Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học hay nhất năm 2023 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài: Quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng của Phòng GD&ĐT thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Một trong những giải pháp trực tiếp cho chiến lược phát triển nguồn nhân lực được nêu rõ trong Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, đó là:“Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế Quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và Cán bộ quản lý là khâu then chốt.”. [16]
Theo Thông báo Kết luận của Bộ Chính trị số 14- KL/TW của Hội nghị lần thứ 6 BCH TW khóa IX về tiếp tục thực hiện Nghị quyết TW 2 (khoá VIII), phương hướng phát triển GD&ĐT đến năm 2020, Đảng ta cũng đã xác định 7 nhiệm vụ, giải pháp phát triển giáo dục đến năm 2020 trong đó nhiệm vụ, giải pháp thứ ba là: “phát triển đội ngũ nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục đủ về số lượng, đáp ứng yêu cầu về chất lượng”. [2]
Tại Chỉ thị 40/CT-TW ngày 15 tháng 6 năm 2004 của Ban Bí thư TW Đảng về việc xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục đã nhấn mạnh: “Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu”. [1]
Trong Luật Giáo dục 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) đã nêu vai trò và trách nhiệm của Cán bộ quản lý giáo dục là: “CBQL giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý, điều hành các hoạt động GD”. Do vậy, muốn phát triển GD&ĐT, điều quan trọng đầu tiên phải làm là chăm lo xây dựng và phát triển đội ngũ Cán bộ quản lý giáo dục. [28]
Hiện nay việc đánh giá đối với Cán bộ quản lý tại các trường học được thực hiện thường xuyên hằng kỳ, hằng năm gồm hệ thống các tiêu chuẩn đối với Cán bộ quản lý về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm; năng lực QL nhà trường. Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, Giáo dục Trung học cơ sở (THCS) có nhiệm vụ giúp học sinh củng cố, phát triển những kết quả của giáo dục Tiểu học; có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kĩ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học Trung học phổ thông, trung cấp học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động. [28]
Giáo dục Trung học cơ sở nhằm giúp học sinh củng cố, phát triển những nội dung đã học ở Tiểu học, bảo đảm cho học sinh có những hiểu biết phổ thông cơ bản về Tiếng Việt, Toán, Lịch sử dân tộc; kiến thức khác về khoa học xã hội, khoa học tự nhiên, pháp luật, tin học, ngoại ngữ; có những hiểu biết cần thiết tối thiểu về kĩ thuật và hướng nghiệp.
Để đổi mới Quản lý giáo dục, ngoài việc quan tâm đến công tác phát triển đội ngũ Cán bộ quản lý giáo dục thì việc xây dựng chuẩn và áp dụng chuẩn cho đội ngũ nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục đang được thực hiện trong những năm gần đây. Cụ thể Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 29/2009/TT-BGDĐT, ngày 22/10/2009 về việc ban hành Quy định Chuẩn hiệu trưởng trường trung học (sau đây gọi tắt là Thông tư số 29/2009/TT-BGDĐT) để đánh giá Cán bộ quản lý các trường trung học.
Để đáp ứng với yêu cầu đổi mới, phát triển GD nói chung và bậc học Trung học cơ sở nói riêng trong giai đoạn hiện nay, thành phố Yên Bái và ngành GD&ĐT luôn chú ý đến việc đánh giá cũng như việc chỉ đạo, quản lý các hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý tại các trường Trung học cơ sở theo chuẩn hiệu trưởng trong thành phố nhằm đánh giá đúng chất lượng Cán bộ quản lý của thành phố. Tuy nhiên vẫn còn bộc lộ những thiếu sót như: Các quy trình đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn hiệu trưởng đôi khi chưa bài bản, chưa đúng yêu cầu dẫn đến đánh giá chưa chính xác, chưa hiệu quả đối với Cán bộ quản lý, chưa thực sự lấy chuẩn HT trường Trung học cơ sở làm thước đo phẩm chất, năng lực để thực hiện các công tác quy hoạch, bổ nhiệm, miễn nhiệm, điều động và luân chuyển.
Vì vậy, việc nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn hiệu trưởng của phòng Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) thành phố Yên Bái là rất quan trọng và cần thiết.
Vì những lý do nêu trên, tôi lựa chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng của Phòng GD&ĐT thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái”, với hy vọng góp phần giải quyết những bất cập, hạn chế trong việc quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý, nhằm nâng cao chất lượng đánh giá đội ngũ Cán bộ quản lý cũng như chất lượng đội ngũ Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở trong giai đoạn hiện nay.
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở lý luận về hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý và thực trạng hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn hiệu trưởng tại thành phố Yên Bái để đề xuất các biện pháp quản lý đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở nhằm góp phần nâng cao hiệu quả của việc đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở của thành phố Yên Bái.
3. Giả thuyết khoa học Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
Trong những năm vừa qua công tác đánh giá Cán bộ quản lý tại thành phố Yên Bái đã góp phần nâng cao hiệu quả việc bố trí và sử dụng Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở. Tuy nhiên vẫn còn một số hạn chế. Xác định được nguyên nhân của hạn chế đồng thời xác định và áp dụng một cách đồng bộ các biện pháp quản lý đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng do tác giả đề xuất thì việc đánh giá đội ngũ Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở sẽ hiệu quả hơn đáp ứng yêu cầu của chuẩn HT và với đòi hỏi thực tế của các trường Trung học cơ sở, thúc đẩy sự phát triển của giáo dục Trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Yên Bái.
4. Khách thể nghiên cứu, Đối tượng nghiên cứu
4.1. Khách thể nghiên cứu: Quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng của Phòng GD&ĐT.
4.2. Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng của Phòng GD&ĐT thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- 5.1. Nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng.
- 5.2. Đánh giá thực trạng hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý theo chuẩn Hiệu trưởng và hình thức quản lý hoạt động này ở trường Trung học cơ sở của thành phố Yên Bái.
- 5.3. Đề xuất các biện pháp hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý theo chuẩn Hiệu trưởng và hình thức quản lý hoạt động này ở trường Trung học cơ sở của thành phố Yên Bái.
- 5.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất.
6. Phạm vi nghiên cứu
- Nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý theo chuẩn hiệu trưởng của Phòng GD&ĐT thành phố Yên Bái.
