xây dựng chương trình, hướng dẫn, phục vụ khách suốt hành trình, các hãng lữ hành đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc quảng bá cho du lịch, hội nhập quốc tế, thu hút khách quốc tế tới Hà Nội- Việt Nam và tăng doanh thu cho ngành. Đặc biệt các đơn vị liên doanh (kể cả chi nhánh) đã đóng góp một phần đáng kể vào việc tăng lượng khách và doanh thu du lịch.

Hiện nay các doanh nghiệp du lịch Hà Nội đã không ngừng cải tiến chất lượng, đầu tư nghiên cứu khảo sát thị trường, khảo sát các địa phương trên toàn quốc để xây dựng những sản phẩm du lịch mới khai thác tiềm năng du lịch của tất cả các địa phương, điển hình là du lịch mạo hiểm, du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo, du lịch tàu biển, du lịch sinh thái, văn hóa…

Đối với công tác quảng bá du lịch, nhiều đơn vị đã sử dụng các tiện ích của công nghệ thông tin vào công tác quảng bá, xây dựng các trang web riêng, kết nối, giới thiệu thông tin qua internet, ngoài ra sử dụng các phương tiện như in tờ rơi, tập gấp, quảng cáo qua thông tin đại chúng, quảng cáo tại các hội chợ triển lãm nước ngoài…

Du lịch Hà Nội đang đẩy mạnh hợp tác với tất cả các địa phương từ bắc đến nam, đặc biệt là các vùng phụ cận để giúp các doanh nghiệp nối tour, đào tạo cán bộ cho du lịch các địa phương, giải quyết các vấn đề thuộc địa phương mà các công ty du lịch Hà Nội đưa khách đến.

Cơ chế quản lý nhà nước đối với các hoạt động kinh doanh du lịch:

Do những thông thoáng về Luật Doanh nghiệp, Pháp lệnh du lịch, giấy phép kinh doanh lữ hành nội địa và khách sạn được bãi bỏ, số doanh nghiệp mới ra đời bùng phát, đặc biệt là doanh nghiệp ngoài quốc doanh, Hà Nội tính đến tháng 3 năm 2023 có 213 doanh nghiệp lữ hành quốc tế, khoảng 200 doanh nghiệp lữ hành nội địa hoạt động hiệu quả, 516 cơ sở lưu trú với 12.894 phòng, 100 doanh nghiệp vận chuyển khách du lịch với hơn 1000 đầu xe ô tô các loại, các phương tiện đường sắt, đường thủy, đường bộ được đầu tư. Đi đôi với lực lượng hoạt động du lịch phát triển bùng phát, công tác quản lý cũng gặp khó khăn, vất vả hơn. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Giai đoạn này hành lang pháp lý về du lịch đã được hoàn thiện dần, bộ máy quản lý, kinh doanh được củng cố, định hướng phát triển ngành được xác lập rõ ràng, quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Hà Nội đến năm 2010 được điều chỉnh cho phù hợp hơn. Việc phát triển du lịch được thực hiện theo định hướng và các giải pháp cụ thể để tiếp tục chuyển dịch cơ cấu kinh tế du lịch thủ đô theo định hướng công nghiệp hóa- hiện đại hóa.

Nghị quyết ngày 12/8/2014 của Thành ủy Hà Nội về đổi mới và phát triển du lịch Thủ đô từ nay đến năm 2010 và những năm sau đã nêu mục tiêu tổng quát phát triển du lịch Thủ đô như sau: “Nắm vững và khai thác triệt để những điều kiện thuận lợi, thời cơ mới trong nước và quốc tế, sử dụng có hiệu quả những lợi thế so sánh của Thủ đô, tạo ra một bước ngoặt mới cả về lượng và chất cho ngành du lịch; đưa ngành du lịch trở thành một ngành kinh tế quan trọng trong cơ cấu kinh tế của thành phố vào đầu thế kỷ 21, góp phần đưa nước ta trở thành một trung tâm du lịch có tầm cỡ trong khu vực”.

