Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa hay nhất năm 2025 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Trong xu thế đổi mới giáo dục đã trở thành nhu cầu cấp thiết và mang tính toàn cầu, Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (khóa XI) đã họp và ban hành Nghị quyết về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Từ những năm 80 của thế kỉ XX, thế giới đã có một cuộc cách mạng về kiểm tra, đánh giá KQHT của HS với những thay đổi căn bản về triết lý, về quan điểm; coi hoạt động dạy và học là trung tâm của hoạt động giáo dục.

Từ năm 2000, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã quyết định thay đổi kiểm tra, đánh giá theo hướng “đa dạng/ mềm mỏng” như các nước Nhật Bản, Hàn Quốc đã làm. Đó là “hệ thống đánh giá mang tính phát triển” tập trung đến tất cả các khía cạnh của việc học, sử dụng nhiều kỷ thuật kiểm tra, đánh giá và coi trọng sự tiến bộ của HS trong quá trình học tập. Hiện nay, giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận NL của HS. Nghĩa là, GV quan tâm HS vận dụng được cái gì qua việc học thay vì quan tâm HS học được cái gì; đồng thời chuyển cách kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục từ nặng về kiểm tra, đánh giá trí nhớ sang kiểm tra, đánh giá NL vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề; coi trọng cả kiểm tra, đánh giá KQHT từng môn học với kiểm tra, đánh giá quá trình học tập để có những cải tiến kịp thời góp phần nâng cao chất lượng DH. Vấn đề đổi mới giáo dục, đặc biệt là đổi mới trong công tác kiểm tra, đánh giá KQHT của HS đang được Đảng, Nhà nước, toàn ngành Giáo dục và toàn xã hội quan tâm. Điều này đã được thể hiện rất rõ thông qua các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng và Nhà nước. Nhận thức được tầm quan trọng của việc tăng cường đổi mới kiểm tra, đánh giá sẽ thúc đẩy đổi mới phương pháp DH. Song, thực tiễn ở Việt Nam, việc kiểm tra, đánh giá còn một số hạn chế: Kiểm tra, đánh giá chưa đúng, chưa đủ mục tiêu môn học; Kiểm tra, đánh giá còn ở mức trí năng (nhận thức và tư duy) bậc thấp, chưa đánh giá được NL giải quyết vấn đề và sáng tạo của HS; Kiểm tra, đánh giá chưa đề cập đến vai trò điều chỉnh giảng dạy; Kiểm tra, đánh giá kém tác dụng trong điều chỉnh động cơ, mục tiêu học tập của HS;.. Do đó, chuẩn hóa hoạt động kiểm tra, đánh giá là một nhu cầu đảm bảo và nâng cao chất lượng đào tạo, đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng xã hội học tập. Bên cạnh đó, công tác quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của HS vẫn còn bộc lộ những mặt hạn chế từ khâu lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo cho đến khâu kiểm tra đánh giá hoạt động này. Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

Chương trình GD phổ thông 2018 bao gồm chương trình tổng thể (khung chương trình), các chương trình môn học và hoạt động GD. Việc xây dựng chương trình GD phổ thông 2018 được thực hiện theo quy định của Luật Giáo dục và pháp luật liên quan.

Hóa học lớp 10 là môn học được lựa chọn trong nhóm môn Khoa học tự nhiên ở giai đoạn GD định hướng nghề nghiệp (cấp THPT).

Trong quá trình dạy học các môn học nói chung và môn Hóa học lớp 10 nói riêng tại các trường THPT, việc kiểm tra, đánh giá KQHT đóng vai trò quan trọng. Thông qua hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 sẽ giúp GV tự điều chỉnh nội dung dạy học, hình thức tổ chức dạy học, phương pháp dạy học nhằm hình thành năng lực cho HS. Thực tiễn cho thấy tại các trường THPT thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận, hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hoá học lớp 10 vẫn còn tồn tại nhiều bất cập, dẫn đến chất lượng đầu ra của môn học này không cao; trong đó cũng phải kể đến công tác quản lý hoạt động này từ CBQL.

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả lựa chọn vấn đề “Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa học lớp 10 tại các trường THPT thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận” để làm đề tài nghiên cứu cho luận văn của mình.

2. Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 tại các trường THPT thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận để đề xuất các biện pháp quản lý cho hoạt động này nhằm góp phần nâng cao chất lượng đầu ra cho HS về môn học này nói riêng và nâng cao chất lượng dạy học và chất lượng kiểm tra, đánh giá nói chung.

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu:

• Hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 tại các trường THPT.

3.2 Đối tượng nghiên cứu:

• Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 tại các trường THPT thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận.

4. Phạm vi nghiên cứu

4.1 Về nội dung:

Khảo sát thực trạng hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 và thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 tại các trường THPT thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận.

Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 tại các trường THPT thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận. Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

4.2 Về địa bàn nghiên cứu:

• Không gian: Đề tài khảo sát mẫu với 4 trường THPT tại thành phố Phan Rang Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận.

4.3 Về thời gian nghiên cứu:

• Thời gian khảo sát: Năm học 2022-2023

5. Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất được biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 tại các trường THPT thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận phù hợp và mang tính thực tiễn thì khi được thực hiện đồng bộ sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy và học, phát huy tối đa năng lực của các cá nhân HS.

6. Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 tại các trường THPT.

Khảo sát thực trạng hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 và thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 tại các trường THPT thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận.

Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa lớp 10 tại các trường THPT thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận.

7. Phương pháp nghiên cứu

7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích, tổng hợp tài liệu và hệ thống hóa những vấn đề lý luận qua các tài liệu khoa học, các văn bản báo cáo… có liên quan đến các vấn đề nghiên cứu của đề tài.

7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: xây dựng công cụ điều tra, lấy ý kiến của chuyên gia, CBQL có kinh nghiệm, GV giảng dạy lâu năm có uy tín về công tác phát triển chương trình đào tạo môn Hóa học lớp 10.

7.2.2 Phương pháp phỏng vấn sâu

Phương pháp phỏng vấn đối tượng là CBQL, GV các trường THPT về hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 và quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10.

7.2.3 Phương pháp nghiên cứu tài liệu, sản phẩm hoạt động

Phương pháp nghiên cứu sản phẩm được sử dụng trong luận văn chủ yếu lấy các đối tượng như CBQL, GV và HS để nghiên cứu thông qua việc thu thập và phân tích thông tin một cách có khoa học trong hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 nhằm tạo ra những sản phẩm góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn Hóa học lớp 10 đáp ứng các mục tiêu đổi mới GD của nước ta trong giai đoạn hiện nay.

7.3. Nhóm phương pháp xử lý dữ liệu

Mục đích: Đánh giá một cách chính xác từ những số liệu, dữ liệu khảo sát thực tế để đưa ra những phân tích, nhận định phù hợp trên cơ sở kết quả thu thập được.

Nội dung: Tiến hành mã hóa các câu hỏi (định lượng) từ bảng khảo sát; thiết lập thông tin và thực hiện các biện pháp tính toán phù hợp với nhu cầu cần phân tích của đề tài nghiên cứu. Xây dựng kết hợp các yếu tố khi phân tích, nhận định vấn đề cần quan tâm.

• Cách thức tiến hành:

Phân tích dữ liệu định lượng: Sau khi thu thập các phiếu thăm dò ý kiến, dựa vào kết quả điều tra và các cuộc phỏng vấn sâu, tác giả sử dụng phần mềm SPSS mã nguồn mở để xử lý số liệu, tính điểm trung bình, độ lệch chuẩn, thứ bậc, kiểm định thống kê các số liệu thu được.

8. Đóng góp của luận văn

8.1 Về lý luận Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

Hệ thống hoá cơ sở lý luận về hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 tại các trường THPT và quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 tại các trường THPT.

8.2 Về thực tiễn

Điều tra, khảo sát để đánh giá thực trạng hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 và thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 tại các trường THPT thành phố Phan Rang -Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận. Từ đó, chỉ ra được những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân dẫn đến những thực trạng nêu trên.

Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 tại các trường THPT thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận phù hợp với chương trình GD phổ thông mới 2018 hiện nay.

9. Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm 3 chương:

• Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông
• Chương 2: Thực trạng về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận
• Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN HÓA HỌC LỚP 10 TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1. Những nghiên cứu trên thế giới

Kiểm tra, đánh giá năng lực và kiểm tra, đánh giá môn học: Xu hướng kiểm tra, đánh giá mới của thế giới là kiểm tra, đánh giá dựa theo NL, tức là “kiểm tra, đánh giá khả năng tiềm ẩn của HS dựa trên kết quả đầu ra cuối một giai đoạn học tập, là quá trình tìm kiếm minh chứng về việc HS đã thực hiện thành công các sản phẩm đó”. Việc kiểm tra, đánh giá KQHT hoàn toàn giao cho GV và HS chủ động, phương pháp kiểm tra, đánh giá được sử dụng đa dạng, sáng tạo và linh hoạt. Kiểm tra, đánh giá NL nhằm giúp GV có thông tin KQHT của HS để điều chỉnh hoạt động giảng dạy; giúp HS điều chỉnh hoạt động học tập; giúp GV và nhà trường xác nhận, xếp hạng KQHT. (Rutherford, P. D, 1995)

Thomas R. Guskey (2003) đưa ra cách giúp GV đánh giá hiệu quả KQHT của người học cung cấp và hướng dẫn khắc phục hạn chế trong các phương thức đánh giá truyền thống nhằm giúp GV và người học nâng cao chất lượng dạy-học.

Theo Tyler Ralph W (2013): Kiểm tra, đánh giá HS trong quá trình giáo dục là cần thiết vì nó liên quan đến việc kiểm tra mức độ tối đa có thể đạt được các mục tiêu chương trình. Chỉ có hoạt động kiểm tra, đánh giá mới cung cấp thông tin để biết được trải nghiệm học tập là tốt hay không tốt, có những thông tin cần chỉnh sửa và có những thông tin cần loại bỏ. Tyler xem kiểm tra, đánh giá như tâm điểm của quá trình giáo dục. Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

Chikwe, Christian K. (2021), trong “Relevance of Measurement and Evaluation to the Teaching and Learning Process” (Tạm dịch: Mức độ liên quan của đo lường và đánh giá đối với việc giảng dạy và quá trình học tập) đã khẳng định sự quan trọng, không thể thiếu của việc đánh giá HS trong quá trình phát triển năng lực của HS, tác giả cho rằng việc dạy và học sẽ không hoàn thiện nếu không có quá trình đo lường và đánh giá, và mức độ đạt được các mục tiêu cụ thể thông qua quá trình đo lường và đánh giá, toàn bộ bản chất của việc dạy và học là tìm hiểu xem liệu người học có nắm vững năng lực, kỹ năng, kiến thức và khả năng cần thiết của họ ở bất kỳ cấp học nào để họ tiến bộ và góp phần phát triển xã hội hay không.

