Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường đại học FPT TP. HCM của sinh viên dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

Chương này trình bày kết quả phân tích dữ liệu thu thập được từ khảo sát SV Trường ĐH FPT TP. HCM nhằm kiểm định mô hình nghiên cứu và các giả thuyết đề xuất. Nội dung chương bao gồm: (1) mô tả đặc điểm mẫu nghiên cứu; (2) đánh giá độ tin cậy thang đo; (3) phân tích nhân tố khám phá (EFA); (4) phân tích tương quan Pearson; (5) phân tích hồi quy tuyến tính và kiểm định các giả thuyết nghiên cứu; và (6) thảo luận sơ bộ kết quả theo cơ sở lý thuyết.

4.1 Thống kê mô tả

Bảng 4.1: Thống kê mô tả

Dựa trên kết quả thống kê mô tả ở Bảng 4.1, mẫu nghiên cứu gồm 350 SV đang theo học tại Trường ĐH FPT TP. HCM. Xét về giới tính, SV nam chiếm 51,7% (181 người), trong khi SV nữ chiếm 48,3% (169 người). Tỷ lệ này cho thấy cơ cấu giới tính trong mẫu nghiên cứu khá cân bằng, đảm bảo tính đại diện và hạn chế sự sai lệch do yếu tố giới tính trong quá trình phân tích. Về khóa học, mẫu nghiên cứu được phân bổ đồng đều giữa SV năm 3 và năm 4, mỗi nhóm chiếm 50% tổng số quan sát (175 SV). Việc lựa chọn SV năm 3 và năm 4 là phù hợp với mục tiêu nghiên cứu, do đây là nhóm SV đã có đủ thời gian trải nghiệm môi trường học tập, chương trình đào tạo cũng như các hoạt động hỗ trợ của nhà trường, từ đó có thể đưa ra đánh giá và quyết định chọn trường một cách tương đối đầy đủ và chính xác. Xét về nơi cư trú (theo đơn vị hành chính trước sáp nhập năm 2025), SV đến từ TP. HCM chiếm 18,0%, Bình Dương chiếm 18,9%, Vũng Tàu chiếm 18,0%, Tiền Giang chiếm 15,4%, Tây Ninh chiếm 16,0%, và Đồng Nai chiếm 13,7%. Kết quả này cho thấy SV Trường ĐH FPT TP. HCM có nguồn gốc cư trú khá đa dạng, tập trung chủ yếu tại TP. HCM và các tỉnh lân cận, phản ánh đúng phạm vi thu hút tuyển sinh của nhà trường tại khu vực phía Nam. Nhìn chung, mẫu nghiên cứu có cơ cấu hợp lý về giới tính, khóa học và nơi cư trú, đáp ứng yêu cầu về tính đại diện và độ tin cậy cho các phân tích tiếp theo như kiểm định thang đo, phân tích yếu tố và mô hình hồi quy.

4.2 Kiểm định kết quả thang đo bằng Cronbach’s Alpha

Dựa trên quan điểm của Nguyễn Đình Thọ (2013), kỹ thuật kiểm định Cronbach’s Alpha đóng vai trò là thước đo chuẩn mực để xác định tính nhất quán nội tại của các bộ thang đo, nhất là những thang đo được cấu thành từ ít nhất ba biến số thành phần. Toàn bộ các nhóm nhân tố trong nghiên cứu này đều đáp ứng tiêu chuẩn về số lượng biến và được xử lý thông qua công cụ thống kê SPSS.

Cụ thể, đối chiếu với các tiêu chí do Nunnally và Burnstein (1994) đề xuất, một thang đo đạt yêu cầu về độ tin cậy khi sở hữu giá trị Cronbach’s Alpha tối thiểu là 0,6. Song song đó, các biến quan sát đơn lẻ cần có hệ số tương quan biến – tổng vượt ngưỡng 0,3. Việc thỏa mãn các điều kiện kỹ thuật này minh chứng cho sự gắn kết chặt chẽ giữa các thành phần trong cùng một cấu trúc đo lường, cho phép tác giả bảo giữ các dữ liệu này để triển khai các bước phân tích thực nghiệm chuyên sâu hơn.

Việc kiểm định độ tin cậy của thang đo là để xem xét mức độ nhất quán nội tại giữa các biến quan sát trong cùng một yếu tố, qua đó bảo đảm rằng thang đo phản ánh phù hợp nội dung của khía cạnh cần nghiên cứu. Để được chấp nhận, thang đo trong đề tài này cần thỏa mãn các tiêu chí sau: Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Hệ số Cronbach’s Alpha của từng yếu tố phải lớn hơn 0,6.
Hệ số tương quan biến – tổng của các biến quan sát phải lớn hơn 0,3.
Trong trường hợp loại bỏ một biến quan sát bất kỳ, giá trị Cronbach’s Alpha của thang đo không được tăng lên so với giá trị ban đầu.

Những thang đo đáp ứng các tiêu chuẩn về độ tin cậy sẽ tiếp tục được đưa vào phân tích EFA nhằm kiểm tra giá trị hội tụ. Kết quả kiểm định được trình bày trong bảng dưới đây.

Bảng 4.2: Hệ số Cronbach’s Alpha của các thang đo yếu tố ảnh hưởng

Căn cứ vào kết quả phân tích Cronbach’s Alpha trình bày tại Bảng 4.2, có thể nhận thấy rằng tất cả các thang đo đều đạt yêu cầu về độ tin cậy. Cụ thể, hệ số Cronbach’s Alpha của các thang đo đều lớn hơn 0,6, đồng thời hệ số tương quan biến – tổng của toàn bộ các biến quan sát đều vượt mức 0,3.

Từ kết quả trên, có thể kết luận rằng 6 yếu tố trong mô hình nghiên cứu đều bảo đảm độ tin cậy theo tiêu chuẩn đặt ra. Vì vậy, toàn bộ các thang đo được giữ lại để tiếp tục sử dụng trong những bước phân tích tiếp theo.

4.3 Phân tích nhân tố khám phá EFA Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

4.3.1 Phân tích nhân tố khám phá EFA cho các yếu tố độc lập

Trên cơ sở các thang đo đã được xác nhận đạt độ tin cậy bằng hệ số Cronbach’s Alpha, nghiên cứu tiến hành bước tiếp theo là phân tích nhân tố khám phá (Exploratory Factor Analysis – EFA) đối với các biến độc lập nhằm (1) đánh giá cấu trúc thang đo, (2) kiểm tra mức độ hội tụ của các biến quan sát vào các yếu tố kỳ vọng, và (3) xác định mức độ phù hợp của dữ liệu để tiếp tục các bước phân tích tương quan và hồi quy.

Kết quả kiểm định sự phù hợp của dữ liệu cho phân tích yếu tố cho thấy hệ số KMO = 0,819 > 0,5, đáp ứng điều kiện cần để tiến hành EFA và phản ánh mức độ tương quan giữa các biến là đủ lớn để hình thành các yếu tố (Hoàng Trọng và Chu Nguyễn Mộng Ngọc, 2008). Đồng thời, kiểm định Bartlett cho kết quả Sig. = 0,000 < 0,05, có ý nghĩa thống kê, cho thấy ma trận tương quan giữa các biến quan sát khác ma trận đơn vị và các biến quan sát có tương quan tuyến tính đủ điều kiện để rút trích yếu tố (Nguyễn Đình Thọ, 2011). Hai kết quả này khẳng định dữ liệu khảo sát phù hợp để thực hiện phân tích nhân tố khám phá.

Trong nghiên cứu, EFA được thực hiện bằng phương pháp trích Principal Component Analysis (PCA) kết hợp phép xoay Varimax nhằm tối đa hóa phương sai giữa các yếu tố và giúp cấu trúc yếu tố trở nên rõ ràng, thuận tiện cho việc diễn giải và đặt tên yếu tố. Kết quả nhân tố khám phá EFA cho thấy có 05 yếu tố được rút trích và đều thỏa điều kiện Eigenvalue > 1, phù hợp với tiêu chuẩn giữ yếu tố có ý nghĩa thống kê (Hoàng Trọng và Chu Nguyễn Mộng Ngọc, 2008). Lưu ý rằng Eigenvalue = 1,956 là giá trị của yếu tố cuối cùng trong số các yếu tố được giữ lại, đồng thời các yếu tố còn lại cũng đều có Eigenvalue lớn hơn 1, qua đó xác nhận số lượng yếu tố được rút trích là phù hợp theo tiêu chí Kaiser.

Bên cạnh đó, tổng phương sai trích (phương sai tích lũy) của 05 yếu tố đạt 71,658% > 50%, vượt ngưỡng khuyến nghị. Điều này có nghĩa là 71,658% sự biến thiên của toàn bộ dữ liệu được giải thích bởi 05 yếu tố rút trích; nói cách khác, các yếu tố hình thành từ EFA có khả năng đại diện tốt cho tập biến quan sát và phản ánh được phần lớn thông tin của bộ dữ liệu, do đó thích hợp cho phân tích yếu tố và đảm bảo giá trị giải thích của mô hình đo lường.

Bảng 4.3: Bảng phương sai trích Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Xét về ma trận xoay yếu tố, ta thấy 21 biến quan sát đều có hệ số tải yếu tố (factor loading) > 0,5, đáp ứng ngưỡng chấp nhận và thể hiện mức độ liên hệ chặt chẽ giữa biến quan sát và yếu tố mà nó đại diện (Hair và cộng sự, 1998). Đồng thời, không xuất hiện hiện tượng tải chéo đáng kể (một biến quan sát tải mạnh lên từ hai yếu tố trở lên), cho thấy cấu trúc yếu tố tương đối rõ ràng và các biến quan sát có xu hướng hội tụ vào đúng nhóm khái niệm. Các biến quan sát được gom thành 05 nhóm yếu tố theo mô hình nghiên cứu: (1) Đặc điểm của trường đại học; (2) Nỗ lực giao tiếp, quảng bá thông tin; (3) Cơ hội về công việc; (4) Đặc điểm cá nhân; và (5) Chuẩn chủ quan. Kết quả này khẳng định các thang đo của các biến độc lập có cấu trúc phù hợp với kỳ vọng lý thuyết và đủ điều kiện sử dụng trong các phân tích tiếp theo (kết quả chi tiết trình bày ở Phụ lục).