Thời cơ đối với các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội trong quá trình hội nhập:

Cơ hội tự vận động, vươn lên qua khai thác nội lực và tranh thủ ngoại lực: Việt Nam ra nhập WTO, ngành du lịch Việt Nam nói chung và du lịch Hà Nội nói riêng sẽ có nhiều thuận lợi. Thứ nhất, các thị trường trước đây có vướng những vấn đề về pháp lý và thủ tục thì sẽ được tháo gỡ, tạo cho nguồn khách đến Việt Nam tăng lên, Hà Nội lại là một trong hai trung tâm du lịch lớn của cả nước, thu hút nhiều khách du lịch quốc tế. Thị trường khách sẽ được mở ra, đặc biệt là các thị trường trọng điểm, có nghĩa là các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội sẽ có thị trường rộng mở hơn, tạo thuận lợi hơn cho việc khai thác khách và các hoạt động khuyến mại của các công ty du lịch lữ hành ở Hà Nội.

Thứ hai, tạo điều kiện tốt để các nhà đầu tư nước ngoài vào kinh doanh. Hội nhập quốc tế, ngành du lịch Hà Nội sẽ thu hút được lượng vốn đầu tư nước ngoài lớn hơn. Các doanh nghiệp du lịch cũng có cơ hội học hỏi kinh nghiệm quản lý từ phía các đối tác nước ngoài.

Thứ ba, các vấn đề dịch vụ có liên quan đến du lịch như ngân hàng, vận chuyển… sẽ được nâng cao hơn, đáp ứng yêu cầu của du khách.

Việt Nam chính thức trở thành thành viên của WTO ngày 11 tháng 1 năm 2023, các cam kết cho phép thành lập pháp nhân thực hiện kinh doanh đại lý lữ hành và kinh doanh lữ hành, sắp xếp chỗ trong khách sạn có ảnh hưởng lớn đối với các doanh nghiệp lữ hành khai thác khách du lịch quốc tế inbound tại Hà Nội, nơi tập trung nhiều doanh nghiệp lữ hành quốc tế. Việc cho phép thêm các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia cung cấp dịch vụ kinh doanh gửi khách tại thị trường Việt Nam sẽ làm thăng thêm năng lực khai thác khách du lịch inbound tại Việt Nam nói chung, Hà Nội nói riêng và làm cho hoạt động du lịch inbound trong những năm tới sẽ phát triển mạnh mẽ. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Hội nhập kinh tế quốc tế tạo cho các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lưu trú, đặc biệt là các khách sạn tại Hà Nội có cơ hội mở rộng quan hệ hợp tác, đầu tư, chuyển giao công nghệ quản lý với các đối tác nước ngoài, những bạn hàng gửi khách hoặc cung cấp trang thiết bị, công nghệ, tin học, học hỏi từ họ những kinh nghiệm đầu tư, quản lý kinh doanh sao cho có hiệu quả. Các doanh nghiệp kinh doanh cơ sở lưu trú cũng có thể tiếp cận với những cách thiết kế kiến trúc cơ sở hợp lý, tiết kiệm diện tích, tiết kiệm vốn đầu tư. Nhờ sự phát triển của khoa học công nghệ trong các lĩnh vực thông tin, vật liệu mới mà các trang thiết bị phục vụ khách trong các cơ sở lưu trú cũng được cải tiến về chất lượng, hình thức, mẫu mã, tăng cường chức năng sử dụng, tạo ra nhiều sản phẩm mới với chất lượng cao, tạo thuận lợi cho khách và nhân viên trong quá trình phục vụ, nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ của các doanh nghiệp kinh doanh cơ sở lưu trú.

Sau khi Việt Nam gia nhập WTO và tổ chức thành công Hội nghị APEC, lượng khách du lịch công vụ, hội nghị (MICE) đến Hà Nội ngày càng tăng. Đây cũng là cơ hội lớn cho các doanh nghiệp du lịch Hà Nội trong việc khai thác và phát triển loại hình du lịch này. Mức chi tiêu của khách du lịch MICE lớn, các dịch vụ đi kèm đòi hỏi chất lượng cao, vì vậy tạo cơ hội cho các doanh nghiệp du lịch cố gắng vươn lên, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ và chất lượng phục vụ du lịch.