- Các số liệu trong đề tài thực hiện trong phạm vi từ năm học 2012-2013 đến năm học 2014-2015.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các vấn đề lý luận từ các tài liệu lý luận và thực tiễn có liên quan đến việc quản lý đánh giá Cán bộ quản lý các trường Trung học cơ sở theo chuẩn HT bao gồm:
- Các tài liệu, văn kiện của Đảng, Nhà nước về phát triển giáo dục, xây dựng đội ngũ Cán bộ quản lý giáo dục các cấp.
- Các kết quả nghiên cứu, tài liệu trong nước và ngoài nước.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Xây dựng các bảng điều tra phù hợp với nội dung đề tài luận văn, thống kê, phân tích các dữ liệu để có những đánh giá chính xác về đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở thành phố Yên Bái thời gian qua.
- Phương pháp chuyên gia: Thông qua các ý kiến chuyên gia, các Cán bộ quản lý giáo dục có nhiều kinh nghiệm để khảo sát tình hình đội ngũ Cán bộ quản lý và đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn hiệu trưởng thành phố Yên Bái.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tổng hợp phân tích những kết quả về quản lý đánh giá Cán bộ quản lý trong thực tiễn.
- Phương pháp phỏng vấn: Trao đổi với Cán bộ quản lý, giáo viên…
7.3. Các phương pháp sử dụng toán thống kê
Xử lý các kết quả nghiên cứu bằng phương pháp sử dụng toán thống kê, sử dụng các phần mềm tin học và các bảng biểu, sơ đồ, đồ thị để phục vụ nghiên cứu và biểu đạt các kết quả nghiên cứu.
8. Những đóng góp của đề tài
8.1. Về mặt lý luận
Hệ thống hóa lý luận về công tác quản lý hoạt động quản lý đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn hiệu trưởng cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng một số biện pháp quản lý hiệu quả cho hoạt động này.
8.2. Về mặt thực tiễn
Xác định được các biện pháp áp dụng cho công tác quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn hiệu trưởng trong tỉnh Yên Bái nói chung và thành phố Yên Bái nói riêng.
9. Cấu trúc của luận văn Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng.
- Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng của Phòng GD&ĐT thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái.
- Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng của Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái.
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
Chương trình đào tạo của Anh cung cấp cho những người chuẩn bị làm lãnh đạo trường học những năng lực lãnh đạo và quản lý. Cộng hoà Liên bang Đức đào tạo lãnh đạo trường học theo các nhóm năng lực: Năng lực sư phạm, GD và thiết lập, năng lực kiểm soát, năng lực lãnh đạo, năng lực tổ chức và năng lực tư vấn.
Chuẩn HT được xác định theo những công việc và những nhiệm vụ cụ thể mà người HT phải thực hiện trong nhà trường, đó là cách xây dựng chuẩn HT do hiệp hội HT bang New Jersey- Hoa Kỳ phát triển năm 2002. Bộ chuẩn này cấu thành từ 6 chuẩn tương đối riêng biệt nhau, tương ứng với những công việc cụ thể của HT. Nội dung mỗi chuẩn có hai phần: Yêu cầu của chuẩn và những chiến lược hành.
Cùng theo cách tiếp cận này, Chuẩn HT của Newzeland có hai phần cơ bản, phần thứ nhất là những nhiệm vụ và bổn phận của HT, phần thứ hai là những yêu cầu cá nhân của HT, trong phần hai này chia nhỏ những yêu cầu theo ba lĩnh vực: kỹ năng, tri thức, phẩm chất cá nhân.
Theo cách tiếp cận khác, chuẩn HT do Bộ Giáo dục Bắc Carolida- Hoa Kỳ phê duyệt năm 1998 được xây dựng theo các yêu cầu và tiêu chí đánh giá về chỉ số thành tích của nhà trường. Trong chuẩn nêu ra các lĩnh vực cần đánh giá: Tầm nhìn; Thành tích học tập cao; Nhà trường an toàn và trật tự, giáo viên, quản trị viên và nhân sự có chất lượng tốt; Vận hành hiệu quả và hiệu lực. Trong mỗi lĩnh vực lại nêu ra những yêu cầu cụ thể. Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
Mỗi nước có nhiều cách tiếp cận xây dựng chuẩn HT khác nhau. Với yêu cầu năng lực cơ bản đối với HT đặt trong cơ chế và môi trường vận hành phát triển KT-XH hiện nay với xu thế chuyển phương thức chỉ đạo QL tập trung sang việc giao quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm cho đơn vị cơ sở. Đối với nhà trường, vai trò QL cơ bản là người HT, do đó HT phải có một chiến lược đúng, có khả năng tác nghiệp hiệu quả trên nền tảng những phẩm chất và năng lực cơ bản.
Việt Nam các công trình nghiên cứu ở trong nước về Quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở chưa có nhiều, đa số tập trung nghiên cứu về các vấn đề phát triển đội ngũ Cán bộ quản lý, chất lượng đội ngũ Cán bộ quản lý hiện nay nhưng đã có những tác giả bàn về kiểm tra, đánh giá như: “Đánh giá trong quản lý” của tác giả Trần Bá Hoành (1997); “Một số tiếp cận mới về khoa học quản lý và việc vận dụng vào quản lý giáo dục” của tác giả Đặng Quốc Bảo (1995); “Quản lý lãnh đạo và nhà trường” tác giả Nguyễn Văn Lê (1997). Các tác giả này đã nghiên cứu vấn đề kiểm tra, đánh giá một cách tương đối cụ thể. Các tác giả đã làm rõ mục tiêu, nguyên tắc quy trình, hình thức kiểm tra, đánh giá như là cơ sở lý luận giúp cho vấn đề nghiên cứu về đánh giá được sáng tỏ.
Do vậy nghiên cứu này đề xuất hướng nghiên cứu về hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở trong phạm vi chuẩn Hiểu trưởng nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng một cách chính xác nhất, có hiệu quả nhất.
Kể từ khi Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 29/2009/TT-BGDĐT, ngày 22/10/2009 về việc ban hành Quy định Chuẩn hiệu trưởng trường trung học để đánh giá Cán bộ quản lý các trường trung học thì các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường trung học không nhiều, có thể kể đến:
Tác giả Nguyễn Trọng Hoàn trong báo cáo khoa học:“Xây dựng đội ngũ Cán bộ quản lý cơ sở giáo dục Trung học cơ sở đáp ứng chuẩn HT trong giai đoạn mới” nêu vấn đề: Vì sao Bộ GD&ĐT lại chọn Quản lý giáo dục và phát triển đội ngũ nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục làm giải pháp mang tính đột phá? Qua phân tích tình hình giáo dục trong cả nước, tác giả khẳng định: Có được đội ngũ nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục tốt mới phát huy tích cực các điều kiện khác đảm bảo chất lượng giáo dục.
