Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS

Mục lục

Đánh giá post

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở của huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Giáo dục là một hoạt động xã hội rộng lớn có liên quan trực tiếp đến lợi ích, nghĩa vụ và quyền lợi của mọi người dân, mọi tổ chức kinh tế – xã hội, đồng thời có tác động mạnh mẽ đến tiến trình phát triển quốc gia. Phát triển giáo dục – đào tạo là một trong những động lực quan trọng nhất để thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện tiên quyết để phát triển nguồn lực con người, yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.

Sau 30 năm đổi mới, đất nước ta đã vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Nước ta đã thoát ra khỏi tình trạng kém phát triển, bước vào nhóm nước đang phát triển có thu nhập trung bình. Tuy nhiên, những thành tựu về kinh tế của nước ta chưa vững chắc, chất lượng nguồn nhân lực và sức cạnh tranh của nền kinh tế chưa cao, môi trường văn hóa còn tồn tại nhiều hạn chế, chưa hội đủ các nhân tố để phát triển nhanh và bền vững.

Cũng trong 30 năm qua, thế giới chứng kiến những biến đổi sâu sắc về mọi mặt. Các cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba và lần thứ tư nối tiếp nhau ra đời, kinh tế tri thức phát triển mạnh đem lại cơ hội phát triển vượt bậc, đồng thời cũng đặt ra những thách thức không nhỏ đối với mỗi quốc gia, nhất là các quốc gia đang phát triển và chậm phát triển. Mặt khác, những biến đổi về khí hậu, tình trạng cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường, mất cân bằng sinh thái và những biến động về chính trị, xã hội cũng đặt ra những thách thức có tính toàn cầu. Để bảo đảm phát triển bền vững, nhiều quốc gia đã không ngừng đổi mới giáo dục để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, trang bị cho các thế hệ tương lai nền tảng văn hóa vững chắc và năng lực thích ứng cao trước mọi biến động của thiên nhiên và xã hội. Đổi mới giáo dục đã trở thành nhu cầu cấp thiết và xu thế mang tính toàn cầu.

Trong những năm qua hoạt động thanh tra, kiểm tra giáo dục nói chung, hoạt động kiểm tra nội bộ của các trường THCS trên địa bàn huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương đã đi vào nền nếp và cơ bản đáp ứng được yêu cầu; các nội dung kiểm tra nội bộ trường học đã được Phòng Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn và thống nhất. Tuy nhiên trong quá trình triển khai thực hiện hoạt động kiểm tra nội bộ vẫn còn tồn tại các hạn chế thiếu sót, ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả của công tác kiểm tra nội bộ: Nhận thức của một số CBQL về tầm quan trọng của hoạt động KTNB chưa đầy đủ dẫn đến việc quản lý hoạt động KTNB còn hời hợt, hình thức, có hiệu trưởng còn có biểu hiện buông lỏng quản lý hoạt động KTNB. Trình độ, nghiệp vụ trong hoạt động kiểm tra còn hạn chế, việc đánh giá, kết luận kiểm tra không đảm bảo tính chính xác, không có khả năng tư vấn, thúc đẩy, việc xử lý sau kiểm tra không đảm bảo yêu cầu, hiệu quả kiểm tra yếu; Hoạt động kiểm tra nội bộ thiếu tính kế hoạch, toàn diện.

Chính vì vậy, tác giả đã lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở của huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương” nhằm góp phần vào việc đổi mới và nâng cao chất lượng quản lý giáo dục của huyện nhà.

2. Mục đích nghiên cứu Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng việc quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS của huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý của cấp Phòng Giáo dục và Đào tạo giúp hiệu trưởng hoàn thiện và đổi mới việc quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ, nhằm nâng cao chất lượng hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương.

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1. Khách thể nghiên cứu

Hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

3.2. Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS của huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương.

4. Giả thuyết khoa học

Công tác kiểm tra nội bộ của Hiệu trưởng ở các trường THCS trên địa bàn huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương hiện nay còn nhiều hạn chế, nếu đề xuất biện pháp quản lý hoạt động KTNB một cách đồng bộ, phù hợp với tình hình thực tiễn của các nhà trường thì hiệu quả quản lý hoạt động KTNB của Hiệu trưởng tại các trường THCS sẽ được nâng cao góp phần giữ vững kỷ cương nề nếp trong nhà trường, xây dựng môi trường văn hóa học đường lành mạnh, chất lượng giáo dục được nâng cao đáp ứng được yêu cầu của đổi mới giáo dục. Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

5. Nhiệm vụ nghiên cứu

Xác định cơ sở lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở trường
Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS của huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Lý giải nguyên nhân khách quan, chủ quan của thực trạng.
Đề xuất và khảo nghiệm các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS của huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương.

6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu

6.1. Giới hạn về địa bàn khảo sát

Đề tài được triển khai nghiên cứu trọng phạm vi 20 trường THCS thuộc địa bàn huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương bao gồm: THCS An Bình, THCS An Lâm, THCS An Sơn, THCS Cộng Hòa, THCS Đồng Lạc, THCS Hồng Phong, THCS Hiệp Cát, THCS Hợp Tiến, THCS Mạc Thị Bưởi, THCS Minh Tân, THCS Nam Chính, THCS Nam Hồng, THCS Nam Hưng, THCS Nam Trung, THCS Nguyễn Trãi, THCS Phú Điền, THCS Quốc Tuấn, THCS Thái Tân, THCS Thanh Quang, THCS TT Nam Sách.

6.2. Khách thể và thời gian khảo sát

Điều tra, khảo sát 154 người, gồm: 3 lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo; 5 chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo; 40 Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng; 26 cộng tác viên thanh tra; 40 tổ trưởng chuyên môn và 40 giáo viên các trường THCS của huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương.

7. Phương pháp nghiên cứu Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích, tổng hợp các công trình nghiên cứu và tài liệu có liên quan đến hoạt động kiểm tra nội bộ và công tác quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ các trường THCS, bao gồm:

Các tác phẩm kinh điển của chủ nghĩa Mác – Lê nin; các văn kiện của Đảng, Nhà nước, tư tưởng Hồ Chí Minh có liên quan đến đề tài.
Các tác phẩm về tâm lý học, giáo dục học, khoa học quản lý giáo dục,… trong và ngoài nước.
Các công trình nghiên cứu khoa học quản lý giáo dục của các nhà lý luận, các nhà quản lý giáo dục, các nhà giáo,… có liên quan đến đề tài như các luận văn, luận án, các báo cáo khoa học, các chuyên khảo,…
Các tài liệu về lý luận quản lý, các văn kiện Đại hội Đảng, các văn bản pháp quy về thanh – kiểm tra giáo dục, các tài liệu khoa học, bài báo khoa học và những kết quả đạt được của công tác kiểm tra nội bộ trường học.
Các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn hoạt động kiểm tra nội bộ trường học của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Dương, Phòng Giáo dục và Đào tạo Nam Sách. Các tài liệu trên được phân tích, nhận xét, tóm tắt và trích dẫn phục vụ trực tiếp cho việc giải quyết các nhiệm vụ của đề tài.

7.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp điều tra, khảo sát

Tiến hành điều tra, thống kê để nắm được số lượng, cơ cấu, trình độ đào tạo, thâm niên công tác, phân bố của cán bộ quản lý, cộng tác viên thanh tra, giáo viên, nhân viên các trường THCS trên địa bàn khảo sát.

Tiến hành điều tra, khảo sát nhu cầu về nội dung, phương pháp, hình thức đào tạo, bồi dưỡng lực lượng làm công tác kiểm tra nội bộ; thực trạng hoạt động của các trường THCS trên địa bàn huyện.

Đối tượng điều tra, khảo sát là đội ngũ cán bộ quản lý, cộng tác viên thanh tra, giáo viên của các trường THCS. Kết quả điều tra, khảo sát được phân tích, so sánh, đối chiếu để tìm ra những thông tin cần thiết theo hướng nghiên cứu của luận văn.

Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

Nghiên cứu các sản phẩm của giáo viên như kế hoạch dạy học, giáo án, đồ dùng dạy học, kế hoạch tự bồi dưỡng để đánh giá trình độ, việc tự bồi dưỡng của đội ngũ cán bộ quản lý, cộng tác viên thanh tra, giáo viên.

Nghiên cứu các kế hoạch, quyết định, báo cáo của phòng Giáo dục và Đào tạo, Hiệu trưởng các trường THCS để đánh giá thực trạng của các trường. Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Tiến hành nghiên cứu, đúc kết kinh nghiệm quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ của các đơn vị làm tốt để nhân điển hình.

Phương pháp chuyên gia
Hỏi ý kiến chuyên gia bằng các phiếu hỏi, bao gồm: Các nhà quản lý, cộng tác viên thanh tra và lực lượng làm công tác kiểm tra nội bộ ở các nhà trường.
Việc lấy ý kiến chuyên gia tổ chức theo cách trao đổi hoặc xin ý kiến đóng góp bằng văn bản.

Phương pháp này được sử dụng ngay từ khâu xây dựng đề cương, góp ý bộ công cụ, góp ý vào nhận định đánh giá thực trạng hoặc vào các giải pháp đề xuất.

Phương pháp trò chuyện

Tiến hành trao đổi với cán bộ quản lý, các cộng tác viên thanh tra và giáo viên để tìm hiểu nhu cầu, điều kiện của họ cũng như những đánh giá của họ về hoạt động kiểm tra nội bộ trường học hiện nay nhằm thu thập những thông tin cần thiết bổ sung cho phương pháp điều tra khảo sát.

7.3. Các phương pháp bổ trợ khác

Sử dụng thống kê toán học để xử lý các kết quả nghiên cứu về định tính và định lượng.
Sử dụng sơ đồ, bảng biểu thống kê, phiếu trắc nghiệm,…

8. Đóng góp mới của đề tài

Làm sáng tỏ những vấn đề lí luận về kiểm tra nội bộ và thực trạng công tác quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương.
Đề ra các biện pháp khả thi để góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý chỉ đạo hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương.

9. Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, đề tài có cấu trúc ba chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS của huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương.
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS của huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương.

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Ở nước ngoài hoạt động KTNB trường học được gọi theo nhiều cách khác nhau (D.godfrey, M. Ehren& R. Nelson, 2023) và được nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau. Tuy nhiên, các nghiên cứu đều thống nhất rằng quy trình KTNB trường học được thực hiện hoàn toàn bởi nhân viên của nhà trường, được thành lập thành một nhóm đánh giá chuyên biệt. Những nhóm này thường bao gồm các giáo viên và các thành viên thuộc Ban quản lý của nhà trường.

