Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân hay nhất năm 2023 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đổi mới giáo dục đặt ra những yêu cầu về đổi mới toàn diện hoạt động giáo dục cho mọi bậc học, trong đó có giáo dục mầm non. Trong bối cảnh đó, giáo viên mầm non phải từng bước hội tụ đủ kiến thức và kỹ năng để đáp ứng những đòi hỏi về đổi mới chưng trình, đổi mới phương pháp, đổi mới quản lý lớp học. Đó là những nhiệm vụ trọng tâm mà giáo viên mầm non phải thực hiện trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. Một trong những xu hướng lớn trong việc giáo dục mầm non chính là xu hướng áp dụng những chương trình giáo dục trải nghiệm, các quốc gia đi đầu trong xu hướng này đang chuyển hướng từ phương thức giáo dục truyền thống với cách giảng dạy theo giáo trình cứng nhắc và theo quy tắc sang mô hình giáo dục linh hoạt hơn. Trong đó, giáo viên sẽ giảng dạy, hỗ trợ trẻ thực hiện các bài học có giáo cụ thực hành đi kèm, việc của trẻ là tự tay thực hành nguyên tắc bài học cơ bản và sáng tạo thêm bài học đó theo suy nghĩ của mình. Với chương trình giáo dục tiên tiến như vậy, trẻ em không chỉ được trau dồi kiến thức chuyên môn mà còn có nhiều cơ hội phát triển bản thân, kích thích tính tự chủ, chủ động, sáng tạo của trẻ mầm non. Việc đổi mới phương pháp giáo dục mầm non là điều hết sức cần thiết để có thể giúp trẻ tự khám phá và tìm hiểu bằng chính sự sáng tạo của mình một cách tự nhiên nhất có thể. Đây chính là xu hướng mới trong giáo dục mầm non ở nước ta hiện nay. Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Hoạt động trung tâm của trường mầm non là chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ; chất lượng giáo dục của trường mầm non phần lớn do đội ngũ giáo viên quyết định; do đó việc bồi dưỡng, phát triển đội ngũ giáo viên vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển trường mầm non. Tăng cường xây dựng phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non một cách toàn diện theo hướng chuẩn hóa là nhiệm vụ tất yếu đáp ứng yêu cầu trước mắt, vừa mang tính chiến lược lâu dài nhằm thực hiện thành công chiến lược phát triển giáo dục mầm non.
Nhận thức rõ điều đó, những năm gần đây, cấp ủy, chính quyền, ban ngành chức năng của quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội đã đặc biệt quan tâm coi trọng xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên nói chung, Giáo viên mầm non nói riêng. Thực tế cho thấy, giáo dục mầm non ở quận Thanh Xuân đang có những chuyển biến rất tích cực. Hệ thống trường học ngày càng được mở rộng, cơ sở vật chất được trang bị tương đối đầy đủ, hiện đại đáp ứng nhu cầu học tập và vui chơi của trẻ. Chính vì vậy, 5 năm trở lại đây ngành giáo dục quận Thanh Xuân liên tục đứng đầu toàn thành phố Hà Nội.
Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo hiện nay, chất lượng Đội ngũ giáo viên mầm non cần phải đáp ứng được nhu cầu đòi hỏi ngày càng cao của xã hội. Một bộ phận giáo viên lớn tuổi mang nặng phương pháp chăm sóc giáo dục trẻ theo hướng cải cách, rập khuôn máy móc, chưa có sự sáng tạo. Một bộ phận giáo viên mới được tuyển viên chức có tuổi đời rất trẻ, thiếu kinh nghiệm trong công tác chăm sóc giáo dục. Nhiều giáo viên chuyển từ nơi khác về nên vốn hiểu biết về địa phương còn hạn chế, kỹ năng sư phạm và phong cách chưa thực sự phù hợp với quận nội thành. Do trình độ nhận thức của đội ngũ giáo viên không đồng đều nên dẫn đến việc tiếp nhận chương trình giáo dục mầm non một cách khá máy móc. Khả năng cập nhật và ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác soạn giảng còn hạn chế, chưa đạt hiệu quả cao. Mặt khác, hệ thống trường lớp mầm non ở quận Thanh Xuân phát triển quá nhanh do nhu cầu tăng nhanh dân số, nhiều trường lớp được chia tách và thành lập mới, đội ngũ giáo viên mỏng, chưa ổn định. Trong khi đó, mục tiêu chiến lược phát triển giáo dục, đào tạo của quốc gia cũng như của quận Thanh Xuân giai đoạn 2010 – 2020 hướng tới là xây dựng một nền giáo dục tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, làm nền tảng cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa; tạo điều kiện cơ hội học tập cho mọi người và có khả năng hội nhập với nền giáo dục thế giới. Đào tạo những người lao động Việt Nam có phẩm chất đạo đức, kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp của thời đại, có năng lực tư duy độc lập, sáng tạo, có ý thức làm chủ, có tinh thần trách nhiệm cao.
Xuất phát từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài: “Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay” để nghiên cứu làm luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục với mong muốn tìm được những giải pháp khắc phục những hạn chế, bất cập trên.
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
2.1 Nghiên cứu ở nước ngoài Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Việc nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên đã được nhiều tác giả trên thế giới nghiên cứu như:
Michel Develay (1994) bàn về các vấn đề đào tạo giáo viên, như: quan niệm, nội dung, phương thức đào tạo, tính chất và bản sắc nghề nghiệp của giáo viên.. Ông quan niệm: “Ðào tạo giáo viên mà không làm cho họ có trình độ cao về năng lực tương ứng không chỉ với các sự kiện, khái niệm, định luật, lý thuyết, hệ biến hóa của môn học đó, mà còn cả với khoa học luận của chúng là không thể được”.
Còn Anderson (2008), nhấn mạnh việc phát triển đội ngũ cán bộ giáo viên là một phần rất quan trọng trong hệ thống giáo dục vì nó ảnh hưởng đến chất lượng quá trình giảng dạy và học tập của học sinh. Phát triển đội ngũ giáo viên được tác giả xác định là “Những hoạt động chính quy và phi chính quy được tổ chức bởi cá nhân hoặc tập thể để thúc đẩy sự phát triển và làm mới đội ngũ. Nó bao gồm một quá trình phức hợp để phát triển các kỹ năng về thực hiện cũng như kỹ năng đánh giá. Phát triển đội ngũ giáo viên không phải là hoạt động đơn lẻ mà là quá trình liên tục lâu dài và các chương trình đào tạo cần có hệ thống để trở nên có ý nghĩa với các giai đoạn khác nhau”.
Theo đó, Phil Lambert (2010), nhấn mạnh giáo viên đóng vai trò quan trọng trong quá trình thay đổi, chấp nhận phương pháp thực hành đổi mới, điều chỉnh theo điều kiện quản lý, trong đó giáo viên tìm thấy mình và phải thích nghi là điều khó tránh khỏi hoặc phải vượt qua.
Trong hội nhập quốc tế và xu hướng toàn cầu hóa hiện nay không ít quốc gia trên thế giới đang hướng tới xây dựng đội ngũ giáo viên nước mình phải là đội ngũ giáo viên có các tư chất của nhà giáo, nhà khoa học, nhà quản lí, nhà cung ứng xã hội.