Với các công trình nghiên cứu về vấn đề quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý giáo dục nói chung và Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở nói riêng và khai thác ở nhiều bình diện khác nhau, song để áp dụng cho phù hợp với đội ngũ Cán bộ quản lý các trường Trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Yên Bái thì vẫn còn những bất cập. Mặt khác, một phần do quy định về chuẩn mới được ra đời, một phần do lĩnh vực đánh giá Cán bộ quản lý chưa thu hút được sự quan tâm nghiên cứu của nhiều tác giả. Đặc biệt, tại tỉnh Yên Bái vẫn chưa có một nghiên cứu nào về các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn HT.
Do đó, với nhiệm vụ của mình và vận dụng lý thuyết vào thực tế công việc, tác giả muốn đi sâu tìm hiểu và nghiên cứu tìm ra những biện pháp quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở của Phòng GD&ĐT thành phố Yên Bái theo chuẩn HT, góp phần nâng cao chất lượng đánh giá Cán bộ quản lý ở tỉnh Yên Bái nói chung và thành phố Yên Bái nói riêng.
1.2. Một số khái niệm liên quan đến đề tài Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
1.2.1. Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục
1.2.1.1. Khái niệm quản lý
Đã có nhiều nhà khoa học nghiên cứu về quản lý dưới các góc độ khác nhau và đa dạng về cách tiếp cận, do đó có nhiều định nghĩa khác nhau về quản lý của các tác giả trong và ngoài nước. Từ những quan niệm đó, ta có thể thấy được bản chất của hoạt động quản lý: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt được mục tiêu đề ra trong điều kiện biến động của môi trường.
1.2.1.2. Khái niệm quản lý giáo dục
QLGD được hiểu theo nhiều khía cạnh khác nhau. Một số tác giả cho rằng, bản chất của Quản lý giáo dục là quản lý sư phạm: Quản lý mục tiêu, nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục – dạy học, Quản lý con người, Quản lý các công cụ giáo dục; Quản lý giáo dục nhằm phối hợp các ngành, các lực lượng xã hội, tiến hành công tác xã hội hóa giáo dục, huy động các nguồn lực và hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực GD&ĐT. Quản lý giáo dục tiến hành những nhiệm vụ này thông qua thực hiện 4 chức năng QL: Kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra.
Nếu tiếp cận Quản lý giáo dục ở cấp độ vĩ mô (QL hệ thống giáo dục) thì: Quản lý giáo dục là những tác động tự giác, có ý thức, có mục đích, có hệ thống và hợp quy luật của chủ thể Quản lý giáo dục các cấp đến tất cả các mắt xích của hệ thống GD nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả việc tổ chức, huy động, điều phối, giám sát và điều chỉnh các nguồn lực GD, để hệ thống GD vận hành đạt được mục tiêu phát triển GD [15].
Nếu tiếp cận Quản lý giáo dục ở cấp độ vi mô (quản lý một Cơ sở giáo dục) thì: Quản lý giáo dục là những tác động tự giác, có ý thức, có mục đích, có hệ thống và hợp quy luật của chủ thể quản lý một Cơ sở giáo dục đến tập thể giáo viên, nhân viên, tập thể người học và các lực lượng tham gia GD khác trong và ngoài Cơ sở giáo dục đó, nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả hoạt động giáo dục và dạy học nhằm làm cho Cơ sở giáo dục vận hành luôn ổn định và phát triển để đạt tới mục tiêu đào tạo của Cơ sở giáo dục đó [15]. Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
Theo tác giả Phạm Minh Hạc: Quản lý nhà trường hay nói rộng ra là quản lý giáo dục là quản lý hoạt động dạy và học nhằm đưa nhà trường từ trạng thái này sang trạng thái khác và dần đạt tới mục tiêu giáo dục đã xác định [20].
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học-giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất” [30].
Trong cuốn Quản lý giáo dục một số vấn đề lý luận và thực tiễn do tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc chủ biên có viết: “Trong thực tế, quản lý giáo dục là quá trình tác động có kế hoạch, có tổ chức của các cơ quan quản lý giáo dục các cấp tới các thành tố của quá trình dạy học-giáo dục nhằm làm cho hệ giáo dục vận hành có hiệu quả và đạt tới mục tiêu giáo dục nhà nước đề ra” [25].
Như vậy, quan niệm về quản lý giáo dục có thể là những cách diễn đạt khác nhau, song trong mỗi cách định nghĩa đều đề cập tới các yếu tố cơ bản: Chủ thể quản lý giáo dục; khách thể quản lý giáo dục, mục tiêu quản lý giáo dục, ngoài ra còn phải kể tới cách thức (phương pháp quản lý giáo dục) và công cụ (hệ thống văn bản quy phạm pháp luật) quản lý giáo dục.
1.2.2. Khái niệm Cán bộ quản lý
Theo nghĩa rộng: Cán bộ quản lý bao gồm tất cả những người tham gia vào hệ thống quản lý và hình thành chức năng nhất định. Đó là tất cả những người không tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất.
Theo nghĩa hẹp: Cán bộ quản lý tương ứng với người lãnh đạo cao nhất trong tổ chức.
Cán bộ quản lý giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý, điều hành các hoạt động giáo dục. Cán bộ quản lý giáo dục phải không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, năng lực quản lý và trách nhiệm cá nhân. Nhà nước có kế hoạch xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nhằm phát huy vai trò và trách nhiệm của cán bộ quản lý giáo dục, bảo đảm phát triển sự nghiệp giáo dục.
Như vậy cán bộ quản lý có thể hiểu là người quản lý ở vị trí cấp cao nhất của đơn vị, là người chịu hoàn toàn trách nhiệm về thực hiện sứ mệnh chính trị của đơn vị, người có dấu ấn tinh thần mạnh mẽ đến sự phát triển của đơn vị.