Các nghiên cứu về hoạt động KTNB trường học của một số nước cũng chỉ ra rằng:

Các thành viên chuyên trách trong nhóm đánh giá nội bộ của nhà trường chịu trách nhiệm hoàn toàn về kết quả kiểm tra và quá trình KTNB ở trường học;

Đánh giá nội bộ trường học có tác động tích cực đến hoạt động của trường học, gia tăng thành tích học tập của học sinh và nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, mặc dù những ảnh hưởng tích cực này phụ thuộc nhiều vào điều kiện cơ chế quản lý;

Các nghiên cứu thực hiện tại Đan Mạch, Anh, Phần Lan, Xcốt-len và Thụy Điển chỉ ra rằng: Ở tất cả các nghiên cứu này đã cho thấy rằng, giáo viên tin là đánh giá, KTNB có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến quá trình giảng dạy của họ cũng như chất lượng học tập của học sinh và KTNB đem lại nhiều lợi ích hơn các biện pháp đánh giá từ bên ngoài.

Một số công trình và báo cáo nghiên cứu liên quan đến KTNB ở một số nước như sau:

Trong nghiên cứu “Quản lý chất lượng giáo dục tại Mauritius và các quyết định của hiệu trưởng đến cải thiện môi trường giáo dục” tại Hà Lan của tác giả Ah- Teck, J. C., & Starr, K. C. 2022 – Tạp chí Journal of Educational Administration, 52(6), 833 – 849 tập trung nghiên cứu việc Hiệu trưởng ở các trường thuộc Mauritius (Hà Lan) sử dụng hệ thống dữ liệu quản lý chất lượng nội bộ trong việc đưa ra quyết định cải thiện môi trường giáo dục. Kết quả nghiên cứu của các tác giả cũng cho thấy việc quản lý chất lượng KTNB rất quan trọng và nó còn quan trọng hơn khi các Hiệu trưởng sử dụng kết quả đó trong các quyết định của mình trong quá trình quản lý nhà trường.

Tác giả Davies, D. and Rudd, P. (2001) người Mỹ, trong một nghiên cứu với tên: “Đánh giá kiểm tra nội bộ” (Local Education Authority), đề cập về các nhân tố tác động đến việc đưa ra quyết định thực hiện KTNB trường học của các trường học. Nghiên cứu này được thực hiện trên một số trường tại Mỹ. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng Lãnh đạo trường học có vai trò quan trọng trong việc đưa ra quyết định thực hiện KTNB, trong đó lãnh đạo quản lý tốt sẽ duy trì hoạt động KTNB và hướng tới tầm nhìn rõ ràng về sự phát triển của giáo dục. Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Hai tác giả người Anh là Hall, C., & Noyes, A. (2015), nghiên cứu về “Ảnh hưởng của kiểm tra nội bộ trường học đến quan điểm của giáo viên tại Anh về công tác giảng dạy của bản thân”. Tại nghiên cứu này, các tác giả phân tích về nhận thức của giáo viên và hiểu biết của họ về quy trình tự đánh giá chất lượng khi chính phủ Anh đưa ra chính sách yêu cầu các trường thực hiện công tác KTNB trường học. Đồng thời xem xét mối liên hệ giữa Thanh tra viên và giáo viên thuộc nhóm KTNB trường học thay đổi thế nào kể từ khi chính sách có hiệu lực. Kết quả cho thấy giáo viên và Ban lãnh đạo trường học hưởng ứng và thực hiện tốt công tác KTNB trường học, không những thế KTNB trường học được giáo viên sử dụng như một công cụ, biện pháp trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy của bản thân.

Cũng tại Mỹ các tác giả McNaughton, S. Lai, M.K., & Hsiao, S. (2020) nghiên cứu “Kiểm tra tính hiệu quả của mô hình kiểm tra nội bộ trường học” (School Effectiveness and School Improvement) tại 07 trường đa văn hóa, đa sắc tộc. Nghiên cứu này trình bày tính hiệu quả của mô hình KTNB trường học phục vụ việc dạy và học của các trường học thuộc cộng đồng bản địa. Theo đó nâng cao vai trò của Hiệu trưởng cũng như nâng cao hoạt động quản lý đối với mô hình KTNB trường học đã giúp cho việc quản lý Nhà trường một cách có hiệu quả.

Từ một số nghiên cứu trên đây có thể thấy, KTNB trường học được các nhà quản lý giáo dục ở nước ngoài rất coi trọng. Công tác KTNB trường học được đánh giá cao trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, cũng như nâng cao chất lượng học tập của học sinh và việc KTNB trường học được giáo viên cho rằng quan trọng hơn và có tác động nhiều hơn đến hoạt động của trường so với những cuộc kiểm tra từ bên ngoài (thanh tra). Đồng thời các nghiên cứu trên đây cũng cho thấy vai trò của Hiệu trưởng trong việc quyết định, tổ chức KTNB trường học tại các nước này.

1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Sau cách mạng tháng Tám thành công, mặc dù công việc bộn bề ngay sau ngày thành lập nước nhưng ngày 08 tháng 9 năm 1945, Chính phủ lâm thời Việt nam dân chủ cộng hòa đã ra sắc lệnh số 16/SL thành lập cơ quan Thanh tra học vụ nhằm mục đích: “Kiểm soát việc học theo chương trình giáo dục của Chính phủ”. Để phù hợp với sự phát triển của đất nước và đổi mới trong giáo dục Ngày 01 tháng 4 năm 1990, Hội đồng nhà nước Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành Pháp lệnh Thanh tra đánh dấu bước ngoặt quan trọng về tổ chức và hoạt động của bộ máy Thanh tra Giáo dục và cũng từ đó thanh tra Giáo dục được tiếp tục củng cố và hoàn thiện và là bộ phận cấu thành của hệ thống Thanh tra nhà nước được tổ chức ở cấp Bộ và cấp Tỉnh.

Ngày 28 tháng 9 năm 1992, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) ban hành Nghị định số 358/HĐBT về tổ chức hoạt động của Thanh tra Giáo dục. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Quyết định số 478/QĐ ngày 11 tháng 3 năm 1993 về quy chế tổ chức và hoạt động của hệ thống Thanh tra Giáo dục, các vấn đề về chức năng, nhiệm vụ, bộ máy và phương thức hoạt động của Thanh tra Giáo dục. Nhờ đó hoạt động của Thanh tra Giáo dục ngày càng được phát huy vai trò tích cực, góp phần chấn chỉnh mọi mặt công tác quản lý Giáo dục. Từ khi có Luật Giáo dục năm 1998 có hiệu lực thi hành ngày 01 tháng 6 năm 1999 và Luật Giáo dục năm 2013 có hiệu lực thi hành ngày 01 tháng 01 năm 2014 tại chương VII “Quản lý nhà nước về Giáo dục” gồm có bốn mục về Giáo dục trong đó có một mục về “Thanh tra Giáo dục” quy định một cách cụ thể về nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm, tổ chức và hoạt động của Thanh tra Giáo dục phù hợp với Luật Thanh tra năm 2012 là dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp đổi mới quản lý Giáo dục nước ta.

Nhận thức được vai trò to lớn của giáo dục trong tiến trình xây dựng và phát triển đất nước, các nhà nghiên cứu giáo dục trong và ngoài nước đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý luận giáo dục, đặc biệt là về quản lý giáo dục: Trần Kiểm – Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo dục; Khoa học quản lý nhà trường phổ thông; Đặng Quốc Bảo – Một số khái niệm về quản lý Giáo dục – Đào tạo; Các công trình trên cung cấp cho các nhà quản lý giáo dục các cấp về lý luận cũng như thực tiễn quản lý giáo dục, quản lý nhà trường.

Về quản lý nhà trường, các tác giả đã nêu lên những nguyên tắc chung của việc quản lý hoạt động dạy – học, từ đó chỉ rõ một số biện pháp quản lý nhà trường. Một trong số các biện pháp hữu hiệu để duy trì, điều chỉnh hoạt động của hệ quản lý đi đúng mục tiêu, kế hoạch đó là các biện pháp kiểm tra, thanh tra, đánh giá kết quả công việc trong từng giai đoạn nhất định.

Tác giả Hà Sĩ Hồ đã khẳng định: “Chức năng kiểm tra đặc biệt quan trọng vì quá trình quản lý đòi hỏi những thông tin chính xác, kịp thời về thực trạng của đối tượng quản lý, về việc thực hiện các quyết định đã đề ra, tức là đòi hỏi những liên hệ ngược chính xác, vững chắc giữa các phân hệ quản lý…Quản lý mà không kiểm tra thì quản lý sẽ ít hiệu quả và trở thành quản lý quan liêu” [14, tr 126]. Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang trong cuốn “Những khái niệm cơ bản về lý luận, quản lý giáo dục” cho rằng: “Quá trình quản lý diễn ra qua năm giai đoạn: chuẩn bị kế hoạch hoá; kế hoạch hoá; tổ chức; chỉ đạo và kiểm tra, trong đó, giai đoạn 5 – kiểm tra, là giai đoạn cuối cùng, kết thúc một chu trình quản lý. Kiểm tra giúp cho việc chuẩn bị tích cực cho kỳ kế hoạch tiếp theo. Kiểm tra tốt, đánh giá được sâu sắc và chuẩn bị trạng thái cuối cùng của hệ (nhà trường) thì đến kỳ kế hoạch (năm học) tiếp theo việc soạn thảo kế hoạch năm học mới sẽ thuận lợi, kế thừa được các mặt mạnh để tiếp tục phát huy, phát hiện được lệch lạc để uốn nắn, loại trừ” [24, tr 35]. Tác giả kết luận: “Như vậy, theo lý thuyết xibecnêtic, kiểm tra giữ vai trò liên hệ nghịch trong quá trình quản lý. Nó giúp cho chủ thể quản lý điều khiển một cách tối ưu hệ quản lý. Không có kiểm tra, không có quản lý” [24, tr 38].