Cơ hội lớn đối với các doanh nghiệp du lịch Hà Nội là sức ép buộc phải có sự cải cách mạnh mẽ trong bản thân mỗi doanh nghiệp nếu muốn tồn tại trên thị trường. Trước đây, khi chỉ có các doanh nghiệp du lịch trong nước, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp cũng có nhưng không mạnh mẽ, quyết liệt như khi có các doanh nghiệp du lịch nước ngoài tham gia vào hoạt động kinh doanh du lịch. Các doanh nghiệp du lịch tại Hà Nội có điều kiện thuận lợi hơn so với các doanh nghiệp du lịch tại các địa phương  khác trong việc tiếp cận và học hỏi trình độ quản lý tiên tiến của các doanh nghiệp lớn trên thế giới.

Việc Chính phủ Việt Nam cam kết về xây dựng tính minh bạch, có thể dự đoán được trong các quy định và chính sách khi Việt Nam gia nhập WTO cũng tạo tiền đề phát triển cho các doanh nghiệp du lịch.

Cơ hội nắm bắt thông tin nhanh hơn, cập nhật hơn: Thông tin là một yếu tố quan trọng trong các quyết định kinh doanh. Khi hội nhập khu vực và quốc tế, các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội sẽ có cơ hội tiếp cận thông tin thuận lợi hơn như các thông tin về thị trường, nguồn khách… thông qua việc mở rộng, giao lưu, hợp tác, liên doanh với các đối tác nước ngoài.

Cơ hội cạnh tranh bình đẳng với các doanh nghiệp nước ngoài: doanh nghiệp du lịch Việt Nam và Hà Nội có thể cạnh tranh công bằng hơn với các doanh nghiệp các nước khác thông qua việc thực hiện các quy tắc chung.

Cơ hội quảng bá hình ảnh của các doanh nghiệp du lịch Hà Nội: hội nhập kinh tế quốc tế tạo điều kiện cho các doanh nghiệp du lịch Hà Nội thực hiện liên doanh, liên kết với các đối tác mạnh trên thị trường quốc tế, hình thành các liên doanh du lịch lớn, quảng bá hình ảnh du lịch Hà Nội và xây dựng thương hiệu của sản phẩm du lịch và của các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn Hà Nội. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Thách thức đối với các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội trong quá trình hội nhập

Các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội sẽ phải cạnh tranh quyết liệt: các doanh nghiệp du lịch tại Hà Nội chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hoạt động trong lĩnh vực hẹp trên cơ sở quan hệ sẵn có, kinh doanh dự vào sự tin cậy lẫn nhau… Cho đến lúc này, mức độ cạnh tranh của các doanh nghiệp du lịch Việt Nam và Hà Nội là rất thấp. Điều này thể hiện cụ thể ở góc độ quy mô đầu tư, vấn đề nhân lực và công nghệ trong du lịch. Do vậy khi các nhà đầu tư nước ngoài vào thì các doanh nghiệp du lịch tại Hà Nội sẽ phải cạnh tranh rất mạnh.

Môi trường kinh doanh ngày nay đòi hỏi doanh nghiệp du lịch phải luôn năng động, linh hoạt hơn trên mọi phương diện. Các doanh nghiệp du lịch lữ hành trên địa bàn Hà Nội hiện nay còn thiếu kinh nghiệm quản lý, thương hiệu chưa rõ nét, vốn nhỏ… vì vậy năng lực cạnh tranh thấp, không có lợi thế cạnh tranh cả về giá cả và chất lượng của sản phẩm du lịch so với các nước trong khu vực. Vấn đề đầu tư kinh doanh du lịch của các công ty du lịch tại Hà Nội vẫn theo tình trạng manh mún, không theo quy hoạch, không có tầm nhìn, không có đủ điều kiện đầu tư lớn. Vì vậy, khi các hãng lữ hành lớn của nước ngoài vào thì các doanh nghiệp lữ hành trong nước khó đáp ứng được yêu cầu để tồn tại được.

Khi các doanh nghiệp lữ hành nước ngoài với năng lực tài chính mạnh, kinh nghiệm lâu năm, lợi thế quy mô lớn tham gia vào kinh doanh du lịch tại Việt Nam và Hà Nội, nếu các doanh nghiệp lữ hành Hà Nội không chuẩn bị tốt, không nâng cao chất lượng dịch vụ có thể sẽ bị mất thị trường khách du lịch do không cạnh tranh nổi.