2.2. Nghiên cứu ở trong nước
Trải qua các thời kỳ phát triển của đất nước, quản lý đội ngũ giáo viên vẫn luôn được coi trọng và là đề tài nghiên cứu của nhiều tác giả Việt Nam. Các tác giả tập trung nghiên cứu vấn đề xây dựng, quy hoạch, quản lý đội ngũ giáo viên nhằm tìm ra những giải pháp, biện pháp thiết thực để làm tốt công tác phát triển đội ngũ giáo viên. Đã có một số công trình khoa học được đăng trên các tạp chí khoa học cấp nhà nước hoặc dưới các bài báo khoa học được đăng trên các tạp chí khoa học giáo dục và một số luận văn thạc sĩ nghiên cứu về vấn đề này. Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Tác giả Trần Bá Hoành (2001), đề xuất cách tiếp cận chất lượng giáo viên từ các góc độ: Đặc điểm lao động của giáo viên, sự thay đổi chức năng của giáo viên trước yêu cầu đổi mới giáo dục, mục tiêu sử dụng giáo viên, chất lượng từng giáo viên và chất lượng đội ngũ giáo viên. Theo tác giả, ba nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng giáo viên là: Quá trình đào tạo – sử dụng – bồi dưỡng giáo viên; hoàn cảnh, điều kiện lao động sư phạm của giáo viên; ý chí, thói quen và năng lực tự học của giáo viên. Tác giả cũng đề ra ba giải pháp cho vấn đề giáo viên: Phải đổi mới công tác đào tạo, công tác bồi dưỡng và đổi mới việc sử dụng giáo viên.
Tác giả Nguyễn Thị Bạch Mai (2015), trong luận án “Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non đáp ứng yêu cầu phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi các tỉnh Tây Nguyên” đã xác định rõ các nội dung về phát triển triển đội ngũ giáo viên mầm non, chứng minh được sự cần thiết, mức độ khả thi của các giải pháp thông qua trưng cầu ý kiến và thực nghiệm tác động của 02 giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm non đáp ứng yêu cầu phổ cập giáp dục mầm non cho trẻ 5 tuổi ở các tỉnh Tây Nguyên. Kết quả nghiên cứu của luận án đã xây đựng được hệ thống cơ sở lý luận khoa học, phù hợp với yêu cầu nhằm vận dụng vào thực tiễn nghiên cứu.
Tác giả Đỗ Thị Thanh Tâm (2015), trong luận văn “Phát triển đội ngũ giáo viên các trường mầm non trên địa bàn quận Nam Từ Liêm – Hà Nội”, đã làm rõ những vấn đề lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên mầm non trên cơ sở lý thuyết về mô hình phát triển nhân lực nói chung, ứng dụng và phân tích thực tiễn tại các trường mầm non trên địa bàn quận Nam Từ Liêm. Kết quả nghiên cứu của luận văn đã chỉ ra rằng vai trò quan trọng của quá trình tự học, tự đào tạo, bồi dưỡng của dội ngũ giáo viên mầm non trong bối cảnh đổi mới giáo dục nói chung và thực tiễn của ngành giáo dục mầm non nói riêng. Các biện pháp đề xuất bảo đảm được tính khả thi và cần thiết khi vận dụng vào thực tiễn tại các trường mầm non nói chung.
Tác giả Trần Thị Hằng (2015), đã nghiên cứu sự phát triển của đội ngũ giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp trong luận văn “Phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non ở huyện Cái Nước tỉnh Cà Mau theo chuẩn nghề nghiệp”. Kết quả nghiên cứu của tác giả thể hiện rõ quan điểm đổi mới trong phát triển đội ngũ giáo viên nhằm phù hợp với yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp, đặc biệt tập trung vào đặc thù của giáo viên mầm non là các môn năng khiếu, kỹ năng thuyết trình, giao tiếp với trẻ… Các biện pháp đề xuất được tác giả thử nghiệm thông qua lấy ý kiến của các chuyên gia về vân đề này, kết quả là các biện pháp được đánh giá rất khả thi và cần thiết. Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Tác giả Phạm Văn Hoan, Hoàng Đức Minh và Trần Kiều Phương (2014), với bài viết “Một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lí giáo dục mầm non tỉnh Hòa Bình” đăng trên Tạp chí Khoa học số 30, khẳng định giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng ban đầu cho sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tình cảm, thẩm mĩ của trẻ em Việt Nam. Việc chăm lo phát triển giáo dục mầm non là trách nhiệm chung của các cấp chính quyền, của mỗi ngành, mỗi gia đình và toàn xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lí của Nhà nước. Trong những năm qua, giáo dục Hòa Bình nói chung, giáo dục mầm non nói riêng đã có nhiều khởi sắc; việc phổ cập mầm non cho trẻ 5 tuổi đã được triển khai khá hiệu quả. Tuy nhiên, đứng trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo thì giáo dục và đào tạo tỉnh Hòa Bình cũng còn rất nhiều việc phải làm. Bài viết này đề cập đến thực trạng và một vài giải pháp đề xuất nhằm phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lí giáo dục mầm non của tỉnh Hoà Bình.
Tác giả Hoàng Văn Cẩn, Huỳnh Văn Sơn (2014), với bài viết đăng trên Tạp chí Khoa học của Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh “Một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứng nhu cầu giáo dục mầm non tại thành phố Hồ Chí Minh”. Bài viết đề cập một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên nhằm đáp ứng nhu cầu giáo dục mầm non tại Thành phố Hồ Chí Minh. Phân tích cho thấy các giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên đa dạng và được chia làm ba nhóm chính: Nhóm giải pháp đổi mới công tác đào tạo giáo viên mầm non, nhóm giải pháp hoàn thiện công tác quản lí đội ngũ giáo viên mầm non và nhóm giải pháp hướng đến phát triển đội ngũ giáo viên mầm non hiện có.
Bên cạnh đó, tác giả tham khảo các nghiên cứu của Đặng Thị Thanh Liêm (2017), với “Phát triển đội ngũ giáo viên trường mầm non A xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội trong bối cảnh hiện nay”; Tác giả Đào Thị Minh Phương (2011), với luận văn “Biện pháp phát triển ĐNGV mầm non ngoài công lập huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ”; tác giả Trần Thị Kim Thoa (2016), với đề tài “Các biện pháp tăng cường quản lý đội ngũ giáo viên của Hiệu trưởng trường mầm non Quận Tân Bình – Thành phố Hồ Chí Minh”…
Việc quản lý, bồi dưỡng Đội ngũ giáo viên mầm non là một việc làm cần thiết trong giai đoạn hiện nay, để từ đó giúp cho giáo viên thực hiện có hiệu quả trong việc cải tiến nội dung, phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục ở cấp mầm non. Do vậy, đòi hỏi cần phát triển đội ngũ giáo viên một cách toàn diện theo yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay, đây vừa là nhiệm vụ trước mắt, vừa mang tính chiến lược lâu dài.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn, đề xuất các biện pháp phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ ở các trường mầm non trên địa bàn trong tình hình hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Trên cơ sở mục đích nghiên cứu, luận văn thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu sau:
- Làm rõ cơ sở lý luận về phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non;
- Khảo sát, phân tích, đánh giá đúng thực trạng phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội hiện nay;
- Đề xuất các biện pháp phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non các trường công lập trên địa bàn quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội hiện nay. Đề tài tập trung khảo sát, nghiên cứu tại 10 trường mầm non công lập trên địa bàn quận Thanh Xuân: Trường mầm non Thanh Xuân Bắc; Trường mầm non Tuổi Thơ; Trường mầm non Khương Đình; Trường mầm non Khương Trung; Trường mầm non Phương Liệt; Trường mầm non Sơn Ca; Trường mầm non Bình Minh; Trường mầm non Thanh Xuân Nam; Trường mầm non Họa My; Trường mầm non Ánh Dương. Đề tài tập trung nghiên cứu các trường mầm non công lập nhằm có những đánh giá thống nhất trong việc thực hiện các chính sách phát triển đổi ngũ Giáo viên mầm non theo yêu cầu đổi mới giáo dục trong bối cảnh hiện nay. Bên cạnh đó, việc giới hạn nghiên cứu như trên sẽ giúp tác giả tập trung phân tích sâu hơn các nội dung phát triển đội ngũ giáo viên trên địa bàn quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội.