1.2.3. Đánh giá, đánh giá Cán bộ quản lý Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
1.2.3.1. Khái niệm đánh giá
Có nhiều khái niệm khác nhau về đánh giá:
Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả công việc dựa vào phân tích những thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề ra nhằm đề xuất những quyết định thích hợp cải thiện thực trạng, điều chỉnh, nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc.
Đánh giá là quá trình thu thập thông tin, chứng cứ về đối tượng cần đánh giá và đưa ra những phán xét, nhận định về mức độ đạt được theo các thang đo hoặc các tiêu chí đưa ra trong các tiêu chuẩn hay chuẩn mực. Đánh giá có thể là đánh giá định lượng dựa vào các con số hoặc định tính, các ý kiến và giá trị [25]
Trong lĩnh vực giáo dục, đánh giá là một khâu không thể tách rời của quá trình giáo dục và đào tạo. Đánh giá có vai trò tích cực trong việc điều chỉnh giáo dục, là cơ sở cho việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.
Cũng có nhiều khái niệm đánh giá theo các cách hiểu khác nhau như:
- E. Becby (1997): Đánh giá là sự thu thập và lý giải một cách có hệ thống những bằng chứng dẫn tới sự phán xét về giá trị theo quan điểm hành động.
- Ralph Tyler: Quá trình đánh giá chủ yếu là quá trình xác định mức độ thực hiện được các mục tiêu trong các chương trình giáo dục.
Như vậy có thể hiểu đánh giá trong giáo dục là một quá trình hoạt động được tiến hành có hệ thống, nhằm xác định mức độ đạt được của đối tượng quản lý về mục tiêu đã định bao gồm cả sự miêu tả định tính và định lượng kết quả đạt được thông qua nhận xét, so sánh với mục tiêu. Đây thực sự là một khâu quan trọng của quản lý giáo dục. Không có đánh giá thì hệ thống giáo dục sẽ là hệ thống một chiều, không có cơ chế phản ánh lại. Và đặc biệt đánh giá trong giáo dục phải trả lời được các câu hỏi: Mục đích của đánh giá là gì? Những gì cần được được đánh giá? Ai đánh giá? Những thủ tục đánh giá như thế nào? Phương pháp nào được sử dụng? Đánh giá bằng những tiêu chuẩn nào?
1.2.3.2. Đánh giá Cán bộ quản lý
Theo Thông tư 29/2009/TT-BGDĐT thì việc đánh giá làm căn cứ để cơ quan quản lý giáo dục đánh giá, xếp loại hiệu trưởng, phó hiệu trưởng phục vụ công tác sử dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm, đào tạo, bồi dưỡng và đề xuất, thực hiện chế độ, chính sách đối với hiệu trưởng. Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
Đánh giá Cán bộ quản lý làm căn cứ để các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục xây dựng, đổi mới chương trình đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng.
1.2.4. Chuẩn Hiệu trưởng
1.2.4.1. Khái niệm chuẩn
Đã có nhiều quan điểm đưa ra các cách định nghĩa khác nhau về chuẩn (standard). Thuật ngữ này thuộc phạm trù ngôn ngữ xã hội, chúng thay đổi theo thời gian và phản ánh các quan điểm của nhiều tác giả.
Theo tác giả Đặng Thành Hưng thì:“Chuẩn là mẫu lý thuyết có tính nguyên tắc, tính công khai và tính xã hội hóa, được đặt ra bằng quyền lực hành chính hoặc chuyên môn, bao gồm những yêu cầu, tiêu chí, quy định kết hợp lôgic với nhau một cách xác định, được dùng làm công cụ để xác minh sự vật, làm thước đo đánh giá hoặc so sánh các hoạt động, công việc, sản phẩm,… trong lĩnh vực nào đó, có khuynh hướng điều chỉnh những sự vật này theo nhu cầu, mục tiêu mong muốn của chủ thể quản lý…” [21].
Từ điển Tiếng Việt thông dụng giải thích chuẩn như sau:
- Cái được chọn làm mốc để rọi vào, để đối chiếu mà làm cho đúng;
- Vật chọn làm mẫu đơn vị đo lường;
- Cái được xem là đúng với quy định, với thói quen xã hội [32].
Theo Bách khoa thư giáo dục quốc tế thì: “Chuẩn là mức độ ưu việt cần phải có để đạt được những mục đích đặc biệt, là cái đo xem điều gì là phù hợp, là trình độ thực hiện mong muốn trên thực tế hoặc mang tính xã hội” [17].
Trong xã hội hiện nay, thuật ngữ “chuẩn” được phát triển và công nhận bởi các ủy ban chuẩn trên thế giới. Các tổ chức thực hiện công việc này gọi là Standards Development Organization (SDO). Định nghĩa tiêu chuẩn được nhiều quốc gia và tổ chức công nhận rộng rãi do tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO) đưa ra như sau: “Tiêu chuẩn là tài liệu được thiết lập bằng cách thỏa thuận và do một cơ quan được thừa nhận phê duyệt nhằm cung cấp những quy tắc, hướng dẫn hoặc đặc tính cho các hoạt động hoặc kết quả hoạt động để sử dụng chung và lặp đi lặp lại nhằm đạt được mức độ trật tự tối ưu trong một khung cảnh nhất định” [23].
Qua các quan niệm khác nhau về chuẩn có thể hiểu: Chuẩn là mẫu lý thuyết được quy định chặt chẽ, được xã hội thừa nhận, được đặt ra bằng quyền lực hành chính hoặc chuyên môn, buộc mọi tổ chức, cá nhân phải tuân theo. Chuẩn được sử dụng làm công cụ để xác minh sự vật hoặc dùng làm thước đo thuộc một lĩnh vực nào đó nhằm điều chỉnh nó theo mong muốn.
1.2.4.2. Chuẩn hiệu trưởng Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
- Theo Thông tư số 29/2009/TT-BGDĐT, Chuẩn hiệu trưởng là hệ thống các yêu cầu cơ bản đối với hiệu trưởng về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm; năng lực lãnh đạo, quản lý nhà trường.
- Tiêu chuẩn là quy định về những nội dung cơ bản, đặc trưng thuộc mỗi lĩnh vực của chuẩn.
- Tiêu chí là yêu cầu và điều kiện cần đạt được ở một nội dung cụ thể của mỗi tiêu chuẩn.