Bảng 4.4: Bảng ma trận xoay yếu tố biến độc lập

4.3.2 Phân tích nhân tố khám phá EFA cho biến phụ thuộc

Sau khi hoàn tất việc kiểm định độ tin cậy của thang đo thông qua hệ số Cronbach’s Alpha, nghiên cứu tiếp tục tiến hành phân tích EFA đối với biến phụ thuộc. Trong nghiên cứu này, biến phụ thuộc được đo lường bằng một thang đo gồm 04 biến quan sát, và toàn bộ các biến này đều được đưa vào phân tích EFA.

Kết quả cho thấy hệ số KMO = 0,823, lớn hơn 0,5, nên dữ liệu đạt yêu cầu về mức độ thích hợp để thực hiện EFA, do 0,5 ≤ KMO ≤ 1. Đồng thời, kiểm định Bartlett cho giá trị Sig. = 0,000 < 0,05, cho thấy kết quả có ý nghĩa thống kê và các biến quan sát có tương quan với nhau trong tổng thể.

Và phương sai trích của 01 yếu tố được rút ra đạt 75,618%, lớn hơn 50%, cho thấy yếu tố này giải thích được phần lớn biến thiên của dữ liệu. Kết quả cũng chỉ ra các biến quan sát đều có hệ số tải yếu tố lớn hơn 0,5, chứng tỏ các biến này đạt yêu cầu và có mức độ hội tụ tốt trong cùng một yếu tố.

Bảng 4.5: Bảng ma trận xoay yếu tố biến phụ thuộc

4.4. Kiểm định tương quan Pearson Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Kết quả phân tích ma trận tương quan Pearson giữa các biến trong mô hình nghiên cứu được trình bày ở Bảng 4.6 cho thấy mối quan hệ tuyến tính giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc Quyết định chọn trường ĐH FPT TP. HCM (QĐ). Cụ thể, biến Đặc điểm của trường đại học (DD) có mối tương quan thuận với biến Quyết định chọn trường (QĐ) với hệ số tương quan r = 0,230, có ý nghĩa thống kê ở mức 1% (Sig. = 0,000). Kết quả này cho thấy khi SV đánh giá cao các đặc điểm của Trường ĐH FPT TP. HCM thì mức độ quyết định chọn trường của SV cũng gia tăng tương ứng. Biến Nỗ lực giao tiếp, quảng bá thông tin (TT) có mối tương quan thuận tương đối mạnh với biến Quyết định chọn trường (QĐ) với hệ số r = 0,410, có ý nghĩa thống kê ở mức 1% (Sig. = 0,000). Đây là biến có mức độ tương quan cao nhất với QĐ trong mô hình, cho thấy vai trò quan trọng của các hoạt động truyền thông, tư vấn tuyển sinh và cung cấp thông tin trong việc ảnh hưởng đến quyết định chọn trường ĐH FPT TP. HCM của SV. Biến Cơ hội về công việc (CV) cũng có mối tương quan thuận với biến QĐ, với hệ số r = 0,396, có ý nghĩa thống kê ở mức 1%. Kết quả này phản ánh rằng kỳ vọng về cơ hội việc làm và thu nhập sau khi tốt nghiệp là một trong những yếu tố quan trọng tác động đến quyết định chọn trường của SV. Tương tự, biến Đặc điểm cá nhân (CN) có mối tương quan thuận với QĐ với hệ số r = 0,385, có ý nghĩa thống kê ở mức 1%, cho thấy sự phù hợp giữa năng lực, sở thích cá nhân và môi trường đào tạo của nhà trường có ảnh hưởng đáng kể đến quyết định chọn trường ĐH FPT TP. HCM. Biến Chuẩn chủ quan (CQ) cũng có mối tương quan thuận với QĐ với hệ số r = 0,369, có ý nghĩa thống kê ở mức 1%, phản ánh ảnh hưởng của gia đình, thầy cô, bạn bè và SV đi trước đối với quyết định chọn trường của SV. Bên cạnh đó, kết quả phân tích cũng cho thấy các hệ số tương quan giữa các biến độc lập trong mô hình đều ở mức thấp đến trung bình (|r| < 0,3) và không có mối tương quan quá cao, cho thấy không xuất hiện hiện tượng đa cộng tuyến nghiêm trọng. Điều này đảm bảo các biến độc lập có thể được đưa vào phân tích hồi quy đa biến trong các bước tiếp theo. Như vậy, kết quả phân tích tương quan Pearson cho thấy các biến độc lập đều có mối tương quan thuận và có ý nghĩa thống kê với biến phụ thuộc QĐ, phù hợp với mô hình nghiên cứu đề xuất và là cơ sở để tiến hành phân tích hồi quy nhằm kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.

Bảng 4.6: Ma trận tương quan

4.5 Kết quả hồi quy Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Phân tích hồi quy là để xác định mối quan hệ giữa biến phụ thuộc và các biến độc lập trong mô hình nghiên cứu. Thông qua đó, mô hình hồi quy không chỉ cho biết chiều hướng và mức độ tác động của các biến độc lập mà còn hỗ trợ dự đoán giá trị của biến phụ thuộc khi biết trước các biến giải thích. Theo Hoàng Trọng và Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2008), việc thực hiện hồi quy cần quan tâm đến một số chỉ tiêu quan trọng như hệ số Beta, hệ số R² và kiểm định ANOVA. Trong đó, hệ số Beta chuẩn hóa cho phép so sánh mức độ ảnh hưởng của từng biến độc lập đến biến phụ thuộc; hệ số R² phản ánh tỷ lệ biến thiên của biến phụ thuộc được giải thích bởi mô hình; còn kiểm định ANOVA được sử dụng để đánh giá mức độ phù hợp tổng thể của mô hình với dữ liệu nghiên cứu. Nếu giá trị Sig. của kiểm định nhỏ hơn 0,05 thì mô hình hồi quy được xem là phù hợp.

Đánh giá mức độ giải thích bởi các biến độc lập trong mô hình

Với kết quả cho thấy, hệ số R² (R Square) đạt 0,530, chỉ ra mô hình nghiên cứu có khả năng giải thích 53% sự biến thiên của biến phụ thuộc. Nói cách khác, 5 biến độc lập gồm CQ, TT, DD, CV và CN đã giải thích được 53% mức độ thay đổi của biến phụ thuộc trong mô hình. Phần còn lại 47% được cho là xuất phát từ các yếu tố ngoài mô hình chưa được xem xét hoặc sai số ngẫu nhiên trong quá trình nghiên cứu.

Kiểm định độ phù hợp của mô hình

Với kết quả kiểm định ANOVA có mức ý nghĩa Sig. = 0,000 nhỏ hơn 0,05, có thể kết luận rằng mô hình hồi quy tuyến tính bội phù hợp với tập dữ liệu khảo sát và đáp ứng điều kiện để đưa vào phân tích. Trên cơ sở mô hình nghiên cứu đã được hiệu chỉnh sau phân tích EFA, tác giả tiến hành xây dựng mô hình hồi quy tuyến tính bội nhằm xem xét mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quyết định chọn Trường ĐH FPT TP. HCM của SV. Mô hình hồi quy được trình bày như sau:

QĐ=β0+β1*DD+β2*TT+β3*CV+β4*CN+β5*CQ+ε

Trong đó:

Biến phụ thuộc:

QĐ: Quyết định chọn trường ĐH FPT HCM của SV

Các biến độc lập:

DD: Đặc điểm của Trường
TT: Nỗ lực giao tiếp – quảng bá thông tin
CV: Cơ hội về công việc
CN: Đặc điểm cá nhân
CQ: Chuẩn chủ quan

Bảng 4.7: Kết quả kiểm định hồi quy Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Kết quả phân tích hồi quy tuyến tính bội cho thấy tất cả năm biến độc lập gồm đặc điểm của Trường Đại học, nỗ lực giao tiếp quảng bá thông tin, cơ hội về công việc, đặc điểm cá nhân và chuẩn chủ quan đều có tác động cùng chiều đến quyết định chọn trường ĐH FPT TP. HCM của SV. Cụ thể, các hệ số hồi quy chưa chuẩn hóa của các biến DD, TT, CV, CN và CQ lần lượt là 0,335; 0,445; 0,478; 0,375 và 0,506, với giá trị Sig. đều bằng 0,000 nhỏ hơn mức ý nghĩa 0,05, cho thấy mức độ ảnh hưởng của các biến trong mô hình là có ý nghĩa thống kê. Điều này chứng tỏ khi mức độ đánh giá của SV đối với các yếu tố này gia tăng thì mức độ quyết định chọn trường ĐH FPT TP. HCM cũng gia tăng tương ứng.

Bên cạnh đó, kết quả kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến cho thấy chỉ số nhân tử phóng đại phương sai (VIF) của các biến độc lập đều dao động trong khoảng từ 1,005 đến 1,076 và nhỏ hơn ngưỡng cho phép là 2, đồng thời các giá trị Tolerance đều lớn hơn 0,1. Do đó, có thể kết luận rằng mô hình hồi quy không tồn tại hiện tượng đa cộng tuyến nghiêm trọng và các ước lượng hồi quy đạt độ tin cậy cần thiết để tiếp tục phân tích và diễn giải kết quả.

Để xác định mức độ ảnh hưởng tương đối của các yếu tố trong mô hình, nghiên cứu sử dụng phương trình hồi quy chuẩn hóa. Kết quả cho thấy các hệ số hồi quy chuẩn hóa (Beta) của tất cả các biến độc lập đều mang giá trị dương, cho thấy các yếu tố này có tác động cùng chiều đến quyết định chọn Trường ĐH FPT TP. HCM của SV. Trong đó, chuẩn chủ quan là yếu tố có mức độ ảnh hưởng mạnh nhất với hệ số beta bằng 0,342, tiếp theo là cơ hội về công việc với hệ số beta bằng 0,320, nỗ lực giao tiếp quảng bá thông tin với hệ số beta bằng 0,309, đặc điểm cá nhân với hệ số beta bằng 0,261 và cuối cùng là đặc điểm của trường đại học với hệ số beta bằng 0,215.