Môi trường pháp lý cho hoạt động kinh doanh du lịch chưa hoàn thiện:

Hiện nay, mặc dù hệ thống chính sách của chúng ta đã rất cởi mở, tạo điều kiện cho khách đến và tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm du lịch nhưng chính sách vẫn chưa đồng bộ. Giá tour của các công ty lữ hành tại Hà Nội so với giá tour của một số nước khác trong khu vực ví dụ như Thái Lan là khá cao. Do  các nước trong khu vực có chính sách tổng thể, nhất quán và có tính quốc gia. Chính phủ Thái Lan đã hỗ trợ cho ngành du lịch về giá vé máy bay, giá phòng, đặc biệt trong thời kỳ khủng hoảng về dịch bệnh sars, vì vậy giá tour thấp hơn, số lượng khách du lịch nước ngoài vào Thái Lan khá lớn, nhìn nhận ở góc độ kinh tế tổng thể là khách vào sẽ mua hàng và hình ảnh Thái Lan sẽ được quảng bá trực tiếp qua con mắt của du khách. Đây mới chính là mục tiêu lớn để từ đó họ có chính sách hỗ trợ cho ngành du lịch. Bởi vậy, giá tour của các công ty lữ hành tại Hà Nội sẽ không thể thấp và không thể cạnh tranh được nếu hệ thống chính sách không nhất quán hỗ trợ cho toàn ngành.

Hiện nay, mức độ tăng trưởng của hoạt động kinh doanh du lịch tại Hà Nội và Việt Nam ở mức cao nhưng chưa ổn định. Năm 2022, mức tăng trưởng của du lịch Việt Nam thấp hơn so với những năm trước. Số liệu của Tổng cục Thống kê cho biết, kết thúc năm 2022 có 3,583 triệu lượt khách du lịch quốc tế đến Việt Nam, mức tăng trưởng chỉ đạt 3%. So với năm 2021 khách du lịch quốc tế đến Việt Nam có chỉ số tăng trưởng đạt 20,1%, như vậy năm 2022 chỉ số tăng trưởng khách du lịch quốc tế giảm gần 7 lần so với năm trước. Năm 2022 so với mức bình quân 5 năm trước đó, chỉ số tăng trưởng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam giảm hơn 3 lần. Điều này ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp du lịch Việt Nam và Hà Nội vì Hà Nội cùng với thành phố Hồ Chí Minh là hai trung tâm du lịch lớn của cả nước, đón lượng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam nhiều nhất, trung bình khách quốc tế vào Hà Nội chiếm khoảng từ 30- 35% khách quốc tế đến Việt Nam. Theo Sở Du lịch Hà Nội, năm 2022, có khoảng 5,9 triệu du khách đã đến Hà Nội, tăng 11% so với năm trước, trong đó khách du lịch quốc tế đạt 1,1 triệu người. Trong khi đó du lịch thành phố Hồ Chí Minh đạt mức tăng trưởng mạnh vào năm 2022. Lượng khách quốc tế đến thành phố Hồ Chí Minh năm 2022 là 2,350 triệu người, tăng 17,5% so với năm 2021. Các thị trường khách đều có tỷ lệ tăng trưởng khá từ 10 đến 15%, tăng mạnh và ổn định nhất là các thị trương khách Nga (54%), Trung Quốc (38%), Hàn Qốc (30%), Singapor (27%).  Có nhiều lý do dẫn đến tình trạng trên, nhưng nguyên nhân trước hết và chủ yếu thuộc về nguyên nhân chủ quan. Việc hoạch định chính sách và các giải pháp cụ thể phát triển du lịch đạt hiệu quả thấp, có những chủ trương (như xúc tiến du lịch) tạo ra “độ vênh” không ăn nhập với thị trường quốc tế. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Rủi ro về mặt pháp lý cao: do hiểu biết về kiến thức pháp luật quốc tế thấp. Đây là tình trạng chung của các doanh nghiệp du lịch ở Hà Nội và Việt Nam, vì vậy xảy ra tình trạng khi các doanh nghiệp của nước ta vi phạm hợp đồng thì bị khách hoặc đối tác nước ngoài phạt đến nơi đến chốn. Còn đối tác nước ngoài nợ tiền thì các doanh nghiệp của ta không biết kiện ở đâu, làm thủ tục như thế nào.