Như vậy, qua các nghiên cứu cho thấy kiểm tra, đánh giá là một hoạt động quan trọng trong quá trình giáo dục; đánh giá năng lực HS giúp đánh giá kết quả học tập và giáo dục một cách hiệu quả nhất.

Tóm lại, trong hơn 3 thập kỉ qua, hoạt động kiểm tra, đánh giá đối với giáo dục phổ thông quốc tế đã có những bước tiến rất lớn cả về lý luận và thực tiễn, thể hiện rõ xu hướng kiểm tra, đánh giá của thế giới là hướng đến kiểm tra, đánh giá năng lực HS, phương pháp, cách thức kiểm tra, đánh giá rất đa dạng, sáng tạo.

1.1.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam

Tác giả Nguyễn Đức Chính (2009) trong bài “Đánh giá thực KQHT trong giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực” trong bài viết tác giả đã coi đánh giá thực là một loại hình, một quan điểm đánh giá để so sánh, phân biệt với đánh giá truyền thống.

Trần Bá Hoành (2006) cho rằng “việc kiểm tra và đánh giá không chỉ dừng lại ở yêu cầu tái hiện các kiến thức, rèn luyện các kỹ năng đã học mà phải khuyến khích tư duy năng động, sáng tạo, phát hiện sự chuyển biến về xu hướng hành vi của HS trước các vấn đề của đời sống gia đình và cộng đồng, rèn luyện khả năng phát hiện và giải quyết các vấn đề nảy sinh trong những tình huống thực tế”.

Trần Kiều, Trần Đình Châu (2012) trong “Đổi mới công tác đánh giá về kết quả học tập của HS trường THCS” cho rằng để thực hiện tốt công tác quản lý kiểm tra, đánh giá thường xuyên và định kỳ, cuối kỳ thì người QL cần phải quan tâm đến quy trình tổ chức kiểm tra đánh giá, đặc biệt là quản lý khâu xây dựng ma trận nội dung đề kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực người học và phải đảm bảo về cấp độ tư duy của HS.

Nhìn chung nhiều tác giả khi tiếp cận vấn đề này đều theo cách tiếp cận chức năng quản lý và hiện nay vẫn chưa có công trình nào nghiên cứu về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 tại các trường THPT thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận.

1.2. Một số khái niệm liên quan đến đề tài Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

1.2.1 Kiểm tra

Theo từ điển Bách khoa Việt Nam (tập 2, 2002): “Kiểm tra là hoạt động đo, xem xét, thử nghiệm hoặc định cỡ (dưỡng) một hay nhiều đặc tính của sản phẩm và so sánh kết quả với yêu cầu quy định nhằm xác định sự phù hợp của mỗi đặc tính”.

Theo Nguyễn Công Khanh và Nguyễn Vũ Bích Hiền (2014): “Kiểm tra là hoạt động đo lường kết quả học tập/giáo dục theo bộ công cụ đã chuẩn bị trước với mục đích đưa ra các kết luận, khuyến nghị về một mặt nào đó của quá trình dạy học/giáo dục, tại một thời điểm cụ thể để điều chỉnh nhằm đạt các mục tiêu giáo dục đã đề ra”.

Như vậy, kiểm tra là hoạt động thu thập thông tin về kiến thức, kỹ năng, thái độ học tập của HS trong quá trình giáo dục để đưa ra kết quả học tập so với mục tiêu đã đề ra, từ đó có kế hoạch phù hợp giúp cải thiện thành tích học tập và chất lượng giáo dục của HS.

1.2.2 Đánh giá

Theo Trần Bá Hoành (1997): “Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả của công việc, dựa vào sự phân tích những thông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề ra, nhằm đề xuất những quyết định để cải thiện thực trạng, điều chỉnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả công việc”.

Theo Từ điển Tiếng Việt (2003), đánh giá là “sự nhận định giá trị” (Hoàng Phê, 2003).

Điều 2, Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT Quy định về đánh giá học sinh trung học cơ sở và học sinh trung học phổ thông ngày 20/7/2021 của Bộ Giáo dục và Đào tạo có đưa ra định nghĩa về đánh giá: “Đánh giá kết quả rèn luyện và học tập của học sinh là hoạt động thu thập, phân tích, xử lý thông tin thông qua quan sát, theo dõi, trao đổi, kiểm tra, nhận xét quá trình rèn luyện và học tập của học sinh trong các môn học bắt buộc, môn học tự chọn, hoạt động giáo dục bắt buộc, nội dung giáo dục của địa phương trong Chương trình giáo dục phổ thông…

Như vậy, đánh giá là quá trình thu thập thông tin, kể cả thông tin định tính lẫn định lượng trong quá trình giáo dục giúp GV hiểu được điểm mạnh, điểm yếu của HS, từ đó đưa ra những nhận định, quyết định điều chỉnh hoạt động dạy một cách có hiệu quả, đồng thời giúp HS biết được bản thân đang ở mức độ nào so với mục tiêu học tập để cải tiến phương pháp học tập trong thời gian tới.

