Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở các trường Tiểu học thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.
TÓM TẮT
Phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học là hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo môi trường giáo dục lành mạnh, hình thành, bảo vệ các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung cho học sinh. Tổ chức các hoạt động phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học trở nên cấp thiết, đảm bảo học sinh được học tập trong điều kiện an toàn về cơ sở vật chất, nội dung chương trình giáo dục. Đề tài tập trung nghiên cứu lý luận và thực tiễn về quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở các trường Tiểu học thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương. Trong đó, các nội dung hoạt động phòng chống bạo hành học sinh được trình bày rõ ràng về các nội dung giáo dục nhận diện các hành vi bạo hành học sinh, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật, giáo dục ý thức chấp hành nội quy trường lớp, giáo dục đấu tranh với các biểu hiện của hành vi bạo hành học sinh, giáo dục việc xây dựng trường học thân thiện, bạn bè tương thân tương ái giúp đỡ lẫn nhau và giáo dục các chuẩn mực đạo đức trong các mối quan hệ ứng xử thông qua các hình thức tuyền truyền, phổ biến nội qui, chuẩn mức, quy tắc ứng xử giáo viên, học sinh.
Đồng thời, kết quả nghiên cứu thực trạng trong chương 2 của luận văn này đối với 238 Cán bộ quản lý, GV từ 10 trường tiểu học trên địa bàn thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương đã chỉ ra một số tồn tại và hạn chế trong công tác quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh. Công tác xây dựng kế hoạch còn nhiều thiếu sót, khả năng xác định những khó khăn có thể gặp phải trong quá trình phòng chống Bạo hành học sinh và phương án để khắc phục chưa chính xác. Các tiêu chuẩn và cách thức đánh giá các hoạt động giáo dục phòng chống bạo hành học sinh của nhà trường chưa được xây dựng cụ thể, rõ ràng. Công tác chỉ đạo của Hiệu trưởng các trường đến các bộ phận về đổi mới phương pháp, hình thức giáo dục, tuyên truyền về Pháp luật, rèn luyện hành vi học sinh trong các môn học chưa quyết liệt. Khả năng kiểm tra đánh giá những phản ảnh, dư luận học sinh, giáo viên, phụ huynh chưa thường xuyên, nghiệm túc.
Từ đó, luận văn đã đề xuất được 7 biện pháp quản lý phòng chống bạo hành ở trường Tiểu học gắn liền với những nguyên nhân thực trạng: Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên, Học sinh về hoạt động phòng chống Bạo hành học sinh trong bối cảnh hiện nay; Đổi mới xây dựng kế hoạch hoạt động phòng chống bạo hành học sinh;Tổ chức bồi dưỡng đạo đức nhà giáo cho đội ngũ giáo viên; Phát triển hệ thống thông tin ngăn ngừa bạo hành học sinh; Phát triển môi trường giáo dục lành mạnh trong nhà trường; Tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho giáo viên và học sinh; Tổ chức phối hợp các lực lượng giáo dục trong hoạt động phòng chống bạo hành học sinh. Các biện pháp được 25 Cán bộ quản lý và 153 GV tại 10 trường tiểu học trên địa bàn thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương đánh giá ở mức độ khả thi và cần thiết trong quá trình khắc phục những hạn chế thiếu sót trong công tác quản lý hoạt động phòng chống Bạo hành học sinh.
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục tiểu học là cấp học đầu tiên của giáo dục phổ thông. Luật phổ cập giáo dục đã nêu: “Giáo dục tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, …”. Bậc tiểu học là bậc học đầu tiên để đào tạo những cơ sở ban đầu cơ bản và bền vững cho trẻ tiếp tục học lên bậc học trên, giúp trẻ hình thành những cơ sở ban đầu, những nét cơ bản của nhân cách. Do vậy giáo dục ở bậc tiểu học có tính chất đặc biệt, có bản sắc riêng, với tính sư phạm đặc trưng (Lê Văn Hồng, 1995).
Bất kì mọi người công dân lao động ở bất kì lĩnh vực nào trong xã hội cũng đều phải trải qua giáo dục ở nhà trường tiểu học. Lý luận và thực tiễn đều khẳng định rằng, những dấu ấn của trường tiểu học có một ảnh hưởng sâu sắc đến cả cuộc đời của một con người. Chính vì vậy, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, không có tình trạng bạo hành học sinh phải được coi trọng và làm tốt ngay từ bậc tiểu học để giúp học sinh phát triển tốt hơn, không có sự khiếm khuyết trong suy nghĩ về hành động, thái độ của mình. Môi trường học tập thân thiện, an toàn, lành mạnh, nơi học sinh được học tập trong điều kiện đảm bảo an toàn về cơ sở vật chất, nội dung chương trình giáo dục, … được tham gia các hoạt động học tập, vui chơi để phát triển hoàn thiện không chỉ về mặt tri thức mà còn để phát triển tâm lý, nhân cách là yêu cầu mà giáo dục phải đảm bảo cho học sinh. Vì vậy, việc hình thành, phát triển các phẩm chất, năng lực cho học sinh, tạo môi trường giáo dục lành mạnh là một trong những nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết nhà trường nói riêng, của ngành giáo dục đào tạo nói chung.
Hoạt động phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học là một mặt quan trọng của hoạt động giáo dục nhằm tạo môi trường giáo dục lành mạnh, nhằm hình thành, bảo vệ các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung cho học sinh. Vì vậy công tác quản lý hoạt động giáo dục phòng chống bạo hành học sinh ở trường tiểu học nhằm mục đích tạo môi trường giáo dục thuận lợi, không xảy ra bạo hành học sinh, phát triển nhân cách toàn diện cho học sinh là vấn đề mang tính cấp thiết. Mặc dù được xác định có vai trò quan trọng trong giáo dục nhân cách cho học sinh và hình thành môi trường giáo dục lành mạnh, tuy nhiên hiện nay thực trạng công tác giáo dục phòng chống bạo hành học sinh tại nhiều trường học chưa được quan tâm đúng mức, nhất là trong mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh. Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Bạo lực học đường nói chung và bạo hành học sinh nói riêng đang là vấn đề đáng lo ngại trong xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh của Giáo dục Việt Nam. Thực tế cho thấy tình trạng bạo bạo hành học sinh đang bùng phát với mức độ và tính chất ngày càng nguy hiểm, tác động tiêu cực đến tinh thần, thái độ học tập của học sinh. Bạo bạo hành học sinh không chỉ ảnh hưởng với những mức độ khác nhau cho học sinh mà còn cho giáo viên, gia đình, nhà trường và hơn nữa là ảnh hưởng đến toàn xã hội. Những năm gần đây, bạo hành học sinh gây nhiều chú ý từ truyền thông với nhiều vụ việc đau lòng trong các mối quan hệ giữa học sinh – học sinh, học sinh – giáo viên, giáo viên – học sinh. Bạo hành giữa giáo viên với học sinh là một mảng gần như đang là điểm nóng nhạy cảm của bạo lực học đường qua các vụ việc như: giáo viên vào lớp im lặng, không giảng bài một thời gian dài, giáo viên bắt học sinh uống nước giẻ lau bảng, giáo viên phạt học sinh với 231 cái tát… Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hành động bạo hành từ giáo viên, có thể bắt nguồn tự sự lạm dụng quyền lực, xảy ra trong khoảng thời gian dài và thường mang cách thức công khai. Đây là một dạng lăng nhục nhằm gây chú ý từ tập thể để hạ phẩm giá của học sinh trước mặt những người khác, nó có tác động không nhỏ đến sự hình thành, phát triển nhân cách của học sinh, nhất là học sinh tiểu học.
Hoạt động phòng chống bạo hành học sinh tiểu học tại thị xã Tân Uyên trong thời gian qua mặc dù được Ngành Giáo dục quan tâm chỉ đạo thực hiện tích cực, tuy nhiên thực tế vẫn còn tình trạng giáo viên xử phạt học sinh đến mức vi phạm bị kỷ luật hoặc bị phụ huynh phản ánh điều này ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lí của học sinh và công tác giáo dục của Ngành, tuy nhiên hiện nay chưa có kết quả nghiên cứu cụ thể về nội dung này tại đơn vị.
Xuất phát từ những cơ sở lý luận và thực tiễn trên đây, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở các trường Tiểu học thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.”
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở hệ thống hóa lý luận, xác định thực trạng quản lý hoạt động giáo dục phòng chống bạo hành học sinh ở các trường Tiểu học thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương, đề tài đề xuất biện pháp quản lý hoạt động giáo dục phòng chống bạo hành học sinh ở các trường tiểu học thị xã Tân Uyên tỉnh Bình Dương nhằm góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục phòng chống bạo lực học đường trong nhà trường.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
- Công tác quản lý hoạt động phòng chống bạo hành ở trường tiểu học.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
- Quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở các trường tiểu học thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.
4. Giả thuyết khoa học
Công tác quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở các trường tiểu học thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương đã được thực hiện và bước đầu đạt một số kết quả nhất định. Tuy nhiên công tác này vẫn còn nhiều hạn chế và bất cập trong xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá hoạt động phòng chống bạo hành học sinh. Nếu đánh giá đúng thực trạng, có thể đề xuất biện pháp quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở các trường tiểu học thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương có tính cần thiết và khả thi, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục nhân cách, phát triển toàn diện cho học sinh tiểu học.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở trường tiểu học.
- Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh các trường tiểu học thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.
- Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh các trường tiểu học thị xã Tân Uyên.
6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu quản lý hoạt động phòng, chống bạo hành học sinh
- Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng bạo hành học sinh và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động phòng chống bạo hành trong mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh ở các trường tiểu học tại thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.
- Đối tượng khảo sát: là cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn và giáo viên, học sinh ở 10 trong số 16 trường tiểu học tại thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.
- Thời gian nghiên cứu: Đề tài khảo sát thực trạng tại 10 trường tiểu học trên địa bàn thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương trong giai đoạn năm học 2024-2025.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1 Quan điểm phương pháp luận
7.1.1. Quan điểm hệ thống – cấu trúc
Vận dụng quan điểm này vào đề tài nghiên cứu là tìm hiểu mối quan hệ chặt chẽ giữa công tác quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh với quản lý các hoạt động khác trong quản lý hoạt động sư phạm. Từ đó giúp tìm hiểu chính xác thực trạng quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh.