Hiện nay các văn bản pháp quy đề cập đến hoạt động kiểm tra nội bộ trường học chưa nhiều, các văn bản chỉ đạo của cơ quan quản lý giáo dục các cấp liên quan đến hoạt động Thanh tra, kiểm tra giáo dục mới chủ yếu tập trung đề cập đến các hoạt động Thanh tra giáo dục (Hướng dẫn thi hành Luật Thanh tra; Nghị định của Chính phủ về Thanh tra Giáo dục, Thông tư của Bộ GD-ĐT hướng dẫn thi hành Nghị định của Chính phủ về Thanh tra Giáo dục, Hướng dẫn của Bộ giáo dục và đào tạo về công tác Thanh tra từng năm học…), chưa có nhiều nội dung chỉ đạo, hướng dẫn nội dung, quy trình, cách thức tổ chức hoạt động kiểm tra nội bộ của các cơ sở giáo dục vì vậy việc tổ chức tập huấn, triển khai công tác kiểm tra nội bộ tới các nhà trường gặp không ít khó khăn.

Để chỉ đạo, hướng dẫn thanh tra nhà trường, cơ sở giáo dục khác và thanh tra hoạt động sư phạm của nhà giáo, ngày 20 tháng 10 năm 2014, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 43/2014/BGDĐT .

Ngày 09 tháng 5 năm 2021, Chính phủ ban hành Nghị định số 42/2021/NĐ- CP về tổ chức và hoạt động của thanh tra giáo dục.
Ngày 04 tháng 12 năm 2021, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 39/2021/TT-BGDĐT có ghi:

Điều 16. Trách nhiệm của phòng giáo dục và đào tạo:

Phối hợp với thanh tra sở để xây dựng và thực hiện kế hoạch thanh tra chuyên ngành hằng năm đối với các cơ sở giáo dục trên địa bàn. Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.
Giới thiệu cán bộ quản lý, giáo viên thuộc quyền quản lý của phòng giáo dục và đào tạo để sở giáo dục và đào tạo công nhận và trưng tập cộng tác viên thanh tra.
Xây dựng kế hoạch và tổ chức kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ được giao; hướng dẫn công tác kiểm tra nội bộ.
Chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc thực hiện yêu cầu, kiến nghị của đoàn thanh tra, kết luận thanh tra, quyết định xử lý sau thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Điều 17. Trách nhiệm của cơ sở giáo dục

Các cơ sở giáo dục đại học, trường trung cấp chuyên nghiệp xây dựng kế hoạch và tổ chức thanh tra nội bộ: thực hiện chế độ báo cáo về công tác thanh tra nội bộ theo quy định.

Các cơ sở giáo dục Mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên xây dựng kế hoạch và tổ chức kiểm tra nội bộ; thực hiện chế độ báo cáo về công tác kiểm tra nội bộ theo quy định.

Cung cấp kịp thời, đầy đủ, chính xác thông tin, tài liệu theo yêu cầu của đoàn thanh tra và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của thông tin, tài liệu đã cung cấp.
Thực hiện yêu cầu, kiếm nghị của đoàn thanh tra, kết luận thanh tra, quyết định xử lý sau thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. [4, tr 8]

Đến thời điểm hiện nay đã có một số đồng nghiệp có đề tài nghiên cứu về công tác kiểm tra nội bộ trường học như: Nông Công Chính – trường Tiểu học xã Tân Nguyên với sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp về công tác kiểm tra nội bộ của Hiệu trưởng trường Tiểu học”; Trong đề tài trên, các tác giả đã đề cập đến một số vấn đề chung về công tác kiểm tra nội bộ trường học và các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ tại cơ sở giáo dục. Những tài liệu đã dẫn viết về công tác thanh tra, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục của các nhà nghiên cứu lý luận giáo dục; những đề tài của các đồng nghiệp đi trước là những tư liệu quý, thiết thực giúp tôi tham khảo trong quá trình thực hiện đề tài này.

1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

1.2.1. Khái niệm kiểm tra

Kiểm tra

Theo “Từ điển tiếng Việt” thì kiểm tra là: “Xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét” [33, tr.504]. Là quá trình đo nghiệm giữa mục tiêu đề ra với trình độ đạt thực chất trên thực tế của đối tượng nhằm thu nhận thông tin ngược dựa trên cơ sở đó có thể điều khiển, điều chỉnh quá trình dạy học, Giáo dục và quá trình quản lý. Đồng thời thông qua kết quả kiểm tra có thể giúp người dạy, người học và khách thể quản lý tự điều khiển, điều chỉnh quá trình học tập, công tác của mình.

Quá trình kiểm tra có 4 bước cơ bản sau:

Xác lập chuẩn và phương pháp đo thành tích.
Tổ chức việc đo lường thành tích.
So sánh sự phù hợp của thành tích với chuẩn mực.
Ra quyết định điều chỉnh.

Những bước cơ bản của kiểm tra trong quản lý liên hệ chặt chẽ với nhau qua sơ đồ sau:

Sơ đồ 1.1: Các bước cơ bản của quá trình kiểm tra trong quản lý

Kiểm tra trong quản lý

Kiểm tra là chức năng quản lý quan trọng trong quá trình quản lý, nằm trong chuỗi quy trình: Kế hoạch hóa – Tổ chức – Chỉ đạo – Kiểm tra. Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Về hình thức hoạt động, kiểm tra là khâu kết thúc của một quá trình quản lý đồng thời là tiền đề chuẩn bị cho một quá trình quản lý tiếp theo. Có thể mô tả vị trí, chức năng của kiểm tra trong một quá trình quản lý theo sơ đồ sau:

Sơ đồ 1.2: Vị trí, chức năng kiểm tra trong quá trình quản lý

Hoạt động kiểm tra cung cấp các thông tin phản hồi cho chủ thể quản lý và các cấp quản lý để điều chỉnh quá trình quản lý cho phù hợp nhằm đạt tới các mục tiêu đã đề ra. Do đó kiểm tra có chức năng quan trọng trong việc đổi mới công tác quản lý như: đổi mới công tác kế hoạch hóa, công tác tổ chức, chỉ đạo, cơ chế quản lý…

Các loại kiểm tra trong quản lý

Căn cứ vào chủ đề quản lý, nhà quản lý khi tiến hành kiểm tra có thể xác định các loại kiểm tra theo các nguồn khác nhau như:

Kiểm tra của cấp trên và bên ngoài hệ thống: Là kiểm tra được thực hiện do cấp trên yêu cầu và các tổ chức khác bên ngoài nhà trường tiến hành theo quy định. Đối với Giáo dục, loại kiểm tra này được tiến hành do các chuyên viên của Phòng GDĐT hay của Sở GDĐT thực hiện, theo các nhiệm vụ cụ thể. Do đó, để tránh phiền hà cho các cơ sở giáo dục, cơ quan quản lý trực tiếp đối với các cơ sở cần có kế hoạch cụ thể, thông báo kế hoạch kiểm tra cho đơn vị, chủ động kết hợp với các cơ quan cấp trên và bên ngoài hệ thống có nhu cầu kiểm tra cùng triển khai, thực hiện.

Kiểm tra của cấp trên có tính hành chính, pháp chế cao. Kết luận của hình thức kiểm tra này thường thể hiện sự đánh giá về mặt quản lý nhà nước của cấp trên đối với đơn vị. Tuy nhiên, kiểm tra của cấp trên trực tiếp trong cùng một hệ thống thường nhằm chỉ đạo việc thực hiện các nhiệm vụ, mang tính chất giám sát, giúp phát huy những ưu điểm, phát hiện những tồn tại để có những quyết định điều chỉnh phù hợp, cần thiết.

Kiểm tra của thủ trưởng: Là sự kiểm tra của chủ thể quản lý theo chức năng, nhiệm vụ để đánh giá việc triển khai, thực hiện nhiệm vụ của cơ sở hoặc của cán bộ, nhân viên trong đơn vị.

Kiểm tra của Hiệu trưởng trong trường THCS được gọi là KTNBTH. Kiểm tra này cũng có tính chất hành chính pháp chế Nhà nước. Tuy nhiên, tính chất này thể hiện trong một phạm vi hẹp của một đơn vị trường học. Những kết luận của Hiệu trưởng trong việc kiểm tra đối với cán bộ, giáo viên được sử dụng làm căn cứ tham khảo trong các đợt kiểm tra, thanh tra của cấp trên.

Kiểm tra của các tổ chức chính trị – xã hội: Theo Hiến pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Các tổ chức xã hội có chức năng, nhiệm vụ giám sát việc thực hiện các chủ trương, chính sách của các cơ quan quản lý Nhà nước cũng như giám sát việc thực hiện các quyết định đối với thủ trưởng và các bộ phận trong đơn vị.

Tự kiểm tra: là quá trình tự xem xét, đánh giá và tự điều chỉnh hoạt động của từng cá nhân trong tổ chức. Đối với nhà trường, là kiểm tra việc thực hiện công tác của cán bộ, giáo viên, học sinh theo nhiệm vụ được giao nhằm đảm bảo việc triển khai nhiệm vụ chung đúng quy định, đạt hiệu quả theo mục tiêu, kế hoạch đã định.

Một trong những mục đích quan trọng của công tác quản lý là biến quá trình kiểm tra thành việc tự kiểm tra của từng cá nhân trong tổ chức. Ở các nhà trường, nếu kết hợp tốt các hình thức kiểm tra khác nhau sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý trong đơn vị mình.

1.2.2. Khái niệm kiểm tra nội bộ trường học Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Kiểm tra nội bộ trường học là hoạt động nghiệp vụ quản lý của người hiệu trưởng (thủ trưởng cơ sở giáo dục) nhằm điều tra, theo dõi, xem xét, kiểm soát, phát hiện, kiểm nghiệm sự diễn biến và kết quả các hoạt động giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường hay trong nội bộ cơ sở giáo dục và đánh giá kết quả các hoạt động giáo dục có phù hợp với mục tiêu, kế hoạch, chuẩn mực, quy chế đề ra hay không? Qua đó kịp thời động viên, khích lệ các mặt tốt, điều chỉnh, uốn nắn những mặt chưa đạt chuẩn nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục – đào tạo của nhà trường, của cơ sở giáo dục.

Hoạt động kiểm tra nội bộ trường học đã được quy định tại khoản 1 điều 22 Quyết định 478/QĐ của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngày 11-3-1993 về việc ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của hệ thống thanh tra giáo dục và đào tạo: “Hiệu trưởng các trường, Thủ trưởng các cơ sở giáo dục, đào tạo trong ngành có trách nhiệm sử dụng bộ máy quản lý và các cán bộ trong đơn vị để kiểm tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, kế hoạch của cá nhân và các bộ phận thuộc quyền xét và giải quyết các khiếu nại, tố cáo về các vấn đề thuộc trách nhiệm quản lý của mình.

Các hoạt động kiểm tra được thực hiện thường xuyên, công khai, dân chủ; kết quả kiểm tra được ghi nhận bằng văn bản và được lưu trữ. Hiệu trưởng hay thủ trưởng phải chịu trách nhiệm về các kết luận kiểm tra này. Trường hợp cần thiết, Hiệu trưởng hay Thủ trưởng đơn vị lập tổ kiểm tra để tiến hành kiểm tra.

Ở các trường và các đơn vị có nhiều cán bộ giáo viên, công nhân viên, Hiệu trưởng hay Thủ trưởng đơn vị cử một cán bộ chuyên trách hay kiêm nhiệm làm trợ lý giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Hiệu trưởng các trường phổ thông, các trường và các cơ sở giáo dục Mầm non tổ chức kiểm tra định kỳ các giáo viên của trường” [25].

Kiểm tra nội bộ trường học là hoạt động xem xét và đánh giá các hoạt động giáo dục, điều kiện dạy – học, giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường nhằm mục đích phát triển sự nghiệp giáo dục nói chung, phát triển nhà trường, phát triển người giáo viên và học sinh nói riêng. Kiểm tra nội bộ trường học là hoạt động nghiệp vụ quản lý của người hiệu trưởng nhằm điều tra, theo dõi, xem xét, kiểm soát, phát hiện, kiểm nghiệm diễn biến và kết quả các hoạt động giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường và đánh giá kết quả các hoạt động giáo dục có phù hợp với các mục tiêu, kế hoạch, chuẩn mực, quy chế đã đề ra hay không. Qua đó kịp thời động viên mặt tốt, điều chỉnh, uốn nắn những mặt chưa đạt chuẩn nhằm nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo trong nhà trường. Việc kiểm tra công việc, hoạt động và các mối quan hệ của mọi thành viên trong nhà trường là trách nhiệm và quyền hạn của Hiệu trưởng. Trong phạm vi quyền hạn của mình, Hiệu trưởng có thể huy động các lực lượng giáo dục như: Phó Hiệu trưởng, các tổ trưởng chuyên môn và các cán bộ, giáo viên khác giúp mình kiểm tra với tư cách là người được uỷ quyền hoặc trợ lý nhưng hiệu trưởng vẫn nắm quyền quyết định về những vấn đề quan trọng nhất của kiểm tra, là người đưa ra kết luận cuối cùng và người chịu trách nhiệm về những kết luận đó. Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

KTNBTH, về thực chất gồm hai hoạt động:

Hiệu trưởng tiến hành kiểm tra công việc, hoạt động, mối quan hệ của các thành viên, bộ phận và hệ điều kiện phục vụ cho các hoạt động dạy học và giáo dục trong nhà trường.
Việc tự kiểm tra của các bộ phận, cá nhân trong trường và tự kiểm tra công tác quản lý của Hiệu trưởng.

Người quản lý giỏi là người biết tiến hành kiểm tra thường xuyên và có kế hoạch, biết biến quá trình kiểm tra thành quá trình tự kiểm tra của các bộ phận và mọi thành viên trong nhà trường thuộc trách nhiệm quản lý của mình; biết tổ chức kiểm tra đúng người, đúng việc, đúng lúc, đúng chỗ: Xác định rõ ai, bộ phận nào thì cần phải kiểm tra thường xuyên; ai, bộ phận nào thì kiểm tra đột xuất và thậm chí có những người, những bộ phận ở một thời điểm nào đó thì không cần kiểm tra, vì họ luôn hoàn thành nhiệm vụ một cách tự giác không phải có sự thúc đẩy nào. Đồng thời, cũng phải biết xác định được thời điểm kiểm tra thích hợp, không quá sớm cũng không quá muộn.

1.2.3. Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học

Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ được hiểu là những tác động có hệ thống, khoa học, có ý thức và có mục tiêu của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý là quá trình kiểm tra ở các cơ sở giáo dục. Quá trình quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học gồm 4 giai đoạn cơ bản sau:

Giai đoạn 1. Xác định nhu cầu quản lý hoạt động kiểm tra: Xác định nhu cầu quản lý hoạt động kiểm tra chính là xác định cái đã có, cái đang diễn ra và cái phải có trong tương lai. Từ đó đặt ra những nội dung và hoạt động quản lý kiểm tra cần thiết.

Giai đoạn 2. Xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động kiểm tra: Chính là thiết kế một tương lai mong muốn việc xác lập các bước phải làm gì, làm thế nào và làm ở đâu, ai làm, bao giờ hoàn thành và điều kiện để hoàn thành.

Giai đoạn 3. Thực hiện kế hoạch của quản lý hoạt động kiểm tra. Thực hiện kế hoạch quản lý hoạt động kiểm tra bao gồm các công việc sau:

Xác định chuẩn mực trong quản lý hoạt động kiểm tra nhà trường (chuẩn đánh giá một trường, chuẩn đánh giá một giờ dạy, chuẩn đánh giá các hoạt động khác).
Tổ chức việc đo lường việc thực hiện các nhiệm vụ của trường học (Xây dựng lực lượng, quy định kiểm tra, xử lý thông tin). Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.
So sánh sự phù hợp của thành tích với các chuẩn mực xác định giá trị của các thành tích (xác định mặt định tính, xác định mặt định lượng).

Phát hiện những ưu điểm và tồn tại (những sai lệch so với chuẩn) của các đối tượng kiểm tra (phát hiện kịp thời những ưu điểm, khuyết điểm tồn tại trong thực tiễn, mức độ các ưu khuyết điểm nguyên nhân của ưu điểm, khuyết điểm).

Ra các quyết định điều chỉnh cần thiết trong kiểm tra: (quyết định mức độ phát huy các thành tích xuất sắc; quyết định mức độ sửa chữa, uốn nắn; quyết định cần phải xử lý những vi phạm nghiêm trọng).

Giai đoạn 4. Đánh giá kết quả quản lý hoạt động kiểm tra:

Đánh giá kết quả quản lý hoạt động kiểm tra là giai đoạn cuối cùng của hoạt động kiểm tra, đây là đánh giá kết quả đạt được so với mục tiêu đặt ra từ trước. Từ đó giúp cho nhà quản lý có các quyết định phù hợp với công tác kiểm tra.

Trên cơ sở chức năng chung đó, quản lý hoạt động kiểm tra phải thực hiện 4 chức năng cụ thể sau:

Kế hoạch hoá: đây là hoạt động cơ bản nhất của quản lý hoạt động kiểm tra, kế hoạch đặt cơ sở cho vấn đề tổ chức, định biên lực lượng, lựa chọn nội dung, phương pháp, điều kiện phương tiện, kiểm tra đánh giá kết quả.
Tổ chức: chính là phương thức bố trí, sắp xếp, sử dụng một cách tối ưu nguồn lực con người, phương tiện vật chất kỹ thuật để đạt mục tiêu quản lý mong muốn.
Chỉ huy điều hành: chức năng này mang tính chất tác nghiệp, phối hợp với các lực lượng kiểm tra, tập trung thống nhất điều kiện hoạt động.
Kiểm tra: chính là hệ thống những hoạt động đánh giá, phát hiện điều chỉnh mục tiêu [26, tr36].
Quản lý hoạt động KTNBTH được hiểu là những tác động có hệ thống, khoa học, có ý thức và có mục tiêu của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý là quá trình kiểm tra của Hiệu trưởng ở các cơ sở giáo dục.

1.3. Một số nội dung lý luận về kiểm tra nội bộ trường học Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

1.3.1. Vai trò và ý nghĩa của kiểm tra nội bộ trường học

Kiểm tra nội bộ trường học là chức năng quản lý cơ bản, là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý đảm bảo tạo lập mối liên hệ ngược thường xuyên, kịp thời giúp Hiệu trưởng hình thành cơ chế điều chỉnh hướng đích trong quá trình quản lý nhà trường. Kiểm tra nội bộ trường học là một công cụ sắc bén góp phần tăng cường hiệu lực quản lý trường học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo trong nhà trường. Lãnh đạo mà không có kiểm tra thì coi như không có lãnh đạo.

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định: “Nếu tổ chức việc kiểm tra được chu đáo, thì công việc của chúng ta nhất định tiến bộ gấp mười, gấp trăm lần. Kiểm tra chẳng những giúp nhà quản lý thu thập thông tin về hoạt động của đối tượng quản lý mà còn giúp nhà quản lý nhận rõ kế hoạch, việc chỉ đạo, điều hành của mình có khoa học, khả thi không, từ đó có các biện pháp điều chỉnh nhằm nâng cao hiệu quả quản lý” [dẫn theo 21, tr.276]. Thực tế cho thấy, nếu kiểm tra đánh giá chính xác, chân thực sẽ giúp Hiệu trưởng có thông tin chính xác về thực trạng của đơn vị mình cũng như xác định các mức độ, giá trị, các yếu tố ảnh hưởng, từ đó tìm ra nguyên nhân và đề ra các giải pháp điều chỉnh, uốn nắn có hiệu quả. Như vậy, kiểm tra vừa là tiền đề, vừa là điều kiện để đảm bảo thực hiện các mục tiêu. Kiểm tra còn có tác dụng đôn đốc, thúc đẩy, hỗ trợ và giúp đỡ các đối tượng được kiểm tra làm việc tốt hơn, có hiệu quả hơn.

Kiểm tra nội bộ trường học thực hiện việc xem xét và đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các thành viên, bộ phận trong nhà trường, phân tích nguyên nhân của các ưu, nhược điểm đồng thời đề xuất các biện pháp, phát huy ưu điểm, khắc phục những hạn chế, thiếu sót. Do đó giúp cho việc động viên, khen thưởng chính xác các cá nhân, đơn vị; khuyến khích cái tốt, truyền bá kinh nghiệm tiên tiến đồng thời phát hiện ra những lệch lạc, sai sót để uốn nắn, điều chỉnh kịp thời. Có thể nói, kiểm tra nội bộ là một trong các yếu tố tạo nên chất lượng giáo dục đào tạo trong nhà trường.

Tăng cường nền nếp, kỷ cương, nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động giáo dục. Chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, ý thức trách nhiệm của công dân đối với xã hội, cộng đồng cho học sinh. Thực hiện tốt các cuộc vận động, các phong trào thi đua của ngành phù hợp điều kiện của địa phương;

Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lí và giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông. Chú trọng đổi mới công tác quản lí; đẩy mạnh thực hiện dân chủ trong nhà trường;

Thực hiện nội dung dạy học theo hướng tinh giảm, tiếp cận định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới; đổi mới phương pháp dạy, phương pháp học và đánh giá học sinh; vận dụng phù hợp những thành tố tích cực của các mô hình, phương thức giáo dục tiên tiến nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục; bảo đảm các điều kiện và triền khai dạy học ngoại ngữ, tin học theo chương trình mới;

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, dạy học và đánh giá học sinh; tích cực và nâng cao hiệu quả trong công tác truyền thông. Thực hiện tốt quy chế dân chủ, nâng cao vai trò, trách nhiệm, lương tâm, đạo đức nhà giáo. Khắc phục tiêu cực và bệnh thành tích trong giáo dục.

1.3.2. Mục tiêu của kiểm tra nội bộ trường học Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Công tác kiểm tra nội bộ trường học là một hoạt động quản lý thường xuyên của Hiệu trưởng nhà trường; là một yêu cầu tất yếu của quá trình đổi mới quản lý, là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý, đảm bảo tạo lập mối liên hệ ngược thường xuyên, kịp thời giúp Hiệu trưởng hình thành cơ chế điều chỉnh hướng đích trong quá trình quản lý nhà trường; kiểm tra nội bộ còn có tác dụng đôn đốc, thúc đẩy, hỗ trợ và giúp đỡ các đối tượng kiểm tra làm việc tốt hơn, có hiệu quả hơn.

Công tác kiểm tra nội bộ phải đảm bảo tính đại trà, toàn diện, trực tiếp các nội dung và đối tượng trong nhà trường. Kiểm tra nội bộ trường học thực hiện việc xem xét và đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các thành viên, bộ phận trong nhà trường đối chiếu với các quy định hiện hành; phân tích nguyên nhân của các ưu, nhược điểm đồng thời đề xuất các biện pháp phát huy ưu điểm, khắc phục những hạn chế, thiếu sót từ đó điều chỉnh kế hoạch, tư vấn, thúc đẩy các cá nhân, tập thể tích cực thực hiện nhiệm vụ được giao.

Công tác kiểm tra nội bộ phải được thực hiện trên nguyên tắc: Thủ trưởng vừa là chủ thể kiểm tra (kiểm tra cấp dưới theo chức năng nhiệm vụ quản lý nhà nước về giáo dục) vừa là đối tượng kiểm tra (công khai hoá các hoạt động, các thông tin quản lý nhà trường để ban kiểm tra nội bộ kiểm tra).

1.3.3. Đối tượng, nội dung và hình thức của hoạt động kiểm tra nội bộ trường học

Đối tượng kiểm tra nội bộ trường học

Đối tượng kiểm tra nội bộ của nhà trường bao gồm: Hoạt động tổ chức, quản lý của đơn vị; hoạt động sư phạm của giáo viên, cán bộ công chức, viên chức, nhân viên trong đơn vị; hoạt động học tập, rèn luyện của người học về các mặt: tri thức, kỹ năng, thái độ, tình cảm…; kiểm tra về tổ chức, quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật, tài chính của đơn vị; mối tương tác giữa các thành tố trong quá trình dạy học: Mục đích, nhiệm vụ dạy học, nội dung dạy học, phương pháp phương tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học, giáo viên, học sinh, kết quả. Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Nội dung của hoạt động kiểm tra nội bộ trường học

Nội dung của hoạt động kiểm tra nội bộ trường học bao gồm:

Thứ 1. Kiểm tra cơ sở vật chất

Phòng học, phòng làm việc, phòng chức năng;
Bàn ghế, đồ dùng dạy học, sách, thiết bị, dụng cụ TDTT, sân chơi, bãi tập, khu vực vệ sinh, khu để xe: đủ, thiếu, qui cách, chất lượng, bảo quản, hiệu quả sử dụng;
Cảnh quan trường học: Cổng trường, tường rào, cây xanh, khuôn viên trường học, vệ sinh học đường, môi trường sư phạm;

Thứ 2: Kiểm tra việc thực hiện các nhiệm vụ giáo dục

Kế hoạch phát triển giáo dục

Thực hiện chỉ tiêu, số lượng học sinh từng lớp, khối lớp và toàn trường;
Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục và tham gia xoá mù chữ;
Thực hiện Quy chế tuyển sinh;
Tỷ lệ học sinh bỏ học, lưu ban;
Hiệu quả đào tạo của nhà trường.

Hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh

Thực hiện chương trình, nội dung, kế hoạch giáo dục đạo đức trong và ngoài giờ lên lớp;
Hoạt động của các đoàn thể;
Hoạt động của giáo viên chủ nhiệm;
Việc kết hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh, huy động nguồn lực xây dựng môi trường giáo dục; Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.
Kết quả giáo dục đạo đức học sinh;

Chất lượng giảng dạy, học tập các bộ môn văn hoá

Thực hiện chương trình, nội dung, kế hoạch giáo dục các bộ môn văn hoá;
Chất lượng giảng dạy của giáo viên qua dự giờ thăm lớp, phong trào đổi mới phương pháp dạy học, việc sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy học và tự làm đồ dùng dạy học của giáo viên;
Kết quả học tập của học sinh: Thông qua việc nhận xét thường xuyên, cho điểm bài kiểm tra cuối học kỳ và cuối năm học. Kết quả hoàn thành chương trình lớp học, lưu ban.

Chất lượng các hoạt động giáo dục khác

Thực hiện chương trình, nội dung, kế hoạch các hoạt động giáo dục thể chất; giáo giáo dục ngoài giờ lên lớp.

Thứ 3: Kiểm tra hoạt động sư phạm của nhà giáo

Trình độ nghiệp vụ sư phạm

Trình độ nắm yêu cầu của nội dung, chương trình, kiến thức, kỹ năng, thái độ cần xây dựng cho học sinh;
Trình độ vận dụng phương pháp giảng dạy, giáo dục.

Việc thực hiện quy chế chuyên môn

Thực hiện chương trình, kế hoạch giảng dạy, giáo dục;
Soạn bài, chuẩn bị đồ dùng dạy học theo quy định;
Kiểm tra học sinh và chấm bài theo quy định;
Bảo đảm thực hành thí nghiệm;
Bảo đảm các hồ sơ chuyên môn theo quy định;
Tự bồi dưỡng và tham dự các hình thức bồi dưỡng nghiệp vụ;
Tuân thủ quy định về dạy thêm, học thêm.

Kết quả giảng dạy Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Kết quả đánh giá môn học của học sinh từ đầu năm học đến thời điểm kiểm tra;
Kết quả kiểm tra khảo sát chất lượng học sinh;
Kết quả kiểm tra chất lượng lớp giáo viên dạy so với chất lượng chung của toàn trường, so sánh với kết quả học tập của học sinh các năm học trước và mức độ tiến bộ so với lúc giáo viên mới nhận lớp.

Việc thực hiện các nhiệm vụ khác

Thứ 4: Kiểm tra hoạt động các tổ chuyên môn

Kiểm tra công tác quản lý của tổ trưởng: nhận thức, vai trò, tác dụng, uy tín, khả năng lãnh đạo chuyên môn;
Kiểm tra hồ sơ chuyên môn: kế hoạch, nghị quyết, biên bản, chất lượng dạy, các chuyên đề bồi dưỡng chuyên môn;
Kiểm tra chất lượng của tổ chuyên môn (việc thực hiện chương trình, chuẩn bị bài, chất lượng dạy học, việc thực hiện đổi mới phương pháp, sử dụng phương tiện, đồ dùng dạy học, việc kiểm tra, đánh giá học sinh, tác dụng, uy tín của tổ chuyên môn);
Kiểm tra nề nếp sinh hoạt chuyên môn;
Kiểm tra kế hoạch bồi dưỡng và tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ.

Thứ 5: Tự kiểm tra công tác quản lý của Hiệu trưởng

Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch năm học

Kiểm tra việc xây dựng kế hoạch năm học, học kỳ và hàng tháng của Hiệu trưởng; việc tổ chức thực hiện kế hoạch thông qua kiểm tra sổ nghị quyết của nhà trường, các tổ và các bộ phận có liên quan;
Kiểm tra kế hoạch của Hiệu trưởng, các phó Hiệu trưởng, về nội dung kế hoạch, chỉ tiêu và các biện pháp thực hiện, tính khả thi, phù hợp thực tiễn của kế hoạch.

Quản lý đội ngũ giáo viên, nhân viên

Việc phân công, sử dụng đội ngũ giáo viên, nhân viên hợp lý có hiệu quả;
Việc quản lý lao động, trách nhiệm công tác, thực hiện chủ trương đường lối của Ðảng, chính sách pháp luật của Nhà nước của các thành viên; Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.
Công tác khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên và nhân viên;
Những chủ trương và biện pháp để giúp giáo viên, nhân viên được học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp vụ chuyên môn.

Công tác kiểm tra nội bộ nhà trường của hiệu trưởng

Kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên;
Kiểm tra hoạt động của tổ chuyên môn;
Kiểm tra công tác quản lý hành chính, tài chính, tài sản của nhà trường;
Kiểm tra hoạt động học tập, rèn luyện của học

Thực hiện chế độ chính sách của Nhà nước đối với cán bộ, giáo viên, nhân viên, thực hiện quy chế dân chủ trong nhà trường

Việc tham gia xây dựng kế hoạch của các thành viên trong nhà trường;
Việc bảo đảm nguyên tắc công khai;
Việc thực hiện chế độ, chính sách của Nhà nước đối với cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh.

Công tác tham mưu, xã hội hoá giáo dục; quan hệ phối hợp công tác giữa nhà trường với các đoàn thể

Những kết quả cụ thể trong công tác tham mưu với cơ quan quản lý cấp trên và với chính quyền địa phương;
Các biện pháp thực hiện xã hội hoá giáo dục và kết quả đạt được;
Quan hệ phối hợp công tác giữa nhà trường với các đoàn thể.

Quản lý và tổ chức giáo dục học sinh

Nắm số lượng học sinh, số học sinh chuyển trường, bỏ học;
Khen thưởng, kỷ luật học sinh;
Xét duyệt kết quả đánh giá, xếp loại học sinh, danh sách lưu ban, danh sách lên lớp;
Quản lý việc dạy thêm, học thêm.

Kiểm tra thực hiện “3 công khai” Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Công khai chất lượng giáo dục; công khai các điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học và đội ngũ; công khai về thu, chi tài chính.