- Minh chứng là các bằng chứng (tài liệu, tư liệu, sự vật, hiện tượng, nhân chứng) được dẫn ra để xác nhận một cách khách quan mức độ đạt được của tiêu chí. Chuẩn hiệu trưởng trường Trung học cơ sở gồm 3 tiêu chuẩn với 23 tiêu chí. [6].
1.3. Một số vấn đề lý luận về đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng
1.3.1. Tiêu chí đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở
Để đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở cần phải có các tiêu chuẩn, tiêu chí như sau:
Điều 4. Tiêu chuẩn 1: Phẩm chất chính trị và đạo đức nghề nghiệp
- Tiêu chí 1. Phẩm chất chính trị
- Tiêu chí 2. Đạo đức nghề nghiệp
- Tiêu chí 3. Lối sống
- Tiêu chí 4. Tác phong làm việc
- Tiêu chí 5. Giao tiếp, ứng xử.
Điều 5. Tiêu chuẩn 2: Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm
- Tiêu chí 6. Hiểu biết chương trình giáo dục phổ thông
- Tiêu chí 7. Trình độ chuyên môn
- Tiêu chí 8. Nghiệp vụ sư phạm
- Tiêu chí 9. Tự học và sáng tạo
- Tiêu chí 10. Năng lực ngoại ngữ và ứng dụng công nghệ thông tin
Điều 6. Tiêu chuẩn 3: Năng lực quản lí nhà trường
- Tiêu chí 11. Phân tích và dự báo
- Tiêu chí 12. Tầm nhìn chiến lược
- Tiêu chí 13. Thiết kế và định hướng triển khai
- Tiêu chí 14. Quyết đoán, có bản lĩnh đổi mới
- Tiêu chí 15. Lập kế hoạch hoạt động
- Tiêu chí 16. Tổ chức bộ máy và phát triển đội ngũ
- Tiêu chí 17. Quản lý hoạt động dạy học
- Tiêu chí 18. Quản lý tài chính và tài sản nhà trường
- Tiêu chí 19. Phát triển môi trường giáo dục
- Tiêu chí 20. Quản lý hành chính
- Tiêu chí 21. Quản lý công tác thi đua, khen thưởng
- Tiêu chí 22. Xây dựng hệ thống thông tin
- Tiêu chí 23. Kiểm tra đánh giá.
1.3.2. Quy trình đánh giá
Quy trình đánh giá, xếp loại hiệu trưởng thực hiện theo 03 bước như sau:
Bước 1: Đại diện của cấp ủy Đảng hoặc Ban Chấp hành Công đoàn nhà trường chủ trì thực hiện các bước sau:
Hiệu trưởng tự đánh giá, xếp loại theo mẫu phiếu trong Phụ lục 1 và báo cáo kết quả trước tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường. Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
Bước 2: Cán bộ, giáo viên, nhân viên cơ hữu của nhà trường đóng góp ý kiến và tham gia đánh giá hiệu trưởng theo mẫu phiếu trong Phụ lục 2.
Các phó hiệu trưởng, cấp ủy Đảng, Ban Chấp hành Công đoàn và Ban Chấp hành Đoàn TNCS HCM trường, với sự chứng kiến của hiệu trưởng, tổng hợp các ý kiến đóng góp và kết quả tham gia đánh giá hiệu trưởng của cán bộ, giáo viên, nhân viên cơ hữu của nhà trường; phân tích các ý kiến đánh giá đó và có nhận xét, góp ý cho hiệu trưởng theo mẫu phiếu trong Phụ lục 3.
Bước 3: Thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp hiệu trưởng chủ trì thực hiện các bước sau đây:
- Tham khảo kết quả tự đánh giá, xếp loại của hiệu trưởng, kết quả đánh giá của tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường (được thể hiện trong các mẫu phiếu của Phụ lục 1, 2, 3) và các nguồn thông tin xác thực khác, chính thức đánh giá, xếp loại hiệu trưởng theo mẫu phiếu trong Phụ lục 4.
- Thông báo kết quả đánh giá, xếp loại tới hiệu trưởng, tới tập thể giáo viên, cán bộ, nhân viên nhà trường và lưu kết quả trong hồ sơ cán bộ.
- Các quy trình đánh giá Phó Hiệu trưởng thực hiện như đánh giá đối với Hiệu trưởng.
1.3.3. Các hình thức đánh giá
Trong đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng thường sử dụng các hình thức đánh giá như:
- Hiệu trưởng tự đánh giá
- Đánh giá từ phía nhà trường: Cán bộ, giáo viên, nhân viên cơ hữu của nhà trường đóng góp ý kiến và tham gia đánh giá. Cấp ủy Đảng, Ban Chấp hành Công đoàn và Ban Chấp hành Đoàn TNCS Hồ Chí Minh của nhà trường.
- Đánh giá của cơ quan quản lý cấp trên như Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo vào cuối năm học.
1.3.4. Các chủ thể đánh giá
Lực lượng đánh giá, xếp loại hiệu trưởng gồm: hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, cấp ủy Đảng, Ban Chấp hành Công đoàn và Ban Chấp hành Đoàn TNCS HCM trường; cán bộ, giáo viên, nhân viên cơ hữu của nhà trường; thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp hiệu trưởng.
1.3.5. Yêu cầu đối với đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
Việc đánh giá, xếp loại hiệu trưởng trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng phải đảm bảo các yêu cầu sau:
- Đảm bảo tính khách quan.
- Đảm bảo tính toàn diện.
- Đảm bảo tính khoa học.
- Đảm bảo tính công bằng và dân chủ.
- Phản ánh đúng phẩm chất, năng lực, hiệu quả công tác.
- Khi thực hiện đánh giá Cán bộ quản lý phải đặt trong phạm vi công tác và điều kiện cụ thể của nhà trường, địa phương.
- Việc đánh giá, xếp loại Cán bộ quản lý phải căn cứ vào các kết quả được minh chứng phù hợp với các tiêu chí, tiêu chuẩn của chuẩn đã được quy định theo chuẩn Hiệu trưởng.
1.4. Quản lý của Phòng GD&ĐT đối với các hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng
1.4.1. Vai trò của Phòng Giáo dục và Đào tạo trong quản lý đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng
Phòng Giáo dục và Đào tạo là cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện, có chức năng tham mưu, giúp UBND huyện thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo, bao gồm: mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục và đào tạo; tiêu chuẩn nhà giáo và tiêu chuẩn cán bộ quản lý giáo dục; tiêu chuẩn cơ sở vật chất, thiết bị trường học và đồ chơi trẻ em; quy chế thi cử và cấp văn bằng, chứng chỉ; bảo đảm chất lượng giáo dục và đào tạo. Phòng Giáo dục và Đào tạo có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng; chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và nhiệm vụ công tác của UBND thành phố; đồng thời chịu sự hướng dẫn, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của Sở Giáo dục và Đào tạo.
Trong quản lý đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng thì Phòng GD&ĐT là cơ quan chỉ đạo, hướng dẫn các trường thực hiện việc đánh giá Cán bộ quản lý theo chuẩn Hiệu trưởng vào cuối năm học và sau đó tổng hợp kết quả báo cáo về Phòng. Phòng GD&ĐT tổng hợp kết quả đánh giá và thực hiện đánh giá sau đó báo cáo kết quả về UBND thành phố và Sở GD&ĐT. Nếu trong quá trình tổng hợp nhận thấy các trường chưa thực hiện đúng các bước, các quy trình đánh giá Cán bộ quản lý thì yêu cầu các đơn vị trường tổ chức việc đánh giá lại theo đúng quy định đảm bảo công khai, minh bạch.
1.4.2. Các nội dung quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý theo chuẩn hiệu trưởng của Phòng GD&ĐT
1.4.2.1. Lập kế hoạch đánh giá
Hằng năm Phòng GD&ĐT xây dựng kế hoạch đánh giá Cán bộ quản lý các trường nói chung và bậc Trung học cơ sở theo chuẩn HT nói riêng, trong đó hướng dẫn cụ thể về đối tượng đánh giá, lực lượng đánh giá, hình thức đánh giá, nội dung đánh giá, thời gian đánh giá. Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
Các trường học căn cứ kế hoạch của Phòng GD&ĐT, HT các trường xây dựng kế hoạch đánh giá chi tiết của nhà trường đảm bảo đúng theo yêu cầu.
Phòng GD&ĐT thường xuyên giám sát, kiểm tra các đơn vị trường trong việc thực hiện việc xây dựng và thực hiện kế hoạch đánh giá Cán bộ quản lý.
1.4.2.2. Quản lý việc thực hiện các bước đánh giá
Cuối năm học Phòng Giáo dục có Công văn hướng dẫn cụ thể chi tiết các đơn vị trường thực hiện các bước đánh giá đối với Cán bộ quản lý theo đúng quy định của chuẩn Hiệu trưởng cụ thể là:
- Các trường cử đại diện của cấp ủy Đảng hoặc Ban Chấp hành Công đoàn nhà trường chủ trì thực hiện các bước đánh giá để khách quan, công tâm.
- Tiến hành cho Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng tự đánh giá, xếp loại theo mẫu phiếu trong Phụ lục 1 và báo cáo kết quả trước tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường.
- Tiếp theo cho cán bộ, giáo viên, nhân viên cơ hữu của nhà trường đóng góp ý kiến và tham gia đánh giá hiệu trưởng theo mẫu phiếu trong Phụ lục 2.
- Các phó hiệu trưởng, cấp ủy Đảng, Ban Chấp hành Công đoàn và Ban Chấp hành Đoàn TNCS HCM trường, với sự chứng kiến của hiệu trưởng, tổng hợp các ý kiến đóng góp và kết quả tham gia đánh giá hiệu trưởng của cán bộ, giáo viên, nhân viên cơ hữu của nhà trường; phân tích các ý kiến đánh giá đó và có nhận x t, góp ý cho hiệu trưởng theo mẫu phiếu trong Phụ lục 3.
Phòng GD&ĐT tổng hợp và tham khảo ý kiến của tập thể nhà trường tiến hành họp và đánh giá xếp loại đối với Cán bộ quản lý.
Sau khi đã có kết quả đánh giá đối với Cán bộ quản lý, Phòng GD&ĐT thông báo kết quả đánh giá, xếp loại tới hiệu trưởng, tới tập thể giáo viên, cán bộ, nhân viên nhà trường và lưu kết quả trong hồ sơ cán bộ.
1.4.2.3. Quản lý hoạt động của chủ thể tham gia đánh giá Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
Trong Công văn chỉ đạo của Phòng GD&ĐT cần ghi rõ trách nhiệm của các chủ thể tham gia đánh giá Cán bộ quản lý vừa đảm bảo khách quan, công bằng vừa đảm bảo hợp tình hợp lý khi thực hiện đánh giá.
Trước hết là Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng khi tự đánh giá phải thực hiện tự nhận x t, đánh giá thông qua việc đối chiếu các tiêu chuẩn, tiêu chí trong chuẩn Hiệu trưởng về chính cá nhân sao cho thật sát với thực tế công việc, hiệu quả công tác của mình, không nên tự nhận vì hình thức mà nhận mình yếu quá hoặc xuất sắc quá. Tự đánh giá không tách rời các hoạt động tự học và tự giáo dục vì nó đảm bảo cho quá trình này phát triển đúng hướng và vững chắc theo mục tiêu đã định.
Đối với cấp ủy Đảng, Ban Chấp hành Công đoàn và Ban Chấp hành Đoàn TNCS HCM trường; cán bộ, giáo viên, nhân viên cơ hữu của nhà trường thực hiện việc đánh giá độc lập, khách quan, công bằng và chính xác. Tránh để xảy ra tình trạng mất đoàn kết, k o bè phái khi thực hiện đánh giá.
Đối với thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp thì vừa lắng nghe ý kiến của tập thể đơn vị vừa nhận x t mức độ hoàn thành của các cá nhân để có thể đánh giá xếp loại Cán bộ quản lý cho thật chính xác nhằm thực hiện tốt việc tham mưu trong công tác bổ nhiệm, điều động, miễn nhiệm cho năm học mới.
1.4.2.4. Quản lý việc thực hiện các hình thức đánh giá
Trong việc quản lý các hình thức đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn Hiệu trưởng thì Phòng GD&ĐT trực tiếp chỉ đạo các trường Trung học cơ sở thực hiện các hình thức đánh giá đảm bảo hiệu quả cao. Từ việc Hiệu trưởng tự đánh giá đến đánh giá khách quan từ phía nhà trường: Cán bộ, giáo viên, nhân viên cơ hữu của nhà trường đóng góp ý kiến và tham gia đánh giá. Cấp ủy Đảng, Ban Chấp hành Công đoàn và Ban Chấp hành Đoàn TNCS HCM trường và cuối cùng là đánh giá của cơ quan quản lý cấp trên như Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo vào cuối năm học.
1.4.2.5. Quản lý việc tập hợp và sử dụng các kết quả đánh giá
- Đối với các trường: Việc tập hợp kết quả đánh giá đối với Cán bộ quản lý phải đảm bảo công khai, khách quan từ các cá nhân đến tập thể.
- Đối với Phòng GD&ĐT: Khi tổng hợp kết quả từ các đơn vị trường, Phòng GD sẽ căn cứ vào những đánh giá xếp loại của cá nhân, tập thể của các đơn vị đánh giá Cán bộ quản lý sau đó xếp loại, đánh giá Cán bộ quản lý do mình trực tiếp quản lý và báo cáo lên cấp trên.
Kết quả đánh giá xếp loại hàng năm sẽ được lưu trong hồ sơ của Cán bộ quản lý, là cơ sở để làm bản trích lược kết quả xếp loại Cán bộ quản lý hằng năm phục vụ cho công tác kiểm định chất lượng.
Kết quả đánh giá, xếp loại hàng năm là cơ sở để Phòng GD&ĐT tham mưu đối với cấp trên trong việc điều động, luân chuyển, bổ nhiệm, miễn nhiệm và thực hiện các công việc khác.
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở theo chuẩn hiệu trưởng
1.5.1. Những yếu tố về cơ chế chính sách đối với hoạt động đánh giá
Trong quá trình phát triển, giáo dục luôn chịu sự tác động của môi trường kinh tế – chính trị – xã hội. Các nhân tố này tác động hết sức quan trọng trong việc quy hoạch hệ thống GD quốc dân nói chung và quy hoạch phát triển hệ thống giáo dục phổ thông cũng như phát triển và đánh giá đội ngũ Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở nói riêng.
Công tác phát triển đội ngũ Cán bộ quản lý cũng như thực hiện đánh giá, xếp loại Cán bộ quản lý ngày càng được coi trọng và được cụ thể hóa bằng các văn bản của Đảng và Nhà nước, cụ thể là:
- Nghị quyết 40/2000/QH10 của Quốc hội. Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
- Báo cáo chính trị của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI tiếp tục khẳng định:” Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới căn bản toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế. Trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên, đào tạo coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực, sáng tạo, kĩ năng thực hành, khả năng lập nghiệp. Đổi mới cơ chế tài chính giáo dục. Thực hiện kiểm định chất lượng chất lượng giáo dục, đào tạo ở tất cả các bậc học. Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kết hợp chặt chẽ với nhà trường, gia đình và xã hội.
- Thông tư số 29/2009/TT-BGDĐT, ngày 22/10/2009 về việc ban hành
Quy định Chuẩn hiệu trưởng trường trung học. Theo đó việc đánh giá Cán bộ quản lý theo chuẩn là công việc hết sức cần thiết và quan trọng, là căn cứ để đánh giá, xếp loại Cán bộ quản lý theo chuẩn. Thực hiện việc đánh giá theo chuẩn là đánh giá theo hệ thống các tiêu chuẩn, tiêu chí cùng các minh chứng để đánh giá. Nguồn minh chứng của mỗi tiêu chuẩn được dùng chung cho việc đánh giá các tiêu chí của tiêu chuẩn đó.
- Điều lệ trường trung học và trường phổ thông có nhiều cấp học.
Chính sách phân cấp quản lý: Trong những năm gần đây Quản lý giáo dục đang là chủ đề được toàn xã hội quan tâm. Một trong những sáng kiến đổi mới Quản lý giáo dục là quá trình phân cấp với mục tiêu chuyển giao cho địa phương và các Cơ sở giáo dục nhiều quyền tự chủ hơn. Quá trình phân cấp sẽ đóng góp vào việc thực hiện các mục tiêu trong Chiến lược phát triển GD. Chính sách phân cấp sẽ tạo điều kiện cho các địa phương và Cơ sở giáo dục chủ động hơn trong kế hoạch phát triển đội ngũ HT như: thực hiện đào tạo, bồi dưỡng theo hướng đạt chuẩn cao. Mặt khác, chính sách phân cấp cũng đòi hỏi các HT phải có đủ trình độ và năng lực để hoàn thành nhiệm vụ trong điều kiện tự chủ đi đôi với tự chịu trách nhiệm.
Chính sách phát triển GD miền núi: Ngày nay, Nhà nước có nhiều chính sách đãi ngộ đối với giáo viên và học sinh miền núi như: chính sách thu hút, ưu đãi đối với Cán bộ quản lý, giáo viên; chính sách miễn giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập, chính sách cho học sinh trường bán trú dân nuôi,… Những chính sách này đã giúp cho việc huy động học sinh ra lớp được thuận lợi, cải thiện đời sống của giáo viên, giúp họ yên tâm công tác nhưng cũng đặt ra những yêu cầu cao với Cán bộ quản lý, làm sao để điều hành nhà trường đạt chất lượng và hiệu quả GD tốt trong điều kiện KT-XH và điều kiện tự nhiên của vùng núi, vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn.
Chính sách phát triển đội ngũ Cán bộ quản lý và giáo viên: Thể hiện ở Chỉ thị 40 của Ban Bí thư TW Đảng và Nghị quyết 90 của Chính phủ, trong đó buộc các cấp QL, cá nhân HT và giáo viên phải có kế hoạch, chương trình cụ thể để nâng cao chất lượng đội ngũ theo hướng đạt chuẩn.
Chính sách luân chuyển Cán bộ quản lý và giáo viên: Chính sách này nhằm mục đích tăng cường Cán bộ quản lý giáo dục có nhiều kinh nghiệm cho những vùng còn khó khăn, tạo ra chất lượng đồng đều trong GD. Mặt khác, chính sách này còn rèn luyện phẩm chất, năng lực quản lý và tố chất năng động cho đội ngũ Cán bộ quản lý giáo dục và đội ngũ giáo viên thông qua các hoạt động thực tiễn. Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
1.5.2. Những yếu tố về văn hóa, phong tục tập quán, tâm lý xã hội của địa phương
Trên bình diện toàn cầu, nhà trường luôn có mối quan hệ với cộng đồng, xã hội nhằm phát triển GD, mục tiêu là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để đẩy mạnh phát triển kinh tế. Những quốc gia có nền chính trị ổn định, quan điểm của những nhà lãnh đạo về GD-ĐT đúng đắn, chính sách đầu tư cho GD-ĐT thỏa đáng sẽ tạo điều kiện cho GD-ĐT phát triển. Các yếu tố về KT-XH có tác động mạnh mẽ đến sự phát triển GD bao gồm: Cơ cấu dân số, phân bổ dân cư, phong tục tập quán, truyền thống văn hóa, trình độ dân trí. Tất cả các yếu tố trên đều ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển GD trong đó có giáo dục phổ thông. Những địa phương có khả năng tranh thủ các nguồn tài trợ quốc tế, có kinh nghiệm hợp tác giáo dục, GDP và GDP bình quân đầu người cao sẽ tạo điều kiện cho việc đầu tư phát triển GD. Nếu dân số tăng, số học sinh các bậc học sẽ tăng và nhu cầu về trường, lớp, đội ngũ Cán bộ quản lý, giáo viên cũng tăng. Mặt khác, phong tục tập quán của từng địa phương cũng ảnh hưởng đến công tác GD, ảnh hưởng đến bổ nhiệm Cán bộ quản lý. Người Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở phải là người am hiểu truyền thống, phong tục tập quán của địa phương nơi trường đóng mới có thể làm tốt công tác GD, vì mỗi học sinh đều gắn bó với gia đình, họ tộc, địa phương. Đây là các yếu tố khách quan, cần được quan tâm khai thác trong quá trình quy hoạch, đề bạt và sử dụng đội ngũ Cán bộ quản lý giáo dục và cụ thể hóa tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá đội ngũ Cán bộ quản lý giáo dục nói chung và đội ngũ Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở nói riêng cho phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương.
1.5.3. Những yếu tố về quản lý nhà trường
Để phát triển nhà trường đạt mục tiêu giáo dục, đội ngũ Cán bộ quản lý trong toàn hệ thống cần nắm được:
Xu hướng chung về đổi mới Quản lý giáo dục toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Các hoạt động GD phải hướng tới người học và tập trung thực hiện các trụ cột.
Đối với đội ngũ Cán bộ quản lý, cần nâng cao trình độ Quản lý giáo dục, tư duy lý luận, nắm chắc các trụ cột của hoạt động Quản lý giáo dục để điều hành và phát triển tổ chức. Đội ngũ HT cần xác định được các nhiệm vụ trước mắt cũng như lâu dài, rèn luyện kỹ năng quản lý, xác định các nguyên tắc và phương pháp quản lý, các động lực và giải pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả Quản lý giáo dục.
Phải nhận thức rõ về vai trò lãnh đạo và quản lý của đội ngũ HT. Người HT phải thể hiện rõ vai trò này trong quá trình vận hành nhà trường, đặc biệt trong công tác xây dựng kế hoạch chiến lược để phát triển nhà trường đáp ứng mục tiêu đổi mới giáo dục.
1.5.4. Những nhận thức của Cán bộ quản lý
Đội ngũ Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở còn chưa đồng bộ. Thái độ phấn đấu rèn luyện của của mỗi cá nhân Cán bộ quản lý tốt hay không tốt đều ảnh hưởng rất lớn đến công tác phát triển đội ngũ Cán bộ quản lý nói chung và đội ngũ HT nói riêng theo chuẩn HT.
Sự phân cấp QL nhà nước về GD vẫn còn tồn tại nhiều bất cập, các nhân tố bên trong hệ thống GD như quy mô, mạng lưới trường lớp, học sinh, số lượng và chất lượng đội ngũ giáo viên, Cán bộ quản lý, nhân viên đều tác động đến sự phát triển GD nói chung và GD phổ thông nói riêng.
Các yếu tố về môi trường cũng tác động theo chiều thuận lợi hoặc gây ra các bất thuận đến phát triển đội ngũ Cán bộ quản lý. Chẳng hạn, ở thành phố và các khu trung tâm có trình độ khoa học, công nghệ phát triển sẽ giúp Cán bộ quản lý giáo dục tiếp cận thông tin và các thành tựu về giáo dục nhanh hơn các vùng khó khăn.
Vì vậy, trong công tác quy hoạch tạo nguồn Cán bộ quản lý giáo dục, rất cần quan tâm đến các yếu tố nêu trên.
Kết luận chương 1 Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
Quản lý là một hoạt động không thể thiếu trong quá trình điều hành, tổ chức trong nhà trường nói chung và trường Trung học cơ sở nói riêng nhằm đạt được những mục tiêu đã đề ra giúp cho nhà trường phát triển một cách bền vững, phù hợp với xu thế hội nhập hiện nay.
Chuẩn Hiệu trưởng trường Trung học cơ sở là một hệ thống các tiêu chuẩn mà bất cứ người Cán bộ quản lý nào cũng cần phải nắm chắc và thực hiện như: Phẩm chất chính trị; đạo đức nghề nghiệp, Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm và Năng lực quản lý nhà trường.
Quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở là một hoạt động bắt buộc, thường xuyên đối với mỗi đơn vị trường, mỗi cơ quan quản lý giáo dục. Đó là quá trình mà cơ quan quản lý giáo dục tác động trực tiếp có định hướng, có tổ chức và quá trình nhận định, phán đoán kết quả thực hiện công tác quản lý, điều hành của Cán bộ quản lý trong một năm học từ đó đưa ra những tư vấn và biện pháp để quản lý có hiệu quả hơn. Giúp cho cơ quan quản lý giáo dục xây dựng được kế hoạch đánh giá để thực hiện việc đánh giá, xếp loại được hiệu quả hơn phục vụ công tác tổ chức cán bộ, điều động, bổ nhiệm, luân chuyển hay miễn nhiệm. Đặc biệt là kích thích người Cán bộ quản lý có trách nhiệm phải cố gắng trong việc quản lý nhà trường được tốt hơn. Luận văn: Quản lý hoạt động đánh giá cán bộ quản lý trường học.
Quản lý hoạt động đánh giá Cán bộ quản lý trường Trung học cơ sở ảnh hưởng từ nhiều yếu tố như: Quan điểm, chủ trường của Đảng và Nhà nước, địa phương, học sinh, giáo viên và phong tục tập quán địa phương.
XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:
===>>> Luận văn: Thực trạng quản lý đánh giá cán bộ quản lý trường học