7.1.2. Quan điểm lịch sử – logic
Tìm hiểu sự hình thành và phát triển của đối tượng nghiên cứu, cụ thể là công tác quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở các trường tiểu học với những ưu điểm cần phát huy và tồn tại cần khắc phục. Nghiên cứu xác định phạm vi không gian, thời gian và điều kiện hoàn cảnh cụ thể để điều tra thu thập số liệu chính xác, đúng với mục đích nghiên cứu đề tài, trình bày công trình nghiên cứu theo một trật tự logic.
7.1.3. Quan điểm thực tiễn
Qua khảo sát thực tế, phân tích để phát hiện những bất cập, tồn tại trong thực tiễn về công tác quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở các trường tiểu và trên cơ sở thực tiễn đó, đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động giáo dục ở các trường tiểu học thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.
7.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
7.2.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Phân tích và tổng hợp các văn bản, tài liệu, sách báo và các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài; phân loại và hệ thống hoá những nội dung lý luận nói trên làm cơ sở lí luận về công tác quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở các trường tiểu học. Tìm hiểu những nghiên cứu và số liệu sẵn có, qua đó, làm nổi bật các vấn đề có liên quan đến đề tài: khái niệm công cụ, các hình thức bạo lực đường, đặc điểm, nguyên nhân, cách thức ứng xử của học sinh khi giáo viên bạo hành.
7.2.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
Mục đích: thu thập các thông tin về quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh các trường tiểu học thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương nhằm xác định thực trạng quản lý hoạt động này.
Nội dung: tập trung khảo sát, nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh các trường tiểu học thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương; những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân; đồng thời khảo sát tính cần thiết và khả thi của hệ thống các biện pháp đề xuất.
Công cụ khảo sát: xây dựng các bảng hỏi nhằm thu thập thông tin từ các đối tượng khảo sát gồm cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn và giáo viên.
- Phương pháp phỏng vấn
Thu thập thông tin từ các nhà quản lý hiện tại ở các trường tiểu học được khảo sát gồm hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn.
- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động
Tìm hiểu, khảo sát công tác phòng chống bạo hành học sinh và quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh cho học sinh trong trường tiểu học thông qua kế hoạch hoạt động, báo cáo sơ kết, tổng kết… và hệ thống văn bản chỉ đạo ở các cấp quản lý giáo dục. Qua đó thu thập các thông tin cần thiết cho đề tài. Lấy ý kiến nhận xét, đánh giá, tổng kết của các cấp quản lý để đề xuất biện pháp và xác định tính hiệu quả, tính khả thi của các biện pháp đề xuất. Thu thập thông tin từ các kế hoạch, hồ sơ chuyên môn, quy chế làm việc, văn bản về kiểm tra đánh giá hoạt động phòng chống bạo hành học sinh, … của các trường tiểu học được khảo sát.
7.2.3. Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng phần mềm xử lý thống kê SPSS for Windows, phiên bản 20.0 để xử lý các thông tin thu thập được trong quá trình nghiên cứu thực trạng công tác hoạt động phòng, chống bạo hành học sinh cho học sinh trong trường tiểu học trên địa bàn thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.
8. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Về lý luận: Đề tài góp phần làm rõ thêm cơ sở lý luận về hoạt động phòng chống bạo hành trong mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh ở trường tiểu học. Tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động phòng, chống bạo hành trong mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh ở trường tiểu học.
Về thực tiễn: Nhận xét, đánh giá đúng thực trạng công tác quản lý hoạt động phòng, chống bạo hành trong mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh trường tiểu học thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương. Từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hiệu quả hoạt động phòng, chống bạo hành trong mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh ở trường tiểu học trên địa bàn thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục về cả vật chất, tinh thần cho học sinh.
9. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và kiến nghị luận văn gồm những chương sau:
- Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở trường tiểu học.
- Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh các trường tiểu học thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.
- Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở các trường tiểu học thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.
Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở trường tiểu học
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề quản lý phòng chống bạo hành học sinh
1.1.1. Nghiên cứu ở nước ngoài
Theo Trung tâm Thống kê Quốc gia về Giáo dục Mỹ, bạo lực học đường là một vấn đề nghiêm trọng. Năm 2012, một cuộc điều tra toàn quốc được tiến hành hai năm một lần bởi Trung tâm Ngăn chặn và Kiểm soát Dịch bệnh (CDC), kết quả cho thấy,có 5.9% học sinh mang theo một loại vũ khí (như súng, dao, vân vân) vào trường học trong 30 ngày trước thời điểm điều tra. Tỷ lệ này ở nam lớn gấp ba lần nữ. Những nghiên cứu gần đây ở Mỹ cho thấy cứ 7 phút lại có một trẻ em bị bắt nạt. Cứ 4 trẻ lại có một trẻ thừa nhận đã bị bắt nạt. Và cứ 5 trẻ, có một trẻ thừa nhận đã từng bắt nạt những trẻ khác. Một cuộc thăm dò thực hiện ở trẻ có độ tuổi 12-17 cho kết quả các em đều thừa nhận bạo lực đang gia tăng ở trường học của mình. Mỗi tháng, có 282.000 học sinh ở các trường trung học cơ sở Mỹ bị tấn công (Nguyễn Văn Tường, 2021).
Philip Rodkin và cộng sự (2000) đã nghiên cứu các học sinh nam từ lớp 4 đến lớp 6 và phát hiện ra rằng những cậu bé có tính gây hấn cao chiếm phần lớn trong giới học sinh và hầu hết đều là học sinh THCS. Tonja Nansel và cộng sự (2001) chỉ ra rằng trong số hơn 15000 học sinh Mỹ từ lớp 6 đến lớp 10 có khoảng 17% học sinh cho biết các em thỉnh thoảng hoặc thường xuyên bị bắt nạt trong cả năm học. Gần 19% cho rằng các em thỉnh thoảng hoặc thường xuyên bắt nạt các bạn khác và 6% nói rằng họ vừa đi bắt nạt người khác vừa là nạn nhân của bắt nạt (Nguyễn Văn Tường, 2021).
Đảng bảo thủ nước Anh (2012) công bố kết quả nghiên cứu của mình trong lúc lo ngại về nạn bạo lực học đường ở nước này đang tăng cao. Kết quả cho thấy, trung bình một ngày các trường học ở Anh xảy ra khoảng 40 vụ gây gổ buộc cảnh sát phải can thiệp. Trong năm học 2012, cảnh sát buộc phải xuất hiện tại trường học hơn 7.300 lần. Nhưng thực tế trên toàn nước Anh, bạo lực học đường có thể lên đến hơn 10.000 vụ, do khoảng 1/3 nhân viên cảnh sát quên nhập dữ liệu. Đây là dữ liệu trên được tổng hợp từ 25/39 đồn cảnh sát trung tâm của nước Anh (Ngọc Hải, 2013) Ở Pháp, Cécile Carra (2014) nghiên cứu trên 2000 học sinh từ 7-12 tuổi tại 31 trường học, cho thấy có hơn 40% học sinh khẳng định từng là nạn nhân của bạo lực học đường ít nhất một lần trong năm và 28% học sinh thừa nhận từng là “hung thủ”trong các vụ bạo lực học đường. Trước đó, năm 2000, nước Pháp đã xảy ra 75000 vụ bạo lực học đường, trong đó có 39 vụ bạo lực nghiêm trọng và 300 vụ bạo lực ở mức độ thấp hơn (Nguyễn Văn Tường, 2021). Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Ở Trung Quốc, trong “Báo cáo phân tích tổng thể tình hình những sự cố an toàn trường học ở học sinh trung học và tiểu học năm 2011” do Bộ giáo dục Trung Quốc công bố cho thấy, năm 2011 trong những sự cố an toàn được đưa lên báo, thì có đến 25% những vụ việc đó xảy ra trong trường học, chủ yếu là những vụ việc gây thương tích do đánh nhau (chiếm 56%), do dùng chất gây nổ, sử dụng dao, phóng hỏa, xâm hại tình dục… Ngoài ra, theo Trung tâm điều trị bệnh tật của thành phố Thẩm Quyến (2014), trong báo cáo “Nghiên cứu phòng chống thương tích trẻ em” gửi lên “Đại hội tuyên truyền phòng chống ngược đãi trẻ em trên toàn thế giới” cho thấy, trong vòng 1 năm, có 48.7% học sinh ở thành phố Thẩm Quyến cảm thấy không an toàn khi đến trường cũng như tan trường, có 15.8% học sinh đã từng đánh nhau, trong đó những vụ việc đánh nhau của học sinh THCS là nghiêm trọng nhất; có 49.7% học sinh cấp 2 không cảm thấy an toàn; có 21.8% học sinh đã từng đánh nhau (Chen Erping, 2014).
Tổ chức phát triển cộng đồng tập trung vào trẻ em Plan International và Trung tâm nghiên cứu quốc tế về phụ nữ (ICRW) vừa công bố báo cáo về tình trạng bạo lực trong các trường học ở châu Á (2020). Báo cáo dựa trên kết quả nghiên cứu và khảo sát thực tế với 9.000 học sinh ở lứa tuổi từ 12-17, các giáo viên, hiệu trưởng, phụ huynh… tại 5 quốc gia (Campuchia, Việt Nam, Indonesia, Pakistan và Nepal), thực hiện từ tháng 10/2018 đến tháng 3/2019. Theo báo cáo này, tình trạng bạo lực trong các trường học châu Á đang ở mức báo động. Trung bình cứ 10 học sinh thì có 7 em từng trải nghiệm bạo lực học đường. Quốc gia có tỉ lệ học sinh hứng chịu nạn bạo lực cao nhất là Indonesia (84%); thấp nhất là Pakistan với 43%. Chỉ tính trong 6 tháng(10/2018-3/2019), số học sinh bị bạo lực (ở mọi hình thức: tinh thần, thể xác…) tại trường học của Indonesia là 75%. Việt Nam đứng thứ hai với 71% (Nguyễn Văn Tường, 2021).
Năm 2023, Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc công bố những con số báo động về thực trạng bạo lực học đường của học sinh trên toàn thế giới, theo đó: Trên toàn cầu, cứ 3 em học sinh trong độ tuổi 13-15 thì có hơn 1 em từng bị bắt nạt, và tỷ lệ học sinh tham gia đánh nhau cũng gần như vậy; Cứ 10 sinh viên tại 39 quốc gia công nghiệp thì có 3 em thừa nhận đã từng bắt nạt bạn; Năm 2022, đã có 396 vụ tấn công tại trường học được ghi nhận hoặc được xác nhận ở Cộng hòa Dân chủ Công-gô, 26 vụ ở Nam Sudan, 67 vụ tại Cộng hòa Ả Rập Syria và 20 vụ tại Yemen; Gần 720 triệu trẻ em trong độ tuổi đi học sống ở các quốc gia nơi mà trừng phạt thân thể trong nhà trường không bị cấm; Tuy trẻ em gái và bé trai có nguy cơ bị bắt nạt như nhau, nhưng các bé gái có nhiều khả năng trở thành nạn nhân của các hình thức bắt nạt tâm lý hơn còn các bé trai có nguy cơ bị bạo lực và đe dọa về thể chất.
1.1.2. Nghiên cứu trong nước Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Hoàng Bá Thịnh và cộng sự (2014),đã tiến hành nghiên cứu về hành vi bạo lực của nữ sinh trung học, khảo sát 200 học sinh tại hai trường THPT thuộc Quận Đống Đa (Hà Nội). Kết quả cho thấy có đến 96.7% số học sinh được hỏi cho rằng ở trường các em học có xảy ra hiện tượng nữ sinh đánh nhau. Kết quả khảo sát cũng cho biết có tới 64% các em nữ thừa nhận từng có hành vi đánh nhau với các bạn khác.
Chương trình “Những cuộc đời trẻ thơ” (2018) đã công bố báo cáo “Bạo lực học đường – Bằng chứng từ chương trình Những cuộc đời trẻ thơ”. Nghiên cứu này phân tích thực trạng các hình thức của hành vi bạo lực học đường ở trẻ em dưới 16 tuổi thông qua các bằng chứng định lượng và định tính, chủ yếu là so sánh giữa các nhóm tuổi, giới tính, vùng miền, dân tộc, điều kiện kinh tế, tình trạng dinh dưỡng. Bên cạnh đó, nghiên cứu này cũng chỉ ra những căn cứ luật pháp của Chính phủ nhằm ngăn chặn hành vi bạo lực học đường ở học sinh (Nguyễn Văn Tường, 2021).
Nguyễn Thị Thanh Bình và Nguyễn Thị Mai Lan (2018) nghiên cứu hành vi bạo lực học đường ở Việt Nam hiện nay nhìn từ góc độ tâm lí học. Đây là một trong số ít những nghiên cứu quy mô ở Việt Nam về hành vi bạo lực học đường, kết quả của nghiên cứu này không chỉ dừng lại ở việc hệ thống lại những cơ sở lí luận chặt chẽ về hành vi bạo lực học đường mà còn chỉ ra thực trạng nhận thức, thái độ, hành vi của học sinh, giáo viên và phụ huynh cũng như các nhà quản lý giáo dục đối với hành vi bạo lực học đường;
Trần Công Thuận (2020), công bố kết quả nghiên cứu “Bạo lực học đường qua nghiên cứu và khảo sát” cho thấy trung bình trong số 10 học sinh, thì có tới 4 học sinh có những hành vi vi phạm liên quan đến bạo lực học đường. Nghiên cứu cũng tìm hiểu nhận thức của học sinh, phụ huynh và thầy cô về hành vi bạo lực học đường, phân tích nguyên nhân và đề xuất các giải pháp đối với bạo lực học đường. Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Trần Thị Minh Đức (2015), nghiên cứu thực trạng hành vi gây hấn của học sinh phổ thông trung học, tìm hiểu về nhận thức của học sinh THPT về hành vi gây hấn; Tạ Thị Ngọc Thanh (2015), phân tích về sự gia tăng hiện tượng nữ sinh đánh nhau thông qua việc giải thích tại sao nữ sinh lại đánh nhau và quay video tung lên internet; Trần Thị Tú Anh (2017), nghiên cứu thực trạng hành vi bạo lực học đường của học sinh THCS tại thành phố Huế; Nguyễn Bá Đạt (2017) nghiên cứu thực trạng bạo lực học đường ở nước ta hiện nay – thực trạng và giải pháp; Nguyễn Thị Mai Hương (2018), chỉ ra nhu cầu tiếp nhận thông tin trong giao tiếp với bạn bè cùng trang lứa của học sinh THCS có hành vi bạo lực học đường ở thị xã Phú Thọ.
Nhìn chung, khi nghiên cứu về bạo lực đối với trẻ em, các công trình nghiên cứu chủ yếu đều tập trung phản ánh thực trạng diễn biến phức tạp của hành vi bạo lực học đường xảy ra ở học sinh, bạo lực học đường không chỉ xảy ra giữa học sinh nam với nhau mà còn xảy ra ở học sinh nữ với nhau, bạo lực học đường thường được diễn ra với hai hình thức phổ biến là bạo lực tinh thần và bạo lực thể chất, bạo lực học đường đã và đang ảnh hưởng đến học sinh trên toàn thế giới. Tuy vậy, có rất ít công trình nghiên cứu đề cập đến hành vi bạo hành học sinh trong mối quan hệ giữa giáo viên với học sinh.
1.2. Khái niệm cơ bản Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
1.2.1. Hoạt động phòng chống bạo hành học sinh
1.2.1.1 Bạo hành học sinh
Có thể nói, cho đến nay vẫn chưa có một khái niệm chính thức nào về bạo hành học sinh mà thông qua các nghiên cứu trong và ngoài nước có thể thấy rằng khái niệm về bạo hành học sinh sẽ có những nét tương đồng lớn đối với khái niệm về bạo lực học đường (BLHĐ). Cụ thể:
Theo Furlong & Morrison (2000), đến năm 1992, khái niệm “BLHĐ” mới được sử dụng rộng rãi như một thuật ngữ để mô tả những hành động bạo lực và căng thẳng trong trường học. Thuật ngữ Bạo lực học đường (Violence School) được hiểu là “khái niệm gồm nhiều khía cạnh liên quan đến thủ phạm gây ra bạo lực và nạn nhân bị bạo lực, từ các hành vi chống đối xã hội đến cả hành vi phạm tội và gây hấn trong trường học ngăn cản sự phát triển và học tập, cũng như làm ảnh hưởng đến môi trường học đường, bao gồm cả sự khiếp sợ/ lo lắng, sợ hãi, kỉ luật/ môi trường học đường và các khía cạnh khác”.
Theo Điều 2, Nghị quyết số 80/2022/NĐ-CP quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống Bạo lực học đường: “BLHĐ là hành vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập; xâm hại thân thể, sức khỏe; lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; cô lập, xua đuổi và các hành vi cố ý khác gây tổn hại về thể chất, tinh thần của người học xảy ra trong cơ sở giáo dục hoặc lớp độc lập”.
Theo Phan Thị Mai Hương: “BLHĐ là thuật ngữ dùng để chỉ những hành vi bạo lực trong môi trường học đường hoặc những hành vi bạo lực của lứa tuổi học đường, bao gồm hàng loạt các hành vi bạo lực với các mức độ khác nhau, từ không lời đến có lời, từ hành động đơn giản đến những hành động thù địch, gây hấn, phá phách, gây tổn thương tâm lí, thậm chí tổn hại đến thể chất của người khác”. Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Theo Huỳnh Văn Sơn (2021): “BLHĐ là một thuật ngữ dùng để chỉ các hành động làm tổn hại đến thể chất, tinh thần và vật chất của người khác dưới những hình thức khác nhau diễn ra trong môi trường học đường”. Theo Nguyễn Văn Tường (2018): “BLHĐ là hệ thống xâu chuỗi lời nói, hành vi mang tính miệt thị, đe dọa, khủng bố người khác”. Nguyễn Văn Lượt (2014): “Hành vi Bạo lực học đường được coi là những hành vi lệch chuẩn bởi nó vi phạm các quy tắc, chuẩn mực đạo đức xã hội, nội quy của nhà trường nơi mà các em là thành viên”. Bùi Thị Hồng (2015) quan niệm: “hành vi bạo lực học đường là những hành vi sai lệch vừa có tính chủ động vừa có tính thụ động của học sinh trong môi trường học đường hoặc những hành vi của lứa tuổi học đường. Nó bao gồm một loạt những hành vi bạo lực giữa giáo viên với học sinh và ngược lại, giữa học sinh với nhau, gây tổn thương nghiêm trọng đến tính mạng, danh dự và nhân phẩm của người bị hại”. Trần Viết Lưu (2015) cho rằng: “hành vi bạo lực học đường là hệ thống xâu chuỗi lời nói, hành vi mang tính miệt thị, đe dọa hoặc dùng sức mạnh thể chất hay quyền lực để khủng bố người khác (thường xảy ra giữa học sinh với học sinh, giữa thầy giáo với học sinh hoặc ngược lại), để lại thương tích trên cơ thể, thậm chí dẫn đến tử vong, đặc biệt là gây tổn thương đến tư tưởng, tình cảm, tạo cú sốc về tâm sinh lý và tinh thần cho những đối tượng trực tiếp tham gia vào quá trình giáo dục ở nhà trường, cũng như đối với những ai quan tâm tới sự nghiệp giáo dục”.
Như vậy, tồn tại rất nhiều quan điểm khác nhau về Bạo lực học đường, song, giữa các quan điểm ấy đều có một số đặc điểm cơ bản mang tính tương đồng giữa khái niệm về Bạo lực học đường và bạo hành học sinh (BHHS) là: 1) Bạo lực học đường chính là hiện tượng tâm lí –xã hội diễn ra trong môi trường trường học (có thể trong và ngoài nhà trường), liên quan tới những chủ thể của giáo dục như giáo viên (GV), HS, cán bộ giáo dục…; 2) Bạo lực học đường thường diễn ra một cách có chủ ý, có sự tham gia của ý thức; 3) Chủ thể thực hiện hành vi Bạo lực học đường bằng những phương tiện khác nhau như ngôn ngữ (lời nói, chữ viết), cử chỉ và hành động (đấm, đá, tát, véo tai, giật tóc, trấn lột, cướp giật,…); 4) Hậu quả của Bạo lực học đường là làm tổn thương cả thể chất cũng như tinh thần – không chỉ đối với nạn nhân mà cả đối với người gây ra bạo lực; 5) Bạo lực học đường có thể diễn ra giữa HS với HS, giữa HS với GV và ngược lại.
Tóm lại, theo tác giả thì Bạo hành học sinh là một hình thức của Bạo lực học đường diễn ra giữa giáo viên với học sinh. Theo đó, Bạo hành học sinh là hành vi dùng ngôn ngữ, cử chỉ và hành động gây tổn thương về thể chất và tinh thần của người khác trong môi trường học đường; Bạo hành học sinh thường là hành vi có ý thức, nhưng đôi khi cũng là hành vi vô tình, chưa có suy xét đầy đủ của người thực hiện. Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
1.2.2.2. Hoạt động phòng chống bạo hành học sinh
“Phòng là ngăn ngừa, đối phó với điều không hay có thể xảy ra, gây tai hại cho mình” (Nguyễn Như Ý, 2015, trang 1263), “Chống là gây tác động, trở lực ngược lại với hoạt động của ai hoặc của cái gì” (Nguyễn Như Ý, 2015, trang 289).
“Phòng ngừa bệnh là tổ chức và thực hiện các biện pháp dự phòng cho trẻ không mắc bệnh như: nuôi dưỡng đầy đủ, tiêm chủng, luyện tập sức khỏe, vệ sinh môi trường.” (Lê Thị Mai Hoa , 2104).
Hoạt động phòng chống bạo hành học sinh là quá trình nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí, trách nhiệm của nhà trường, gia đình, cộng đồng và đặc biệt là đội ngũ giáo viên trong hoạt động phòng chống bạo hành học sinh. Theo đó, tăng cường phòng, chống bạo hành học sinh và thực hiện theo nguyên tắc lấy phòng ngừa, ngăn chặn là chính; thực hiện các biện pháp giáo dục, vận động và can thiệp của nhà trường, gia đình và cộng đồng nhằm bảo vệ sức khoẻ, tính mạng của học sinh, xử lý kịp thời các hành vi bạo hành đối với học sinh.
1.2.2. Quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh
- Quản lý trường tiểu học
Tác giả Đặng Thành Hưng (2015) cho rằng: “quản lý trường học là quản lý giáo dục tại cấp cơ sở trong đó chủ thể quản lý là các cấp chính quyền và chuyên môn trên trường, các nhà quản lý trong trường do hiệu trưởng đứng đầu, đối tượng quản lý chính là nhà trường như một tổ chức chuyên môn- nghiệp vụ, nguồn lực quản lý là con người, cơ sở vật chất kỹ thuật, tài chính, đầu tư khoa học-công nghệ và thông tin bên trong trường và được huy động từ bên ngoài trường dựa vào luật, chính sách, cơ chế và chuẩn hiện có”. Tác giả xem định nghĩa này là công cụ nghiên cứu các hoạt động quản lý của hiệu trưởng theo tiếp cận văn hóa tổ chức dựa trên 04 chức năng hoạt động gồm có lập kế hoạch, tổ chức chỉ đạo, giám sát và kiểm tra đánh giá và nghiên cứu trên các đối tượng quản lý gồm: quản lý nhân sự, quản lý chuyên môn và quản lý hạ tầng vật chất – kỹ thuật.
Theo quan điểm của tác giả luận văn, quản lý trường tiểu học là những hoạt động hợp quy luật và hướng đích của chủ thể quản lý nhà trường tiểu học (Hiệu trưởng) đến các hoạt động của nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường. Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
- Quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh
Luật Giáo dục quy định đối với tất cả các giáo viên, người làm công tác quản lý giáo dục, trách nhiệm của họ không chỉ truyền đạt những kiến thức chuyên môn mà còn phải giáo dục đạo đức, lối sống, hình thành và phát triển phẩm chất nhân cách của người học, dạy chữ phải đi đôi với dạy người.
Như vậy, quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh là những hoạt động hợp quy luật và hướng đích của chủ thể quản lý nhà trường tiểu học đến hoạt động phòng chống bạo hành học sinh nhằm mục tiêu giáo dục toàn diện nhân cách học sinh. Xét về chức năng quản lí, đó là quá trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo triển khai và kiểm tra đánh giá kết quả của chủ thể quản lý nhà trường đến hoạt động phòng chống bạo hành học sinh do giáo viên, học sinh, các lực lượng giáo dục khác trong trường tiểu học thực hiện nhằm tăng cường phòng, chống bạo hành học sinh theo nguyên tắc lấy phòng ngừa, ngăn chặn là chính, bảo vệ sức khoẻ, tính mạng cho học sinh, đồng thời xử lý kịp thời các hành vi bạo hành của giáo viên đối với học sinh.
1.3. Hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở trường tiểu học
1.3.1. Mục tiêu hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở trường tiểu học
Mục tiêu của hoạt động phòng, chống bạo hành học sinh ở trường tiểu học nhằm mục đích ngăn chặn giáo viên có những nhận thức, thái độ, hành vi sai lệch với chuẩn mực xã hội đối với học sinh, giữ cho môi trường giáo dục lành mạnh, nhằm thực hiện phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” đạt hiệu quả, góp phần hoàn thành mục tiêu giáo dục của Đảng và Nhà nước ta trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước.
Về giáo dục nhận thức: Hoạt động phòng, chống bạo hành học sinh ở trường tiểu học nhằm góp phần cho giáo viên nhận thức được tác hại của việc bạo hành học sinh, có thái độ nghiêm túc với hành động trên, đồng thời có ý thức đấu tranh với những hành vi sai trái, tích cực phát hiện những biểu hiện bạo hành, thông tin kịp thời đến các cấp quản lý, cha mẹ học sinh để ngăn ngừa không để tình trạng bạo hành xảy ra. Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Về giáo dục thái độ: Hoạt động phòng, chống bạo hành học sinh ở trường tiểu học nhằm góp phần cho giáo viên có thái độ nghiêm túc với hành động trên, góp phần tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong trường học, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, xây dựng mối quan hệ thầy – trò ngày càng gắn bó, thân thiết, trường học thật sự là “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” để nhà trường hoàn thành mục tiêu giáo dục đề ra.
Về giáo dục hành vi: Hoạt động phòng, chống bạo hành học sinh ở trường tiểu học sẽ giúp những giáo viên có hành vi đúng đắn, ngăn chặn những hành vi lệch chuẩn, sai trái của mình đối với học sinh, tự giác sửa chữa lỗi lầm, hình thành những thái độ, hành vi hợp chuẩn. Điều này mang lại lợi ích cho không những học sinh, nhà trường mà còn cho toàn xã hội, giúp lành mạnh hóa môi trường giáo dục trong trường học, góp phần xây dựng niềm tin của học sinh, phụ huynh và toàn xã hội vào nhà trường để nghề giáo luôn là nghề cao quý của những nghề cao quý.
1.3.2. Nội dung phòng chống bạo hành học sinh tiểu học
Hoạt động phòng, chống bạo hành học sinh ở trường tiểu học nhằm giúp giáo viên tăng cường khả năng nhận diện các biểu hiện và nguyên nhân của bạo hành học sinh, ví dụ như các hành động dùng bạo lực làm tổn thương thân thể, dùng lời nói đe nẹt, dọa nạt, lăng nhục về tinh thần, xúc phạm danh dự và nhân phẩm của học sinh…chuẩn bị cho giáo viên sự sẵn sàng về tâm lý đấu tranh chống lại sự nóng giận bản năng của giáo viên. Nhận thức đúng là cơ sở để hành động, bởi vì để ngăn chặn bạo hành, phải hiểu biết về bản chất của bạo hành và những biểu hiện của nó trong mỗi giai đoạn. Nâng cao nhận thức cho giáo viên về nguy cơ và hậu quả của bạo hành học sinh. Những tổn thương về tinh thần, sức khỏe và vật chất của học sinh, có thể gây ra những “sang chấn tâm lý” cho học sinh sau này. Đặc biệt, sự gia tăng nạn bạo hành đang làm suy thoái nhân cách của một bộ phận những người làm công tác giáo dục trẻ, làm ảnh hưởng đến cả một thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước. Trong cuộc đấu tranh này, không ai đứng ngoài cuộc. Việc tuyên truyền về nguy cơ và hậu quả của bạo hành học sinh, nhà trường, xã hội và các phương tiện truyền thông có vai trò quan trọng.
Chính vì vậy, hoat động phòng chống Bạo hành học sinh trong trường tiểu học được thực hiện theo các nội dung như: giáo dục nhận diện các hành vi bạo hành cho học sinh, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật, ý thức nội dung quy định của nhà trường, giáo dục đấu tranh với các biểu hiện của hành vi bạo hành học sinh, giáo dục việc xây dựng trường học thân thiện, bạn bè tương thân tương ái giúp đỡ lẫn nhau và giáo dục các chuẩn mực đạo đức trong các mối quan hệ ứng xử giữa học sinh với học sinh, học sinh với giáo viên, giáo viên, với giáo viên, cán bộ quản lý và phụ huynh học sinh.
1.3.3. Phương thức tổ chức phòng chống bạo hành học sinh tiểu học
Phòng chống bạo hành học sinh tiểu học phải được các cán bộ quản lý trường học, các thầy cô giáo và học sinh chủ động tham gia tích cực và thường xuyên, được thực hiện mọi nơi, mọi lúc, đồng thời được các cấp, các ngành, các bậc phụ huynh học sinh phối hợp thực hiện. Tập trung ở một số các phương thức sau:
- Tuyên truyền, phổ biến nội qui, chuẩn mực, qui tắc ứng xử giữa giáo viên –học sinh, học sinh – học sinh.
- Giảng giải cho giáo viên nhận thức những hành vi xử sự đúng sai khi xảy ra những sự việc có thể dẫn đến hành vi bạo hành. Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
- Đàm thoại trực tiếp giữa hiệu trưởng nhà trường với giáo viên, giữa giáo viên và học sinh khi xảy ra mâu thuẫn.
- Kể những câu chuyện về các tình huống có mâu thuẫn trong cuộc sống để giáo viên tự rút ra bài học cho mình.
- Nêu những gương tốt về hành vi phòng, chống bạo hành học
- Khen thưởng những tập thể, cá nhân có việc làm tốt về phòng, chống bạo hành học sinh.
- Có những kỷ luật nghiêm khắc đối với những giáo viên có các hành vi bạo hành học sinh, đồng thời cũng tạo điều kiện cho các giáo viên có cơ hội để sửa chữa khuyết điểm của mình.
Các phương thức trên có thể được tiến hành thông qua những hình thức tổ chức sau:
Thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp như các hoạt động đoàn thể và hoạt động xã hội. Cần phải tổ chức các hoạt động theo từng chủ đề, mang nội dung giáo dục và phù hợp với đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học để giáo dục giáo viên, giúp giáo viên không những trở thành giáo viên giỏi về chuyên môn mà giáo viên phải phấn đấu là một nhà giáo dục, một nhà tâm lý. Các hoạt động này được tổ chức bởi các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, bao gồm: Chính quyền, Đoàn thể, các câu lạc bộ,…Mỗi tổ chức đều có vai trò quan trọng trong việc giáo dục phòng chống Bạo hành học sinh cho giáo viên.
Giáo dục phòng chống Bạo hành học sinh cho giáo viên thông qua con đường tự rèn luyện, tự tu dưỡng, tự giáo dục của bản thân mỗi giáo viên. Mỗi giáo viên từ chỗ là đối tượng của quá trình giáo dục phòng, chống bạo hành học sinh sẽ trở thành chủ thể của quá trình giáo dục phòng, chống bạo hành học sinh. Đặc biệt đối với giáo viên tiểu học, những người đã được đào tạo bài bản trong môi trường sư phạm, với những kiến thức, kỹ năng, thái độ đó thì mỗi nhà giáo cần phải được khơi dậy và kích thích họ tự giác, tự giáo dục bản thân là chính.
Các hình thức tổ chức giáo dục phòng chống Bạo hành học sinh nói trên muốn đạt kết quả phải được thực hiện với sự phối hợp hài hòa. Các lực lượng giáo dục phải thực sự quan tâm và thực hiện theo đúng chức năng và nhiệm vụ của mình. Trong đó, giáo dục cho giáo viên kỹ năng giải quyết tình huống sư phạm, tự biết kềm chế những cảm xúc cá nhân là hình thức cơ bản. Có như vậy những mục tiêu của giáo dục phòng, chống Bạo hành học sinh mới đạt kết quả cao.
1.3.4. Đánh giá kết quả phòng chống bạo hành học sinh ở trường tiểu học Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Kết quả phòng chống bạo hành học sinh ở trường tiểu học đạt được kết quả tốt khi và chỉ khi nhà trường, gia đình và xã hội cùng chung tay giải quyết vấn nạn Bạo hành học sinh, khi mà khẩu hiệu “Nhà trường thân thiện, học sinh tích cực” được mỗi giáo viên cảm nhận được và học sinh tích cực hưởng ứng thì tình trạng bạo hành học sinh sẽ được đầy lùi. Tuy vậy, để cụ thể hóa thì một số tiêu chí có thể liệt kê như sau:
Giáo viên thực hiện đầy đủ các quy định của nhà trường về trường học an toàn, phòng chống Bạo hành học sinh, tiếp thu ý kiến chỉ đạo cũng như thường xuyên tổ chức giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh, lồng ghép qua các buổi sinh hoạt lớp, đầu giờ, trong các hoạt động ngoại khóa.
Giáo viên đề xuất biện pháp xây dựng trường học an toàn, phòng chống Bạo hành học sinh; phát hiện, phản ánh, ngăn chặn, xử lí kịp thời các trường hợp vi phạm quy định về trường học an toàn, phòng chống Bạo hành học sinh (nếu có). Chủ động phối hợp với các bộ phận ngăn ngừa những hành vi tiêu cực của học sinh trong các hoạt động trong nhà trường.
Giáo viên phải là điển hình tiên tiến về thực hiện và xây dựng trường học an toàn, phòng chống Bạo hành học sinh. Chủ động phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm xây dựng và thực hiện trường học an toàn, phòng chống Bạo hành học sinh. Quan tâm, giúp đỡ học sinh hiểu biết về pháp luật, ngăn ngừa các hành vi lôi kéo vào việc xấu.
1.4. Quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở trường tiểu học Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
1.4.1. Lập kế hoạch hoạt động phòng chống bạo hành học sinh
Lập kế hoạch là quá trình ấn định những mục tiêu và xác định biện pháp tốt nhất để thực hiện những mục tiêu đó. Nó liên hệ chặt chẽ với những phương tiện và những mục đích. Tất cả những người quản lý nói chung và quản lý giáo dục trong nhà trường nói riêng đều phải làm công việc hoạch định. Quản lý hoạt động giáo dục phòng chống bạo hành học sinh là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ hệ thống kế hoạch hoạt động của nhà trường tiểu học.
Với công tác xây dựng kế hoạch giáo dục phòng chống bạo hành học sinh ở trường tiểu học, Ban Giám hiệu – đứng đầu là Hiệu trưởng nhà trường có các nhiệm vụ sau:
Xác định mục tiêu, các nhiệm vụ cơ bản của nhà trường, của các đơn vị và cá nhân trong trường cần phải hoàn thành trong kỳ kế hoạch giáo dục phòng chống bạo hành học sinh. Bởi vì, mục tiêu quan trọng của kế hoạch hoạt động phòng chống Bạo hành học sinh ở trường tiểu học là xây dựng trường học đạt chuẩn, hình thành môi trường giáo dục lành mạnh, với những hành vi, thái độ, ngôn ngữ ứng xử chuẩn mực giữa giáo viên với cán bộ quản lý, giữa giáo viên với học sinh, giữa giáo viên với cha mẹ học sinh và giữa học sinh với nhau.
Định ra một số biện pháp thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ giáo dục phòng chống bạo hành học sinh. Hiệu trưởng trường tiểu học phải đưa ra những nhiệm vụ cụ thể nhằm đáp ứng các mục tiêu này trong quá trình xây dựng kế hoạch. Đặc biệt, để xác định chính xác mục tiêu kế hoạch hoạt động phòng chống Bạo hành học sinh cần dựa trên các văn bản chỉ đạo của ngành, của cơ quan chủ quản, cũng như dựa trên những căn cứ xác thực từ kết quả khảo sát thực trạng của nhà trường về số lượng, diễn biến bạo hành học sinh trong các hoạt động dạy học.
Chỉ ra các điều kiện mà nhà trường cần và có thể đáp ứng cho các đơn vị và cá nhân trong trường để thực hiện giáo dục phòng, chống bạo hành học sinh. Tìm kiếm và khai thác những tiềm năng của các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để đạt mục tiêu một cách nhanh chóng hơn, chắc chắn hơn.
Dự kiến những khó khăn có thể gặp phải trong quá trình thực hiện kế hoạch giáo dục phòng chống bạo hành học sinh và chuẩn bị những phương án để khắc phục. Nhà trường luôn có kế hoạch phổ biến, quán triệt đến toàn thể đội ngũ giáo viên về đổi mới trong sinh hoạt chuyên môn, thu thập thông tin, đề ra hướng giải quyết những trường hợp vi phạm về bộ quy tắc ứng xử đối với học sinh. Xây dựng kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin, sử dung email cá nhân, trang web nhà trường để giúp đội ngũ giáo viên nằm được tình hình về phòng chống Bạo hành học sinh. Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Tạo ra môi trường phối hợp thống nhất, thuận lợi giữa nhà trường và các lực lượng giáo dục, giữa các đơn vị và cá nhân trong trường trong giáo dục phòng chống bạo hành học sinh. Hiệu trưởng cần phải lập kế hoạch triển khai, phân công nhiệm vụ trong phòng chống BHH cho cả năm học, mỗi học kỳ, từ đó, xác định cách thức triển khai để đạt mục tiêu đề ra, xác định các nguồn lực và các điều kiện nhà trường, năng lực đội ngũ giáo viên chuyên trách.
Xác định tiêu chuẩn và cách thức đo lường, đánh giá các hoạt động giáo dục phòng, chống bạo hành học sinh của nhà trường, đơn vị và các cá nhân. Kế hoạch xây dựng và thực hiện dựa trên quy định về quy tắc ứng xử đối với học sinh trong nhà trường, hiệu trưởng có kế hoạch tìm hiểu, nghiên cứu những văn bảng hướng dẫn của các cơ quan, ban ngành quy định về quy tắc ứng xử đối với học sinh, giá trị văn hóa nhà trường, văn hóa địa phương thiện hiện xây dựng tiêu chí, tiêu chuẩn phù hợp.
Chỉ ra một lịch trình các hoạt động giáo dục phòng, chống bạo hành học sinh chính của nhà trường trong kỳ kế hoạch. Hiệu trưởng có kế hoạch thu thập thông tin, đánh giá lộ trình thực hiện hoạt động, cũng như có kế hoạch xác định chất lượng trong các hoạt động phòng chống Bạo hành học sinh.
Nói một cách khái quát, các kế hoạch quản lý giáo dục phòng chống bạo hành học sinh phải thể hiện rõ về mặt mục tiêu, các tiêu chí đánh giá kết quả so với mục tiêu, các kế hoạch phải chỉ ra được biện pháp thực hiện, có bước đi cụ thể, dự kiến được nguồn lực (nhân lực, tài lực, vật lực), thời gian thực hiện.
Khi lập kế hoạch, lãnh đạo nhà trường phải đảm bảo tính thống nhất giữa mục tiêu GD phòng, chống Bạo hành học sinh với mục tiêu GD trong nhà trường. Cần phối hợp hữu cơ, chặt chẽ với kế hoạch dạy học trên lớp. Lựa chọn nội dung hình thức hoạt động đa dạng, thiết thực, phù hợp với kế hoạch giảng dạy của giáo viên để có hiệu quả GD cao. Nhà trường có kế hoạch bồi dưỡng nâng cao năng lực ứng xử, khả năng phát hiện và biện pháp ngăn ngừa hành vi bạo lực học sinh.
Hiệu trưởng cùng các bộ phận giúp việc phải xây dựng kế hoạch tổng thể về GD phòng, chống Bạo hành học sinh cho giáo viên. Thường xuyên xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục phòng, chống Bạo hành học sinh theo chủ điểm. Xây dựng kế hoạch hoạt động ngoài giờ lên lớp, hoạt động XH, hoạt động tập thể nhằm giáp dục phòng chống Bạo hành học sinh. Xây dựng kế hoạch tài chính, cơ sở vật chất, phương tiện để phục vụ các công tác phòng, chống Bạo hành học sinh.
1.4.2. Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động phòng chống bạo hành học sinh Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Tổ chức là chức năng quan trọng trong quá trình quản lý nói chung và quản lý hoạt động xây dựng văn hóa ứng xử của giáo viên trong nhà trường. Tổ chức là sự tác động đến phân công trách nhiệm cho từng cá nhân, bộ phận trong nhà trường, cũng như sắp xếp, phân chia công việc cho từng cá nhân trong nhà trường để phối hợp thực hiện nhiệm vụ đáp ứng mục tiêu đề ra (Trần Kiểm, 2017).
Hiệu trưởng hướng dẫn các bộ phận lập các kế hoạch hoạt động, tổ chức sắp xếp xây dựng bộ máy quản lý hoạt động phòng, chống Bạo hành học sinh để thực hiện kế hoạch đã đề ra: Nhà trường phải thành lập ban chỉ đạo về phòng, chống Bạo hành học sinh và phân công nhiệm vụ cụ thể, đúng việc.
Hiệu trưởng nhà trường tổ chức thành lập Ban chỉ đạo phòng chống Bạo hành học sinh, bao gồm các thành phần: Hiệu trưởng -Trưởng ban, Tổng phụ trách Đội hoặc Phó Hiệu trưởng làm Phó ban thường trực. Đồng thời, Ban chỉ đạo phòng chống Bạo hành học sinh còn có Ban đại diện cha mẹ học sinh và mời thêm sự cộng tác của đại diện của: Đoàn cấp trên, hội Chữ thập đỏ, công an đóng trên địa bàn, đại diện của chính quyền… tùy từng đợt hoạt động theo chủ điểm.
Trên cơ sở các kế hoạch và bộ máy quản lý đã có, người quản lý thực hiện các công việc cụ thể chỉ ra những nhiệm vụ chức năng của từng thành viên, thiết lập các mối quan hệ trong mọi hoạt động, đồng thời ra có các quyết định giao việc cho các bộ phận và cá nhân thực hiện các nội dung cụ thể.
Phân công, nhiệm vụ phù hợp giúp Ban GD phòng, chống Bạo hành học sinh thực hiện các nhiệm vụ về giúp Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch quản lý các hoạt động phòng, chống Bạo hành học sinh. Tổ chức các hoạt động theo các kế hoạch đã định, phối hợp các lực lượng giáo dục khác trong việc GD phòng, chống Bạo hành học sinh cho giáo viên. Đồng thời, thường xuyên giúp chi đội tiến hành các hoạt động ở đơn vị mình có hiệu quả, và xây dựng củng cố đội ngũ quản lý nhà trường, cán bộ quản lý cấp Phòng, cấp Sở giáo dục thành lực lượng GD nòng cốt. Tích cực khai thác các lượng ngoài xã hội tham gia công tác phòng, chống Bạo hành học sinh cho giáo viên. Ngoài ra, Ban chỉ đạo phòng chống Bạo hành học sinh còn giúp Hiệu trưởng kiểm tra đánh giá các hoạt động.
Tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng giáo viên chủ nhiệm nâng cao năng lực ứng xử, khả năng phòng chống Bạo hành học sinh. Hiệu trưởng nhà trường thường xuyên phân công tim kiếm, khai thác tài liệu về những tình huống, hành vị bạo lực, tổ chức hội nghị, hội thảo chuyên đề về xây dựng trường học an toàn, lành mạnh.
Tổ chức thực hiện kế hoạch phối kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình, xã hội trong phòng, chống Bạo hành học sinh. Hiệu trưởng thường xuyên quy định phối hợp, hỗ trợ giữa giáo viên chủ nhiệm, các tổ chức thành viên của nhà trường và ngoài nhà trường, đoàn thể, cơ quan địa phương bố trí nguồn lực cho việc triển khai các hoạt động phòng, chống Bạo hành học sinh. Thường xuyên tổ chức xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, lành mạnh và phòng, chống Bạo hành học sinh trong các hoạt động dạy học. Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
1.4.3. Chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động phòng chống bạo hành học sinh
Chức năng chỉ đạo có vai trò quan trọng trong quyết định sự thành công của tổ chức, có chức năng xác lập quyền chỉ huy và sự can thiệp của người lãnh đạo trong toàn bộ hệ thống. Đây là chức năng thứ ba trong quá trình quản lý, giúp hiệu trưởng quản lý nhà trường hiệu quả, huy động được mọi nguồn lực tập trung giải quyết vấn đề đáp ứng mục tiêu kế hoạch đề ra (Trần Kiểm, 2017).
Trên cơ sở văn bản kế hoạch và công tác tổ chức đã có Hiệu trưởng thực hiện việc hướng dẫn công việc, theo dõi giám sát động viên và uốn nắn kịp thời các hoạt động của mỗi bộ phận và từng cá nhân thực hiện bản kế hoạch đã đề ra, cụ thể cần chỉ đạo:
Chỉ đạo và yêu cầu các bộ phận và cá nhân thực hiện đầy đủ các nội dung giáo dục phòng, chống Bạo hành học sinh. Hiệu trưởng quyết liệt trong chỉ đạo phổ biến đến toàn thể đội ngũ giáo viên về thực hiện nội dung giáo dục phòng chống Bạo hành học sinh trong các môn học theo kế hoạch đề ra. Khuyến khích đội ngũ giáo viên, đặc biệt là giáo viên chủ nghiệm thực hiện theo tiến độ kế hoạch phòng chống Bạo hành học sinh. Đôn đốc các bộ phận, cá nhân tham gia tích cực trong việc thu thập thông tin, đánh giá biểu hiện hành vi bào hành học sinh.
Chỉ đạo giáo dục phòng, chống Bạo hành học sinh thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp, hoạt động XH, đây là việc rất quan trọng đối với giáo viên, giúp các thầy, cô hăng hái tham gia hoạt động tập thể hơn, tăng tính đoàn kết các giáo viên trong nhà trường, đồng thời giúp họ có một không gian để giải bày những khó khăn trong công tác giảng dạy và chia sẻ những kinh nghiệm trong việc kềm chế bản thân tránh được các sự cố đáng tiếc xảy ra.
Chỉ đạo tốt sự phối hợp giữa Ban giám hiệu nhà trường với cha mẹ học sinh, thực hiện tốt sự kết hợp nhà trường, gia đình, xã hội. Chỉ đạo phối hợp các lực lượng giáo dục xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện và phòng chống bạo hành học sinh. Động viên các bộ phận tham gia đầy đủ trong các buổi sinh hoạt, gặp gỡ, trao đổi với phụ huynh học sinh, nắm bắt thông tin biểu hiện hành vị của học sinh, lắng nghe ý kiến đóng góp từ các bên liên quan. Thường xuyên đôn đốc các bộ phận thu thập thông tin, đánh giá, nhận xét trung thực và góp ý xây dựng phương án phòng chống bạo hành học sinh hiệu quả.
Chỉ đạo các bộ phận sử dụng linh hoạt các phương pháp GD phòng, chống Bạo hành học sinh. Thường xuyên chỉ đạo tăng cường các nguồn lực để thực hiện linh hoạt các phương pháp phòng chống Bạo hành học sinh, ban hành công văn chỉ đạo, đốc thúc, động viên, khích lệ cá nhân, bộ phận thực hiện tốt nhiệm vụ phòng chống Bạo hành học sinh trong quá trình dạy học.
Chỉ đạo và yêu cầu các bộ phận và cá nhân vận dụng các hình thức GD phòng, chống Bạo hành học sinh và sử dụng triệt để các cơ sở vật chất, các phương tiện nhằm thu được kết quả cao nhất.
Trong việc chỉ đạo các hoạt động phòng, chống Bạo hành học sinh thì chủ thể quản lý -Hiệu trưởng phải vận dụng linh hoạt các phương pháp quản lý. Thường xuyên thực hiện phương pháp tổ chức hành chính, thực hiện các phương pháp kinh tế, các phương pháp tâm lý – xã hội để tác động vào các lực lượng tham gia công tác phòng, chống Bạo hành học sinh nhằm đạt mục tiêu đề ra.
Ngoài ra, việc chỉ đạo hoạt động phòng, chống Bạo hành học sinh cũng yêu cầu các bộ phận, cá nhân phải thực hiện đúng các nguyên tắc của phòng, chống Bạo hành học sinh. Đó là các nguyên tắc: Phải bảo đảm tính mục đích, tính thống nhất trong toàn bộ hoạt động GD; Phải thông qua hoạt động thực tiễn; phải phát huy tính tích cực, khắc phục thiếu sót; GD trong tập thể và bằng tập thể; GD gắn với thực tiễn của địa phương; tôn trọng nhân cách và yêu cầu hợp lý của giáo viên.
1.4.4. Kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch hoạt động phòng chống bạo hành học sinh Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Kiểm tra là hoạt động xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét (Nguyễn Như Ý, 2015). Còn đánh giá là tiến trình thu thập và phân tích bằng chứng đưa đến kết luận về một vấn đề, một phẩm chất, giá trị, ý nghĩa hoặc chất lượng của một chương trình, một sản phẩm, một người, một chính sách hay một kế hoạch nào đó (Laws, 2011). Như vậy, kiểm tra, đánh giá là hai nhiệm vụ không thể tách rời nhau, kiểm tra sẽ cung cấp những dữ kiện, những thông tin cần thiết làm cơ sở cho việc đánh giá. Thông qua kiểm tra, một cá nhân, một nhóm, hoặc toàn bộ nhà trường sẽ có thể theo dõi giám sát các thành quả hoạt động. Bốn bước trong quá trình kiểm tra gồm: Xây dựng các mục tiêu, tiêu chuẩn kiểm tra, đánh giá; Đảm bảo các hoạt động kiểm tra đánh giá là được thực hiện trên thực tế; Đối chiếu kết quả so với mục tiêu, tiêu chuẩn đề ra; Tiến hành điều chỉnh những sai lệnh và có thể kiểm tra lại (Trần Kiểm, 2017).
Kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động phòng chống Bạo hành học sinh là thước đo mức độ hiệu quả của hoạt động quản lý hoạt động phòng, chống Bạo hành học sinh ở trường tiểu học. Bởi có quan điểm cho rằng: Quản lý mà không kiểm tra, đánh giá thì coi như chưa quản lý. Thông qua công tác này để nhà quản lý biết các công việc có thực hiện theo Nghị quyết và Kế hoạch hay không, đối với công tác quản lý hoạt động phòng, chống Bạo hành học sinh ở trường tiểu học tập trung vào các công việc như sau:
Kiểm tra công tác tổ chức, triển khai nhiệm vụ của Ban phòng, chống Bạo hành học sinh. Đánh giá hoạt động phòng chống Bạo hành học sinh trong các trường tiểu học hiệu quả sẽ cung cấp cho Ban giám hiệu nhà trường tiểu học về kết quả thực hiện tiến độ kế hoạch phòng chống Bạo hành học sinh, xây dựng kiểm tra và công khai trong hoạt động sư phạm, xây dựng lực lượng kỹ thuật và phân công nhiệm vụ, xây dựng chế độ kiểm tra, thống nhất tiêu chí, hình thức kiểm tra, đánh giá hoạt động phòng chống Bạo hành học sinh.
Kiểm tra các hoạt động cụ thể theo kế hoạch đề ra, tổ chức phân công đánh giá mức độ hiệu quả trong các hình thức tổ chức hoạt động, tổ chức phân công lấy ý kiến phản hồi về những khó khăn, thuận lợi trong công tác phòng chống Bạo hành học sinh để có phương án điều chỉnh kế hoạch kịp thời. Thường xuyên tổ chức kiểm tra nghiêm túc các hoạt động cuộc thi tìm hiểu về phòng, chống Bạo hành học sinh. Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Kiểm tra xem xét việc đánh giá xếp loại thi đua của giáo viên theo tháng, kì, năm học và so với năm học trước. Kiểm tra đánh giá kế hoạch hoạt động phòng chồng Bạo hành học sinh đối với giáo viên chủ nghiệm, giáo viên bộ môn và Ban chỉ đạo phòng chống Bạo hành học sinh trong trường kịp thời giúp đỡ, tháo gỡ những sai lệch trong thực tế.
Kiểm tra dư luận học sinh, giáo viên, phụ huynh học sinh, nhân dân địa phương, sự đánh giá của các cấp chính quyền, các cấp quản lý. Nhà trường có sự phân công nghiệm vụ trong việc thu thập thông tin, tổ chức đa dạng hình thức, phương tiện thu thập thông tin trong quản lý hoạt động phòng chống Bạo hành học sinh. Chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng, các tổ chức đoàn thể trong việc thực hiện chương trình phòng, chống Bạo hành học sinh.
Kiểm tra, rà soát lại tính hiệu quả trong công tác phòng, chống Bạo hành học sinh của các cấp quản lý, từ đó đề xuất giải pháp, rút kinh nghiệm. Hiệu trưởng chủ động trong việc phân công đánh giá, nhắc nhở, phê bình rõ ràng về hành vi bạo hành học sinh, tăng cường rà soát thực hiện bộ quy tắc ứng xử văn hóa của đội ngũ giáo viên. Tổ chức đánh giá thường xuyên chất lượng giáo dục phòng chống Bạo hành học sinh trong các môn học. Đánh giá chất lượng giáo dục đạo đức, lối sống và kỹ năng sống cho học sinh.
Trong công tác kiểm tra phải có nhận xét, đánh giá một cách đầy đủ, khách quan về những ưu điểm, những mặt còn hạn chế của các tổ chức, các cá nhân trong hoạt động phòng, chống Bạo hành học sinh tức là có thực hiện Sơ, tổng kết đánh giá công tác thực hiện nhiệm vụ phòng, chống Bạo hành học sinh: có khen thưởng đối với những tập thể và cá nhân có thành tích tiêu biểu trong công tác này; rút ra bài học kinh nghiệm đưa ra những biện pháp phù hợp trong thực hiện nhiệm vụ, công tác phòng, chống Bạo hành học sinh trong năm học sau.
1.4.5. Đảm bảo các điều kiện hỗ trợ thực hiện kế hoạch hoạt động phòng chống bạo hành học sinh
Để có thể thực hiện thành công kế hoạch phòng, chống Bạo hành học sinh đòi hỏi trong quá trình thực hiện công tác này, mỗi cơ sở giáo dục cần có những điều kiện mang tính tiên quyết như sau:
Hiệu trưởng thường xuyên phổ biến đến các cấp quản lý về các văn bản chỉ đạo, cũng như vai trò, tầm quan trọng của công tác phòng, chống Bạo hành học sinh trong hoạt động giáo dục của đơn vị mình quản lý. Bởi lẻ, chỉ có nhận thức đúng và đầy đủ thì hành động mới nhanh, quyết liệt và kịp thời trong công tác phòng, chống Bạo hành học sinh.
Đẩy mạnh tuyên truyền phòng, chống bạo Bạo hành học sinh cho giáo viên trong các buổi họp giao ban đầu tuần, sinh hoạt chi bộ, hoạt động ngoài giờ. Thường xuyên thực hiện phối kết hợp giữa các lực lượng xây dựng môi trường tâm lý an toàn, thân thiện với nhiều hình thức khác nhau. Tăng cường nêu gương trong công tác phòng chống Bạo hành học sinh, tạo ảnh hưởng tích cực đến hình tượng, sự gương mẫu và thành công trong phòng chống Bạo hành học sinh.
Thường xuyên phối kết hợp với Công an địa phương trong tổ chức các buổi tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về phòng, chống Bạo hành học sinh nhằm giúp giáo viên trong trường tiếp cận được những kỹ năng, kiến thức cơ bản, cần thiết về phòng tránh Bạo hành học sinh.
Có những hình thức khen thưởng kịp thời cho những giáo viên có thành tích trong công tác phòng, chống Bạo hành học sinh (làm tốt, phát hiện, tố giác các hành vi bạo hành…). Đồng thời, cần có những hình thức kỷ luật thích đáng cho những giáo viên vi phạm đạo đức nghề nghiệp, vi phạm những quy định của pháp luật về phòng, chóng bạo hành học sinh, gây phẫn nộ trong phụ huynh học sinh và xã hội. Để làm được điều này thì lãnh đạo nhà trường phải thực sự công tâm, không bao che, hình thức xử lý quá nhẹ sẽ không đủ sức răn đe.
Giáo viên cũng cần phải được nhà trường bố trí tham gia các lớp học về tâm lý để giúp các thầy, cô giáo hiểu thêm về tâm sinh lý của trẻ từ đó có những hành vi cư xử cho phù hợp. Bởi lẽ, tâm sinh lý tình cảm của các em học sinh ngày càng phức tạp, nhưng giáo viên lại chưa nắm bắt được do họ chưa được đào tạo về tư vấn tâm lý học đường nên chưa thể nắm bắt, thấu hiểu hết được tâm lý các em để có những chia sẻ, đồng cảm. Nếu làm được điều này thì giáo viên sẽ vững vàng hơn về tâm lý khi phải đối diện trước một tình huống có thể dẫn đến Bạo hành học sinh để từ đó giáo viên có những hành sự chuẩn mực, tránh những sự cố đáng tiếc.
1.5. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở trường tiểu học Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
1.5.1. Yếu tố chủ quan
- Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về vấn đề bạo hành học
Nhận thức của cán bộ quản lý: Nhà trường là môi trường học tập của các em HS, là môi trường tốt nhất để các em rèn luyện nhân cách đạo đức của mình, đồng thời cũng là nơi các em xây dựng những ước mơ tốt đẹp nhất để sau này bước vào đời. Tuy nhiên, trước thực trạng của các nhà trường hiện nay “nặng về dạy chữ, nhẹ về dạy người”, những tình trạng vi phạm đạo đức nhà giáo của giáo viên, nhất là các hành vi Bạo hành học sinh cũng chưa được các cán bộ quản lý quan tâm đúng mức. Thậm chí, có nhiều cán bộ quản lý, vì thành tích của nhà trường, các hành vi Bạo hành học sinh đã có những biểu hiện bao che hoặc giấu diếm đối với lãnh đạo cấp trên hay dư luận xã hội. Chính thái độ nhận thức đó cũng là một trong những nguyên nhân làm gia tăng tình trạng Bạo hành học sinh.
Nhận thức của giáo viên: Đa số các giáo viên đều cho rằng, nhiệm vụ chính của người giáo viên khi đến lớp là phải có đầy đủ giáo án, thực hiện đúng nội chương trình bộ môn mình phụ trách, truyền đạt đầy đủ kiến thức trong bài giảng cho các em, chấm, trả bài, vào điểm đúng quy định,..còn các việc khác thì không quan trọng. Sản phẩm của người giáo viên là có nhiều HS có học lực giỏi, đỗ nhiều trong các kỳ thi. Nếu học sinh hư (không thuộc bài, cãi lời thầy cô, vi phạm các quy định nhà trường…) thì giáo viên được nghiễm nhiên được bạo hành đối với học sinh (đánh, mắng, có cử chỉ lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm học sinh…). Có thể thấy, quan niệm “yêu cho roi cho vọt” của nhiều giáo viên ở Việt Nam đang khiến vô số người vi phạm Luật Trẻ em – vốn có hiệu lực từ tháng 6/2022. Bởi Luật Trẻ em quy định, trong các hành vi bị nghiêm cấm có hành vi Xâm hại tình dục, bạo lực, lạm dụng, bóc lột trẻ em.Nhưng ít ai ngờ, học sinh sẽ bị tổn thương tâm lý lâu dài mới là hệ quả nặng nề, có khi thay đổi cả quãng đời về sau của một con người.
- Năng lực của nhà quản lý, giáo viên Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Năng lực của nhà quản lý: Nhìn nhận nguyên nhân giáo viên bạo hành học sinh có thể xuất phát từ nhiều phía. Theo đó, khi xảy ra vụ việc thì trách nhiệm thuộc về nhiều người chứ không riêng một cá nhân nào, trong đó có trách nhiệm thuộc về nhà quản lý. Nhà quản lý đã buông lỏng công tác giáo dục phòng, chống Bạo hành học sinh cho đội ngũ giáo viên của mình, trong đó có công tác giáo dục nội dung phòng, chống Bạo hành học sinh, các hình thức tổ chức giáo dục phòng, chống Bạo hành học sinh, các tổ chức trong và ngoài nhà trường tham gia giáo dục phòng, chống Bạo hành học sinh (Tổ tư vấn, Ban giám thị, Đội thiếu niên, các đoàn thể chính trị – xã hội,…).
Năng lực của giáo viên: Giáo viên là chủ thể trong hoạt động phòng, chống Bạo hành học sinh. Nếu giáo viên được trang bị đầy đủ cả về kiến thức pháp luật và tâm lý trong công tác giảng dạy thì những sự cố đáng tiếc sẽ không thể xảy ra. Bởi lẻ, khi giáo viên ý thức được hành động bạo hành của mình là vi phạm pháp luật thì họ sẽ rất căn nhắc khi thực hiện hành vi đó. Hoặc khi giáo viên đã trang bị cho mình được những kiến thức về tâm lý (tâm lý học sinh, tâm lý giáo viên) trong xử lý các tình huống có thể xảy ra bạo hành thì người giáo viên sẽ vững vàng hơn trong xử lý tính huống học sinh vi phạm (hành vi có thể dẫn đến Bạo hành học sinh).
1.5.2. Yếu tố khách quan
- Những yếu tố thuộc về chính bản thân học sinh
Lứa tuổi từ 6 đến 11, học sinh tiểu học có tình cảm hồn nhiên, mang nặng màu sắc cảm tính. Cùng với quá trình học tập và phát triển tâm lý, tình cảm đó được củng cố và phát triển trên cơ sở nhận thức ngày càng đúng đắn hơn, đầy đủ hơn đối tượng và chuẩn mực của các mối quan hệ trong cuộc sống của các em. Các em thường biểu hiện cảm xúc trong khi tri giác trực tiếp các sự vật, hiện tượng cụ thể cường độ cảm xúc mạnh mẽ, dễ xúc động, khó kìm hãm và khó làm chủ tình cảm của mình. Vì vậy, tình cảm của học sinh tiểu học chưa bền vững điển hình như các em thường hay thay đổi tâm trạng, thiên về xúc động, biểu hiện khá mạnh và trong chốc lát sự vui mừng, tự hào, lo sợ, hờn giận…Khi gặp phải những ảnh hưởng không tốt, các em dễ rơi vào những hành động quá khích, ví dụ như có những học sinh thành tích học tập không tốt, gia đình bố mẹ cãi nhau, không bằng lòng với cuộc sống hằng ngày,… Khi đó các em sẽ tìm cách giải quyết các mẫu thuẫn trong mình bằng những hành vi chống đối, ngang bướng, bỏ học, mê mẩn với những trò chơi điện tử hoặc thậm chí là thực hiện những hành vi bạo lực, để thể hiện cái “Tôi” của bản thân.
- Môi trường giáo dục gia đình Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Sự buông lỏng trong quản lý và giáo dục con cái của gia đình: Có những gia đình bố mẹ do quá bận nên đã thả lỏng con cái, không hỏi han và quan tâm đến con hay thỏa mãn tất cả mọi yêu cầu của con, nuông chiều con, con muốn làm gì thì làm. Bố mẹ không hiểu được con cần gì hay làm gì, không kịp thời phát hiện, giáo dục cũng như sửa những lỗi sai cho con. Về phía con cái, do không kịp thời nhận được sự quan tâm, chăm sóc và giáo dục hay nhận được sự chiều chuộng quá mức của gia đình, con kết thân với những bạn bè xấu, bị ảnh hưởng xấu từ bạn bè, đi từ sai lầm nhỏ đến sai lầm lớn, và có những hành vi không tốt.
Môi trường gia đình: Môi trường gia đình có ảnh hưởng tốt hay xấu đến nhân cách của mỗi cá nhân con người. Thông thường, môi trường gia đình tốt tỷ lệ thuận với những nhân cách mà xã hội yêu cầu, và ngược lại, môi trường gia đình không tốt hình thành nên những nhân cách đi ngược lại với yêu cầu của xã hội. Ví dụ, trong gia đình, bố mẹ hay mâu thuẫn, xảy ra cái lộn, thậm chí xảy ra bạo lực gia đình,… Sống trong một gia đình như vậy dễ hình thành ở các em những tính nết lì lợm, ương bướng, bạo hành.
- Ảnh hưởng từ xã hội:
Từ nền văn hóa, xã hội”: Quan niệm “thương cho roi cho vọt” đã xuất hiện cách đây từ rất lâu và vẫn còn lưu truyền trong dân gian đến ngày nay. Những câu nói đã trở thành ngạn ngữ ấy thường mang đậm tính ẩn dụ, rất ngắn gọn, giản dị, dễ hiểu… nhưng để hiểu sâu thì lại không dễ. Chính vì vậy, mới sản sinh ra một bộ phận nhà giáo hiểu sai và kế thừa quan niệm “thương cho roi cho vọt” của người xưa – mà thực chất là ý thức hệ phong kiến, gia trưởng được phát triển trong một môi trường xã hội thiếu sự nghiêm minh của pháp luật và thiếu dân chủ.
Từ phương tiện truyền thông: Do ảnh hưởng từ môi trường văn hóa bao lực như phim ảnh, sách báo, game bạo lực, đồ chơi mang tính bạo lực (kiếm, súng…). Trên các phương tiện thông tin đại chúng và truyền thông các hình ảnh bạo lực xuất hiện quá nhiều, các bộ phim hành động kinh dị, xã hội đen đua nhau trình chiếu trên tivi, internet, hoặc phát tán qua đĩa. Các game hành động với các pha chém giết, chuyện đấu đá băng nhóm bang hội, thu hút số lượng đông các bạn trẻ, không tránh được những ảnh hưởng xấu của các hình ảnh bạo lực tới đầu óc của các em, khi mà gần như ngày nào cũng tiếp xúc với chúng. Tuổi trẻ có xu hướng bắt trước và thử nghiệm việc các em làm theo những hình ảnh, hình tượng đó là hoàn toàn dể hiểu.
- Cơ sở vật chất phục vụ hoạt động giáo dục phòng chống Bạo hành học sinh
Cơ sở vật chất là một trong những điều kiện quan trọng và cần thiết để phục vụ cho công tác hoạt động giáo dục phòng, chống Bạo hành học sinh đạt hiệu quả. Tuy nhiên, do điều kiện eo hẹp về tài chính nên nguồn lực của nhà trường chủ yếu tập trung cho vấn đề phục vụ chuyên môn nhà trường. Cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động giáo dục phòng chống Bạo hành học sinh ít có nhà trường nào có sự quan tâm đúng mức, có chăng thì cũng một vài hình ảnh cắt dán mang tính chất tuyên truyền là chính.
Tiểu kết chương 1 Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Qua nghiên cứu cơ sở lý thuyết trong chương 1, người nghiên cứu đã tổng quan được vấn đề nghiên cứu trong và ngoài nước về quản lý hoạt động phòng chống Bạo hành học sinh tiểu học, trong đó quản lý hoạt động phòng chống Bạo hành học sinh là quá trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo triển khai và kiểm tra đánh giá kết quả của chủ thể quản lý nhà trường đến hoạt động phòng chống bạo hành học sinh.
Hoạt động phòng chống Bạo hành học sinh ở trường tiểu học được thực hiện trong các nội dung về giáo dục nhận diện các hành vi bạo hành học sinh, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật, giáo dục ý thức chấp hành nội quy trường lớp, giáo dục đấu tranh với các biểu hiện của hành vi bạo hành học sinh, giáo dục việc xây dựng trường học thân thiện, bạn bè tương thân tương ái giúp đỡ lẫn nhau và giáo dục các chuẩn mực đạo đức trong các mối quan hệ ứng xử. Theo đó, để thực hiện các nội dung trên, người nghiên cứu đã chỉ ra các phương pháp và cách thức thực hiện, bao gồm: tuyền truyền, phổ biến nội qui, chuẩn mức, quy tắc ứng xử giáo viên, học sinh. Đồng thời, thực hiện giảng giải cho GV và HS về hành vi đúng sai, thực hiện đàm thoại trực tiếp giữa nhà trường với giáo viên khi xảy ra mâu thuẫn. Đặc biệt, nhà trường thực hiện nêu gương, khen thưởng những tập thể, cá nhân có việc làm tốt về phòng chống bạo lực học sinh. Bên cạnh đó, thực hiện nghiêm về chế tài đối với những đối tượng có hành vị bạo lực.
Quản lý hoạt động phòng chống Bạo hành học sinh ở trường tiểu học, người nghiên cứu trình bày theo hướng thực hiện các chức năng quản lý trong quá trình quản lý hoạt động phòng chống Bạo hành học sinh ở các trường tiểu học. Trong công tác xây dựng kế hoạch hoạt động phòng chống Bạo hành học sinh, các nội dung công việc của hiệu trượng được trình bày cụ thể về xác định mục tiêu, nhiệm vụ và cách xác định các điều kiện đáp ứng yêu cầu phòng chống Bạo hành học sinh hiệu quả và chỉ ra được lộ trình hoạt động cụ thể. Đồng thời, trong tổ chức và chỉ đạo thực hiện kế hoạch, nhà trường cần thành lập ban chỉ đạo về phòng chống Bạo hành học sinh, có sự phân công nhiệm vụ phù hợp. Tăng cường chỉ đạo và đôn đốc các bộ phận trong nhà trường phối kết hợp các cơ quan, đơn vị đoàn thể, cơ quan chính quyền địa phương thực hiện theo kế hoạch đề ra. Đặc biệt, trong công tác kiểm tra đánh giá, nhà trường cần tổ chức, triển khai nhiệm vụ trong thu thập thông tin, đánh giá khách quan về chất lượng đội ngũ giáo viên, hành vi học sinh, tạo dư luận tích cực trong đánh giá xếp loại thi đua về hoạt động phòng chống Bạo hành học sinh. Luận văn: Quản lý phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học.
Chương 1 là cơ sở lý luận quan trọng giúp tác giả có đầy đủ cơ sở để phân tích thực trang quản lý hoạt động phòng chống bạo hành học sinh ở các trường tiểu học tại thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.
XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:
===>>> Luận văn: Thực trạng QL phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học
Pingback: Luận văn: Biện pháp QL phòng chống bạo hành học sinh Tiểu học