Kiểm tra việc thực hiện đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin (trong công tác chỉ đạo thực hiện và công tác quản lý của Hiệu trưởng).
Kiểm tra việc quản lý hành chính, tài chính, tài sản của nhà trường

Công tác quản lý hành chính:

Kiểm tra việc soạn thảo, luân chuyển, lưu trữ công văn đi, công văn đến;
Kiểm tra việc quản lý con dấu;

Kiểm tra việc quản lý các hồ sơ, sổ sách hành chính, giáo vụ (sổ đăng bộ; học bạ học sinh; sổ theo dõi phổ cập giáo dục; sổ nghị quyết của nhà trường; sổ kiểm tra, đánh giá giáo viên về công tác chuyên môn; sổ quản lý tài sản; sổ quản lý tài chính; sổ theo dõi công văn đi, công văn đến; hồ sơ tuyển sinh, hồ sơ xét học sinh hoàn thành chương trình THCS; sổ khen thưởng, kỷ luật học sinh và các loại hồ sơ sổ sách khác).

Công tác quản lý tài chính:

Kiểm tra việc ghi chép trên chứng từ, trên sổ kế toán, trên báo cáo tài chính; kiểm tra việc thu chi các nguồn kinh phí trong ngân sách và ngoài ngân sách; việc huy động, sử dụng các nguồn kinh phí do nhân dân, phụ huynh, các tổ chức, cá nhân đóng góp, ủng hộ; kiểm tra việc chấp hành các thể lệ, chế độ, nguyên tắc kế toán tài chính và thu nộp ngân sách.

Công tác quản lý tài sản:

Kiểm tra việc xây dựng, sử dụng, bảo quản cơ sở vật chất và thiết bị trường học. Thẩm định tính hợp lý khoa học, đảm bảo vệ sinh trường lớp, đảm bảo an toàn; thẩm định giá trị sử dụng của cơ sở vật chất trường, lớp; nắm bắt kịp thời tình trạng mất mát, hư hỏng của các loại tài sản; Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Kiểm tra thư viện, thiết bị thí nghiệm: Cơ sở vật chất; việc sắp xếp, bố trí, trang trí, vệ sinh; số lượng và chất lượng; việc thực hiện nội qui, việc cho mượn, thu hồi; hồ sơ sổ sách, bảo quản, giới thiệu, thống kê, phân loại, bổ sung sách báo, thiết bị dạy học; thực hiện giờ giấc, thái độ làm việc…

Kiểm tra việc thực hiện quy định về dạy thêm, học thêm.
Kiểm tra việc thực hiện Luật Phòng, chống tham nhũng; Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; thực hiện các cuộc vận động, phong trào thi đua của Ngành (Quá trình triển khai của lãnh đạo nhà trường, hồ sơ và hoạt động thực tế của đội ngũ).

Hình thức của hoạt động kiểm tra nội bộ trường học
Hình thức kiểm tra theo thời gian:

Kiểm tra đột xuất: Hình thức kiểm tra này giúp cho người quản lý biết được tình hình công việc diễn ra trong điều kiện bình thường hàng ngày đồng thời có tác dụng duy trì kỷ luật lao động, nâng cao tinh thần tự giác, tự kiểm tra của các cá nhân, bộ phận trong nhà trường.

Kiểm tra định kỳ: Hình thức kiểm tra này giúp cho nhà quản lý đánh giá được mức độ tiến bộ của cá nhân hay bộ phận. Thông thường, kiểm tra định kỳ có báo trước cho đối tượng kiểm tra nên giúp cho đối tượng bộc lộ hết khả năng trong công việc của mình.

Hình thức kiểm tra theo nội dung:

Kiểm tra chuyên môn, nghiệp vụ: Là xem xét và đánh giá việc thực hiện quy chế chuyên môn và các quy định của cấp có thẩm quyền; kiểm tra, đánh giá mức độ hoàn thành các công tác được giao và hiệu quả hoạt động trên cơ sở những sự kiện, dữ liệu đa dạng các hoạt động của đối tượng kiểm tra.

Kiểm tra chuyên đề: Là xem xét và đánh giá chỉ một khía cạnh về chuyên môn nghiệp vụ và kết quả thực hiện các nhiệm vụ khác được giao của đối tượng kiểm tra.

Hình thức kiểm tra theo phương pháp:

Kiểm tra trực tiếp: Xem xét, đánh giá trực tiếp hoạt động của đối tượng kiểm tra.

Kiểm tra gián tiếp: Xem xét, đánh giá đối tượng kiểm tra thông qua kết quả hoạt động của cá nhân, bộ phận liên quan với đối tượng kiểm tra. Ví dụ: xem xét, đánh giá kết quả giảng dạy của giáo viên thông qua kiểm tra kết quả học tập của học sinh.

Kiểm tra xác suất: kiểm tra ngẫu nhiên một số đối tượng cụ thể nào đó trong đối tượng kiểm tra. Ví dụ: kiểm tra việc làm bài tập ở nhà của một số học sinh trong lớp; kiểm tra sỹ số học sinh đi học một vài lớp nào đó trong trường…

Ngoài ra, người ta còn phân chia các hình thức kiểm tra khác dựa trên thời điểm thực hiện việc kiểm tra như kiểm tra trước, kiểm tra đồng thời, kiểm tra phản hồi.

1.4. Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

1.4.1. Trường trung học cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân

Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học (Ban hành kèm theo Thông tư số 12/2019/TT- BGDĐT ngày 28/3/2019 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) quy định:

Vị trí của trường THCS

Quản lý trường THCS là một nhiệm vụ rất quan trọng thực hiện mục tiêu giáo dục, cụ thể là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tụê, thể chất thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN.

Trong Điều 2 của Điều lệ trường trung học nói về vị trí trường trung học như sau: Trường trung học là cơ sở giáo dục của bậc trung học, bậc học nối tiếp bậc tiểu học của hệ thống giáo dục quốc dân nhằm hoàn chỉnh học vấn phổ thông. Trường có tư cách pháp nhân và có con dấu riêng (Điều lệ trường trung học).

Sơ đồ 1.3: Trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân

Mục tiêu đào tạo của trường THCS

Luật Giáo dục đã khẳng định mục tiêu của giáo dục THCS trong giáo dục phổ thông là “Giáo dục trung học cơ sở nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục tiểu học; có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động”.

Trên cơ sở các mục tiêu chung về phát triển giáo dục, chiến lược phát triển giáo dục 2019 – 2028 đã định rõ các mục tiêu phát triển giáo dục phổ thông như sau: “Thực hiện giáo dục toàn diện về đức, trí, thể, mỹ. Cung cấp học vấn phổ thông cơ bản, hệ thống và có tính hướng nghiệp; tiếp cận trình độ các nước phát triển trong khu vực. Xây dựng thái độ học tập đúng đắn, phương pháp học tập chủ động, tích cực, sáng tạo; lòng ham học hỏi, ham hiểu biết, năng lực tự học, năng lực vận dụng kiến thức vào cuộc sống”. Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Trên cơ sở các mục tiêu chung về phát triển giáo dục, mục tiêu chung về phát triển giáo dục phổ thông, chiến lược phát triển giáo dục 2019 – 2028 đã nêu bật mục tiêu phát triển giáo dục đối với cấp THCS là: “Cung cấp cho học sinh học vấn phổ thông cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để thực hiện phân luồng sau trung học cơ sở, tạo điều kiện để học sinh tiếp tục học tập hoặc đi vào cuộc sống lao động”.

Nhiệm vụ và quyền hạn của trường THCS

Nói về nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học, cụ thể hoá Điều 58 Luật Giáo dục, Điều 3 của Điều lệ Trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông, trường THCS có nhiều cấp nêu rõ: Trường Trung học có nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:

Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo chương trình giáo dục phổ thông do Bộ GD&ĐT ban hành;
Quản lý giáo viên, cán bộ, nhân viên; tham gia tuyển dụng và điều động giáo viên, cán bộ, nhân viên;
Tuyển sinh và tiếp nhận học sinh, vận động học sinh đến trường, quản lý học sinh theo quy định của Bộ GD&ĐT;
Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trong phạm vi cộng đồng;
Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực cho hoạt động giáo dục, hợp với gia đình học sinh, tổ chức và cá nhân trong hoạt động giáo dục;
Quản lý và sử dụng cơ sở vật chất, trang thiết bị theo quy định của nhà nước;
Tổ chức giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia các hoạt động xã hội;
Tự đánh giá chất lượng giáo dục và chịu sự kiểm định chất lượng giáo dục của cơ quan có thẩm quyền kiểm định chất lượng giáo dục;
Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.

1.4.2. Ý nghĩa của quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở

Quản lý hoạt động KTNB ở các trường THCS là những tác động có hệ thống, khoa học, có ý thức và có mục tiêu của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý.

Trong Thông tư số 39/2021/TT-BGDĐT ngày 04/12/2021 “Hướng dẫn về thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục” của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tại chương IV: “Trách nhiệm của cơ quan, đơn vị có liên quan”, điều 16, khoản 3 quy định trách nhiệm của phòng Giáo dục và Đào tạo: “Xây dựng kế hoạch và tổ chức kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ được giao; hướng dẫn công tác kiểm tra nội bộ” và điều 17, khoản 1 quy định trách nhiệm của cơ sở giáo dục: “Các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên xây dựng kế hoạch và tổ chức kiểm tra nội bộ; thực hiện chế độ báo cáo về công tác kiểm tra nội bộ theo quy định” [5, tr.22]. Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Công tác quản lý hoạt động KTNB ở các trường THCS hiện nay, khi mà chúng ta đang thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế” lại càng có ý nghĩa quan trọng hơn bao giờ hết. Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện với chức năng quản lý nhà nước đối với giáo dục mầm non, giáo dục tiểu học, giáo dục THCS thì việc quản lý trực tiếp các trường THCS nói chung và quản lý hoạt động KTNB của các nhà trường nói riêng là chức trách của phòng. Vấn đề là, do vị trí, vai trò rất lớn của công tác KTNBTH trong giai đoạn hiện nay như đã trình bày ở phần trên thì đối với việc quản lý hoạt động KTNB trường THCS như thế nào để đáp ứng được yêu cầu đặt ra?

1.4.3. Mục tiêu quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở

Mục tiêu là đích để ngắm vào hoặc đích cần đạt tới; là kết quả cần đạt được trong mỗi hành động. Mục tiêu của quản lý hoạt động KTNBTH ở các trường THCS là cái đích phải đạt tới của quá trình quản lý, chỉ đạo KTNB. Nó được xem là trạng thái mong muốn, khả thi và cần thiết để ổn định, duy trì quá trình hoạt động KTNBTH cho phù hợp với thực tế của các đơn vị; đồng thời giúp cho cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo (Cấp phòng) điều chỉnh, phát triển quá trình hoạt động KTNBTH đáp ứng với xu thế đổi mới của công tác quản lý giáo dục.

Có một thực tế là, dù các cơ quan quản lý giáo dục cấp trên của các nhà trường có tổ chức thanh tra, kiểm tra đạt kế hoạch đề ra thì mỗi đơn vị từ ba đến bốn năm mới được thanh tra, kiểm tra chuyên ngành một lần. Vì vậy, nếu các trường học không tổ chức làm tốt công tác KTNB thì chất lượng và hiệu quả sẽ có rất nhiều vấn đề bị ảnh hưởng như mất dân chủ, kỷ cương, mất nề nếp, chất lượng,… sẽ không được phát hiện, chấn chỉnh kịp thời. Chính vì lẽ đó, với chức năng quản lý nhà nước về giáo dục THCS thì phòng Giáo dục và Đào tạo cần coi việc quản lý hoạt động KTNB trường THCS là một đối tượng quan trọng trong công tác quản lý của mình.

1.4.4. Nội dung và phương pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Nội dung quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ

Lập kế hoạch KTNB: Lập kế hoạch là nhiệm vụ hàng đầu của các nhà quản lý, là quá trình ấn định những mục tiêu và xác định biện pháp tốt nhất để thực hiện những mục tiêu đó. Nó liên hệ giữa những phương tiện với những mục đích. Quản lý công tác lập kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học là quá trình Hiệu trưởng phải triển khai ngay từ đầu các năm học thông qua các bộ phận giúp việc trong nhà trường để chỉ đạo lập kế hoạch.

Bậc trung học cơ sở chịu sự quản lý chỉ đạo trực tiếp của Phòng GD & ĐT các Huyện, thành phố trực thuộc tỉnh. Hàng năm, cứ vào dịp đầu năm học trên cơ sở các điều kiện đảm bảo của nhà trường: như kế hoạch của cấp trên, qui mô trường lớp, cơ sở vật chất, biên chế đội ngũ, chất lượng học sinh, nguồn tài chính, kế hoạch hoạt động của các tổ, nhóm chuyên môn… Hiệu trưởng tập trung chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch KTNB của nhà trường. Kế hoạch phải đảm bảo tính khả thi cao, chỉ ra được lực lượng tham gia kiểm tra, đối tượng được kiểm tra, các nội dung kiểm tra, các biện pháp kiểm tra, thời gian tiến hành kiểm tra… Phải đảm kế hoạch được xây dựng từ cơ sở, bộ phận, tổ chức, cá nhân để đi đến xây dựng kế hoạch tổng thể của nhà trường.

Tổ chức thực hiện kế hoạch KTNB: Tổ chức triển khai thành công những hoạt động đã được vạch ra trong bản kế hoạch là điều hết sức quan trọng. Quản lý công tác tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học là quản lý việc sử dụng một cách tối ưu các điều kiện đảm bảo về con người và cơ sở vật chất hiện có và được yêu cầu của nhà trường để thực hiện tốt nhất kế hoạch đã được xây dựng. Khi quản lý công tác tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ nhà trường, người quản lý phải có tư duy, có hệ thống để có thể dự kiến sát nhất các tình huống quản lý có thể xẩy ra để có các biện pháp tổ chức phù hợp. Quản lý công tác tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ nhằm giúp Hiệu trưởng nắm chắc tiến trình công việc, tìm và phối hợp mọi nguồn lực để tổ chức thực hiện được kế hoạch một cách hữu hiệu hơn.

Thực tế cho thấy, kế hoạch dù có tốt đến đâu mà các giải pháp chỉ đạo của nhà quản lí thực hiện không linh hoạt, phù hợp thì cũng không thể phát huy hiệu quả của công tác KTNB. Trên cơ sở kế hoạch đã được xây dựng, Hiệu trưởng tổ chức tiến hành thực hiện công tác kiểm tra. Khi tiến hành kiểm tra Hiệu trưởng cần cụ thể hoá kế hoạch: dự kiến con người, xây dựng chương trình kiểm tra. Phát huy sức mạnh của những người được giao nhiệm vụ kiểm tra, đội ngũ cốt cán của nhà trường vì Hiệu trưởng không thể làm thay họ được tất cả. Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Chỉ đạo thực hiện kế hoạch KTNB: Công tác chỉ đạo thực hiện là bố trí nhân lực, phân tích chi tiết công việc, lựa chọn và phân công từng cá nhân trong đơn vị tương xứng cho từng công việc đã được xây dựng trong kế hoạch một cách thích hợp nhất. Công tác quản lý chỉ đạo thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ là việc làm nhằm giúp các bộ phận, các cá nhân được giao nhiệm vụ kiểm tra trong nhà trường làm việc hiệu quả hơn để đạt được các kế hoạch. Quản lý công tác chỉ đạo thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ trong nhà trường phải được qui về một mối thống nhất là Hiệu trưởng nhà trường có như vậy mới tạo được tiếng nói chung, sự nhất trí tổng thể trong việc thực hiện kế hoạch, cũng như những điều chỉnh cần thiết (nếu có) của kế hoạch đã đề ra. Chỉ đạo hoạt động kiểm tra nội bộ cũng phải nắm chắc các biện pháp khuyến khích động viên để tạo tâm lý thoải mái, tự tin, nắm vững các nhiệm vụ cơ bản của tổ chức để phối hợp với các đồng nghiệp tham gia kiểm tra hoàn thành tốt nhiệm vụ. Quản lý công tác chỉ đạo thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học cũng phải chú trọng xem việc thực hiện phải được triển khai theo đúng thời hạn đề

Công tác chỉ đạo ở bất kỳ lĩnh vực nào cũng có ý nghĩa quyết định cụ thể thắng lợi của công việc. Có thể nói bất kỳ kế hoạch hay các biện pháp tổ chức nào dù chuẩn bị kỹ càng chi tiết đến đâu trong quá trình thực hiện cũng có những phát sinh ngoài dự kiến. Công tác chỉ đạo phải nhìn nhận xử lý kịp thời, chính xác các vấn đề nảy sinh. Trong quá trình chỉ đạo thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ trong trường Trung học cơ sở cần đề cao vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của lực lượng được giao nhiệm vụ để đảm bảo hoạt động kiểm tra đi đúng hướng có hiệu quả cao.

Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch KTNB: Kiểm tra – đánh giá là quá trình thu thập và xử lý thông tin về các hoạt động kiểm tra nội bộ đã được triển Phương tiện và hình thức quan trọng của đánh giá là công tác kiểm tra. Vị trí, vai trò của kiểm tra – đánh giá không chỉ ở thời điểm cuối cùng của mỗi giai đoạn trong công tác kiểm tra nội bộ mà trong cả quá trình kiểm tra. Đánh giá ở mỗi thời điểm, cuối mỗi giai đoạn kiểm tra sẽ trở thành khởi điểm của một giai đoạn kiểm tra mới. Từ kết quả của kiểm tra đánh giá những thông tin xác thực, tin cậy để có những tác động kịp thời nhằm điều chỉnh và bổ sung để hoàn thiện thêm kế hoạch kiểm tra nội bộ đã đề ra.

Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ là kiểm tra chuỗi quá trình hoạt động theo kế hoạch, đánh giá, xem xét việc hoạt động kiểm tra nội bộ phải chú trọng tập trung vào các mục tiêu và biện pháp mà kế hoạch đã đề ra. Nhà quản lý phải quản lý hữu hiệu các tiêu chuẩn kiểm tra, các hình thức kiểm tra – đánh giá khác nhau trong suốt quá trình, xác nhận độ tin cậy, tính hiệu lực, đo được mức độ thực hiện các mục tiêu đã được xác định. Kế hoạch có thể sẽ được thay đổi phụ thuộc vào phản hồi của quá trình kiểm tra. Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá phải góp phần làm cho việc kiểm tra đánh giá trở nên linh hoạt, nhanh nhạy hơn trong công việc.

Quản lý kiểm tra, đánh giá giám sát hoạt động kiểm tra nội bộ trong trường Trung học sơ sở phải được chú trọng đặc biệt. Sau mỗi chu kỳ kiểm tra, sau mỗi hoạt động kiểm tra, sau một lần triển khai kiểm tra các đối tượng… Hiệu trưởng các nhà trường phải chỉ đạo quyết định tổ chức kiểm tra giám sát, đánh giá rút kinh nghiệm cho các bộ phận để tiếp tục triển khai cho các đợt khác, đối tượng khác được tốt hơn. Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Phương pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ

Để thu thập và có được những thông tin tin cậy, khách quan về nhà trường, về các hoạt động sư phạm trong nhà trường, cần sử dụng nhiều phương pháp kiểm tra khác nhau. Việc lựa chọn và sử dụng phương pháp nào là tùy thuộc đặc điểm đối tượng, mục đích, nhiệm vụ, thời gian và tình huống cụ thể trong kiểm tra.

Phương pháp quan sát

Đây là phương pháp quan trọng nhất của kiểm tra. Quan sát nhằm mục đích chuyên môn là sự tập trung tâm trí của mình theo những nguyên tắc vào những vấn đề nhất định. Quan sát là một hoạt động khác hẳn với việc trông thấy.

Có hai loại quan sát: quan sát tĩnh và quan sát động. Trong kiểm tra, quan sát nhằm thu thập thông tin về đối tượng kiểm tra, trong đó có việc phát hiện các điểm không phù hợp, các điểm bất thường.

Trong kiểm tra nội bộ trường học, các đối tượng quan sát thường là:

Cơ sở vật chất – kỹ thuật (tường rào, cổng ngõ, sân chơi, bãi tập, bồn hoa, lớp học, phòng làm việc, bàn ghế, thư viện, thiết bị, đồ dùng dạy học. Quan sát độ bền, vệ sinh, tính thẩm mỹ, sự hợp lý trong bố trí, sắp xếp, tính ngăn nắp, việc sử dụng, bảo quản…

Hoạt động dạy của giáo viên, hoạt động học của học sinh, hoạt động phục vụ dạy – học của cán bộ, nhân viên trong trường cũng như mối quan hệ của họ: Quan sát tinh thần, thái độ trong thực hiện nhiệm vụ, năng lực trong giải quyết công việc của từng đối tượng.

Hồ sơ, tài liệu theo thời gian, phân loại, lưu trữ văn bản. Điều lưu ý khi sử dụng phương pháp này là quan sát phải có mục đích, kế hoạch và hệ thống, lựa chọn đúng đắn đối tượng quan sát. Trong phương pháp này có thể sử dụng các phương tiện kỹ thuật nghe nhìn nên kiểm tra viên phải có kỹ năng sử dụng phương tiện kỹ thuật, nhưng điều quan trọng là phải có sự tinh tế sư phạm cần thiết. Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Phương pháp phân tích tài liệu sản phẩm: Phương pháp này cho phép người kiểm tra hình dung lại quá trình hoạt động của đối tượng kiểm tra. Người kiểm tra có thể phân tích nhiều loại tài liệu sản phẩm khác nhau trong quá trình kiểm tra. Chẳng hạn như các loại kế hoạch, giáo án, sổ chủ nhiệm, các loại biên bản, sổ giao ban, các bản sơ kết, tổng kết, vở ghi của học sinh, sổ điểm, bài kiểm tra của học sinh, đồ dùng dạy học tự làm của giáo viên .v.v.

Các phương pháp tác động trực tiếp đối tượng bao gồm: Điều tra bằng phiếu; phỏng vấn, trao đổi, nghe báo cáo; kiểm tra (miệng, viết).

Sử dụng phương pháp này, người kiểm tra cần có kỹ năng phỏng vấn. Mục đích của cuộc phỏng vấn là người kiểm tra mong muốn nhận được càng nhiều càng tốt thông tin từ chính bản thân người được phỏng vấn về vấn đề quan tâm. Kỹ năng phỏng vấn thể hiện ở việc đặt câu hỏi, việc lắng nghe và khơi gợi ý kiến người được hỏi. Những câu hỏi nên sử dụng là những câu hỏi mở; đó là những câu hỏi tạo nhiều cơ hội cho người được phỏng vấn trả lời đầy đủ bằng chính suy nghĩ của họ.

Phương pháp tham dự các hoạt động giáo dục cụ thể: Tham dự các hoạt động như: dự các buổi sinh hoạt, hoạt động chuyên đề, phổ biến giáo dục pháp luật, hoạt động ngoại khóa trong và ngoài nhà trường. Chỉ có sử dụng nhiều phương pháp kiểm tra khác nhau và biết phối hợp tối ưu giữa chúng mới cho phép rút ra được những kết luận có căn cứ, chuẩn xác để đánh giá đúng đắn, khách quan việc thực hiện nhiệm vụ của đối tượng kiểm tra.

1.4.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở

Các yếu tố khách quan
Hệ thống văn bản, quy định pháp luật liên quan đến KTNB trường học

Trước hết phải nói đến hệ thống văn bản pháp luật, quy định liên quan đến hệ thống thanh tra, KTNB trường học nói chung và KTNB trường THCS nói riêng. Bởi căn cứ vào các quy định, cơ sở pháp lý mà các chủ thể quản lý thực hiện các hoạt động KTNB trường học trong đó có KTNB trường THCS. Theo đó các chủ thể quản lý cần xây dựng, ban hành những văn bản pháp luật, những quy định cần thiết và phù hợp để hoạt động KTNB trường học đạt được hiệu quả và phù hợp với thực tế giáo dục và đào tạo tại trường THCS. Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Các văn bản pháp quy đề cập đến hoạt động KTNB trường học hiện nay chưa nhiều, đã lạc hậu; các văn bản chỉ đạo của cơ quan quản lý giáo dục các cấp liên quan đến hoạt động thanh tra, kiểm tra giáo dục mới chủ yếu tập trung đề cập đến các hoạt động thanh tra giáo dục vì vậy việc quản lý và chỉ đạo hoạt động KTNB từ cơ quan QLGD cấp trên tới các nhà trường gặp những khó khăn nhất định.

Yêu cầu về đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học theo tinh thần Nghị quyết 29/NQ-TW:

Đổi mới về nội dung chương trình (dạy học theo chủ đề, dạy học tích hợp liên môn, đổi mới nội dung giáo dục theo hướng tinh giản, hiện đại, thiết thực, phù hợp với lứa tuổi, trình độ và ngành nghề; tăng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, đa dạng hóa nội dung, tài liệu học tập, đáp ứng yêu cầu của các bậc học, các chương trình giáo dục, đào tạo và nhu cầu học tập suốt đời của mọi người);

Đổi mới phương pháp dạy học (theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc. Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo phổ thông để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực).

Đổi mới hình thức dạy học (chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học).

Đổi mới kiểm tra đánh giá bảo đảm trung thực, khách quan (việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo cần từng bước theo các tiêu chí tiên tiến được xã hội và cộng đồng giáo dục thế giới tin cậy và công nhận. Phối hợp sử dụng kết quả đánh giá trong quá trình học với đánh giá cuối kỳ, cuối năm học; đánh giá của người dạy với tự đánh giá của người học; đánh giá của nhà trường với đánh giá của gia đình và của xã hội).

Những yêu cầu đổi mới này đòi hỏi phải có sự đổi mới mạnh mẽ của quản lý hoạt động KTNB trường học. Những thay đổi trong yêu cầu giáo dục đào tạo sẽ dẫn đến sự thay đổi trong hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh, từ đó dẫn đến sự thay đổi cách thức đánh giá kết quả đạt được trong hoạt động dạy học của nhà trường.

Các yếu tố chủ quan
Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về công tác kiểm tra nội bộ trường THCS

Cần nhận thức rõ vị trí, vai trò, chức năng, tầm quan trọng của kiểm tra nội bộ; hiểu KTNB là một hoạt động phối hợp, một biện pháp để đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ, góp phần động viên thi đua.

Cần mạnh dạn đổi mới, nhận thức sâu sắc việc kiểm tra là một nhu cầu của cả khách thể lẫn chủ thể quản lý để thực hiện nhiệm vụ tốt hơn. Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Kỹ năng của các chủ thể tham gia vào quá trình kiểm tra nội bộ

Công tác xây dựng kế hoạch KTNB trường THCS cần bài bản, khoa học, việc tổ chức thực hiện phải đảm bảo khả thi, mang tính chất ổn định, lâu dài.

Việc áp dụng chuẩn kiểm tra vào tổ chức KTNB phải mang tính thực tiễn, tính chính xác, chú ý việc điều chỉnh sau kiểm tra, gợi ý biện pháp giải quyết những hạn chế của đối tượng kiểm tra sau khi kiểm tra.

Trong quá trình kiểm tra, bên cạnh việc kiểm tra tính đầy đủ về mặt số lượng của hồ sơ kiểm tra thì phải chú trọng đến chất lượng, nội dung bên trong của quá trình thực hiện làm ra “sản phẩm”. Kiểm tra không nên nặng về cảm tính, chạy theo chỉ tiêu mà phải thực sự kế hoạch hóa công tác kiểm tra.

Năng lực của Hiệu trưởng về kiểm tra nội bộ

Cán bộ quản lý không nên cho rằng kiểm tra chỉ đơn thuần là một biện pháp quản lý trường học. Phải thấy được kiểm tra chính là một chức năng cơ bản của công tác quản lý trong quá trình quản lý nhà trường.

Thời gian cán bộ quản lý dành cho hoạt động kiểm tra cần nhiều hơn so với các chức năng quản lý khác. Phải thật sự chú trọng việc tổ chức, chỉ đạo, bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm tra nội bộ trường học và hướng dẫn cách làm cụ thể cho cán bộ, giáo viên, nhân viên trong trường; thực hiện tốt việc phân cấp trong hoạt động kiểm tra.

Điều kiện, kinh phí cho kiểm tra nội bộ trường học

Để động viên đội ngũ cộng tác viên và người làm công tác kiểm tra, nhà trường cần có chế độ bồi dưỡng phù hợp. Đồng thời cần quan tâm đầu tư trang thiết bị, văn phòng phẩm và các văn bản, tài liệu hướng dẫn để đảm bảo cho công tác kiểm tra nội bộ đạt kết quả cao.

Sử dụng kết quả kiểm tra nội bộ

Để kết quả kiểm tra nội bộ phục vụ tốt cho nhiệm vụ quản lý công tác của nhà trường, người cán bộ quản lý cần chú ý việc không gắn liền kết quả kiểm tra với đánh giá thi đua để hạn chế tình trạng chạy theo thành tích, thiếu trung thực trong việc thực hiện nhiệm vụ, chỉ đầu tư vào nhiệm vụ khi có kiểm tra.

Việc sử dụng kết quả KTNB một cách linh hoạt, phù hợp sẽ phát huy được đúng mức về ý thức trách nhiệm, năng lực công tác của các thành viên trong tập thể nhà trường.

Tiểu kết chương 1 Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ được hiểu là những tác động có hệ thống, khoa học, có ý thức và có mục tiêu của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý là quá trình kiểm tra ở các cơ sở giáo dục.

Nội dung của hoạt động kiểm tra nội bộ trường học bao gồm: (1) Kiểm tra cơ sở vật chất; (2) Kiểm tra việc thực hiện các nhiệm vụ giáo dục; (3) Kiểm tra hoạt động sư phạm của nhà giáo; (4) Kiểm tra hoạt động các tổ chuyên môn; (5) Tự kiểm tra công tác quản lý của Hiệu trưởng.

Nội dung quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ bao gồm: Lập kế hoạch KTNB; Tổ chức thực hiện kế hoạch KTNB; Chỉ đạo thực hiện kế hoạch KTNB; Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch KTNB; Phương pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ.

Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở bao gồm nhân tố khách quan (Thực hiện đổi mới nội dung chương trình giáo dục; Thực hiện đổi mới phương pháp dạy học; Thực hiện đổi mới đánh giá) và nhân tố chủ quan (Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về công tác kiểm tra nội bộ trường THCS; Kỹ năng của các chủ thể tham gia vào quá trình kiểm tra nội bộ; Năng lực của Hiệu trưởng về kiểm tra nội bộ; Điều kiện, kinh phí cho kiểm tra nội bộ trường học; Sử dụng kết quả kiểm tra nội bộ) Luận văn: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường THCS.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Luận văn: Thực trạng quản lý kiểm tra nội bộ ở các trường THCS

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website: https://dichvuvietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: lamluanvan24h@gmail.com

Post Views: 79