1.2.3 Kết quả học tập Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

Tác giả Hoàng Đức Nhuận và Lê Đức Phúc (1996) đã đưa ra cách hiểu về KQHT như sau: “Kết quả học tập là một khái niệm thường được hiểu theo hai quan niệm khác nhau trong thực tế cũng như trong khoa học: Thứ nhất, đó là mức độ thành tích mà một chủ thể học tập đã đạt, được xem xét trong mối quan hệ với công sức, thời gian đã bỏ ra, với mục tiêu xác định. Theo quan niệm này, Kết quả học tập là mức thực hiện tiêu chí (criterion); Thứ hai, đó còn là mức độ thành tích đã đạt của một học sinh so với các bạn học khác. Theo quan niệm này, Kết quả học tập là mức thực hiện chuẩn (norm)”.

Theo Nguyễn Đức Chính (2004): “Kết quả học tập là mức độ đạt được kiến thức, kỹ năng hay nhận thức của HS trong một lĩnh vực nào đó (môn học)”

Trong cuốn “Measurement and Evaluation in Teaching”, Norman E. Gronlund, đã bàn đến “learning outcomes” như sau: “Mục đích của giáo dục là sự tiến bộ của HS.…”. Mối liên hệ giữa mục tiêu giáo dục (sản phẩm) và kinh nghiệm học tập (quá trình) được thiết kế nhằm hướng tới những thay đổi hành vi theo như mong muốn được thể hiện theo ví dụ ở dưới đây.

• Sơ đồ 1.1. Mối liên hệ giữa mục tiêu giáo dục và kết quả học tập

Trong quá trình dạy học, KQHT của HS thể hiện chất lượng của quá trình dạy học. KQHT phản ánh những gì mà HS đạt được sau mỗi giai đoạn học tập. KQHT được hiểu theo hai nghĩa: Một là, mức độ mà HS đạt được so với các mục tiêu đã xác định; Hai là, mức độ mà HS đạt được so với những người cùng học khác như thế nào.

1.2.4 Kiểm tra kết quả học tập

Kiểm tra KQHT là một quá trình mà các mục tiêu và các tiêu chí đi kèm được định ra từ trước, trong đó chúng ta kiểm tra sự phù hợp của sản phẩm với các mục tiêu và tiêu chí đã xác định. Kiểm tra trong Đại từ điển tiếng Việt của Nguyễn Như Ý (1999) giải thích “Kiểm tra là xem xét thực chất, thực tế”.

1.2.5 Đánh giá kết quả học tập

Đề cập đến đánh giá KQHT, trong tiếng Anh có hai thuật ngữ là “evaluation”và “assessment”. Hai thuật ngữ này có điểm khác nhau: Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

Tác giả H. Stephen Straight (2002) chỉ ra những điểm khác nhau giữa hai thuật ngữ này như sau: “assessment” được sử dụng trong đánh giá quá trình, còn “evaluation” được sử dụng cuối quá trình học tập với mục đích đưa ra quyết định về sự thành công hay thất bại của HS.

Theo tác giả Trần Thị Bích Liễu (2007) thì ở Mỹ người ta dùng “assessment” với nghĩa là đánh giá nhỏ hay đánh giá bộ phận, ở phạm vi hẹp nằm trong đánh giá tổng thể “evaluation”

Để giúp HS hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực thì không thể chỉ hướng đến đánh giá tổng kết, vì vậy trong luận văn này tác giả sử dụng khái niệm “đánh giá KQHT” diễn ra trong quá trình học tập, tương đương với khái niệm “assessment” trong tiếng Anh. Phạm Quang Sáng trong bài viết “Đánh giá KQHT của HS và đánh giá chương trình đào tạo” có đưa ra hai cách hiểu về đánh giá KQHT của HS như sau: (1) Theo nghĩa rộng: “Đánh giá KQHT của HS là một quá trình để có được thông tin nhằm đưa ra những quyết định về HS, chương trình môn học và chính sách giáo dục”; (2) Theo nghĩa hẹp: “Đánh giá thành tích học tập của HS có nghĩa là chúng ta thu thập thông tin nhằm đưa ra quyết định về mức độ đạt được về kiến thức, kỹ năng của HS nhằm xem xét liệu KQHT đã đạt được so với mục tiêu hay chưa?” (Viện Chiến lược và Chương trình Giáo dục, 2004)

Từ những phân tích trên, tác giả thống nhất rằng: “Đánh giá KQHT của HS là xác định giá trị của những thành tựu học tập mà HS đạt được thông qua quá trình học tập của họ để đưa ra những nhận định, những phán xét về mức độ đạt được mục tiêu giảng dạy đã đề ra; từ đó có cơ sở xếp hạng, phê chuẩn hay phân loại thành tựu học tập của HS, đưa ra các giải pháp để điều chỉnh phương pháp giảng dạy của GV và phương pháp học tập của HS và đưa ra các khuyến nghị để góp phần thay đổi các chính sách giáo dục.”

1.2.6 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập

Trong DH tích cực, kiểm tra, đánh giá KQHT của HS là một yếu tố vô cùng quan trọng, gắn liền với hoạt động DH, có tác dụng điều chỉnh và nâng cao chất lượng DH.

Theo quan niệm truyền thống, kiểm tra, đánh giá chỉ là đánh giá một chiều: GV đánh giá HS và việc kiểm tra, đánh giá thường chỉ được thực hiện chủ yếu dựa vào điểm số của các bài kiểm tra giữa kỳ, cuối kỳ và các bài kiểm tra thường xuyên. Theo quan điểm DH tích cực thì việc kiểm tra, đánh giá phải diễn ra đa chiều: kết hợp kiểm tra, đánh giá của thầy và tự đánh giá của HS, đánh giá lẫn nhau giữa HS và HS.

Theo Nguyễn Công Khanh (2014): “Đánh giá HS theo cách tiếp cận NL là đánh giá theo chuẩn về sản phẩm đầu ra… nhưng sản phẩm đó không chỉ là kiến thức, kỹ năng mà chủ yếu là khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng và thái độ cần có để thực hiện nhiệm vụ học tập đạt tới một chuẩn nào đó”

Theo tác giả luận văn: Một là, kiểm tra, đánh giá KQHT của HS phải dựa trên việc miêu tả rõ một sản phẩm đầu ra cụ thể mà cả hai phía GV và HS đều biết và có thể đánh giá được sự tiến bộ của HS dựa vào mức độ mà các em đạt được. Hai là, kiểm tra, đánh giá KQHT của học sinh phải hướng tới việc kiểm tra, đánh giá khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng và thái độ của HS để thực hiện nhiệm vụ học tập theo một chuẩn nhất định.

1.2.7 Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa Học lớp 10 Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

1.2.7.1 Quản lý

Theo Nguyễn Lộc (2010): “Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra công việc của các thành viên trong tổ chức và sử dụng mọi nguồn lực sẵn có của tổ chức để đạt được những mục tiêu của tổ chức”

Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2010): “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra”, “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra”

Từ những ý kiến trên có thể hiểu khái quát: Quản lý là hoạt động có định hướng, có kế hoạch, có tổ chức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý để sử dụng có hiệu quả các nguồn lực sẵn có thông qua việc xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra các hoạt động nhằm đạt được mục tiêu đề ra.

1.2.7.2 Môn Hóa Học lớp 10

Hóa học lớp 10 là môn học được HS lựa chọn trong nhóm môn Khoa học tự nhiên ở giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp (cấp THPT).

Về mục tiêu về năng lực hóa học: Hóa học lớp 10 giúp học sinh hình thành và phát triển cả ba thành phần của năng lực hóa học, bao gồm: nhận thức, tìm hiểu và vận dụng.

Về nội dung: Chương trình Hóa học lớp 10 tập trung vào kiến thức cơ sở hóa học chung. Các nội dung này giúp HS nhận định tính hệ thống, quy luật của chất và quá trình biến đổi chất qua các chủ đề: Cấu tạo nguyên tử, Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học, Liên kết hóa học, Phản ứng oxi hóa – khử, Năng lượng hóa học, Tốc độ phản ứng hóa học. Sau phần cơ sở hóa học chung là chủ đề hóa học vô cơ: Nguyên tố nhóm VIIA. Bên cạnh việc cung cấp kiến thức về nguyên tố nhóm VIIA, chủ đề này còn tạo cơ hội cho HS củng cố, khắc họa các kiến thức, kỹ năng đã có được từ các chủ đề cơ sở hóa học chung đã được tìm hiểu trước đó. Đối với các chuyên đề học tập tự chọn, HS sẽ có cơ hội được mở rộng, ứng dụng và bổ sung kiến thức qua ba chuyên đề: Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

• Chuyên đề 1: Cơ sở hóa học.
• Chuyên đề 2: Hóa học trong việc phòng chống cháy nổ.
• Chuyên đề 3: Thực hành hóa học và công nghệ thông

Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa Học lớp 10 Để quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 thì CBQL cần tiến hành dựa trên cơ sở của chức năng quản lý gồm các bước: lập kế hoạch thực hiện; tổ chức thực hiện; chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện; kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện.

1.3. Lý luận về hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa Học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông

1.3.1 Vai trò của hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông

Theo Đỗ Ngọc Thống (2011): “Kiểm tra, đánh giá KQHT là một mắt xích trọng yếu của đổi mới giáo dục phổ thông”. Theo Nguyễn Công Khanh (2014): “Muốn đổi mới căn bản toàn diện chương trình, sách giáo khoa phổ thông từ năm 2018 theo yêu cầu của Bộ Giáo dụcvà Đào tạo, thì “mắc xích” cần phải tập trung, nỗ lực nhiều nhất, đầu tư nhiều thời gian, trí tuệ, tiền bạc nhất chính là khâu đổi mới cách thức kiểm tra, đánh giá HS”. Từ đó cho thấy kiểm tra, đánh giá có vai trò rất quan trọng trong tiến trình giáo dục phổ thông. Trước hết, kiểm tra, đánh giá cần được xem là một khâu, một bộ phận quan trọng không thể tách rời của quá trình DH. Khi tiến hành dạy học, GV cần phải xác định rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp và các kỹ thuật DH. Kiểm tra, đánh giá theo hướng nào thì DH sẽ bị lái theo hướng đó. Kiểm tra, đánh giá chỉ chú trọng kiểm tra sự tái hiện kiến thức hàn lâm thì HS chỉ chú trọng học những kiến thức trọng tâm một cách đối phó, GV chỉ chú trọng dạy những dạng bài sao cho HS được điểm cao, đạt yêu cầu về tỷ lệ phần trăm theo yêu cầu của nhà trường… Điều đó vô tình làm sai lệch ý nghĩa thực sự của kiểm tra, đánh giá, sự bồi dưỡng, phát triển năng lực đã không được chú trọng. Do vậy, kiểm tra, đánh giá KQHT chính là động lực thúc đẩy cho việc DH, là khâu quan trọng trong tiến trình bồi dưỡng, phát triển năng lực của GV và HS.

1.3.2 Mục tiêu của hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông

Khi nói đến mục tiêu kiểm tra, đánh giá, trước hết phải hiểu được kiểm tra, đánh giá là một phần không thể thiếu được của quá trình DH thì ít nhất nó phải vì sự tiến bộ của HS. Kiểm tra, đánh giá vì sự tiến bộ nghĩa là quá trình kiểm tra, đánh giá phải cung cấp những thông tin phản hồi giúp HS biết mình tiến bộ đến đâu, những mảng kiến thức, kỹ năng nào có sự tiến bộ, mảng kiến thức, kỹ năng nào còn yếu để điều chỉnh quá trình DH. Kiểm tra, đánh giá vì sự tiến bộ của HS phải diễn ra trong suốt quá trình DH giúp HS so sánh, phát hiện mình thay đổi thế nào trên con đường đạt mục tiêu học tập của cá nhân đã đặt ra. Có như vậy, HS mới biết được KQHT, rèn luyện của mình đạt mức nào so với yêu cầu đặt ra. Với cách hiểu kiểm tra, đánh giá đó mới giúp hình thành năng lực của HS, cái mà chúng ta cần đạt được. Kiểm tra, đánh giá phải lượng giá chính xác, khách quan KQHT, chỉ ra được HS đạt được ở mức độ nào so với mục tiêu, chuẩn đã đề ra.

Mục tiêu môn Hóa học 10 tại các trường THPT đã được cụ thể hóa trong cuốn Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kỹ năng môn Hóa Học 10 cấp THPT. Mục đích học tập là những gì HS cần có được sau khi đã học xong một đơn vị kiến thức, một quy tắc nào đó. Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

Giữa mục tiêu của môn học, mục đích học tập và kiểm tra, đánh giá hoạt động học tập có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Nếu mục tiêu của môn học và mục đích học tập được xác định đúng đắn thì chúng hỗ trợ cho nhau trong việc kiểm tra, đánh giá, đạt được yêu cầu đề ra của công việc kiểm tra, đánh giá KQHT của HS.

1.3.3 Nội dung của hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông

Có nhiều cách phân loại quy trình kiểm tra, đánh giá KQHT của HS khác nhau, dựa trên lý luận về kiểm tra, đánh giá trong dạy học, tác giả đề xuất quy trình kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 gồm 9 bước như sau:

• Bước 1: Xác định mục đích kiểm tra, đánh giá

Bước đầu tiên của việc tổ chức kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 của học sinh, GV cần xác định rõ kiểm tra, đánh giá nhằm mục đích gì? Kiểm tra, đánh giá nhằm xác định trình độ xuất phát của HS khi bắt đầu vào năm học, hoặc vào một chủ đề mới? Kiểm tra, đánh giá nhằm định hướng cho hoạt động DH của GV? Kiểm tra, đánh giá nhằm xác định mức độ đạt mục tiêu DH sau một bài học, một chương, một phần chương trình…

• Bước 2: Xác định nội dung cần kiểm tra, đánh giá

Tùy theo mục đích của việc kiểm tra, đánh giá mà GV xác định nội dung kiểm tra, đánh giá. Nội dung kiểm tra, đánh giá có thể là khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng thuộc một bài học, một chương hoặc một chủ đề, khả năng tiến hành thí nghiệm Hóa học 10,…

• Bước 3: Xác định chuẩn năng lực cần kiểm tra, đánh giá và xây dựng tiêu chí kiểm tra, đánh giá

Đánh giá các năng lực: năng lực tính toán trong Hóa học, năng lực sử dụng kiến thức Hóa học, năng lực thực hành Hóa học lớp 10.

Xây dựng các thành tố năng lực, chỉ số hành vi của mỗi thành tố năng lực và các tiêu chí chất lượng tương ứng với mỗi chỉ số hành vi.