Thách thức về vấn đề nhân lực: nhân lực trong lĩnh vực du lịch vừa thiếu về số lượng, vừa yếu về chất lượng. Vấn đề nhân lực là thách thức lớn nhất đối với các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội, đặc bệt là tình trạng thiếu hướng dẫn viên du lịch. Từ khi bỏ visa cho khách du lịch Nhật Bản, Hàn Quốc, số lượng khách du lịch Hàn Quốc, Nhật Bản đến Hà Nội và Việt Nam ngày càng tăng, số lượng hướng dẫn viên du lịch nói các thứ tiếng hiếm hiện nay tại Hà Nội còn rất thiếu.

Một thách thức nữa về vấn đề nhân lực đối với các doanh nghiệp du lịch Hà Nội là các doanh nghiệp tại Hà Nội cũng sẽ có khả năng mất nguồn nhân lực chất lượng cao do hiện tượng chảy máu chất xám vì khả năng hàng loạt những người quản lý giỏi, những hướng dẫn viên giỏi ở các công ty trong nước bị thu hút về các công ty nước ngoài do mức thu nhập tăng cao và các điều kiện làm việc chuyên nghiệp hơn.

Hội nhập kinh tế quốc tế vừa có cơ hội, vừa có thách thức. Thách thức là sức ép trực tiếp, còn cơ hội không tự nó chuyển thành lực lượng vật chất trên thị trường mà phải thông qua hoạt động của chủ thể là các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội hiện nay. Tận dụng được cơ hội sẽ đẩy lùi được thách thức và tạo ra cơ hội mới lớn hơn. Ngược lại, không tận dụng được cơ hội thì thách thức sẽ lấn át làm triệt tiêu cơ hội. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

Để đối phó với cạnh tranh từ các doanh nghiệp lữ hành gửi khách nước ngoài, chiến lược kinh doanh phù hợp trong giai đoạn tự do hóa thị trường du lịch sau khi gia nhập WTO đối với doanh nghiệp lữ hành trong nước và tại Hà Nội hiện nay là trở thành các đối tác, liên minh chiến lược của các hãng lữ hành lớn và nổi tiếng trên thế giới dưới hình thức liên doanh, liên kết, hợp tác. Các doanh nghiệp lữ hành tạ Hà Nội cũng cần nghiên cứu, cơ cấu lại tổ chức theo hướng linh hoạt nhằm tận dụng được nguồn khách. Cần học hỏi kinh nghiệm quản lý điều hành du lịch tiên tiến của các doanh nghiệp du lịch nước ngoài.

Các doanh nghiệp du lịch tại Hà Nội cần phải đầu tư mạnh mẽ và áp dụng các công nghệ du lịch tiên tiến, đặc biệt là công gnhệ thông tin và viễn thông vào hoạt động kinh doanh du lịch trực tuyến, tham gia vào hệ thống phân phối chỗ toàn cầu (GDS) nhằm phục vụ hoạt động marketing, quảng bá sản phẩm và tham gia mạnh mẽ vào chuỗi giá trị toàn cầu trong du lịch.

Trong quá trình hội nhập, doanh nghiệp là lực lượng trực tiếp đương đầu trong cạnh tranh, nhưng Nhà nước phải là người mở đường, như vậy nhà nước có vai trò rất lớn trong việc tạo hành lang pháp lý và điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp du lịch tham gia hội nhập kinh tế quốc tế.

Kết luận chương 2

Chương 2 đã phân tích thực trạng và một số hạn chế của hoạt động quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội. Đồng thời trong chương này cũng phân tích các thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đối với hoạt động quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn Hà Nội, đối với ngành du lịch Việt Nam và Hà Nội, các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội trong tình hình hội nhập hiện nay. Đây là những cơ sở quan trọng nhằm đưa ra những yêu cầu mới trong công tác quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội trong giai đoạn hiện nay, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đói với các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội ở chương 3.

Các nguyên nhân khiến hoạt động quản lý nhà nước đối với các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn Hà Nội chưa thực sự tốt cũng được phân tích cụ thể để làm cơ sở cho việc đưa ra các giải pháp ở chương 3. Luận văn: Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp du lịch.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Luận văn: Giải pháp quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp du lịch

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *