Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Giải pháp hình thức xử lý kỷ luật lao động Việt Nam hay nhất năm 2023 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài: Một Số Giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả các quy định pháp luật lao động Việt Nam về các hình thức xử lý kỷ luật lao động dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.
3.1. Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả quy định pháp luật về các hình thức xử lý kỷ luật lao động
Cần phải nâng cao hiệu quả quy định pháp luật về các hình thức xử lý kỷ luật lao động, bởi:
Trong xã hội ngày càng phát triển hiện nay dẫn đến sự phân công và hiệp tác lao động càng diễn ra ở trình độ ngày càng cao thì trật tự của lao động nói chung cũng như các quy định về kỷ luật lao động nói riêng càng trở nên quan trọng. Với ý nghĩa này, kỷ luật lao động nói chung và các hình thức xử lý kỷ luật lao động nói riêng là một phạm trù tất yếu khách quan trong mọi quá trình tổ chức lao động. Dưới góc độ pháp lý, các hình thức kỷ luật lao động là một chế định không thể thiếu của Luật lao động. Khi tham gia vào quan hệ lao động, để đảm bảo trật tự lao động sản xuất, tránh sự tùy tiện của người sử dụng lao động trong việc đề ra các hình thức xử lý kỷ luật lao động, pháp luật quy định cụ thể các hình thức kỷ luật lao động mà người sử dụng lao động có thể áp dụng đối với người lao động có hành vi vi phạm. Do vậy, người sử dụng lao động chỉ có thể quy định cụ thể các hành vi, mức độ vi phạm của người lao động sẽ bị áp dụng một trong các hình thức kỷ luật mà pháp luật đã quy định. Những quy định cụ thể về các hành vi, mức độ vi phạm này được thể hiện tại nội quy lao động của đơn vị sử dụng lao động.
Bên cạnh đó, việc tuân thủ kỷ luật lao động cũng như tuân thủ các quy định về các hình thức kỷ luật lao động có ý nghĩa về cả mặt kinh tế, chính trị và xã hội. Đó là cơ sở để đơn vị/doanh nghiệp tổ chức lao động một cách khoa học và có hiệu quả. Thông qua việc duy trì kỷ luật lao động, người sử dụng lao động có thể bố trí, sắp xếp lao động một cách hợp lý, để ổn định sản xuất, ổn định đời sống người lao động và trật tự xã hội nói chung. Nếu việc áp dụng các hình thức kỷ luật lao động một cách hợp lý, đúng mục đích còn là một trong những biện pháp quan trọng góp phần tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm, tiết kiệm nguyên vật liệu …
Ngoài ra, kỷ luật lao động cũng như các hình thức xử lý kỷ luật lao động là căn cứ để người lao động tự rèn luyện để trở thành người công nhân/người lao động hiện đại, có tác phong công nghiệp, là cơ sở để họ đấu tranh với những tiêu cực trong lao động sản xuất. Do vậy, việc nâng cao các quy định này góp phần nâng cao ý thức kỷ luật của người lao động, giúp người lao động phấn đấu hoàn thành nghĩa vụ lao động của mình, đồng thời cũng giúp người sử dụng lao động trong việc tổ chức, điều hành lao động theo nhu cầu sản xuất, kinh doanh, trong việc khen thưởng những người chấp hành tốt và xử lý đối với những người vi phạm. Luận văn: Giải pháp hình thức xử lý kỷ luật lao động Việt Nam.
Trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay, việc thiết lập, củng cố trật tự kỷ luật theo hướng công nghiệp hiện đại là một vấn đề có tính bức xúc. Những thói quen, tập quán, tác phong lao động của một nền sản xuất nhỏ, tiểu nông gây ra không ít khó khăn trong việc phát triển kinh tế – xã hội. Chính vì vậy, pháp luật lao động nói chung và những quy định về các hình thức xử lý kỷ luật lao động nói riêng càng có ý nghĩa quan trọng trong lĩnh vực tổ chức và quản lý lao động ở nước ta. Hơn nữa, việc nâng cao trật tự, nền nếp của một doanh nghiệp và ý thức tuân thủ các quy định liên quan đến các hình thức kỷ luật lao động của người lao động là những yếu tố quan trọng để duy trì quan hệ lao động ổn định, hài hòa. Đó cũng là điều kiện để thu hút vốn đầu tư từ nước ngoài, giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động, góp phần thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ
3.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện quy định pháp luật về các hình thức xử lý kỷ luật lao động
Qua xem xét đánh giá thực trạng pháp luật lao động hiện hành về các hình thức xử lý kỷ luật lao động và thực tiễn thi hành, chúng ta có thể thấy được những hạn chế, tồn tại trong các quy định của pháp luật cho thấy một số vướng mắc, bất cập khi áp dụng vào thực tế. Để nâng cao hiệu quả thực hiện quy định pháp luật về các hình thức xử lý kỷ luật lao động, tôi mạnh dạn đề xuất một số giải pháp như sau:
- Thứ nhất, hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến các hình thức xử lý kỷ luật lao động
Việc hoàn thiện các quy định liên quan đến kỷ luật lao động nói chung và các hình thức xử lý kỷ luật lao động nói riêng ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay là một yêu cầu tất yếu khách quan. Điều đó không chỉ xuất phát từ thực trạng các quy định của pháp luật, từ thực tiễn thực hiện pháp luật mà còn xuất phát từ chính yêu cầu của quan hệ lao động, của xu thế hội nhập quốc tế.
Qua phân tích ở chương 2, chúng ta có thể thấy: Về cơ bản các quy định về xử lý kỷ luật lao động nói chung và các hình thức xử lý kỷ luật lao động nói riêng cơ bản đáp ứng được các yêu cầu của các quan hệ lao động hiện nay, góp phần đảm bảo trật tự kỷ cương của nhà nước trong lĩnh vực lao động, đồng thời đảm bảo quyền quản lý của người sử dụng lao động, đảm bảo quyền lợi của người lao động và có những quy định nhằm hạn chế sự lạm quyền của người sử dụng lao động. Tuy nhiên, qua quá trình thực hiện trên thực tiễn vẫn còn những hạn chế, bất cập và tồn tại trong các quy định của pháp luật lao động hiện hành về các hình thức xử lý kỷ luật lao động như về hình thức, thủ tục xử lý, thời hiệu, … Một số quy định chưa phù hợp với thực tiễn, thiếu tính khả thi gây ra những vướng mắc, bất cập trong việc xử lý kỷ luật lao động. Thủ tục xử lý kỷ luật lao động tuy đơn giản, ngắn gọn song một số thủ tục còn bất cập, vướng mắc, khó thi hành trên thực tế gây ra tình trạng quyền quản lý lao động của người sử dụng lao động nhiều khi không được đảm bảo. Luận văn: Giải pháp hình thức xử lý kỷ luật lao động Việt Nam.
Ngoài ra, mối quan hệ giữa người sử dụng lao động và người lao động ngày càng trở nên phức tạp, người sử dụng lao động chỉ quan tâm đến lợi nhuận trong khi đó người lao động lại có ý thức kỷ luật chưa cao, số lượng người lao động có hành vi vi phạm kỷ luật lao động còn tương đối nhiều. Còn nhiều trường hợp người sử dụng lao động khi xử lý kỷ luật lao động không chỉ vi phạm các quy định về căn cứ xử lý mà còn vi phạm cả về nguyên tắc xử lý kỷ luật, thủ tục xử lý kỷ luật, áp dụng hình thức xử lý kỷ luật … Điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến quyền lợi của người lao động – chủ thể có vị thế yếu trong quan hệ lao động.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng nói trên, có nguyên nhân xuất phát từ nhận thức xây dựng pháp luật, có nguyên nhân xuất phát từ việc áp dụng pháp luật trên thực tế. Bên cạnh đó, các vụ việc về xử lý kỷ luật lao động trên thực tế rất đa dạng và phong phú, pháp luật về các hình thức xử lý kỷ luật lao động không phải lúc nào cũng có thể điều chỉnh kịp thời mọi trường hợp trong lĩnh vực này.
Tuy nhiên, dù xuất phát từ nguyên nhân nào đi nữa thì việc nghiên cứu, xem xét, đánh giá một cách thấu đáo, khoa học các hạn chế, bất cập của pháp luật về các hình thức xử lý kỷ luật lao động để từ đó đưa ra các giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả các quy định của pháp luật lao động hiện hành về các hình thức xử lý kỷ luật lao động là điều hết sức cần thiết. Nó sẽ góp phần hoàn thiện hơn các quy định của pháp luật và các quy định của pháp luật sẽ phù hợp hơn khi áp dụng trên thực tế, góp phần quan trọng trong việc giữ vững ổn định trật tự sản xuất kinh doanh, mang lại hiệu quả cho hoạt động quản lý lao động, đẩy mạnh tiến trình phát triển kinh tế đất nước trong thời kỳ hội nhập.
- Thứ hai, tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật lao động nói chung và pháp luật về các hình thức kỷ luật lao động nói riêng
Để đảm bảo các quy định hiện hành về các hình thức xử lý kỷ luật lao động được thực hiện có hiệu quả trên thực tế, một trong những việc quan trọng đầu tiên phải kể đến đó là nâng cao nhận thức, hiểu biết của các người sử dụng lao động và người lao động khi tham gia vào quan hệ lao động. Đặc biệt, cần quan tâm, tổ chức thực hiện tốt và thiết thực công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật lao động, trong đó, tập trung vào việc tuyên truyền, phổ biến Bộ luật Lao động 2012 cùng các văn bản hướng dẫn mới có hiệu lực thi hành. Luận văn: Giải pháp hình thức xử lý kỷ luật lao động Việt Nam.
Tuy nhiên, trong thời gian vừa qua, công tác tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật lao động còn gặp nhiều khó khăn và chưa đạt được kết quả cao do nhiều nguyên nhân, như:
Đội ngũ làm công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật lao động nói chung và các hình thức xử lý kỷ luật lao động nói riêng còn mỏng và năng lực còn yếu;
Cơ sở vật chất, trang thiết bị cho công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, không được bố trí kinh phí riêng cho việc phổ biến, giáo dục pháp luật. Các trang thiết bị hỗ trợ cho công tác tuyên truyền còn hạn chế, chưa thu hút, truyền tải cho người nghe một cách sinh động;
Hệ thống tài liệu, thiết bị phục vụ chưa đáp ứng được nhu cầu trên thực tế; văn bản pháp luật còn thiếu cụ thể, chưa rõ ràng; nhiều văn bản thiếu tính khả thi; tính ổn định của văn bản chưa cao thường xuyên sửa đổi, bổ sung; hoặc phải chờ văn bản hướng dẫn của cơ quan nhà nước cấp dưới, làm cho pháp luật chậm đi vào cuộc sống. Bên cạnh đó, ý thức chấp hành pháp luật của người lao động và người sử dụng lao động còn chưa cao …
Do vậy, còn rất nhiều người sử dụng lao động và người lao động chưa hiểu và nắm vững được các quy định pháp luật lao động nói chung và các hình thức kỷ luật lao động nói riêng.
Để khắc phục được tình trạng này, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện quy định của pháp luật về các hình thức xử lý kỷ luật lao động, có thể xem xét áp dụng các biện pháp như sau:
Tăng cường cả về số lượng và chất lượng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên, đặc biệt đào tạo về kiến thức pháp luật, kỹ năng tuyên truyền, có chính sách đầu tư trang thiết bị công nghệ thông tin cho các tổ chức, cá nhân đội ngũ báo cáo viên nhằm sử dụng vào công tác tuyên truyền được hiệu quả.
Tổ chức các buổi hội thảo, hội nghị nhằm trao đổi, giới thiệu các văn bản pháp luật lao động về các hình thức xử lý kỷ luật lao động cho người sử dụng lao động và người lao động. Đặc biệt, cần khuyến khích các doanh nghiệp tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại doanh nghiệp. Luận văn: Giải pháp hình thức xử lý kỷ luật lao động Việt Nam.
Thường xuyên cung cấp và cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật nói chung và các văn bản liên quan đến các hình thức xử lý kỷ luật lao động nói riêng qua cổng thông tin điện tử của Bộ lao động thương binh và xã hội, Sở lao động thương binh và xã hội và của các đơn vị (nếu có) nhằm thuận tiện trong việc thực hiện của người lao động và người sử dụng lao động.
Đổi mới phương thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tạo tính tích cực, chủ động trong việc tìm hiểu, nhận thức bằng nhiều hình thức khác nhau như tổ chức thi tìm hiểu, phổ biến các văn bản pháp luật về lao động nói chung và các hình thức xử lý kỷ luật lao động nói riêng; Tư vấn, giải đáp bằng văn bản hoặc qua điện thoại … Qua đó, hình thành ý thức tự giác, thói quen học tập nâng cao trình độ hiểu biết pháp luật của người lao động và người sử dụng lao động.
Xây dựng, hoàn thiện bộ tài liệu phục vụ công tác tập huấn, tuyên truyền phổ biến pháp luật; đào tạo nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác phổ biến pháp luật [17].
Tóm lại, mỗi giải pháp nêu trên đều giữ một vai trò quan trọng nhất định trong việc nâng cao nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật về các hình thức xử lý kỷ luật lao động của người sử dụng lao động và người lao động. Tuy nhiên, đơn vị cần căn cứ vào tình hình, điều kiện cụ thể tại đơn vị mình mà áp dụng, kết hợp các biện pháp này một cách hợp lý để đảm bảo tăng cường hiệu quả việc áp dụng pháp luật về các hình thức xử lý kỷ luật lao động trên thực tế.
3.3. Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện quy định pháp luật lao động về các hình thức xử lý kỷ luật lao động
3.3.1. Về các quy định pháp luật Luận văn: Giải pháp hình thức xử lý kỷ luật lao động Việt Nam.
3.3.1.1. Quy định về các hình thức xử lý kỷ luật lao động
Thứ nhất, đối với hình thức xử lý kỷ luật cách chức:
Đây là hình thức xử lý kỷ luật lao động được quy định bổ sung theo Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động 2002 và trong Bộ luật Lao động 2012 thì hình thức kỷ luật này vẫn được quy định là một trong số các hình thức kỷ luật. Tuy nhiên, như đã phân tích ở Chương 2, hình thức xử lý kỷ luật cách chức chỉ áp dụng trong trường hợp người lao động đang đảm đương một chức vụ nhất định và trên thực tế công việc mà người lao động thực hiện có thể mang tính chức vụ hoặc không có chức vụ. Công việc đó là do sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động và được quy định cụ thể hóa trong hợp đồng lao động. Ngoài ra, theo pháp luật hiện hành chưa có quy định, hướng dẫn cụ thể nào để xác định trường hợp nào thì áp dụng hình thức xử lý kỷ luật cách chức?. Để giải quyết vấn đề này, tác giả đề xuất hai phương án. Cụ thể như sau:
Một là, các nhà làm luật cân nhắc việc xóa bỏ. Bởi việc xóa bỏ hình thức này không làm giảm đi quyền quản lý của người sử dụng lao động, bởi trên thực tế người lao động vẫn có thể bị người sử dụng lao động áp dụng hình thức xử lý cách chức nếu họ không thực hiện hoặc thực hiện không tốt công việc của mình (đối với những chức vụ do người sử dụng lao động bổ nhiệm thì họ hoàn toàn có quyền miễn nhiệm, cách chức).
Hai là, cần nghiên cứu, sửa đổi quy định về hình thức kỷ luật cách chức theo hướng quy định hình thức kỷ luật cách chức được áp dụng đối với những người giữ chức vụ quản lý do người lao động bổ nhiệm và có hướng dẫn cụ thể hơn trong việc xác định hành vi vi phạm kỷ luật lao động nào sẽ bị áp dụng hình thức xử lý kỷ luật cách chức nhằm khắc phục vướng mắc, hạn chế khi áp dụng trong thực tiễn.
Thứ hai, đối với hình thức xử lý kỷ luật sa thải:
Việc pháp luật lao động hiện hành quy định người lao động “có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động” có thể bị người sử dụng lao động áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải có thể gây ra một số vướng mắc khi áp dụng trên thực tế như đã phân tích ở trên. Do vậy, thiết nghĩ các nhà làm luật cần xây dựng văn bản hướng dẫn cụ thể về hai vấn đề, gồm: i) Mức độ thiệt hại do hành vi vi phạm kỷ luật lao động của người lao động như thế nào thì được coi là nghiêm trọng? như thế nào được coi là đặc biệt nghiêm trọng?; ii) Lợi ích bị thiệt hại của người sử dụng lao động do hành vi vi phạm kỷ luật lao động của người lao động gây ra là lợi ích về tình thần hay lợi ích về vật chất? Đây là vấn đề rất khó xác định trên thực tế như đã phân tích ở chương 2.
Bên cạnh đó, các nhà làm luật cũng cần nghiên cứu, xây dựng văn bản hướng dẫn cụ thể hơn về phạm vi nơi làm việc trong trường hợp người lao động bị áp dụng hình thức kỷ luật sa thải khi có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma túy trong phạm vi nơi làm việc nhằm hạn chế vướng mắc trong việc áp dụng điều khoản này trên thực tế.
Hơn nữa, đối với một số hạn chế, tồn tại trong việc áp dụng căn cứ “người lao động tự ý bỏ viêc 05 ngày cộng dồn trong 01 tháng hoặc 20 ngày cộng dồn trong 01 năm mà không có lý do chính đáng” để sa thải người lao động như đã phân tích ở chương 2, cụ thể: Trên thực tế việc người lao động hợp thức hóa những ngày nghỉ làm của mình bằng việc “mua” giấy xác nhận của cơ sở khám chữa bệnh rất dễ. Để khắc phục tình trạng này, thiết nghĩ, pháp luật cần có những quy định cũng như những chế tài nghiêm khắc đối với các cơ sở “bán” giấy xác nhận này nhằm hạn chế các hành vi vi phạm có thể xảy ra.
3.2.1.2. Quy định về thời hiệu xử lý kỷ luật lao động Luận văn: Giải pháp hình thức xử lý kỷ luật lao động Việt Nam.
Việc quy định thời hiệu xử lý kỷ luật lao động theo pháp luật lao động hiện hành đối với những hành vi không liên quan trực tiếp đến tài chính, tài sản, bí mật công nghệ, bí mật kinh doanh của người sử dụng lao động sẽ có thể hạn chế đối với người sử dụng lao động khi việc xác định vi phạm phụ thuộc vào công tác điều tra của cơ quan chức năng có thẩm quyền và đôi khi thời hiệu sẽ kết thúc trước thời điểm tiến hành điều tra, làm rõ được hành vi của người lao động là hành vi vi phạm pháp luật. Do vậy, để đảm bảo tính phù hợp hơn của quy định này trên thực tiễn và đảm bảo công bằng với quyền của người sử dụng lao động, thiết nghĩ, cần sửa đổi theo hướng kéo tăng thời hiệu xử lý kỷ luật đối với những hành vi vi phạm này.
Trong trường hợp người lao động nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi, theo tôi cần quy định đối với trường hợp người lao động là cha đẻ, cha nuôi hợp pháp vi phạm các hành vi như: trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma tuý trong phạm vi nơi làm việc, tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe doạ, gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động… thuộc trường hợp người sử dụng lao động không được xử lý kỷ luật nếu vợ của những người lao động có hành vi vi phạm đó đã chết hoặc bị bệnh tật làm hạn chế khả năng nuôi con có xác nhận bằng văn bản của cơ sở y tế. Việc quy định như vậy nhằm hạn chế được những trường hợp người lao động là cha đẻ, cha nuôi đang nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi cố tình căn cứ vào đó để vi phạm.
3.3.1.3. Quy định về thủ tục xử lý kỷ luật lao động
Như đã phân tích ở trên, các quy định về thủ tục xử lý kỷ luật lao động theo pháp luật lao động hiện hành còn nhiều bất cập cần sửa đổi, bổ sung cho phù hợp hơn với thực tiễn và đảm bảo tình chặt chẽ trong việc xử lý kỷ luật lao động.
Theo quy định của pháp luật lao động hiện hành, chưa có quy định cụ thể về hồ sơ xử lý kỷ luật lao động bao gồm những tài liệu gì? Điều này gây không ít khó khăn cho người sử dụng lao động bởi việc quy định những tài liệu trong hồ sơ xử lý kỷ luật lao động là rất cần thiết, nó là chứng cứ chứng minh việc vi phạm kỷ luật lao động của người lao động và là căn cứ để người sử dụng lao động đưa ra quyết định kỷ luật lao động. Do vậy, các nhà làm luật cần xem xét, nghiên cứu tình hình thực tế để có hướng dẫn cụ thể về vấn đề này. Theo tôi, một số tài liệu buộc cần phải có trong hồ sơ xử lý kỷ luật lao động, gồm: Biên bản sự việc xảy ra, đơn tố cáo, chứng từ hóa đơn và các tài liệu khác (nếu có); Hồ sơ được bổ sung thêm trong trường hợp: Bị tạm giam, tạm giữ văn bản của cơ quan có thẩm quyền bắt tạm giam, tạm giữ; văn bản kết luận của cơ quan có thẩm quyền khi hết thời hạn tạm giam, tạm giữ, đương sự vắng mặt văn bản thông báo ba lần; nghỉ việc có lý do chính đáng (giấy tờ được coi là có lý do chính đáng). Luận văn: Giải pháp hình thức xử lý kỷ luật lao động Việt Nam.
Bên cạnh đó, pháp luật lao động hiện hành cần có quy định/ hướng dẫn cụ thể về nội dung của phiên họp xử lý kỷ luật lao động như thế nào? Người sử dụng lao động, người lao động, đại diện tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở, luật sư hoặc người bào chữa….phải trình bày những vấn đề gì? Bởi những nội dung của cuộc họp xử lý kỷ luật là căn cứ để người sử dụng lao động xem xét đưa ra quyết định xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động.
Ngoài ra, như đã phân tích ở chương 2, việc quy định phải thông báo cho người lao động 03 lần mới được xử lý kỷ luật là quá nhiều, gây mất nhiều thời gian cho người sử dụng lao động. Do vậy, để khắc phục vấn đề này, theo tôi pháp luật lao động cần có quy định cho phép người sử dụng lao động được sa thải luôn người lao động nếu đã có kết luận của cơ quan điều tra về hành vi trộm cắp, tham ô; người sử dụng lao động có quyền xử lý kỷ luật vắng mặt người lao động nếu đã thông báo bằng văn bản cho người lao động đến lần thứ hai mà họ vẫn không có mặt. Việc quy định như vậy đảm bảo phù hợp với quy định về tố tụng giải quyết các tranh chấp lao động tại Tòa án, Bộ luật Tố tụng dân sự đồng thời hạn chế được thủ tục rườm rà, gây mất nhiều thời gian cho người sử dụng lao động và các cá nhân có liên quan.
3.3.1.4. Quy định khiếu nại và giải quyết tranh chấp về xử lý kỷ luật lao động
Như đã phân tích ở chương 2, thủ tục hòa giải trong quá trình xử lý kỷ luật lao động gần như bằng không và hơn nữa vai trò của hòa giải viên lao động chỉ mang tính hình thức, thủ tục và không có ý nghĩa với các bên tham gia hòa giải. Do vậy, thiết nghĩ nên cần sửa đổi quy định này trong pháp luật lao động. Theo tôi, nên sửa đổi quy định này theo hướng người lao động được lựa chọn thủ tục hòa giải trong quá trình xử lý kỷ luật lao động. Theo đó, nếu người lao động không muốn thực hiện thủ tục hòa giải thì có quyền được khởi kiện quyết định xử lý kỷ luật lao động tại Tòa án có thẩm quyền. Điều này nhằm hạn chế việc mất thời gian thực hiện thêm thủ tục hòa giải của người lao động trong quá trình xử lý kỷ luật lao động, trong khi vẫn được quyền đề nghị người sử dụng lao động xem xét lại một lần nữa quyết định xử lý kỷ luật lao động của mình theo thủ tục khiếu nại.
3.3.2. Về tổ chức thực hiện Luận văn: Giải pháp hình thức xử lý kỷ luật lao động Việt Nam.
3.3.2.1. Nâng cao vai trò của tổ chức công đoàn cơ sở
Một trong những chức năng cơ bản và quan trọng của tổ chức công đoàn cơ sở là “Đại diện và bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động”. Tuy nhiên, trên thực tế tổ chức và hoạt động của công đoàn còn bộc lộ một số hạn chế, yếu kém như: Công tác tuyên truyền, giáo dục của công đoàn đối với người lao động chưa mang lại hiệu quả cao; Hình thức và nội dung tuyên truyền chưa thật sự phù hợp với điều kiện làm việc của người lao động; Một số nơi vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng cho người lao động của công đoàn còn mờ nhạt, hiệu quả thấp, ….
Nguyên nhân cơ bản của hạn chế, yếu kém là do công tác quản lý về lao động còn nhiều sơ hở, chưa chặt chẽ; một số cán bộ công đoàn còn ngại “va chạm” với người sử dụng lao động; nhìn chung trình độ, năng lực của cán bộ công đoàn cơ sở còn chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ; đại đa số cán bộ công đoàn cơ sở là cán bộ kiêm nhiệm, phụ thuộc nhiều vào người sử dụng lao động; chế độ, chính sách cho cán bộ công đoàn còn hạn chế …
Để khắc phục các hạn chế, tồn tài nêu trên, trong thời gian tới công đoàn các cấp cần thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp cụ thể sau:
Công đoàn cấp trên phải biết rõ số lượng doanh nghiệp mới thành lập để chỉ định Ban chấp hành công đoàn lâm thời kịp lúc; xây dựng kế hoạch tuyên truyền vận động người lao động vào tổ chức công đoàn; xây dựng tốt mối quan hệ với cơ quan chức năng để phối hợp thực hiện.
Tích cực, chủ động tham gia ý kiến để sửa đổi, bổ sung Bộ luật Lao động và Luật Công đoàn; chủ động tham gia xây dựng và kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định của pháp luật nói chung và xử lý kỷ luật lao động nói riêng.
Đẩy mạnh việc đa dạng hóa các hình thức, biện pháp tuyên truyền, giáo dục phù hợp với điều kiện sống và làm việc của người lao động; tập trung đầu tư tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho người lao động; Tăng cường sự phối hợp, trao đổi về chuyên môn, nghiệp vụ giữa công đoàn cơ sơ và công đoàn cấp trên nhằm nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ hoạt động của công đoàn. Luận văn: Giải pháp hình thức xử lý kỷ luật lao động Việt Nam.
Cơ quan quản lý Nhà nước về lao động và Liên đoàn lao động các cấp thường xuyên tổ chức các đợt học tập, kiểm tra và chứng nhận trình độ hiểu biết về pháp luật lao động đối với người sử dụng lao động, Chủ tịch công đoàn cơ sở; đồng thời yêu cầu người sử dụng lao động cam kết tạo điều kiện cho người lao động được học tập Luật lao động.
Nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác công đoàn. Các tổ chức công đoàn cấp trên cần thường xuyên mở các lớp bồi dưỡng kiến thức pháp luật lao động và luật công đoàn cho cán bộ của tổ chức công đoàn cơ sở.
Cần có chính sách đảm bảo chế độ, kinh phí đối với cán bộ công đoàn cơ sở để họ tích cực hoạt động. Quy định cụ thể mức lương, phụ cấp cũng như các chế độ bồi dưỡng khác cho cán bộ công đoàn cơ sở theo hướng gắn quyền lợi với trách nhiệm.
3.3.2.2. Tăng cường và đổi mới toàn diện công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định về xử lý kỷ luật lao động
Bên cạnh việc nâng cao vai trò của tổ chức công đoàn cơ sở, hoạt động thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định về xử lý kỷ luật lao động nói riêng và pháp luật lao động nói chung nhằm chủ động phòng ngừa, phát hiện và kiến nghị xử lý sai phạm góp phần đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp giữa các bên trong mối quan hệ lao động, đồng thời giúp cơ quan nhà nước có thông tin để căn cứ vào đó đưa ra giải pháp khắc phục những hạn chế, tồn tại (nếu có) và hoàn thiện pháp luật lao động nói chung và pháp luật về thanh tra lao động nói riêng.
Trong thời gian qua, số lượng doanh nghiệp và người lao động tăng nhanh, cùng với đó là quan hệ lao động diễn biến ngày càng phức tạp, những phạm trong việc thực hiện pháp luật lao động cũng ngày càng tăng cả về số lượng và mức độ nghiêm trọng. Thực tế cho thấy, số lượng các vụ vi phạm liên quan đến việc xử lý kỷ luật lao động sẽ được hạn chế đáng kể nếu công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quy định của pháp luật về các hình thức xử lý kỷ luật lao động được tăng cường. Chính vì vậy, việc thực hiện tốt công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong việc thực hiện pháp luật về các hình thức xử lý kỷ luật lao động sẽ góp phần hạn chế việc phát sinh các hành vi phạm về kỷ luật lao động. Tuy nhiên, công tác thanh tra lao động nói chung và thanh tra việc thực hiện các quy định về xử lý kỷ luật lao động nói riêng hiện nay còn thiếu và yếu cả về số lượng lẫn chất lượng, số cuộc thanh tra hàng năm còn ít, chưa phát hiện và xử lý hết các trường hợp vi phạm pháp luật về các hình thức xử lý kỷ luật lao động, chưa đủ sức răn đe đối với các cơ sở vi phạm. Nguyên nhân dẫn đến tần suất thanh tra thấp là do số lượng thanh tra viên vốn đã ít lại phải kiêm nhiệm các công tác khác như giải quyết khiếu nại, tố cáo và thanh tra các nội dung khác. Việc thiếu trầm trọng về số lượng thanh tra viên cho nên mỗi năm thanh tra toàn ngành chỉ tiến hành được khoảng 5.600/365.000 doanh nghiệp [37]. Ngoài ra, do số lượng thanh tra viên ít trong khi đó số lượng doanh nghiệp và lĩnh vực thanh tra dẫn đến số lượng cán bộ thanh tra viên thông thạo tất cả các lĩnh vực về lao động là hầu như không có.
Do vậy, để tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trong việc thực hiện pháp luật về lao động nói chung và các hình thức xử lý kỷ luật lao động nói riêng, cần quan tâm một số nội dung sau:
Hoàn thiện pháp luật về thanh tra lao động bao gồm những quy định của pháp luật về nhiệm vụ và quyền hạn của tổ chức thanh tra lao động các cấp và thanh tra viên; phạm vi hoạt động; các quy định chế tài và thực hiện pháp luật đối với đối tượng thanh tra; các quy định về tổ chức, biên chế và cơ chế hoạt động của thanh tra chuyên ngành về lao động.
Bổ sung thêm lực lượng thanh tra viên tại từng địa phương nhằm đảm bảo việc thanh tra, kiểm tra được tiến hành trên toàn bộ các đơn vị tại địa phương đó, góp phần kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm pháp luật về kỷ luật lao động. Đồng thời, kiện toàn cơ cấu tổ chức của Thanh tra Bộ theo hướng các phòng nghiệp vụ phụ trách từng lĩnh vực chuyên sâu. Kiện toàn cơ cấu tổ chức của thanh tra các Sở Lao động – Thương binh và Xã hội theo hướng có các bộ phận chuyên trách, phân công thanh tra viên phụ trách địa bàn quận, huyện, thị xã. Luận văn: Giải pháp hình thức xử lý kỷ luật lao động Việt Nam.
Xây dựng cơ sở dữ liệu, lưu trữ hồ sơ; cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật, tài liệu liên quan trên hệ thống phần mền quản lý để trao đổi thông tin về hoạt động và kết quả thanh tra của các cơ quan thanh tra ngành Lao động – Thương binh và Xã hội.
Nâng cao năng lực cho đội ngũ thanh tra viên bằng việc tổ chức các lớp, khóa học thực hiện đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ thanh tra chuyên ngành hàng năm. Bồi dưỡng kiến thức về công nghệ thông tin cho thanh tra viên; đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên nguồn về nghiệp vụ thanh tra ngành Lao động – Thương binh và Xã hội.
Tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao ý thức chấp hành pháp luật lao động nói chung và thanh tra lao động nói riêng. Để công tác tuyên truyền đạt hiệu quả ngoài việc nâng cao đội ngũ tuyên truyền có kiến thức, có kinh nghiệm và trách nhiệm thì cũng phải xác định rõ nội dung, hình thức và thời điểm tuyên truyền đảm bảo phù hợp với đối tượng tuyên truyền.
Tăng cường công tác kiểm tra việc thực hiện các kết luận, kiến nghị xử lý sau thanh tra đảm bảo thủ trưởng đơn vị cần đề cao trách nhiệm, nghiêm túc chỉ đạo xử lý sau thanh tra và tăng cường công tác quản lý.
Ngoài ra, công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quy định về lao động nói chung và các hình thức xử lý kỷ luật lao động nói riêng đạt hiệu quả cao, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị thanh tra, các cơ quan chức năng khác, người lao động và tổ chức đại diện tập thể người lao động.
KẾT LUẬN Luận văn: Giải pháp hình thức xử lý kỷ luật lao động Việt Nam.
Để duy trình được sự ổn định và phát triển của doanh nghiệp (đơn vị sự dụng lao động), việc thiết lập kỷ luật lao động nhằm đảm bảo ý thức chấp hành của người lao động, từ đó nâng cao hiệu quả của doanh nghiệp. Qua việc nghiên cứu các hình thức xử lý kỷ luật theo pháp luật lao động Việt Nam hiện hành, có thể thấy, về cơ bản các quy định về xử lý kỷ luật lao động nói chung và các hình thức xử lý kỷ luật lao động nói riêng đã tạo ra được cơ chế đầy đủ nhằm bảo vệ người sử dụng lao động đồng thời đảm bảo được quyền và lợi ích của người lao động, đáp ứng được yêu cầu của việc quản lý lao động, phù hợp với tính chất của quan hệ lao động trong thời kỳ mới. Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng pháp luật vào thực tế vẫn còn một số hạn chế, bất cập. Nhiều quy định còn khó thực hiện hoặc thực hiện không thống nhất do chưa có hướng dẫn chi tiết hoặc một số quy định còn chưa hợp lý vào hiệu quả.
Do vậy, việc hoàn thiện pháp luật về kỷ luật lao động nói chung và các hình thức xử lý kỷ luật lao động nói riêng là vấn đề cấp thiết hiện nay. Tuy nhiên, việc hoàn thiện pháp luật về các hình thức xử lý kỷ luật lao động cũng cần đảm bảo sự hợp lý giữa quyền quản lý lao động của người sử dụng lao động và quyền lợi của người lao động. Từ những phân tích những quy định pháp luật hiện hành về các hình thức xử lý kỷ luật lao động và việc áp dụng các quy định này trên thực tiễn, với một số giải pháp, hướng hoàn thiện cụ thể mà tác giả đã mạnh dạn đưa ra với mong muốn góp phần nâng cao hiệu quả của việc áp dụng các quy định về các hình thức xử lý kỷ luật lao động trong điều kiện hiện nay, phù hợp với xu hướng hội nhập kinh tế.
Hy vọng rằng, pháp luật về xử lý kỷ luật lao động nói chung và các hình thức xử lý kỷ luật lao động nói riêng ngày càng được hoàn thiện, đáp ứng được các yêu cầu thực tiễn, bởi nó không chỉ góp phần đảm bảo, trật tự, kỷ cương của doanh nghiệp mà còn giúp cho người lao động có ý thức, trách nhiệm hơn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao, là thước đo tác phong, bản lĩnh của người lao động trong xã hội công nghiệp hiện đại. Điều đó là một trong những yếu tố góp phần không nhỏ trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. Luận văn: Giải pháp hình thức xử lý kỷ luật lao động Việt Nam.
XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:
===>>> Luận văn: Hình thức xử lý kỷ luật lao động trong pháp luật