Từ các hệ số hồi quy chuẩn hóa trên, phương trình hồi quy chuẩn hóa của mô hình nghiên cứu được xác định như sau:

QĐ =0,215DD + 0,309TT + 0,320CV + 0,261CN + 0,342CQ

Căn cứ vào phương trình này có thể nhận thấy rằng giá trị tuyệt đối của hệ số beta càng lớn thì mức độ tác động của yếu tố đó đến quyết định chọn trường ĐH FPT TP. HCM của SV càng mạnh. Kết quả nghiên cứu cho thấy chuẩn chủ quan đóng vai trò quan trọng nhất trong việc hình thành quyết định chọn trường của SV, tiếp theo là các yếu tố liên quan đến cơ hội nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp, hoạt động truyền thông – quảng bá của nhà trường, sự phù hợp với đặc điểm cá nhân và các đặc điểm nội tại của Trường ĐH. Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Qua việc phân tích và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố trong mô hình hồi quy, kết quả nghiên cứu giúp tác giả nhận diện được những yếu tố có tác động mạnh mẽ nhất đến quyết định chọn trường ĐH FPT TP. HCM của SV. Trên cơ sở đó, đây là căn cứ quan trọng để tác giả đề xuất các hàm ý quản trị và giải pháp phù hợp nhằm phát huy thế mạnh của từng yếu tố, góp phần nâng cao hiệu quả tuyển sinh và gia tăng khả năng thu hút SV trong thời gian tới.

4.6 Giả định về tính độc lập của sai số

Mô hình hồi quy tuyến tính được ước lượng bằng phương pháp bình phương nhỏ nhất thông thường (OLS) được thiết lập trên cơ sở một số giả định cơ bản; tính hợp lệ của mô hình phụ thuộc vào việc các giả định này được thỏa mãn. Do đó, nhằm bảo đảm độ tin cậy của kết quả nghiên cứu, việc kiểm tra và phát hiện các vi phạm tiềm ẩn đối với các giả định của mô hình là cần thiết.

4.6.1 Giả định liên hệ tuyến tính Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Với giả định về mối quan hệ tuyến tính, nghiên cứu dùng biểu đồ phân tán (Scatterplot) để kiểm tra. Biểu đồ chỉ ra các phần dư phân bố ngẫu nhiên, không hình thành một trật tự hay xu hướng nhất định theo giá trị dự đoán. Kết quả này cho thấy giả định về mối liên hệ tuyến tính giữa các biến trong mô hình không bị vi phạm.

Hình 4.1. Đồ thị phân bố ngẫu nhiên của phần dư chuẩn hóa

4.6.2 Giả định phân phối chuẩn của phần dư

Giả định về phân phối chuẩn của phần dư được xem xét thông qua biểu đồ Histogram và đồ thị P–P Plot. Kết quả từ biểu đồ Histogram cho thấy phần dư có dạng phân bố gần với phân phối chuẩn, với giá trị trung bình xấp xỉ 0 và độ lệch chuẩn gần bằng 1 (0,993). Điều này cho thấy giả định về phân phối chuẩn của phần dư cơ bản được đáp ứng.

Hình 4.2. Biểu đồ tần số của phần dư chuẩn hóa

Kết quả quan sát trên đồ thị P–P Plot cho thấy các điểm dữ liệu thực tế tập trung khá gần đường chéo kỳ vọng, qua đó có thể nhận định rằng phần dư của mô hình tuân theo phân phối chuẩn ở mức chấp nhận được.

Hình 4.3. Đồ thị so sánh với phân phối chuẩn (p-p) của phần dư chuẩn hóa

Các điểm dữ liệu trên đồ thị P–P Plot bám sát lộ trình của đường chéo tham chiếu, không xuất hiện các sai lệch đáng kể. Kết quả này cho phép kết luận rằng giả định về phân phối chuẩn của phần dư đã được thỏa mãn, đảm bảo tính tin cậy cho các kiểm định thống kê tiếp theo.

4.6.3 Giả định về tính độc lập của sai số

Kết quả kiểm định cho thấy hệ số Durbin–Watson đạt 1,892, nằm trong khoảng từ 1,5 đến 3, do đó có thể nhận định rằng không tồn tại hiện tượng tự tương quan của phần dư trong mô hình.

4.6.4 Giả định không có mối tương quan giữa các biến độc lập

Để kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến, nghiên cứu xem xét hệ số phóng đại phương sai (Variance Inflation Factor – VIF). Mặc dù kết quả phân tích tương quan cho thấy giữa các biến độc lập có tồn tại mối liên hệ nhất định với nhau, song kết quả hồi quy cho thấy giá trị VIF của tất cả các biến đều nhỏ hơn 2, tức ở mức tương đối thấp. Vì vậy, có thể kết luận rằng hiện tượng đa cộng tuyến trong mô hình không đáng kể và không gây ảnh hưởng đáng kể tới kết quả phân tích hồi quy.

4.6.5 Giả định phương sai sai số không đổi

Giả định phương sai sai số không đổi được kiểm tra thông qua biểu đồ phân tán (Scatterplot) giữa phần dư chuẩn hóa và giá trị dự đoán chuẩn hóa. Kết quả quan sát cho thấy các điểm dữ liệu phân bố ngẫu nhiên quanh trục hoành tại giá trị 0, không tạo thành hình phễu hoặc hình loa. Do đó, có thể kết luận rằng phương sai của sai số không thay đổi theo giá trị dự đoán, nghĩa là giả định phương sai sai số không đổi của mô hình hồi quy tuyến tính được thỏa mãn.

4.7 Kiểm định giả thuyết nghiên cứu Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Căn cứ vào kết quả phân tích hồi quy tuyến tính bội, nghiên cứu tiến hành kiểm định các giả thuyết đã được đề xuất trong mô hình nhằm đánh giá mức độ tác động của các yếu tố đến quyết định chọn trường ĐH FPT TP. HCM của SV. Kết quả phân tích cho thấy năm yếu tố gồm đặc điểm của Trường ĐH, nỗ lực giao tiếp – quảng bá thông tin, cơ hội về công việc, đặc điểm cá nhân và chuẩn chủ quan đều có tác động cùng chiều đến quyết định chọn trường của SV và đều có ý nghĩa thống kê với mức ý nghĩa Sig. nhỏ hơn 0,05.

Cụ thể, kết quả hồi quy cho thấy các biến độc lập đều có hệ số hồi quy chuẩn hóa mang dấu dương, phản ánh mối quan hệ cùng chiều với biến phụ thuộc. Trong đó, chuẩn chủ quan là yếu tố có mức độ tác động mạnh nhất đến quyết định chọn trường ĐH FPT TP. HCM của SV với hệ số beta bằng 0,342, tiếp theo là cơ hội về công việc với hệ số beta bằng 0,320, nỗ lực giao tiếp – quảng bá thông tin với hệ số beta bằng 0,309, đặc điểm cá nhân với hệ số beta bằng 0,261 và cuối cùng là đặc điểm của Trường Đại học với hệ số beta bằng 0,215.

Do giá trị Sig. của tất cả các biến độc lập trong mô hình đều nhỏ hơn 0,05, các mối quan hệ được đề xuất trong các giả thuyết nghiên cứu đều được kiểm định là có ý nghĩa thống kê. Vì vậy, nghiên cứu có đủ cơ sở để chấp nhận toàn bộ các giả thuyết nghiên cứu H1, H2, H3, H4 và H5. Kết quả kiểm định các giả thuyết nghiên cứu được tổng hợp và trình bày trong Bảng 4.8.

Bảng 4.8: Kết quả kiểm định các giả thuyết nghiên cứu

4.8 Thảo luận kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy năm yếu tố gồm: (1) Đặc điểm của Trường Đại học, (2) Nỗ lực giao tiếp – quảng bá thông tin, (3) Cơ hội về công việc, (4) Đặc điểm cá nhân và (5) Chuẩn chủ quan đều có tác động cùng chiều đến quyết định chọn trường ĐH FPT TP. HCM của SV. Kết quả phân tích cho thấy tất cả các biến độc lập đều có ý nghĩa thống kê ở mức 1% (Sig. = 0,000), qua đó khẳng định các giả thuyết nghiên cứu đều được chấp nhận. Đồng thời, mô hình đề xuất được đánh giá là có ý nghĩa thực nghiệm và phù hợp với dữ liệu khảo sát.

Xét theo hệ số hồi quy chuẩn hóa (Beta), mức độ ảnh hưởng của các yếu tố có sự khác biệt nhất định. Cụ thể, chuẩn chủ quan (β = 0,342) là yếu tố có tác động mạnh nhất, tiếp theo là cơ hội về công việc (β = 0,320), nỗ lực giao tiếp – quảng bá thông tin (β = 0,309), đặc điểm cá nhân (β = 0,261) và cuối cùng là đặc điểm của Trường Đại học (β = 0,215).

Về mặt phương pháp luận, hệ số hồi quy chuẩn hóa (Beta) phản ánh mức độ thay đổi tương đối của biến phụ thuộc khi biến độc lập thay đổi một độ lệch chuẩn, trong điều kiện các yếu tố khác không đổi. Do đó, hệ số Beta không chỉ cho biết chiều tác động mà còn thể hiện tầm quan trọng tương đối của từng yếu tố trong mô hình. Trong nghiên cứu này, các giá trị Beta dao động từ 0,215 đến 0,342 cho thấy tất cả các yếu tố đều có mức ảnh hưởng trung bình đến khá, không có yếu tố nào chi phối tuyệt đối quyết định chọn trường. Điều này hàm ý rằng hành vi chọn trường ở bậc đại học là kết quả của sự tổng hòa nhiều yếu tố mang tính kinh tế, tâm lý và xã hội, thay vì phụ thuộc vào một yếu tố đơn lẻ.

Thứ nhất, yếu tố đặc điểm của trường ĐH Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Kết quả cho thấy đặc điểm của trường ĐH có ảnh hưởng cùng chiều đến quyết định chọn trường ĐH FPT TP. HCM với hệ số Beta chuẩn hóa đạt 0,215. Mặc dù đây là yếu tố có mức tác động thấp nhất trong năm yếu tố, nhưng vẫn có ý nghĩa thống kê cao, khẳng định vai trò của các thuộc tính như chương trình học, cơ sở vật chất, học phí, vị trí địa lý, đội ngũ giảng viên và uy tín thương hiệu.

Hệ số Beta thấp hơn các yếu tố khác có thể phản ánh thực tế rằng trong bối cảnh cạnh tranh giáo dục đại học hiện nay, nhiều cơ sở đào tạo đã đầu tư tương đối đồng đều về cơ sở vật chất và chương trình học. Do đó, SV có xu hướng xem các đặc điểm này như điều kiện cần, nhưng chưa phải yếu tố phân biệt quyết định cuối cùng. Các yếu tố mang tính xã hội và triển vọng nghề nghiệp có thể đóng vai trò nổi bật hơn trong quá trình so sánh và ra quyết định.

Kết quả này tương đồng với mô hình của Chapman (1981) và Ming (2010), khi các đặc điểm cố định của cơ sở đào tạo được xem là nền tảng trong hành vi chọn trường. Tuy nhiên, thứ tự tác động thấp hơn so với một số nghiên cứu trước có thể phản ánh sự thay đổi trong tâm thế người học hiện nay – khi giá trị đầu ra và yếu tố xã hội được ưu tiên nhiều hơn yếu tố cơ sở vật chất thuần túy.

Kết quả này cũng có sự khác biệt đáng chú ý so với nghiên cứu cập nhật của Trà Thanh Trúc và Cao Thị Việt Hương (2025) tại Trường Đại học Bình Dương, nơi hỗ trợ tài chính và môi trường học tập được xác định là các yếu tố tác động mạnh đến quyết định chọn trường. Sự khác biệt này có thể được lý giải bởi đặc thù định vị của Trường ĐH FPT TP. HCM: khi thương hiệu công nghệ và các cam kết chuẩn đầu ra đã tương đối rõ ràng trong nhận thức của người học, các thuộc tính hữu hình của trường có xu hướng trở thành “điều kiện cần” hơn là yếu tố tạo khác biệt cuối cùng trong quá trình so sánh giữa các phương án.

Thứ hai, yếu tố nỗ lực giao tiếp – quảng bá thông tin

Nỗ lực giao tiếp – quảng bá thông tin có hệ số Beta đạt 0,309, cho thấy tác động đáng kể đến quyết định chọn trường. Khi mức độ hiệu quả của hoạt động truyền thông tăng một độ lệch chuẩn, quyết định chọn trường tăng tương ứng 0,309 độ lệch chuẩn, trong điều kiện các yếu tố khác không đổi.

Kết quả này phù hợp với quan điểm của Chapman (1981) về vai trò của “college efforts to communicate” trong việc điều chỉnh nhận thức và kỳ vọng của SV trong giai đoạn tìm kiếm thông tin. Đồng thời, kết quả cũng tương đồng với nghiên cứu của Lê Thị Thanh Giao và cộng sự (2023), khi hoạt động truyền thông và tư vấn tuyển sinh có ảnh hưởng tích cực đến hành vi chọn trường.

Phát hiện này cũng nhất quán với nghiên cứu cập nhật của Bùi Cẩm Vân và Hà Ngọc Thắng (2024) trên mẫu SV nhiều trường tại Hà Nội, trong đó nỗ lực quảng bá và các hoạt động hỗ trợ của nhà trường được xác nhận có ảnh hưởng tích cực đến quyết định chọn trường. Điều đó cho thấy trong môi trường tuyển sinh số hóa hiện nay, vai trò của truyền thông đa kênh không chỉ là đặc thù của một trường đơn lẻ mà đang trở thành xu hướng chung của hệ thống giáo dục đại học.

Trong bối cảnh Trường ĐH FPT TP. HCM – một cơ sở đào tạo định vị theo hướng công nghệ và truyền thông số – mức Beta tương đối cao phản ánh hiệu quả của chiến lược truyền thông đa kênh, đặc biệt là trên nền tảng trực tuyến. Điều này cho thấy trong môi trường cạnh tranh cao, thông tin minh bạch và định vị thương hiệu rõ ràng có thể tác động đáng kể đến quyết định của người học. Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Thứ ba, yếu tố cơ hội về công việc

Cơ hội về công việc là yếu tố có mức ảnh hưởng mạnh thứ hai trong mô hình (β = 0,320). Điều này cho thấy kỳ vọng về cơ hội việc làm, thu nhập và khả năng phát triển nghề nghiệp sau tốt nghiệp đóng vai trò trung tâm trong hành vi chọn trường.

Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trước đây của Trần Văn Quý & Cao Hào Thi (2009) và Lê Thị Thanh Giao và cộng sự (2023), khi cơ hội việc làm luôn nằm trong nhóm yếu tố có tác động mạnh. Đồng thời, điều này cũng phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy của người học và gia đình – khi quyết định chọn trường ngày càng được nhìn nhận như một khoản đầu tư giáo dục dài hạn, gắn với lợi ích kinh tế tương lai.

Đối với Trường ĐH FPT TP. HCM – nơi định vị rõ về liên kết doanh nghiệp và thực tập từ sớm – mức Beta cao của yếu tố này cho thấy sự phù hợp giữa chiến lược đào tạo của nhà trường và kỳ vọng nghề nghiệp của SV.

Thứ tư, yếu tố đặc điểm cá nhân

Đặc điểm cá nhân có hệ số Beta đạt 0,261, phản ánh vai trò của sự phù hợp giữa năng lực, điều kiện kinh tế gia đình, sở thích và ngành học. Mặc dù mức tác động không cao bằng cơ hội nghề nghiệp hay truyền thông, nhưng vẫn cho thấy yếu tố này có ý nghĩa đáng kể.

Kết quả này phù hợp với mô hình của Chapman (1981), trong đó đặc điểm cá nhân và bối cảnh gia đình được xem là yếu tố nền tảng trong quá trình hình thành lựa chọn. Đồng thời, yếu tố này cũng tương thích với cấu phần “kiểm soát hành vi nhận thức” trong Thuyết Hành vi Hoạch định (TPB), khi SV cân nhắc khả năng thực hiện và duy trì quyết định học tập của mình.

Thứ năm, yếu tố chuẩn chủ quan

Chuẩn chủ quan là yếu tố có mức độ tác động mạnh nhất (β = 0,342). Điều này có nghĩa là khi mức độ ảnh hưởng từ gia đình, bạn bè, thầy cô và những người quan trọng tăng lên một độ lệch chuẩn, quyết định chọn trường tăng tương ứng 0,342 độ lệch chuẩn – cao nhất trong mô hình. Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Kết quả này phù hợp với cấu phần “subjective norms” trong Thuyết Hành vi Hoạch định của Ajzen (1991), đặc biệt trong bối cảnh văn hóa Á Đông, nơi các quyết định giáo dục thường chịu ảnh hưởng đáng kể từ gia đình. Tuy nhiên, thứ tự ưu tiên này có sự khác biệt so với một số nghiên cứu tại phương Tây, nơi yếu tố cá nhân hoặc lợi ích kinh tế thường chiếm ưu thế hơn. Điều này cho thấy yếu tố văn hóa có thể đóng vai trò điều tiết trong hành vi chọn trường đại học.

Kết quả cũng tương đồng với nghiên cứu của Lê Thị Thanh Giao và cộng sự (2023), khi các yếu tố xã hội được xác định là có ảnh hưởng đáng kể đến quyết định của SV Việt Nam.

Ở trong nước, phát hiện này còn được củng cố bởi nghiên cứu cập nhật của Bùi Cẩm Vân và Hà Ngọc Thắng (2024), trong đó lời khuyên từ người thân và bạn bè được xác nhận là một trong những yếu tố có ảnh hưởng đến quyết định chọn trường của SV tại Hà Nội, cho thấy tính ổn định của vai trò nhóm tham chiếu qua các bối cảnh khảo sát khác nhau tại Việt Nam.

Tổng hợp lại, kết quả nghiên cứu không chỉ củng cố các phát hiện của những nghiên cứu trước đây mà còn cho thấy sự khác biệt về mức độ tác động giữa các yếu tố trong bối cảnh cụ thể của Trường ĐH FPT TP. HCM. Chuẩn chủ quan và cơ hội nghề nghiệp là hai yếu tố có ảnh hưởng mạnh nhất, phản ánh đặc trưng văn hóa và xu hướng đầu tư giáo dục hiện nay. Trong khi đó, đặc điểm của Trường Đại học tuy có mức tác động thấp hơn nhưng vẫn là nền tảng cần thiết trong quá trình ra quyết định.

Việc cả năm yếu tố đều đạt ý nghĩa thống kê, đồng thời không phát hiện hiện tượng đa cộng tuyến, cho thấy mô hình nghiên cứu đề xuất phù hợp cả về phương diện lý thuyết lẫn thực nghiệm. Các biến độc lập được xây dựng dựa trên nền tảng Thuyết Hành vi Hoạch định và mô hình của Chapman không chỉ có cơ sở học thuật vững chắc mà còn phản ánh sát với bối cảnh thực tế của Trường ĐH FPT TP. HCM – một cơ sở giáo dục ngoài công lập định vị theo hướng công nghệ và gắn kết doanh nghiệp.

Về tính mới của kết quả nghiên cứu, đóng góp nổi bật nhất nằm ở phát hiện chuẩn chủ quan là yếu tố có tác động mạnh nhất (β = 0,342), trong khi đặc điểm của trường đại học – nhóm yếu tố thường được các nghiên cứu vận dụng mô hình Chapman xếp ở vị trí hàng đầu, như kết quả của Trần Ngọc Mai và cộng sự (2018) – lại có tác động thấp nhất trong mô hình. Trật tự tác động này khác biệt so với nhiều nghiên cứu tại các nước phương Tây, nơi yếu tố cá nhân và lợi ích kinh tế thường chiếm ưu thế (Ra, 2011), qua đó củng cố lập luận rằng trong bối cảnh văn hóa Á Đông, quyết định giáo dục mang tính gia đình và cộng đồng nhiều hơn tính cá nhân thuần túy. Đối với một trường ngoài công lập có mức học phí cao như Trường ĐH FPT TP. HCM, quy mô khoản đầu tư giáo dục càng làm tăng vai trò tham vấn của gia đình, khiến sự công nhận từ các nhóm tham chiếu trở thành “bộ lọc” quan trọng trước khi các thuộc tính của trường được cân nhắc. Phát hiện này vừa bổ sung bằng chứng thực nghiệm cho thành phần chuẩn chủ quan của TPB trong bối cảnh Việt Nam, vừa gợi ý rằng khi vận dụng mô hình Chapman tại các thị trường giáo dục có chi phí học tập cao, trọng số của nhóm yếu tố ảnh hưởng xã hội cần được đánh giá lại.

CHƯƠNG 5. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

5.1 Kết luận

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng và đo lường mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đó đến quyết định chọn trường ĐH FPT TP. HCM của SV. Trên cơ sở kế thừa Thuyết Hành vi Hoạch định và mô hình chọn trường ở bậc đại học của Chapman (1981), nghiên cứu đã xây dựng mô hình gồm năm yếu tố độc lập, bao gồm: chuẩn chủ quan, cơ hội về công việc, nỗ lực giao tiếp – quảng bá thông tin, đặc điểm cá nhân và đặc điểm của trường ĐH. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ 350 SV năm ba và năm tư đang học tại Trường ĐH FPT TP. HCM và được xử lý thông qua các bước kiểm định độ tin cậy thang đo, phân tích nhân tố khám phá, phân tích tương quan Pearson và hồi quy tuyến tính đa biến.

Kết quả phân tích cho thấy hệ thống thang đo được sử dụng trong nghiên cứu đáp ứng yêu cầu về độ tin cậy và giá trị sử dụng. Cụ thể, các thang đo đều có hệ số Cronbach’s Alpha cao hơn ngưỡng chấp nhận, trong khi kết quả phân tích nhân tố khám phá (EFA) cũng cho thấy các biến quan sát bảo đảm giá trị hội tụ và giá trị phân biệt ở mức phù hợp. Trên cơ sở đó, mô hình nghiên cứu được tiếp tục kiểm định bằng phân tích hồi quy tuyến tính đa biến. Kết quả hồi quy cho thấy mô hình có ý nghĩa thống kê với hệ số xác định R² bằng 0,530, tức là năm yếu tố trong mô hình giải thích được 53% sự biến thiên của quyết định chọn trường ĐH FPT TP. HCM của SV. Trong phạm vi nghiên cứu hành vi trong lĩnh vực giáo dục đại học, đây có thể xem là mức độ giải thích tương đối phù hợp.

Kết quả kiểm định giả thuyết cho thấy cả năm yếu tố trong mô hình đều tác động theo chiều hướng tích cực và có ý nghĩa thống kê đối với quyết định chọn trường của SV. Căn cứ vào hệ số Beta chuẩn hóa, mức độ ảnh hưởng của các yếu tố được sắp xếp theo thứ tự giảm dần như sau: chuẩn chủ quan (β = 0,342), cơ hội về công việc (β = 0,320), nỗ lực giao tiếp – quảng bá thông tin (β = 0,309), đặc điểm cá nhân (β = 0,261) và đặc điểm của trường đại học (β = 0,215). Kết quả này cho thấy quyết định chọn trường của SV trong bối cảnh nghiên cứu không chỉ chịu tác động từ các thuộc tính nội tại của cơ sở đào tạo, mà còn chịu ảnh hưởng đáng kể từ yếu tố xã hội, kỳ vọng nghề nghiệp và mức độ tiếp cận thông tin.

Trong đó, chuẩn chủ quan là yếu tố có mức độ ảnh hưởng lớn nhất. Kết quả này gợi ý rằng trong quyết định chọn trường ở bậc ĐH, vai trò của các nhóm tham chiếu như gia đình, bạn bè, giáo viên hoặc những nhóm cá nhân có ảnh hưởng đối với người học vẫn giữ vị trí đáng kể. Cho thấy phù hợp với bối cảnh văn hóa – xã hội Việt Nam, nơi quyết định học tập thường không hoàn toàn mang tính cá nhân, mà có xu hướng chịu tác động từ ý kiến của gia đình và môi trường xã hội gần gũi. Mặt khác, giá trị mean của yếu tố này chỉ đạt 2,98, thấp hơn mức trung bình kỳ vọng, cho thấy ảnh hưởng của các nhóm tham chiếu đối với hình ảnh và sức hút của trường còn chưa thực sự mạnh. Kết quả này hàm ý rằng, mặc dù chuẩn chủ quan có tác động lớn đến quyết định chọn trường, mức độ hiện diện tích cực của trường trong nhận thức của các nhóm tham chiếu vẫn còn dư địa để cải thiện.

Yếu tố cơ hội về công việc có mức ảnh hưởng lớn thứ hai trong mô hình, đồng thời là yếu tố có giá trị mean thấp nhất (2,95). Điều này cho thấy triển vọng nghề nghiệp là một nội dung được người học quan tâm đáng kể khi đưa ra quyết định chọn trường, nhưng nhận thức thực tế của SV về lợi thế nghề nghiệp mà nhà trường mang lại vẫn chưa ở mức cao. Trong bối cảnh giáo dục đại học ngày càng gắn với yêu cầu đầu ra và khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động, kết quả này phản ánh xu hướng người học và gia đình quan tâm nhiều hơn đến giá trị sử dụng của quá trình học tập, đặc biệt là khả năng tìm việc, cơ hội thực tập, mức độ kết nối với doanh nghiệp và triển vọng nghề nghiệp sau tốt nghiệp. Nói cách khác, đối với nhóm đối tượng khảo sát, việc chọn trường không chỉ là lựa chọn môi trường học tập mà còn gắn với kỳ vọng về hiệu quả đầu tư giáo dục trong tương lai.

Nỗ lực giao tiếp – quảng bá thông tin là yếu tố có mức độ ảnh hưởng lớn thứ ba và là yếu tố có giá trị mean cao nhất trong mô hình (3,05). Kết quả này cho thấy hoạt động truyền thông và cung cấp thông tin của nhà trường có vai trò nhất định trong việc hình thành nhận thức và hỗ trợ quá trình ra quyết định của SV. Tuy nhiên, dù có mean cao nhất, mức điểm này vẫn chỉ ở mức tương đối, cho thấy hiệu quả truyền thông chưa phải là nổi trội. Đồng thời, việc yếu tố này có hệ số tác động khá cao cho thấy thông tin mà người học tiếp cận trong quá trình tìm hiểu trường có thể ảnh hưởng đáng kể đến nhận thức, đánh giá và lựa chọn cuối cùng. Điều đó cũng hàm ý rằng trong bối cảnh nhiều trường cùng cạnh tranh để thu hút người học, chất lượng thông tin, mức độ dễ tiếp cận và tính thuyết phục của thông tin là những yếu tố cần được xem xét thận trọng trong chiến lược tuyển sinh.

Đặc điểm cá nhân là yếu tố có tác động cùng chiều với quyết định chọn trường, với hệ số Beta chuẩn hóa bằng 0,261 và giá trị mean ở mức 3,00. Kết quả này cho thấy mức độ phù hợp giữa cá nhân người học với môi trường đào tạo, chương trình học hoặc định hướng phát triển của trường cũng có vai trò nhất định trong quyết định chọn trường. Yếu tố này có thể được hiểu là sự tương thích tương đối giữa năng lực, sở thích, điều kiện và định hướng của người học với đặc trưng của cơ sở đào tạo. Trong nghiên cứu này, mức tác động của đặc điểm cá nhân thấp hơn ba yếu tố nêu trên, song vẫn có ý nghĩa thống kê. Điều đó cho thấy quyết định chọn trường không chỉ được hình thành từ các yếu tố bên ngoài, mà còn gắn với nhận thức của người học về mức độ phù hợp của bản thân với lựa chọn đó. Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Yếu tố đặc điểm của trường đại học có mức độ ảnh hưởng thấp nhất trong năm yếu tố, với hệ số Beta chuẩn hóa bằng 0,215 và giá trị mean bằng 2,98. Kết quả này cho thấy các thuộc tính của trường như cơ sở vật chất, chương trình đào tạo, học phí, môi trường học tập hay danh tiếng vẫn có vai trò trong quyết định chọn trường, nhưng mức tác động tương đối thấp hơn so với ảnh hưởng xã hội, triển vọng nghề nghiệp và nỗ lực truyền thông. Một cách thận trọng, có thể hiểu rằng trong bối cảnh nghiên cứu, các đặc điểm nội tại của trường có thể chưa đủ để tự thân tạo ra sức thuyết phục cao nếu không được hỗ trợ bởi sự lan tỏa xã hội, thông tin phù hợp và kỳ vọng nghề nghiệp rõ ràng. Kết quả này cũng gợi ý rằng người học không chỉ quan tâm đến trường “có gì”, mà còn quan tâm đến việc những đặc điểm đó được diễn giải như thế nào trong mối liên hệ với cơ hội nghề nghiệp và sự công nhận từ các nhóm tham chiếu.

Tổng hợp các kết quả trên cho thấy mô hình nghiên cứu đã góp phần làm rõ cấu trúc các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường ĐH FPT TP. HCM của SV trong bối cảnh nghiên cứu cụ thể. Nếu xét về thứ tự tác động, các yếu tố xã hội và yếu tố gắn với đầu ra nghề nghiệp có xu hướng nổi bật hơn so với các yếu tố thuộc về đặc điểm nội tại của trường. Kết quả này phù hợp với bối cảnh giáo dục đại học hiện nay, khi người học có xu hướng cân nhắc nhiều hơn đến khả năng được xã hội công nhận, cơ hội việc làm và mức độ hữu ích của thông tin tiếp cận được trong quá trình ra quyết định. Trên cơ sở đó, nghiên cứu cung cấp thêm bằng chứng thực nghiệm cho việc xem xét hành vi chọn trường ở bậc đại học như một quá trình chịu tác động tổng hợp của yếu tố xã hội, yếu tố nghề nghiệp, yếu tố thông tin và đặc điểm cá nhân, thay vì chỉ được giải thích bởi các thuộc tính hữu hình của cơ sở đào tạo.

Về đóng góp của nghiên cứu, kết quả đạt được có ý nghĩa trên cả phương diện lý thuyết và phương diện thực tiễn. Về lý thuyết, nghiên cứu đã kiểm chứng khung phân tích tích hợp giữa mô hình chọn trường của Chapman (1981) và Thuyết Hành vi Hoạch định của Ajzen (1991) trong bối cảnh một trường đại học ngoài công lập định hướng công nghệ, vận hành theo cơ chế học phí cao đi kèm chính sách học bổng và gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp – bối cảnh mà các khung lý thuyết này chưa được kiểm định đầy đủ tại Việt Nam. Phát hiện về vai trò trội của chuẩn chủ quan so với các thuộc tính nội tại của trường bổ sung bằng chứng cho luận điểm về vai trò điều tiết của yếu tố văn hóa trong hành vi chọn trường, đồng thời gợi mở việc điều chỉnh trọng số các nhóm yếu tố khi vận dụng mô hình Chapman trong môi trường giáo dục Á Đông.

Về thực tiễn, hệ thống thang đo đã được kiểm định cùng thứ bậc tác động của năm yếu tố cung cấp căn cứ định lượng trực tiếp cho Trường ĐH FPT TP. HCM trong hoạch định chiến lược tuyển sinh, truyền thông và hướng nghiệp: ưu tiên xây dựng niềm tin trong các nhóm tham chiếu như phụ huynh, giáo viên và cộng đồng cựu SV; truyền thông rõ ràng về giá trị đầu ra nghề nghiệp; và diễn giải các đặc điểm của trường trong mối liên hệ với cơ hội việc làm thay vì chỉ mô tả các thuộc tính hữu hình. Đây là cơ sở cho các hàm ý quản trị được trình bày tại mục 5.2.

5.2 Hàm ý quản trị Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt của thị trường giáo dục đại học Việt Nam, đặc biệt khi số lượng thí sinh có xu hướng giảm do các lựa chọn thay thế như du học, học nghề hoặc đi làm sớm, việc thấu hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường của SV đóng vai trò then chốt trong chiến lược tuyển sinh và phát triển thương hiệu của các trường ĐH.

Dựa trên kết quả hồi quy và thống kê mô tả ở Chương 4, nghiên cứu này đề xuất các hàm ý quản trị cho Trường ĐH FPT TP. HCM theo nguyên tắc: ưu tiên các yếu tố có mức ảnh hưởng lớn (hệ số Beta cao) nhưng giá trị thực trạng còn thấp (Mean dưới mức trung bình). Các hàm ý được sắp xếp theo thứ tự mức ảnh hưởng của từng yếu tố, đồng thời được xem xét ở ba cấp độ quản trị: quản trị chiến lược, quản trị chức năng và quản trị tác nghiệp, nhằm đảm bảo tính hiệu quả và khả thi trong phân bổ nguồn lực.

5.2.1 Với yếu tố “Chuẩn chủ quan”

Hệ số tác động: β = 0,342 (cao nhất trong mô hình)
Giá trị Mean: 2,98 (dưới mức trung bình)

Chuẩn chủ quan là yếu tố có hệ số tác động lớn nhất trong mô hình, trong khi giá trị mean chỉ đạt 2,98. Kết quả này cho thấy ảnh hưởng của gia đình, bạn bè, giáo viên hoặc những người có liên quan đến người học là đáng kể trong quyết định chọn trường, nhưng mức độ nhận biết và ủng hộ tích cực của các nhóm này đối với Trường ĐH FPT TP. HCM chưa thật sự nổi bật. Từ góc độ quản trị, điều này gợi ý rằng quá trình tuyển sinh không nên chỉ tập trung vào đối tượng học sinh, mà cần xem xét rộng hơn đến các chủ thể có vai trò tham chiếu trong quyết định chọn trường.

Một hàm ý có thể rút ra là nhà trường cần quan tâm hơn đến việc cung cấp thông tin và xây dựng sự tin cậy đối với phụ huynh, giáo viên THPT và các nhóm có ảnh hưởng đến người học. Trong điều kiện quyết định học đại học thường gắn với chi phí lớn và kỳ vọng dài hạn, các nhóm tham chiếu này có xu hướng quan tâm đến những nội dung như chất lượng đào tạo, khả năng việc làm, môi trường học tập, tính ổn định của học phí và mức độ phù hợp của chương trình đối với người học. Nếu các thông tin này chưa được truyền tải đầy đủ hoặc chưa đủ sức thuyết phục, mức độ ủng hộ của các nhóm tham chiếu đối với nhà trường có thể bị hạn chế, từ đó ảnh hưởng gián tiếp đến quyết định của SV. Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Từ kết quả nghiên cứu, có thể xem xét tăng cường các hoạt động cung cấp thông tin theo hướng phù hợp hơn với nhóm phụ huynh và giáo viên, thay vì chỉ tập trung vào thông điệp hướng trực tiếp đến học sinh. Bên cạnh đó, kinh nghiệm và trải nghiệm của SV đang học hoặc cựu SV cũng có thể là nguồn thông tin có giá trị tham chiếu tương đối cao đối với người học tiềm năng. Vì vậy, việc sử dụng các minh chứng từ trải nghiệm thực tế của người học cũ và hiện tại có thể góp phần cải thiện mức độ tin cậy của nhà trường trong nhận thức của các nhóm tham chiếu. Tuy nhiên, các hoạt động này cần được triển khai trên cơ sở thông tin thực chất, tránh thiên về hình thức hoặc thông điệp quảng bá đơn thuần.

Trên cơ sở đó, một số giải pháp quản trị cụ thể có thể được triển khai. Thứ nhất, nhà trường nên mở rộng các hoạt động truyền thông và cung cấp thông tin hướng tới nhóm phụ huynh, giáo viên trung học phổ thông và những cá nhân có vai trò định hướng nghề nghiệp cho người học, thay vì chỉ tập trung vào bản thân học sinh. Thứ hai, cần khai thác có hệ thống nguồn minh chứng từ trải nghiệm thực tế: các câu chuyện thành công của cựu sinh viên, những chia sẻ của sinh viên đang theo học (testimonial) và việc xây dựng, duy trì các cộng đồng trực tuyến (social groups) nhằm gia tăng uy tín, mức độ tin cậy và mức độ hiện diện tích cực của nhà trường trong nhận thức của các nhóm tham chiếu.

Định hướng này phù hợp với các bằng chứng trong lĩnh vực tiếp thị giáo dục, khi thông tin truyền miệng – đặc biệt là truyền miệng điện tử (electronic word-of-mouth) từ sinh viên đang học và cựu sinh viên – được xem là nguồn thông tin có độ tin cậy cao và có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định nhập học của người học tiềm năng. Do đó, thay vì dừng lại ở truyền thông một chiều, nhà trường có thể thể chế hóa hoạt động truyền miệng thành các chương trình có cấu trúc, chẳng hạn chương trình đại sứ sinh viên hoặc cơ chế giới thiệu (referral) gắn với mạng lưới cựu sinh viên, đồng thời củng cố quan hệ với cựu sinh viên như một kênh tuyển sinh dài hạn. Trong bối cảnh văn hóa Á Đông, nơi quyết định giáo dục thường mang tính gia đình và cộng đồng, việc chủ động xây dựng niềm tin nơi các nhóm tham chiếu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với hiệu quả tuyển sinh.

5.2.2 Với yếu tố “Cơ hội về công việc”

Hệ số tác động: β = 0,320
Giá trị Mean: 2,95 (thấp nhất trong các yếu tố)

Cơ hội về công việc là yếu tố có mức độ ảnh hưởng lớn thứ hai nhưng lại có giá trị mean thấp nhất trong mô hình. Kết quả chỉ ra đây là nội dung được SV quan tâm đáng kể, song đồng thời cũng là lĩnh vực mà nhận thức tích cực của SV về nhà trường còn tương đối hạn chế. Điều này có thể được hiểu là giữa kỳ vọng của người học về triển vọng nghề nghiệp và mức độ họ cảm nhận rõ lợi thế nghề nghiệp từ nhà trường vẫn còn một khoảng cách nhất định.

Từ góc độ quản trị, kết quả này gợi ý rằng nội dung liên quan đến đầu ra nghề nghiệp cần được làm rõ hơn trong thông tin tuyển sinh, trong định vị hình ảnh của nhà trường cũng như trong quá trình hỗ trợ SV đang học. Trong bối cảnh người học và gia đình ngày càng quan tâm đến khả năng tìm việc, chất lượng việc làm, cơ hội thực tập và sự gắn kết giữa chương trình học với thị trường lao động, việc truyền tải các thông tin nghề nghiệp theo hướng cụ thể, có căn cứ và dễ kiểm chứng có thể có ý nghĩa lớn đối với quá trình ra quyết định. Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Một số định hướng có thể được xem xét là tăng cường minh bạch thông tin về đầu ra của SV tốt nghiệp, cơ hội thực tập, mạng lưới doanh nghiệp hợp tác, cũng như các hoạt động hỗ trợ nghề nghiệp trong quá trình học. Tuy nhiên, điểm đáng lưu ý là vấn đề ở đây không chỉ nằm ở truyền thông, mà còn liên quan đến chất lượng thực chất của mối liên kết giữa đào tạo và thị trường lao động. Nếu cơ hội nghề nghiệp được xem là yếu tố có tác động lớn đến quyết định chọn trường, thì việc củng cố nội dung này cần được thực hiện đồng thời ở cả hai phương diện: nâng cao giá trị thực tế của đầu ra đào tạo và cải thiện mức độ nhận biết của người học về giá trị đó.

Từ những phân tích trên, nhà trường cần tiếp tục đẩy mạnh đồng thời hai nhóm giải pháp. Về minh bạch thông tin đầu ra, trường nên công bố công khai tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp theo từng khóa và từng ngành đào tạo nhằm gia tăng niềm tin cho học sinh và phụ huynh. Về nâng cao giá trị thực chất của đầu ra, cần tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp và sinh viên thông qua các chương trình đào tạo thực tế tại doanh nghiệp (On-the-Job Training – OJT), ngày hội việc làm (Job Fair), học bổng doanh nghiệp, chương trình thực tập và các hình thức hợp tác doanh nghiệp khác, qua đó giúp sinh viên tích lũy kinh nghiệm thực tiễn và nâng cao khả năng đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

Xét theo lý thuyết tín hiệu (signaling theory, Spence, 1973), tỷ lệ việc làm được công bố minh bạch và mức độ gắn kết với doanh nghiệp đóng vai trò như những tín hiệu giúp người học và gia đình giảm bớt sự bất định khi đánh giá giá trị đầu tư giáo dục. Các hoạt động thực tập và đào tạo tại doanh nghiệp không chỉ bồi đắp vốn con người (human capital) mà đồng thời là tín hiệu về năng lực và mức độ sẵn sàng làm việc của sinh viên đối với nhà tuyển dụng. Điều này cũng thống nhất với khuyến nghị trong các nghiên cứu về khả năng có việc làm của sinh viên tốt nghiệp, theo đó việc báo cáo kết quả đầu ra một cách minh bạch và có căn cứ sẽ giúp thu hẹp khoảng cách giữa kỳ vọng nghề nghiệp và cảm nhận thực tế của người học – đúng với khoảng cách được phản ánh qua giá trị mean thấp nhất của yếu tố này trong mẫu khảo sát.

5.2.3 Với yếu tố “Nỗ lực giao tiếp, quảng bá thông tin”

Hệ số tác động: β = 0,309
Giá trị Mean: 3,05 (cao nhất)

Nỗ lực giao tiếp – quảng bá thông tin có hệ số tác động tương đối cao và là yếu tố có giá trị mean cao nhất trong mô hình. Kết quả này cho thấy hoạt động truyền thông của nhà trường đã có vai trò nhất định trong việc hỗ trợ người học tiếp cận thông tin và hình thành nhận thức về trường. Tuy nhiên, mức mean chỉ đạt 3,05 cho thấy hiệu quả này mới dừng ở mức tương đối, chưa tạo ra sự khác biệt rõ rệt trong đánh giá của SV. Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Từ góc độ quản trị, có thể xem xét truyền thông tuyển sinh không chỉ là hoạt động phân phối thông tin, mà còn là quá trình giảm bớt sự không chắc chắn trong nhận thức của người học. Khi chọn trường ở bậc đại học là một quyết định có mức độ rủi ro nhất định, người học có xu hướng tìm kiếm những thông tin có tính cụ thể, đáng tin cậy và có thể đối chiếu. Do đó, hiệu quả của truyền thông không chỉ phụ thuộc vào mức độ phủ rộng, mà còn phụ thuộc vào tính rõ ràng, mức độ phù hợp của nội dung thông tin và khả năng phản ánh đúng các vấn đề mà người học quan tâm.

Kết quả nghiên cứu gợi ý rằng nhà trường có thể tiếp tục rà soát chất lượng thông tin được cung cấp trên các kênh truyền thông, đặc biệt là những nội dung liên quan đến chương trình đào tạo, phương thức học tập, chi phí, học bổng, cơ hội việc làm và trải nghiệm của SV. Việc gia tăng tính cụ thể, tính nhất quán giữa các kênh và tính xác thực của thông tin có thể góp phần nâng cao hiệu quả của yếu tố này. Đồng thời, trong bối cảnh người học tiếp cận thông tin qua nhiều nền tảng khác nhau, mức độ thuận tiện trong tiếp cận và khả năng tương tác hai chiều cũng là những khía cạnh có thể được lưu ý thêm trong hoạt động truyền thông tuyển sinh.

Trên cơ sở kết quả này, nhà trường có thể tập trung vào ba hướng hành động. Một là tăng tính cá nhân hóa trong hoạt động tư vấn tuyển sinh và hướng nghiệp nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của từng nhóm đối tượng mục tiêu. Hai là tối ưu hiệu quả của các kênh truyền thông số, đồng thời đẩy mạnh chiến lược truyền thông đa nền tảng, đa kênh để mở rộng phạm vi tiếp cận và truyền tải thông tin đến đúng đối tượng tuyển sinh. Ba là triển khai các hoạt động nâng cao trải nghiệm người học theo mô hình đa kênh hợp nhất (Omni-channel), bảo đảm sự nhất quán giữa trải nghiệm trực tuyến và trực tiếp trong suốt hành trình tiếp cận, tìm hiểu và lựa chọn trường của học sinh, sinh viên.

Định hướng trên phù hợp với xu hướng tiếp thị tuyển sinh hiện nay, khi hành trình ra quyết định của người học ngày càng phi tuyến tính và trải rộng trên nhiều điểm chạm khác nhau, từ mạng xã hội, website, tin nhắn cho đến các sự kiện trực tiếp. Cách tiếp cận Omni-channel – với thông điệp nhất quán, dữ liệu người học được kết nối và nội dung được cá nhân hóa theo từng giai đoạn – được ghi nhận là giúp tăng mức độ gắn kết và tỷ lệ chuyển đổi trong phễu tuyển sinh. Do yếu tố này đã có giá trị mean cao nhất trong mô hình, dư địa cải thiện không nằm chủ yếu ở việc mở rộng độ phủ, mà ở việc nâng cao tính cụ thể, tính xác thực và khả năng tương tác hai chiều của thông tin, qua đó giảm sự không chắc chắn trong nhận thức của người học.

5.2.4 Với yếu tố “Đặc điểm cá nhân” Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Hệ số tác động: β = 0,261
Giá trị Mean: 3,00

Đặc điểm cá nhân có hệ số tác động ở mức trung bình và giá trị mean bằng 3,00. Kết quả này cho thấy yếu tố liên quan đến sự phù hợp giữa bản thân người học với môi trường đào tạo, chương trình học hoặc định hướng phát triển của trường có ảnh hưởng nhất định đến quyết định chọn trường. Mặc dù mức độ tác động thấp hơn so với ba yếu tố nêu trên, kết quả này vẫn gợi ý rằng quyết định chọn trường có liên quan đến cách người học tự đánh giá sự tương thích giữa bản thân và lựa chọn giáo dục.

Từ góc độ quản trị, điều này cho thấy hoạt động tuyển sinh có thể cần quan tâm hơn đến việc hỗ trợ người học nhận diện mức độ phù hợp giữa bản thân với ngành học, phương thức đào tạo và môi trường học tập của nhà trường. Nếu người học không hình dung rõ mình có phù hợp hay không, khả năng chọn trường có thể bị ảnh hưởng, ngay cả khi họ có nhận thức tương đối tích cực về thương hiệu hoặc cơ hội nghề nghiệp.

Do đó, bên cạnh việc cung cấp thông tin chung, nhà trường có thể xem xét phát triển thêm các hình thức tư vấn định hướng, trải nghiệm học thử, thông tin mô tả rõ hơn đặc điểm ngành học và yêu cầu học tập, nhằm giúp người học có cơ sở đánh giá mức độ phù hợp. Ý nghĩa quản trị của yếu tố này không nằm ở việc “thay đổi” đặc điểm cá nhân của người học, mà ở chỗ giúp quá trình cung cấp thông tin và tư vấn tuyển sinh trở nên phù hợp hơn với sự đa dạng về năng lực, sở thích và định hướng của các nhóm thí sinh khác nhau.

Từ đó, nhà trường có thể xem xét hai nhóm giải pháp bổ trợ. Thứ nhất, xây dựng và mở rộng các chính sách học bổng, hỗ trợ tài chính và tín dụng học tập phù hợp với từng nhóm đối tượng tuyển sinh nhằm gia tăng khả năng tiếp cận giáo dục đại học, đặc biệt đối với những người học có năng lực nhưng gặp hạn chế về điều kiện kinh tế. Thứ hai, tiếp tục mở rộng và đa dạng hóa các ngành đào tạo theo xu hướng phát triển của thị trường lao động và nhu cầu nhân lực trong tương lai, qua đó đáp ứng sự đa dạng về sở thích, năng lực và định hướng của người học, đồng thời mở rộng đối tượng tuyển sinh.

Xét theo Thuyết Hành vi Hoạch định, các giải pháp này tác động trực tiếp đến thành phần kiểm soát hành vi nhận thức: chính sách hỗ trợ tài chính làm giảm rào cản về nguồn lực, giúp người học cảm nhận rõ hơn khả năng theo học và duy trì việc học, trong khi việc đa dạng hóa ngành đào tạo làm tăng mức độ phù hợp giữa đặc điểm cá nhân của người học với lựa chọn giáo dục. Ý nghĩa quản trị của yếu tố này vì vậy không nằm ở việc thay đổi đặc điểm của người học, mà ở chỗ làm cho quá trình tư vấn, cung cấp thông tin và thiết kế chính sách trở nên linh hoạt hơn trước sự đa dạng của các nhóm thí sinh.

5.2.5 Với yếu tố “Đặc điểm của trường đại học” Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Hệ số tác động: β = 0,215 (thấp nhất)
Giá trị Mean: 2,98

Đặc điểm của trường đại học là yếu tố có hệ số tác động thấp nhất trong mô hình, đồng thời có giá trị mean ở mức 2,98. Kết quả này cho thấy các thuộc tính nội tại của trường vẫn có vai trò đối với quyết định chọn trường, nhưng mức độ ảnh hưởng tương đối thấp hơn so với các yếu tố xã hội, nghề nghiệp và thông tin. Điều này không đồng nghĩa với việc đặc điểm của trường ít quan trọng, mà có thể gợi ý rằng trong bối cảnh hiện nay, các thuộc tính như chương trình đào tạo, cơ sở vật chất, học phí hay môi trường học tập chưa đủ để tự thân tạo ra quyết định lựa chọn nếu không được đặt trong mối liên hệ với lợi ích nghề nghiệp, mức độ phù hợp cá nhân và sự công nhận từ các nhóm tham chiếu.

Từ góc độ quản trị, kết quả này cho thấy việc nâng cao chất lượng nội tại của nhà trường vẫn là một điều kiện cần, nhưng hiệu quả của các thuộc tính đó trong việc tác động đến quyết định chọn trường phụ thuộc nhiều vào cách chúng được cảm nhận và diễn giải bởi người học. Do đó, bên cạnh việc tiếp tục hoàn thiện các yếu tố cốt lõi như chương trình đào tạo, cơ sở vật chất, dịch vụ hỗ trợ SV và môi trường học tập, nhà trường cũng cần chú ý đến cách chuyển tải những giá trị này thành các lợi ích cụ thể, dễ hiểu và có liên hệ trực tiếp với nhu cầu của người học.

Nói cách khác, ý nghĩa quản trị của yếu tố này không chỉ nằm ở việc cải thiện bản thân các thuộc tính của trường, mà còn ở việc làm rõ hơn giá trị sử dụng của các thuộc tính đó đối với người học. Khi người học cảm nhận được mối liên hệ giữa đặc điểm của trường với triển vọng học tập và nghề nghiệp của mình, tác động của yếu tố này đến quyết định chọn trường có thể trở nên rõ ràng hơn.

Về mặt giải pháp, nhà trường cần tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, chất lượng dịch vụ và trải nghiệm tổng thể của sinh viên nhằm gia tăng giá trị cảm nhận của người học. Việc nâng cao chất lượng không chỉ góp phần thu hút người học tiềm năng mà còn duy trì sự hài lòng của sinh viên đang theo học; đây đồng thời là cơ sở để gia tăng tỷ lệ giới thiệu từ sinh viên và cựu sinh viên (word-of-mouth/referral), qua đó củng cố uy tín thương hiệu và hỗ trợ hiệu quả cho công tác tuyển sinh trong dài hạn.

Cách tiếp cận này cho thấy sự gắn kết chặt chẽ giữa yếu tố có mức tác động thấp nhất và yếu tố có mức tác động cao nhất trong mô hình: chất lượng nội tại của nhà trường là điều kiện nền tảng để hình thành trải nghiệm tích cực, từ đó tạo ra thông tin truyền miệng thuận lợi và sự ủng hộ của các nhóm tham chiếu đối với quyết định chọn trường. Nói cách khác, trong tiếp thị giáo dục, chất lượng thực chất được xem là nền tảng bền vững nhất của truyền miệng; do đó, việc đầu tư nâng cao chất lượng cần được diễn giải và truyền tải thành các lợi ích cụ thể, gắn với triển vọng học tập và nghề nghiệp của người học, thay vì chỉ dừng lại ở việc mô tả các thuộc tính hữu hình của trường.

5.3 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Bên cạnh những kết quả đạt được, nghiên cứu này vẫn tồn tại một số hạn chế nhất định. Thứ nhất, nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện đối với SV năm ba và năm tư đang theo học tại Trường ĐH FPT TP. HCM. Cách tiếp cận này phù hợp với mục tiêu khảo sát những người đã thực hiện quyết định chọn trường, tuy nhiên có thể làm hạn chế mức độ đại diện của mẫu đối với toàn bộ người học tiềm năng hoặc đối với SV ở các cơ sở khác của Trường ĐH FPT. Đồng thời, việc khảo sát trên đối tượng đã nhập học cũng có thể chịu ảnh hưởng nhất định của sai lệch hồi tưởng khi người trả lời đánh giá lại các yếu tố đã tác động đến quyết định của mình trong quá khứ.

Thứ hai, mô hình nghiên cứu chỉ giải thích được 53% sự biến thiên của quyết định chọn trường, cho thấy ngoài năm yếu tố được đưa vào mô hình, vẫn còn những yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến quyết định của SV nhưng chưa được xem xét trong phạm vi nghiên cứu này. Các yếu tố đó có thể liên quan đến bối cảnh kinh tế – xã hội, chính sách giáo dục, hình ảnh thương hiệu trên môi trường số, hỗ trợ tài chính, vị trí địa lý, hoặc các yếu tố tâm lý khác của người học. Do đó, các nghiên cứu tiếp theo có thể xem xét mở rộng mô hình để gia tăng khả năng giải thích đối với hành vi chọn trường.

Thứ ba, mặc dù nghiên cứu có thu thập và trình bày một số đặc điểm nhân khẩu học của mẫu khảo sát như giới tính, năm học và nơi cư trú trong phần thống kê mô tả, nghiên cứu chưa thực hiện các kiểm định sự khác biệt trong quyết định chọn trường theo các đặc điểm này (t-test, ANOVA). Thực tế, sự khác biệt về bối cảnh sống và điều kiện tiếp cận thông tin có thể dẫn đến sự khác biệt trong động cơ và tiêu chí chọn trường giữa các nhóm SV. Đặc biệt, với đặc điểm mẫu khảo sát có sự phân bố nơi cư trú tương đối đa dạng, bao gồm SV đến từ TP. HCM, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, Tiền Giang, Tây Ninh và Đồng Nai, có thể đặt ra khả năng rằng SV đến từ các địa phương khác nhau sẽ có mức độ quan tâm không giống nhau đối với các yếu tố như khoảng cách địa lý, chi phí học tập, cơ hội việc làm, ảnh hưởng của gia đình hoặc mức độ tiếp cận truyền thông tuyển sinh. Việc chưa kiểm định các khác biệt này khiến nghiên cứu chưa khai thác hết chiều sâu của bộ dữ liệu đã thu thập.

Thứ tư, nghiên cứu dùng phân tích Cronbach’s Alpha, EFA và hồi quy tuyến tính. Đây là các phương pháp phù hợp với mục tiêu đo lường và kiểm định mối quan hệ trực tiếp giữa các biến trong mô hình. Tuy nhiên, các kỹ thuật này chưa cho phép kiểm định sâu hơn các mối quan hệ phức tạp như tác động gián tiếp, vai trò trung gian hoặc điều tiết giữa các yếu tố. Vì vậy, các nghiên cứu tiếp theo có thể xem xét dùng phân tích yếu tố khẳng định hoặc mô hình cấu trúc tuyến tính để kiểm định mô hình một cách toàn diện hơn. Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

Từ những hạn chế trên có thể mở ra một số hướng nghiên cứu tiếp theo. Thứ nhất, có thể mở rộng đối tượng khảo sát sang HS THPT, phụ huynh hoặc tân SV nhằm tiếp cận quyết định chọn trường ở các giai đoạn khác nhau của quá trình đưa ra lựa chọn. Thứ hai, có thể bổ sung những biến nghiên cứu phản ánh đặc điểm của bối cảnh tuyển sinh hiện nay, chẳng hạn như truyền thông số, hỗ trợ tài chính, trải nghiệm thương hiệu hoặc mức độ gắn kết với doanh nghiệp. Thứ ba, có thể bổ sung phân tích sự khác biệt giữa các nhóm đặc điểm cá nhân nhằm làm rõ hơn tính đa dạng trong hành vi chọn trường của SV, từ đó, kết quả nghiên cứu có thể được vận dụng nhằm nâng cao hiệu quả thực tiễn trong công tác tuyển sinh và truyền thông của nhà trường. Thứ tư, có thể thực hiện các nghiên cứu so sánh giữa các trường ĐH công lập và ngoài công lập, hoặc giữa các phân hiệu khác nhau, nhằm nhận diện sự khác biệt trong cấu trúc các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường của SV.

Theo đó, dựa trên mô hình lý thuyết được hình thành từ các nghiên cứu đi trước, tiêu biểu như nghiên cứu của Chapman (1981) và các nghiên cứu Việt Nam gần đây, nghiên cứu đã thiết kế và kiểm định thang đo các yếu tố tác động đến quyết định chọn trường ĐH FPT TP. HCM của SV. Kết quả phân tích nhân tố khám phá (EFA) trích thành 5 yếu tố chính từ các biến quan sát ban đầu, sau khi loại bỏ các biến có hệ số tải yếu (factor loading < 0.5).

Kết quả phân tích Cronbach’s Alpha cho thấy tất cả các thang đo đều đạt độ tin cậy cao, vượt ngưỡng 0,6: hệ số của năm thang đo biến độc lập dao động từ 0,855 (Đặc điểm cá nhân) đến 0,898 (Nỗ lực giao tiếp – quảng bá thông tin), trong đó thang đo Đặc điểm của trường đại học đạt 0,882, Cơ hội về công việc đạt 0,888 và Chuẩn chủ quan đạt 0,881; thang đo biến phụ thuộc Quyết định chọn trường đạt 0,892. Các giá trị này bảo đảm hệ thống thang đo đủ độ tin cậy để kiểm định mô hình lý thuyết của đề tài.

Kết quả kiểm định mô hình lý thuyết bằng phân tích hồi quy đa biến cho thấy mô hình có mức độ phù hợp với dữ liệu nghiên cứu, đồng thời xác định 5 yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường theo thứ tự từ mạnh đến yếu như sau: Yếu tố về chuẩn chủ quan (β = 0,342 – mức độ ảnh hưởng mạnh nhất); yếu tố về cơ hội về công việc (β = 0,320); yếu tố về nỗ lực giao tiếp – quảng bá thông tin (β = 0,309); yếu tố về đặc điểm cá nhân (β = 0,261) và yếu tố về đặc điểm của Trường ĐH FPT TP. HCM (β = 0,215).

Mô hình nghiên cứu giải thích được 53% (R² = 0,530) mức độ biến thiên của biến quyết định chọn Trường ĐH FPT TP. HCM của SV thông qua 5 yếu tố đã đưa vào phân tích. Điều này chỉ ra khi chuẩn chủ quan từ gia đình, giáo viên, bạn bè càng tích cực; cơ hội về công việc sau tốt nghiệp càng cao; nỗ lực giao tiếp – quảng bá thông tin càng hiệu quả; đặc điểm cá nhân càng phù hợp với môi trường trường và đặc điểm của trường đại học càng tốt thì trường càng thu hút được đông đảo SV theo học.

Kết quả kiểm định mô hình lý thuyết cũng cho thấy, tất cả 5 yếu tố đều có ý nghĩa thống kê (Sig. < 0.01) đối với việc tác động tới quyết định chọn trường của SV. Từ những phát hiện của nghiên cứu, có thể giải thích như sau, khi tuyển sinh ĐH cạnh tranh gay gắt, đặc biệt với trường tư thục định hướng công nghệ như trường ĐH FPT, chuẩn chủ quan phản ánh vai trò lớn của yếu tố xã hội và văn hóa gia đình; cơ hội về công việc thể hiện kỳ vọng thực tế về hiệu quả đầu tư giáo dục; nỗ lực giao tiếp – quảng bá thông tin là công cụ quan trọng để tiếp cận Gen Z qua các kênh số; đặc điểm cá nhân nhấn mạnh sự phù hợp với sở thích và năng lực cá nhân; đặc điểm trường là nền tảng để xây dựng thương hiệu.

Kết quả từ nghiên cứu cho thấy bằng chứng thực nghiệm khẳng định vai trò quan trọng của các yếu tố xã hội (chuẩn chủ quan, cơ hội về việc làm, thông tin truyền thông) và đặc điểm cá nhân trong tiến trình đưa ra quyết định chọn trường của SV. Đối với Trường ĐH FPT TP. HCM, chiến lược cạnh tranh bền vững không chỉ nằm ở việc nâng cao chất lượng đào tạo mà còn ở việc kiến tạo môi trường phù hợp với kỳ vọng cá nhân và xây dựng niềm tin từ cộng đồng. Việc áp dụng các hàm ý quản trị trên sẽ góp phần nâng cao hiệu quả tuyển sinh, giảm việc chọn trường cảm tính, và hỗ trợ sự phát triển lâu dài của giáo dục ĐH Việt Nam. Luận văn: KQNC Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Luận văn: Yếu tố đến quyết định chọn trường đại học FPT

Luận Văn Thạc Sĩ, Quản Trị Kinh Doanh