Đề tài khảo sát 30 cán bộ quản lý, 150 giáo viên ở 10 trường mầm non công lập trên địa bàn quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
5.1 Phương pháp luận
Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng của Chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quán triệt quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục, về xây dựng, phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non, về công tác quản lý giáo dục; đồng thời tác giả vận dụng các quan điểm hệ thống – cấu trúc, logic – lịch sử và quan điểm thực tiễn để phân tích, đánh giá, xem xét các vấn đề nghiên cứu.
5.2. Các phương pháp nghiên cứu
5.2.1. Phương pháp quan sát:
Quan sát hoạt động thực tiễn của đội ngũ giáo viên trong quá trình chăm sóc và giảng dạy trẻ mầm non thông qua các hoạt động: Hoạt động học, hoạt động chơi; hoạt động khác; các buổi tập huấn chuyên môn; các buổi hội thảo chuyên đề; công tác bồi dưỡng thường xuyên; công tác tự bồi dưỡng, hội thi giáo viên giỏi các cấp; hội thi của trò thông qua các hoạt động trải nghiệm…
5.2.2. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi:
Sử dụng phiếu điều tra bằng bảng hỏi với các đối tượng là cán bộ quản lí, giáo viên trực tiếp đứng lớp ở tại các trường mầm non trên địa bàn quận Thanh Xuân.
Nội dung điều tra trong phiếu hỏi là những nội dung cần nghiên cứu trong quá trình thực hiện các biện pháp mang tính khả thi.
Mục đích khảo sát: Để có cơ sở khoa học xác định, phân tích và đánh giá thực trạng quản lý phát triển đội ngũ giáo viên ở các trường mầm non quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội; trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non trên địa bàn Quận đáp ứng yêu cầu đổi mới trong bối cảnh hiện nay.
Phương pháp và đối tượng khảo sát: Để đánh giá các mặt hoạt động quản lý phát triển đội ngũ giáo viên ở các trường mầm non quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội, tác giả sử dụng phiếu đánh giá có 4 mức độ và tính điểm theo mỗi mức độ: Tốt: 4 điểm; Khá: 3 điểm; Trung bình: 2 điểm; Yếu, kém: 1 điểm. Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Để khảo sát thực trạng tổ chức và quản lý phát triển đội ngũ giáo viên ở các trường mầm non quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội, tác giả đã tiến hành khảo sát qua phân tích báo cáo kết quả giáo dục của các trường mầm non qua các năm học, khảo sát qua phiếu hỏi và phỏng vấn các đối tượng là CBQL (gồm Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng), giáo viên ở một số trường mầm non công lập trên địa bàn Quận. Cụ thể là: 20 CBQL (trong đó có 10 hiệu trưởng, 10 phó hiệu trưởng), 150 giáo viên.
- Nội dung khảo sát
Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên các trường mầm non Quận Thanh Xuân đáp ứng theo yêu cầu đổi mới trong bối cảnh hiện nay. Thực trạng về hoạt động quản lý phát triển đội ngũ giáo viên các trường mầm non Quận Thanh Xuân đáp ứng theo yêu cầu đổi mới trong bối cảnh hiện nay.
5.2.3. Phương pháp phỏng vấn:
Trao đổi với cán bộ quản lí của các nhà trường cũng như đội ngũ giáo viên về công tác chăm sóc giáo dục trẻ theo hướng tiếp cận đổi mới phù hợp với địa phương, với tình hình thực tiễn của từng nhà trường; phù hợp với đặc điểm lứa tuổi mà giáo viên phụ trách để đáp ứng theo yêu cầu đổi mới.
5.2.4. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia:
Xin ý kiến của các chuyên gia để có thông tin về bối cảnh giáo dục mầm non của Việt Nam cũng như trên địa bàn Thành phố Hà Nội để có cách nhìn tổng quan về giáo dục mầm non ứng dụng phụ hợp với từng vùng miền, từng địa bàn; để đánh giá tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất.
5.2.5. Phương pháp phân tích sản phẩm:
Trên cơ sở kết quả thu nhận từ các phương pháp nghiên cứu trên, phân tích để rút ra nhận xét, kết luận về tình hình giáo dục mầm non nói chung, giáo dục mầm non thủ đô và quận Thanh Xuân nói riêng.
Ngoài ra nghiên cứu còn được dựa vào tác giả, Leonard Nadle (Mỹ-1969) đã đề xuất lý thuyết quản lý nguồn nhân lực với 03 nội dung chính: (1) Phát triển nguồn nhân lực; (2) Sử dụng nguồn nhân lực; (3) Môi trường nguồn nhân lực.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
6.1 Ý nghĩa lý luận Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Đề tài đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ những lý luận cơ bản về hoạt động phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non, qua đó bổ sung một số lý luận về vấn đề này vào khoa học quản lí giáo dục. Đồng thời, kết quả nghiên cứu này có thể làm tài liệu tham khảo phục vụ cho việc nghiên cứu, giảng dạy những vấn đề có liên quan đến đề tài.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần cung cấp thêm luận cứ khoa học về phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non và đề xuất biện pháp phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non trên địa bàn quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội; làm cơ sở cho lãnh đạo, chính quyền địa phương và cơ quan chức năng, trực tiếp là cơ quan quản lý giáo dục các cấp của địa phương chỉ đạo phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non đáp ứng yêu cầu chăm sóc, giáo dục trẻ trong những năm tới đây.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung nghiên cứu của luận văn được trình bày trong ba chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên mầm non trong bối cảnh đổi mới giáo dục;
- Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay;
- Chương 3: Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
1.1. Các khái niệm cơ bản
1.1.1. Giáo viên mầm non và đội ngũ giáo viên mầm non
1.1.1.1. Giáo viên mầm non Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên rất quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng cho sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tình cảm, thẩm mỹ của trẻ em, có ảnh hưởng lớn đến chất lượng của các cấp học sau. Trong đó, yếu tố quan trọng quyết định chất lượng giáo dục mầm non là Đội ngũ giáo viên mầm non vì họ là người trực tiếp chăm sóc – giáo dục trẻ, là người đặt nền móng cho sự phát triển toàn diện của trẻ và là người mẹ thứ hai của trẻ. Lao động của Giáo viên mầm non là lao động mang tính khoa học và nghệ thuật đòi hỏi công phu vì cô giáo là tấm gương cho trẻ học tập và bắt chước. Vì vậy, Giáo viên mầm non phải hội tụ đầy đủ những yêu cầu về phẩm chất và năng lực chuyên môn để thực hiện mục tiêu, chương trình giáo dục mầm non mới có thể phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ.
Lao động của Giáo viên mầm non là một loại hoạt động sư phạm đặc biệt. Trẻ em vừa là đối tượng tác động, vừa là chủ thể của lao động sư phạm. Đây là yếu tố quan trọng để biến quá trình giáo dục thành quá trình tự giáo dục. Quá trình lao động này, sẽ mang lại hiệu quả cao khi cô giáo biết cách hướng dẫn trẻ khám phá để trẻ hiểu biết nhưng phải phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Có thể nói lao động của cô giáo mầm non là loại hình lao động vừa mang tính khoa học vừa mang tính nghệ thuật cao. Có nhiều ý kiến cho rằng: cô giáo mầm non vừa là mẹ, vừa là bác sĩ và là nghệ sĩ [26].
Theo đó, có thể quan niệm: Giáo viên mầm non là những người làm nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em trong các trường mầm non, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo trên địa bàn [34, tr.21].
1.1.1.2. Đội ngũ giáo viên mầm non
Từ điển Tiếng Việt – Viện ngôn ngữ học định nghĩa: “Đội ngũ là tập hợp một số đông người, cùng chức năng, nghề nghiệp thành một lực lượng” [49].
Đội ngũ ở đây có thể hiểu là một tập thể với những cá nhân có những khả năng, kinh nghiệm và nền tảng giáo dục khác nhau cùng hợp lực vì một mục đích chung. Đội ngũ cùng làm việc tạo ra một tinh thần hợp tác, cùng nhau phối hợp vì mục đích chung. Bên cạnh sự khác biệt của mỗi cá nhân nhưng vì cùng một mục đích chung nên các thành viên phải hỗ trợ cho nhau và tạo ra một sợi chỉ xuyên suốt gắn kết họ lại thành một nhóm. Đội ngũ chính thức có tổ chức, có tính chất cố định, thực hiện công việc có tính thi đua, có sự phân công rõ ràng. Họ có cùng chung tay nghề chuyên môn nhất định nào đó.
Có thể hiểu, Đội ngũ giáo viên mầm non được cấu thành từ các thành tố, như: một tập thể giáo viên, hoạt động cùng một mục đích, cùng chung một chức năng, nhiệm vụ là chăm sóc giáo dục trẻ, gắn bó với nhau về chuyên môn, nghĩa vụ và quyền lợi của một tập thể sư phạm [35]. Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Đội ngũ giáo viên mầm non là lực lượng cơ bản tham gia vào hoạch định chiến lược và xây dựng các kế hoạch phát triển các trường mầm non trên địa bàn quận; là lực lượng nòng cốt, trực tiếp tạo dựng nên diện mạo văn hoá của nhà trường; cùng với hiệu trưởng họ tham gia vào các hoạt động của cộng đồng, huy động và sử dụng các nguồn lực để phát triển nhà trường về mọi mặt.
Từ những quan niệm chung về đội ngũ giáo viên, chúng ta có thể hiểu: Đội ngũ giáo viên mầm non là một tập hợp những người làm nghề chăm sóc, giáo dục trẻ ở các nhóm tuổi từ nhà trẻ đến mẫu giáo, được tổ chức thành một lực lượng, cùng chung một nhiệm vụ, có đầy đủ các tiêu chuẩn của một nhà giáo, cùng thực hiện các nhiệm vụ và được hưởng các quyền lợi theo Luật giáo dục và các Luật khác được nhà nước quy định.
1.1.2. Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non
Phát triển đội ngũ có thể hiểu đó chính là phát triển nguồn nhân lực của một ngành nghề nhất định cả về lượng và về chất. Với cách tiếp cận phát triển từ góc độ cá nhân, phát triển nguồn nhân lực là quá trình làm cho con người trưởng thành, có năng lực xã hội (thể lực, trí lực, nhân cách) và tính năng động xã hội cao [8].
Theo Nguyễn Vân Điềm & Nguyễn Ngọc Quân (2004): phát triển nguồn nhân lực là tổng thể các hoạt động học tập có tổ chức được tiến hành trong những khoảng thời gian nhất định để nhằm tạo ra sự thay đổi hành vi nghề nghiệp của người lao động [22, tr.16].
Tác giả, Leonard Nadle (Mỹ-1969) đã đề xuất lý thuyết quản lý nguồn nhân lực với 03 nội dung chính: (1) Phát triển nguồn nhân lực; (2) Sử dụng nguồn nhân lực; (3) Môi trường nguồn nhân lực, cụ thể trong mô hình sau.
Sơ đồ 1.1. Mô hình quản lý nguồn nhân lực của Leonard Nadle
Để làm cơ sở xác lập khung lý thuyết của đề tài nghiên cứu, tác giả đã vận dụng tích hợp trong tiếp cận lý thuyết quản lý nguồn nhân lực của tác giả Leonard Nadle, lý thuyết về phát triển nguồn nhân lực của Nguyễn Vân Điềm & Nguyễn Ngọc Quân thể hiện trong hai nội dung chính là phát triển về số lượng, cơ cấu và chất lượng nhân lực trong một tổ chức cụ thể.
Trong nhà trường, phát triển đội ngũ giáo viên được coi là vấn đề trọng tâm của nhà quản lý. Nó có quan hệ mật thiết với việc phát triển nguồn nhân lực nói chung. Phát triển đội ngũ giáo viên là tạo ra một đội ngũ nhà giáo đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng, đồng bộ về cơ cấu chuyên môn, độ tuổi, giới tính nhằm đáp ứng yêu cầu nhân lực giảng dạy và giáo dục của nhà trường, thực hiện có hiệu quả mục tiêu giáo dục, đào tạo của nhà trường.
Dưới góc độ khoa học quản lý giáo dục, chúng tôi quan niệm: “Phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục là những tác động liên tục, có mục đích, có tổ chức của các chủ thể quản lý (Hiệu trưởng) đến đội ngũ giáo viên nhằm làm cho giáo viên tăng lên cả về số lượng, có cơ cấu hợp lý, có phẩm chất và năng lực đáp ứng theo chuẩn nghề nghiệp và yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo hiện nay”. Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Quản lý công tác phát triển đội ngũ giáo viên ở các trường mầm non là cách thức tổ chức, chỉ đạo của các chủ thể quản lý đối với hoạt động tuyển chọn, bồi dưỡng, sử dụng, kiểm tra, đánh giá giáo viên. Đây là hoạt động có chủ đích, có kế hoạch của các chủ thể quản lý ở nhà trường, nhằm tạo điều kiện cho giáo viên có cơ hội học tập nâng cao trình độ chuyên môn đáp ứng yêu cầu chăm sóc, giáo dục trẻ, phát triển giáo dục mầm non. Quản lý công tác phát triển đội ngũ giáo viên ở các trường mầm non chính là thực hiện các chức năng quản lý trong quá trình tổ chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục của nhà trường, đảm bảo cho các hoạt động giáo dục diễn ra đúng mục đích, đúng kế hoạch, nhanh chóng và đạt hiệu quả cao.
Mục đích quản lý công tác phát triển đội ngũ giáo viên ở các trường mầm non là đảm bảo cho hoạt động của các chủ thể quản lý và hoạt động của đối tượng được quản lý diễn ra một cách khoa học, hướng vào phát triển số lượng, cơ cấu và phẩm chất, năng lực của Đội ngũ giáo viên mầm non. Mục đích cụ thể của hoạt động này là nhằm đưa hoạt động này vào khuôn khổ nề nếp, thực hiện thường xuyên, bài bản và hiệu quả hơn để góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ ở nhà trường.
Chủ thể quản lý công tác phát triển đội ngũ giáo viên ở các trường mầm non là cấp uỷ, Ban Giám hiệu các trường mầm non, Hội đồng sư phạm và chính đội ngũ giáo viên; trong đó, người có vai trò, trách nhiệm cao nhất đối với quản lý và chất lượng hoạt động này chính là Hiệu trưởng nhà trường.
Đối tượng quản lý: là Đội ngũ giáo viên mầm non và các hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên diễn ra trong trường mầm non. Như vậy, Đội ngũ giáo viên mầm non vừa là khách thể, vừa là khách thể của công tác phát triển. Với tư cách là chủ thể, Giáo viên mầm non phải đề cao trách nhiệm, tích cực học tập, tu dưỡng, rèn luyện nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng và phương pháp chăm sóc, giáo dục trẻ; với tư cách là khách thể, giáo viên có trách nhiệm trong thực hiện các kế hoạch và nhiệm vụ do chủ thể quản lý đề ra.
Nội dung và phương thức quản lý hoạt động bồi dưỡng: quản lý công tác phát triển đội ngũ giáo viên ở các trường mầm non là quản lý về số lượng, cơ cấu tuổi đời, giới tính, hoạt động bồi dưỡng trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên; phát hiện những nguyên nhân yếu kém, đề xuất biện pháp thực hiện và tổ chức thực hiện.Cụ thể đối với bậc học mầm non, với vấn đề số lượng đội ngũ giáo viên cần phải căn cứ trên tỷ lệ học sinh/ giáo viên theo yêu cầu của trường mầm non chuẩn quốc gia; chất lượng phải hướng tới chuẩn trình độ, chuẩn nghề nghiệp, yêu cầu của nhà trường và những yêu cầu đổi mới hội nhập quốc tế; Cơ cấu phù hợp theo chuyên môn (môn học và vị trí công tác).
Biện pháp phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non: Biện pháp phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non thực chất là việc thực hiện các chức năng quản lí như lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra nhằm xây dựng đội ngũ giáo viên ổn định có đủ về số lượng; mạnh về chất lượng và đồng bộ về cơ cấu, có tính kế thừa góp phần vào việc nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường.
1.2. Yêu cầu của đổi mới giáo dục đối với đội ngũ giáo viên mầm non Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Theo công văn số 04/VBHN-BGDĐT ngày 24/12/2015 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Điều lệ trường mầm non và công văn số 3945/BGDĐT-GDMN ngày 31/8/2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục mầm non năm học 2018, yêu cầu đối với Giáo viên mầm non trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay như sau:
Căn cứ theo quy định tại Thông tư 26/2018/TT-BGDĐT quy định về chuẩn nghề nghiệp Giáo viên mầm non do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, Giáo viên mầm non phải đáp ứng yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp Giáo viên mầm non bao gồm 15 tiêu chí bao gồm: (1) Phẩm chất chính trị vững vàng; (2) đạo đức nghề nghiệp; (3) năng lực chuyên môn; có năng lực sử dụng ngoại ngữ (hoặc tiếng dân tộc); (5) năng lực ứng dụng công nghệ thông tin; (6) năng lực nuôi dưỡng và chăm sóc sức khỏe của trẻ; (7) năng lực giáo dục phát triển toàn diện cho trẻ; (8) năng lực quan sát và đánh giá sự phát triển của trẻ; (9) năng lực phát triển các chương trình giáo dục; (10) năng lực quản lý nhóm, lớp tại trường; (11) năng lực xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện và công bằng; (12) năng lưc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thận thiện đối với trẻ; (13) năng lực thực hiện quyền dân chủ của bản thân trong nhà trường; (14) năng lực tham gia xây dựng môi trường dân chủ trong nhà trường; (15) năng lực xây dựng mối quan hệ với cha mẹ, mẹ trẻ, tổ chức và cá nhân có liên quan; xây dựng mối quan hệ tốt với đồng nghiệp cấp trên [6].
Chuẩn nghề nghiệp Giáo viên mầm non nhằm mục đích đánh giá khả năng thích nghi và đáp ứng của Giáo viên mầm non vào trong thực tiễn khi thực hiện nhiệm vụ được giao. Chuẩn nghề nghiệp Giáo viên mầm non có ý nghĩa quan trọng là để cho giáo viên tự đánh giá năng lực của bản thân so với yêu cầu quy định của ngành xem bản thân còn thiếu những gì, mạnh ở điểm gì để từ đó có kế hoạch rèn luyện và phấn đấu .
Các chuẩn năng lực này phản ánh chất lượng nghề của giáo viên mầm non, chi phối mối quan hệ cơ bản giữa Giáo viên mầm non với trẻ mầm non, chi phối các quan hệ khác của người giáo viên với tư cách là nhà giáo dục. Trong mối quan hệ này các chuẩn mực ĐĐNN của người Giáo viên mầm non được thể hiện rõ nét nhất: Giáo viên mầm non phải như “người mẹ hiền” hết lòng chăm sóc, thương yêu trẻ, tôn trọng đối xử công bằng với trẻ, đồng thời luôn thiết tha với nghề dạy học; Giáo viên mầm non phải là “nhà sư phạm mẫu mực”, tấm gương sáng cho học sinh noi theo; Giáo viên mầm non phải là “người bác sĩ” tận tâm vì cuộc sống và sự tiến bộ của trẻ mầm non; Giáo viên mầm non phải là “người nghệ sĩ” tài hoa trong giáo dục đạo đức cho trẻ mầm non; Giáo viên mầm non phải là “người cấp dưỡng” cần cù, tận tụy, chăm sóc trẻ mầm non [6].
1.3. Nội dung về phát triển đội ngũ giáo viên mầm non trong bối cảnh đổi mới giáo dục Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
1.3.1. Phát triển về số lượng đội ngũ giáo viên mầm non trong bối cảnh đổi mới giáo dục
Đây là nội dung rất quan trọng trong quá trình phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non. Theo đó, ngành giáo dục, trực tiếp là ban giám hiệu các trường mầm non cần thường xuyên bố trí, kiện toàn đủ số lượng giáo viên theo biên chế và có lượng dự trữ. Khi quy mô giáo dục có sự thay đổi, các nhà trường cần kịp thời tham mưu, đề xuất với cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục (Sở, Phòng Giáo dục và Đào tạo) và chính quyền địa phương điều chỉnh biên chế số lượng Giáo viên mầm non cho phù hợp, đảm bảo nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ. Đồng thời, khi có sự thay đổi, biến động, luân chuyển giáo viên trên địa bàn quận, các nhà trường cần kịp thời kiện toàn đủ số lượng, tránh để thiếu, khuyết vị trí giáo viên trong thời gian dài.
Các trường mầm non thường xuyên bố trí, sắp xếp Đội ngũ giáo viên mầm non đảm bảo có cơ cấu hợp lý, đồng bộ; đảm bảo sự kế tiếp giữa các thế hệ giáo viên. Việc bố trí, sử dụng Đội ngũ giáo viên mầm non cần có cơ cấu phù hợp về độ tuổi, trình độ, năng lực, kinh nghiệm chuyên môn nghiệp vụ. Bên cạnh đó, Phòng Giáo dục và Đào tạo cần có kế hoạch tuyển chọn, luân chuyển Đội ngũ giáo viên mầm non trong quá trình công tác. Chính sách về biên chế giáo viên, về qui hoạch phát triển ngành giáo dục là một bộ phận của quy hoạch phát triển kinh tế xã hội nói chung. Trên cơ sở lý luận chung, thì quy hoạch phát triển Giáo viên mầm non là một bản luận chứng khoa học dựa trên cơ sở đánh giá phân tích thực trạng giáo dục hiện tại, dự đoán nắm bắt những cơ hội, tiên đoán xu thế phát triển giáo dục của đất nước để xác định quan điểm, phương pháp, mục tiêu giáo dục của nhà trường, từ đó đưa ra những giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên của các trường mầm non, chỉ rõ yêu cầu về chất lượng chăm sóc, giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý.Như vậy, để thực hiện quy hoạch phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non cần xác định thực trạng Đội ngũ giáo viên mầm non (số lượng, cơ cấu, chất lượng).
Công tác quy hoạch đội ngũ GV, lập kế hoạch phát triển đội ngũ giáo viên theo từng giai đoạn của trường MN về số lượng và cơ cấu:
Quy hoạch phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non về số lượng:
Số lượng Đội ngũ giáo viên mầm non được xác định trên cơ sở số lớp học và định mức biên chế theo Thông tư liên tịch số: 06/2015/TTLT-BGD&ĐT-BNV ngày 16 tháng 03 năm 2015 quy định định mức biên chế đối với giáo viên. Cụ thể: Đối với nhóm trẻ: 01 giáo viên nuôi dạy 06 trẻ từ 3 đến 12 tháng tuổi hoặc 08 trẻ từ 13 đến 24 tháng tuổi hoặc 10 trẻ từ 25 đến 36 tháng tuổi; Đối với lớp mẫu giáo học 02 buổi/ ngày: 01 giáo viên nuôi dạy 11 trẻ từ 3 – 4 tuổi hoặc 14 trẻ từ 4 – 5 tuổi hoặc 16 trẻ từ 5 – 6 tuổi; Đối với lớp mẫu giáo học 01 buổi/ngày: 01 giáo viên nuôi dạy 21 trẻ từ 3 – 4 tuổi hoặc 25 trẻ từ 4 – 5 tuổi hoặc 29 trẻ từ 5 – 6 tuổi.
Như vậy, căn cứ vào số lớp và giáo viên hiện có; sau khi trừ đi số giáo viên nghỉ hưu, nghỉ sinh đẻ, thuyên chuyển ra ngoài, hoặc giáo viên chuyển từ ngoài vào, ta sẽ xác định được số lượng giáo viên cần bổ sung cho nhà trường.
Quy hoạch phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non về cơ cấu được xét trên các mặt: tuổi đời, trình độ nghiệp vụ sư phạm, giới tính là chủ yếu. Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Về tuổi đời: Việc phân tích Giáo viên mầm non theo độ tuổi, nhằm xác định cơ cấu đội ngũ theo từng nhóm tuổi, là cơ sở để phân tích thực trạng, chiều hướng phát triển của nhà trường. Từ đó làm cơ sở cho việc tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng Giáo viên mầm non.
Về trình độ nghiệp vụ sư phạm: Cơ cấu Giáo viên mầm non theo trình độ nghiệp vụ chính là sự phân chia giáo viên theo tỷ trọng ở các trình độ đào tạo. Xác định được một cơ cấu hợp lý về trình độ đào tạo và thực hiện các hoạt động liên quan để đạt được cơ cấu đó cũng chính là biện pháp phát triển nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non.
Về giới tính: Do Giáo dục mầm non mang tính đặc thù cao bởi giáo viên là người trực tiếp làm công tác chăm sóc, giáo dục cho trẻ, đòi hỏi sự khéo léo, cẩn thận, tỷ mỷ. Chính vì thế, Đội ngũ giáo viên mầm non có tỷ lệ là nữ chiếm gần 100%. Vậy nên, quy hoạch phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non phải tính đến cơ cấu về giới tính bởi nữ giới dễ bị chi phối bởi yếu tố sinh đẻ ảnh hưởng đến thời gian công tác.
(2) Công tác tuyển dụng, bố trí Đội ngũ giáo viên mầm non
Tuyển chọn thực chất là sự lựa chọn người theo tiêu chuẩn cụ thể rõ ràng do tổ chức đặt ra, để đạt được mục đích: đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đáp ứng yêu cầu về chất lượng và tinh thần, thái độ với công việc được giao.
Nhà trường có thể tuyển chọn từ nhiều nguồn khác nhau: Nguồn nội bộ: là các giáo viên đang làm việc có thể nhận làm thêm giờ, kiêm nhiệm thêm công việc, đã chuyển biên chế từ các trường công lập… Nguồn bên ngoài: Các trường Sư phạm và các nguồn đào tạo khác, các trường mầm non khác, thi tuyển viên chức do quận, huyện tổ chức, tự xin việc…
Sử dụng là việc bố trí, sắp xếp giáo viên thực hiện các nhiệm vụ giáo dục và đào tạo theo chuyên môn được đào tạo, trong quá trình sử dụng còn bao hàm cả đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng và luân chuyển để đạt hiệu quả sử dụng cao nhất. Trong sử dụng phải biết trọng dụng người tài, đồng thời cũng phải thường xuyên kiểm tra, sàng lọc, chuyển những người không đủ khả năng giảng dạy sang làm công tác khác. Khuyến khích đội ngũ giáo viên say mê học tập và tu dưỡng, chủ động, sáng tạo để phát triển nghề nghiệp của bản thân cũng như sự nghiệp giáo dục và đào tạo của nhà trường, của quận, của đất nước.
1.3.2 Phát triển về chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non trong bối cảnh đổi mới giáo dục
Để đáp ứng yêu cầu của đổi mới giáo dục, công tác phát triển đội ngũ giáo viên mầm non, từ góc độ quản lý giáo dục, có thể bao gồm những nội dung cơ bản sau. Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Quan điểm của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Phát triển chất lượng Đội ngũ giáo viên mầm non. Phát triển chất lượng Đội ngũ giáo viên mầm non đặt trọng tâm vào phát triển năng lực chăm sóc, giáo dục trẻ của Đội ngũ giáo viên mầm non. Năng lực chăm sóc, giáo dục trẻ của Đội ngũ giáo viên mầm non có ý nghĩa quyết định đến chất lượng giáo dục mầm non của nhà trường, cũng như sự phát triển đội ngũ cán bộ này. Đáp ứng yêu cầu của đổi mới giáo dục, phát triển chất lượng Đội ngũ giáo viên mầm non cần tập trung vào các nội dung, như: Phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống; trình độ học vấn, kiến thức, kỹ năng sư phạm; năng lực thích nghi, kinh nghiệm chăm sóc, giáo dục trẻ. Để phát triển về chất lượng đòi hỏi các chủ thể quản lý cần thực hiện các biện pháp quản lý như: tuyển chọn giáo viên theo biên chế của ngành cho từng năm học phù hợp; bồi dưỡng, cử đi đào tạo và đào tạo lại giáo viên chưa tiếp xúc với chương trình giáo dục mầm non mới, không ngừng nâng cao tay nghề cho Đội ngũ giáo viên mầm non; bố trí, sử dụng giáo viên hợp lý, thường xuyên theo dõi, kiểm tra đánh giá giáo viên hằng năm; sắp xếp giáo viên vào các vị trí phù hợp với trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Để nâng cao chất lượng bồi dưỡng đội ngũ giáo viên cần quan tâm đến việc đảm bảo các yêu cầu như: Sự phong phú của các hình thức bồi dưỡng giáo viên (Bồi dưỡng thường xuyên, định kỳ, nâng cao); tính thiết thực, hiệu quả của hoạt động bồi dưỡng giáo viên; chất lượng nội dung và cách thức tổ chức bồi dưỡng.
- Quy hoạch về chất lượng đối với Đội ngũ giáo viên mầm non.
Chất lượng Đội ngũ giáo viên mầm non được thể hiện ở phẩm chất chính trị, năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm. Chất lượng Đội ngũ giáo viên mầm non là nhân tố quyết định chất lượng nhà trường. Chính vì vậy, trong quy hoạch phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non, Hiệu trưởng cần chú ý đến thực trạng chất lượng của Đội ngũ giáo viên mầm non, khả năng đáp ứng được yêu cầu chăm sóc, giáo dục trẻ ở các nhóm tuổi. Từ đó có quy hoạch phát triển quy mô, số lượng đội ngũ, sự đồng bộ của đội ngũ, năng lực, phẩm chất của mỗi giáo viên trong đội ngũ.
- Công tác bồi dưỡng, đào tạo Giáo viên mầm non đáp ứng yêu cầu chuẩn nghề nghiệp GVMN.
Đào tạo là một hoạt động trong nội dung phát triển đội ngũ giáo viên. Đào tạo là việc hình thành mới nghiên cứu kiến thức, kỹ năng chuyên môn, nghề nghiệp bằng một quá trình giảng dạy, huấn luyện có hệ thống theo chương trình quy định với những chuẩn mực nhất định. Đào tạo mới Giáo viên mầm non có trình độ trung cấp hoặc cao đẳng sư phạm. Đồng thời có kế hoạch bồi dưỡng giáo viên lên đại học và sau đại học. Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Đào tạo lại là quá trình hình thành và phát triển tri thức, kỹ năng, thái độ mới nhằm tạo điều kiện cho người lao động có cơ hội học tập chuyên môn mới nhằm thay đổi công việc, thay đổi nghề. Đào tạo lại số Giáo viên mầm non chưa đạt trình độ chuẩn để có thể đảm đương được nhiệm vụ. Bồi dưỡng là các hoạt động làm tăng thêm trình độ hiện có về kiến thức, kỹ năng, thái độ nhằm giúp cho cán bộ, giáo viên, công nhân viên thực hiện công việc đạt kết quả tốt hơn.
Nội dung bồi dưỡng: Bồi dưỡng về tư tưởng chính trị, đường lối, quan điểm giáo dục của Đảng, đạo đức lối sống; Bồi dưỡng những kiến thức pháp luật, kiến thức về quản lí; về văn hóa, ngoại ngữ, tin học, sức khỏe, thể dục thể thao, văn nghệ; Bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ: bồi dưỡng theo chu kỳ thường xuyên, bồi dưỡng chuẩn hóa, trên chuẩn, bồi dưỡng thay sách, bồi dưỡng chuyên đề nâng cao, đổi mới phương pháp dạy học, những kiến thức tâm lí học, giáo dục học…
Hình thức bồi dưỡng: Bồi dưỡng thường xuyên: Là hình thức được áp dụng rộng rãi và phổ biến nhất vì nó phù hợp với đặc điểm công việc của giáo viên và điều kiện các nhà trường; nhất là việc bố trí thời gian để giáo viên tự bồi dưỡng, nghiên cứu các nội dung học tập và liên hệ thực tế vào bài học cụ thể. Việc bồi dưỡng thường thông qua các hội nghị khoa học, báo cáo chuyên đề, hội thảo, các đợt tập huấn, thao giảng, dự giờ…
Bồi dưỡng định kỳ: Giúp giáo viên vượt qua sự lạc hậu về tri thức do không được cập nhật tri thức thường xuyên.
Bồi dưỡng nâng cao: Là hình thức bồi dưỡng các giáo viên nòng cốt trong nhà trường để làm hạt nhân cho sự phát triển của đơn vị cũng như tạo nguồn cán bộ quản lí trong tương lai.
- Công tác kiểm tra, đánh giá
Kiểm tra: Kiểm tra là một khâu quan trọng trong quản lí nói chung và quản lí phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non nói riêng nhằm kiểm tra khả năng, năng lực chuyên môn của đội ngũ giáo viên, là dịp để họ thể hiện những khả năng, phẩm chất và rèn luyện kĩ năng. Kết quả kiểm tra không chỉ để phục vụ cho việc đánh giá xếp loại giáo viên mà còn là một kênh thông tin quan trọng để Hiệu trưởng nắm bắt thực tế kết quả làm việc của đội ngũ giáo viên, từ đó có những điều chỉnh, uốn nắn kịp thời về nội dung, phương pháp giảng dạy…
Đánh giá: Đánh giá là việc dùng các phương pháp thu thập thông tin, phân tích, đánh giá kết quả công việc theo các mục tiêu đã xác định của tập thể hay cá nhân trong nhà trường. Việc đánh giá có ý nghĩa rất quan trọng nó giúp nhà quản lí một số nội dung sau: Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Các hình thức đánh giá: Ban giám hiệu đánh giá việc hoàn thành nhiệm vụ được giao của các tổ chức và cá nhân trong nhà trường; Các tổ chuyên môn, giáo viên đánh giá việc hoàn thành nhiệm vụ của ban giám hiệu và giáo viên đánh giá tổ trưởng chuyên môn; Đánh giá của giáo viên với giáo viên; Cá nhân mỗi cán bộ, giáo viên tự đánh giá.
Nội dung đánh giá bao gồm: Phẩm chất đạo đức; hoạt động giảng dạy; thực hiện qui chế chuyên môn; bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ và các công tác khác (công tác chủ nhiệm, công tác xã hội, đoàn thể…).
Như vậy, việc đánh giá hoàn thành nhiệm vụ của Giáo viên mầm non là rất quan trọng và cần thiết, nếu đánh giá được tiến hành nghiêm túc, đúng đắn sẽ có tác động tích cực, mạnh mẽ tới tinh thần, thái độ và trách nhiệm của giáo viên giúp họ làm việc hiệu quả góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
- Công tác đãi ngộ, tạo động lực phát triển chất lượng Đội ngũ giáo viên mầm non.
Điều kiện môi trường làm việc, cơ sở vật chất có tác động đến ý thức mỗi con người, điều kiện làm việc có ảnh hưởng nhất định đến quá trình, hiệu quả công tác của giáo viên. Cơ sở vật chất nhà trường, tài liệu, đồ dùng và trang thiết bị phục vụ giảng dạy có tác động không nhỏ đến hiệu quả làm việc của giáo viên, của nhà trường. Các điều kiện kinh tế địa phương, điều kiện sống của giáo viên cũng ảnh hưởng đến công tác phát triển đội ngũ. Hiện nay trong điều kiện của nền kinh tế thị trường, một số hiện tượng tiêu cực xã hội nảy sinh và lan rộng cũng ảnh hưởng đến các trường học, ảnh hưởng đến giáo viên, công tác phát triển đội ngũ cần được quan tâm đến những vấn đề này.
1.4. Các yếu tố tác động đến phát triển đội ngũ giáo viên mầm non trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay
1.4.1. Cơ chế chính sách
Để chuẩn hóa Giáo viên mầm non, một mặt phải đổi mới quá trình giáo dục và đào tạo ở các cơ sở đào tạo Giáo viên mầm non nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, mặt khác, phải bồi dưỡng Đội ngũ giáo viên mầm non ở các cơ sở giáo dục mầm non để từng bước góp phần xây dựng Đội ngũ giáo viên mầm non đạt chuẩn và trên chuẩn. Những yêu cầu xây dựng Đội ngũ giáo viên mầm non đạt chuẩn không chỉ tác động đến Đội ngũ giáo viên mầm non mà còn tác động đến cả quá trình bồi dưỡng Giáo viên mầm non trong việc xác lập mục tiêu, xây dựng chương trình, nội dung và hình thức phương pháp bồi dưỡng.
Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục mầm non và đáp ứng nhu cầu của xã hội, Nhà nước đã nâng tỉ lệ chi hoạt động thường xuyên cho giáo dục mầm non và có nhiều chính sách ưu đãi cho Giáo viên mầm non. Sự phân bổ kinh phí được tính theo số trẻ đến trường. Đồng thời với việc đầu tư cơ sở vật chất cho các trường mầm non, Nhà nước đã quan tâm đầu tư cho công tác đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý, Đội ngũ giáo viên mầm non. Những thay đổi về chính sách này của Nhà nước đã tạo cơ hội cho Giáo viên mầm non được đào tạo, bồi dưỡng và phát triển toàn diện. Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Công tác xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo được thực hiện theo hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật triển khai Luật Viên chức. Nhiều địa phương đã thực hiện tốt việc xây dựng Đề án vị trí việc làm, tổ chức chuyển xếp từ ngạch sang hạng cho giáo viên theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp; đánh giá viên chức để rà soát, sàng lọc và tinh giản theo tinh thần chỉ đạo của Nghị quyết số 39-NQ/TW của Trung ương và Nghị định số 108/2014/NĐ-CP của Chính phủ. Công tác quy hoạch, tuyển dụng, bố trí, sử dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm đội ngũ được tăng cường và thực hiện khá tốt, nhiều địa phương đã có những phương án bố trí cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trường học một cách linh hoạt để tiết kiệm và sử dụng có hiệu quả biên chế; chế độ, chính sách cho nhà giáo được bảo đảm. Công tác bồi dưỡng thường xuyên cho Đội ngũ giáo viên mầm non, phổ thông đã được nhiều địa phương tổ chức thực hiện theo các văn bản chỉ đạo của Bộ và từng bước đạt hiệu quả; nhiều sở giáo dục và đào tạo đã tích cực chủ động phối hợp tốt với các cơ sở đào tạo giáo viên trong công tác xây dựng kế hoạch và bồi dưỡng đội ngũ, triển khai Đề án đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông giai đoạn 2016-2020, định hướng đến năm 2025. Tuy vậy, theo Bộ GD&ĐT khi chuyển ngang từ ngạch sang hạng chức danh nghề nghiệp, nhiều giáo viên chưa đảm bảo đủ các tiêu chuẩn/tiêu chí theo quy định. Năng lực nghề nghiệp của một bộ phận nhà giáo còn yếu, phương pháp giảng dạy chậm đổi mới, chưa đáp ứng được yêu cầu dạy học theo định hướng phát triển năng lực hoặc có biểu hiện thiếu phương pháp sư phạm trong giáo dục học sinh (một số ít có hành vi bạo hành trẻ, vi phạm đạo đức nhà giáo).
1.4.2. Yếu tố quản lý
- Quản lý của hiệu trưởng
Hiệu trưởng nhà trường, nhà trẻ là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý các hoạt động và chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em của nhà trường, nhà trẻ [5]. Ðối với trường mầm non, Hiệu trưởng có vai trò quan trọng trong phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục; là một trong những lực lượng trực tiếp góp phần hoạch định chủ trương, chính sách, đề án, chiến lược và các nhiệm vụ đổi mới giáo dục mầm non; là một nhân tố quan trọng quyết định sự thành công của đổi mới giáo dục mầm non.
- Quản lý của phòng giáo dục quận, huyện Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
Đối với cán bộ quản lý ở các trường mầm non, sự nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của quá trình này sẽ là điều kiện để cán bộ quản lý nhà trường bố trí thời gian, kinh phí để phát triển Giáo viên mầm non cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu. Ngược lại, nếu không có nhận thức đúng, cán bộ quản lý các trường mầm non sẽ vin vào những lý do như thiếu giáo viên, thiếu kinh phí, chưa có kế hoạch… để trì hoãn việc phát triển đội ngũ giáo viên. Quá trình phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non chỉ đạt hiệu quả, chất lượng cao khi người Giáo viên mầm non biến quá trình phát triển thành quá trình tự phát triển. Quá trình tự phát triển chủ yếu tập trung ở chất lượng đáp ứng chuẩn nghề nghiệp Giáo viên mầm non. Đây là một quá trình khó khăn, phức tạp, không chỉ đòi hỏi người Giáo viên mầm non phải có ý chí nỗ lực đồng thời phải có những nhận thức đúng để khi gặp những trở ngại, họ biết nỗ lực vượt lên tự hoàn thiện phẩm chất và năng lực sư phạm của mình.
- Các điều kiện đảm bảo cho phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non
Cơ sở vật chất có vai trò rất quan trọng nhằm đảm bảo cho hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ và việc phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non đạt được hiệu quả như mong muốn. Trước sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ hiện đại, đòi hỏi nhà trường phải thường xuyên bồi dưỡng cho Giáo viên mầm non thích ứng với các phương tiện, công nghệ mới. Đặc biệt đối với các trường mầm non, cơ sở vật chất vừa là điều kiện, vừa là phương tiện học cụ không thể thiếu trong chăm sóc, giáo dục trẻ. Chất lượng, kết quả giáo dục và hiệu quả phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non vì thế tất yếu chịu sự tác động trực tiếp của thực trạng cơ sở vật chất đảm bảo của nhà trường. Việc quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần và điều kiện làm việc của Giáo viên mầm non chính là động lực to lớn giúp cho giáo viên thêm yêu nhà trường, yêu nghề, thương yêu trẻ, nỗ lực phấn đấu vươn lên, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi công việc được giao, đồng thời góp phần xây dựng bộ mặt giáo dục ngày một nâng lên đáng kể. Do đó, các địa phương cần quan tâm hơn nữa đối với giáo viên ở các trường mầm non.
1.4.3. Yếu tố giáo viên
- Tinh thần học tập đáp ứng yêu cầu
GVMN không chỉ là người thầy vun đắp tri thức, mà còn thực sự là người mẹ hiền thứ hai của các em. Nếu không yêu thương trẻ và đam mê với nghề thì việc trở thành Giáo viên mầm non trong thời đại mới đã khó, mà trụ vững được với nghề còn khó khăn hơn nhiều.Để làm được những điều trên, hàng năm Giáo viên mầm non cần thường được tham gia các lớp tập huấn về chuyên môn nghiệp vụ, không chỉ vào thời gian đầu năm học do trường, phòng/ sở GD tổ chức, mà trong suốt quá trình làm việc GV đều phải có ý thức tự học. Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
- Thái độ nghề
Đối với Giáo viên mầm non (GVMN), khác với giáo viên (GV) các bậc học khác, để thực hiện tốt hoạt động cụ thể của mình, đó là nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ, người giáo viên phải có những năng lực nhất định như:
Khi nói đến hoạt động giáo dục trẻ thì người giáo viên cần có năng lực xây dựng chương trình giáo dục, năng lực lập kế hoạch giáo dục dài hạn, năng lực xây dựng môi trường giáo dục thân thiện cho trẻ, năng lực tổ chức các hoạt động giáo dục… và kèm theo các kĩ năng cụ thể.
Khi nói đến hoạt động chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho trẻ thì người giáo viên cần có: năng lực trong thái độ ứng xử và ý thức trong việc chăm sóc sức khỏe cho trẻ nhỏ, năng lực truyền đạt và hướng dẫn trẻ thực hiện những yêu cầu của giáo viên, năng lực tổ chức thực hiện việc chăm sóc bảo vệ sức khỏe cho trẻ. Những năng lực này được thể hiện qua hàng loạt các kĩ năng trong khi làm việc với trẻ như những kĩ năng tổ chức cho trẻ ăn, ngủ, kĩ năng tổ chức cho trẻ vệ sinh cá nhân,…
Đứng trước thời kì đổi mới của đất nước, người Giáo viên mầm non rất cần thiết phải rèn luyện và nâng cao năng lực nghề nghiệp của mình, đặc biệt là Năng lực sư phạm. (Gồm các năng lực thuộc về nhân cách; các năng lực dạy học; các năng lực tổ chức – giao tiếp). Giáo viên có những năng lực sư phạm là người đã tích lũy được vốn tri thức, hiểu biết về kĩ năng nhất định để làm được những công việc chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non.
Tiểu kết chương 1
Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng chủ yếu để thực hiện các mục tiêu giáo dục giáo dục và đào tạo, là nguồn lực trong nhà trường. Do vậy phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non có ý nghĩa quyết định đến chất lượng đội ngũ giáo viên, chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ.
Phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non là quá trình nâng cao số lượng, chất lượng và cơ cấu theo chuẩn và trên chuẩn của Giáo viên mầm non. Đó là sự bổ sung sự thiếu hụt về tri thức, năng lực chuyên môn, cập nhật những cái mới cho Đội ngũ giáo viên mầm non để họ hoàn thiện hệ thống tri thức, năng lực sư phạm, có tay nghề, có lòng yêu nghề, yêu trẻ, có khả năng chủ động cải tiến, sáng tạo trong mọi hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ, kịp thời tiếp cận với chương trình giáo dục mầm non và hoàn cảnh, trình độ dân trí của dân cư trong khu vực trường.Chính vì vậy, quản lý phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non luôn được quan tâm đúng mức để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đội ngũ giáo viên trong giai đoạn hiện nay.
Phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non là những tác động có mục đích, có hệ thống của chủ thể quản lý đến quá trình xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ quy hoạch, bồi dưỡng, sử dụng, đánh giá kết quả sử dụng nhằm thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ bồi dưỡng năng lực sư phạm cho Đội ngũ giáo viên mầm non, góp phần nâng cao chất lượng Đội ngũ giáo viên mầm non và chất lượng giáo dục, nuôi dạy trẻ của trường mầm non.
Nội dung phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non là vấn đề rộng lớn và phức tạp. Đòi hỏi phải quản lý từ khâu xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện quá trình phát triển đến kiểm tra và đánh giá kết quả phát triển. Làm tốt công tác phát triển Đội ngũ giáo viên mầm non là điều kiện quan trọng đảm bảo cho Đội ngũ giáo viên mầm non có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ vững vàng, tự tin hơn trong công việc chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục trẻ. Luận văn: Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận Thanh Xuân.
XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:
===>>> Luận văn: Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên mầm non quận