• Bước 4: Xác định phương pháp kiểm tra, đánh giá

Có nhiều phương pháp kiểm tra, đánh giá năng lực như: phương pháp quan sát; phương pháp kiểm tra viết; phương pháp kiểm tra, đánh giá sản phẩm học tập thông qua các bài thực hành thí nghiệm Hóa học 10… Tùy vào đặc điểm, đối tượng học sinh, GV chọn ra phương pháp kiểm tra, đánh giá năng lực khả thi và phù hợp với mục đích, nội dung và NL cần kiểm tra, đánh giá.

• Bước 5: Xác định hình thức kiểm tra, đánh giá Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

Tùy mục đích kiểm tra, đánh giá mà GV lựa chọn các hình thức kiểm tra, đánh giá khác nhau cho phù hợp như: kiểm tra, đánh giá thường xuyên; Định kỳ; Thực hành thí nghiệm Hóa học 10; Sản phẩm STEM…

• Bước 6: Lựa chọn công cụ kiểm tra, đánh giá

Một số công cụ phổ biến thường dùng như: Câu hỏi trắc nghiệm, câu hỏi tự luận, bài thực hành, dự án học tập, báo cáo thí nghiệm, bảng kiểm, phiếu đánh giá, phiếu hỏi, … GV lựa chọn công cụ kiểm tra, đánh giá phù hợp.

• Bước 7: Tiến hành kiểm tra, đánh giá
• Giáo viên thông báo cho HS các chuẩn NL được kiểm tra, đánh giá và tiêu chí chất lượng ứng với các chuẩn NL.
• Giáo viên thu thập, xử lý thông tin dựa trên các bằng chứng thu thập được.
• Học sinh xây dựng kế hoạch thực hiện các kỹ năng chưa đạt chuẩn.
• Bước 8: Phân tích, xử lý kết quả và lưu trữ

Giáo viên tiến hành phân tích, xử lý kết quả và đối chiếu với mục đích kiểm tra, đánh giá, tạo hồ sơ lưu trữ. Đây là khâu hết sức quan trọng, giúp GV có dữ liệu để phân tích kết quả của bài kiểm tra, đánh giá, dùng các phép thống kê phân tích: phân bố điểm, tính độ lệch chuẩn, giá trị trung bình,…

• Bước 9: Công bố kết quả kiểm tra, đánh giá, tiếp nhận phản hồi

Ở bước này, GV phải nêu lên những ưu điểm và hạn chế chung của lớp, nhận xét về bài làm của HS cần rút kinh nghiệm, đồng thời GV chữa bài kiểm tra.

1.3.4 Phương pháp thực hiện kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

Kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 phải sử dụng phối hợp linh hoạt, đa dạng các hình thức và công cụ để kiểm tra, đánh giá năng lực của HS bởi lẽ khi thực hiện một nhiệm vụ học tập cụ thể, HS phải sử dụng nhiều NL khác nhau để giải quyết nhiệm vụ đó.

Kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học như một hoạt động học tập: chú trọng đến việc kiểm tra, đánh giá thường xuyên, kết hợp với kiểm tra, đánh giá định kỳ và kiểm tra, đánh giá tổng kết, gắn liền với quá trình học tập của HS. Do đó, việc kiểm tra, đánh giá cần phối hợp với DH, thông qua DH để kiểm tra, đánh giá; sử dụng các phương pháp, hình thức DH để kiểm tra, đánh giá.

1.3.5 Hình thức tổ chức hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông

Kiểm tra, đánh giá KQHT của HS thường được kiểm tra, đánh giá ở ba giai đoạn ứng với từng mục đích khác nhau: Kiểm tra, đánh giá cơ sở; Kiểm tra, đánh giá quá trình; Kiểm tra, đánh giá tổng kết.

Tùy mục đích kiểm tra, đánh giá mà người ta chọn các hình thức kiểm tra, đánh giá khác nhau cho phù hợp. Dưới đây là một số hình thức kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 thường được sử dụng trong 3 giai đoạn đánh giá nêu trên.

Bảng 1.1. Hình thức kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10

Để có những thông tin khác nhau về HS cần sử dụng nhiều hình thức kiểm tra, đánh giá khác nhau. Các hình thức kiểm tra, đánh giá khác nhau này sẽ đo được những đặc điểm, về trình độ tư duy, kỹ năng, NL vận dụng, giải quyết vấn đề của HS. Việc kiểm tra, đánh giá như vậy đảm bảo tính toàn diện, công bằng, có khả năng phân loại, giúp GV, HS, nhà trường và gia đình nắm bắt quá trình học tập của HS và có những điều chỉnh kịp thời việc DH.

1.4. Lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

1.4.1 Tầm quan trọng của quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa học lớp 10 các trường trung học phổ thông

Mục tiêu của Chương trình GDPT 2018 là “Chương trình giáo dục trung học phổ thông giúp học sinh phát triển các năng lực, phẩm chất đã được hình thành và phát triển ở cấp THCS, tự điều chỉnh bản thân theo các chuẩn mực chung của xã hội, biết vận dụng các phương pháp học tập tích cực để hoàn chỉnh tri thức và kỹ năng nền tảng, có những hiểu biết ban đầu về các ngành nghề và có ý thức hướng nghiệp để tiếp tục học ở bậc cao hơn, học nghề hoặc tham gia vào cuộc sống lao động” (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018). Như vậy, quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học 10 là một khâu không thể thiếu trong hoạt động QLGD. Kiểm tra, đánh giá chính là cơ sở để để nhà quản lý thực hiện quá trình quản lý tiếp theo. Do đó, nhà quản lý phải hiểu rõ tầm quan trọng của hoạt động kiểm tra, đánh giá trong công tác quản lý trường học.

Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học 10 của HS là hoạt động quan trọng, không thể tách rời trong công tác quản lý của Hiệu trưởng. Nội dung của công tác quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá dựa trên các chức năng cơ bản của công tác quản lý, gồm 4 hoạt động có mối quan hệ mật thiết với nhau, đó là: lập kế hoạch, tổ chức hoạt động, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra, đánh giá hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học 10.

1.4.2 Lập kế hoạch kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông

Lập kế hoạch hoạt động kiểm tra, đánh giá là một phần quan trọng trong chương trình giáo dục của nhà trường, kế hoạch được xây dựng theo đúng chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng và chỉ thị chính sách pháp luật của nhà nước về giáo dục trên cơ sở chỉ đạo của các cấp lãnh đạo, căn cứ vào kế hoạch năm học của Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT. Trong kế hoạch phải có: mục tiêu cần đạt; nguồn lực; thời gian thực hiện; các giai đoạn thực hiện tương ứng với thời gian thực hiện; các biện pháp, phương thức thực hiện nhằm đạt được mục tiêu chỉ tiêu đã đề ra.

Dựa vào công văn 5555/BGDĐT-GDTrH ngày 8/10/2014 về hướng dẫn sinh hoạt chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá,…; Dựa trên Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT Quy định về đánh giá học sinh trung học cơ sở và học sinh trung học phổ thông ngày 20/7/2021 của Bộ GD&ĐT và kế hoạch năm học của Sở GD&ĐT, Hiệu trưởng lập kế hoạch hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT cụ thể, phù hợp với tình hình thực tiễn và mang tính khả thi tại đơn vị theo từng học kỳ và từng năm học. Khi xây dựng kế hoạch cần thực hiện những nội dung sau: Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

Xác định và thiết lập mục tiêu cần đạt của hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của HS tại đơn vị với các tiêu chuẩn, tiêu chí cụ thể, rõ ràng, đo lường được; Xây dựng hệ thống các tiêu chí về năng lực cần đạt của HS tương ứng với yêu cầu cần đạt của nội dung kiến thức, kỹ năng từng môn học; Xây dựng kế hoạch thực hiện hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT với sự phân công cụ thể, rõ ràng về nguồn nhân lực, các giai đoạn thực hiện dựa trên các văn bản pháp lý của Bộ GD&ĐT, của Sở GD&ĐT; Tổ chuyên môn, GV xây dựng kế hoạch kiểm tra, đánh giá KQHT dựa trên kế hoạch và văn bản hướng dẫn của nhà trường; Xây dựng kế hoạch mua sắm, tu sửa CSVC, trang thiết bị phục vụ hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của HS.

Lập kế hoạch kiểm tra, đánh giá KQHT chi tiết, rõ ràng và cụ thể sẽ góp phần đảm bảo thực hiện có hiệu quả kế hoạch đề ra, làm cơ sở để chủ thể đánh giá theo dõi, đánh giá tiến độ thực hiện công việc.

1.4.3 Tổ chức hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông

Tổ chức hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của HS là một chức năng cơ bản của quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá học sinh.

Theo Nguyễn Lộc (2010): “Tổ chức có nghĩa đảm bảo rằng tất cả các hoạt động và quá trình được sắp xếp để tổ chức có thể đạt được các mục tiêu. Những khía cạnh quan trọng nhất của việc tổ chức là việc nhận đúng người, xác định trách nhiệm của họ, và phác thảo một tổ chức và cấu trúc mà đảm bảo rằng những người lao động biết họ làm việc ở đâu và họ làm việc và/hay báo cáo với ai. Tổ chức cũng có nghĩa sắp xếp mọi thứ để các cá nhân có khả năng cùng làm việc và liên hệ một cách tích cực với nhau, như vậy, đảm bảo một môi trường lành mạnh khuyến khích làm việc có hiệu quả”.

1.4.4 Chỉ đạo hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông

Chỉ đạo là quá trình liên kết, tập hợp các bộ phận, các cá nhân thành một thể thống nhất, hướng dẫn thực hiện, giám sát, động viên, thúc đẩy các thành viên làm việc một cách tốt nhất vì lợi ích của tổ chức đáp ứng mục tiêu đã đề ra.

Nhà quản lý chỉ đạo hoạt động kiểm tra, đánh giá theo đúng mục tiêu, nhiệm vụ và thời gian thực hiện đã được xây dựng ở kế hoạch: Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

Chỉ đạo các Tổ trưởng chuyên môn lập kế hoạch kiểm tra, đánh giá KQHT học sinh phù hợp với mục tiêu môn học và mục tiêu chung của Chương trình GDPT 2018; Chỉ đạo thực hiện việc kiểm tra, đánh giá KQHT của HS một cách thống nhất, có sự liên kết từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên, giữa các bộ phận được giao thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, đánh giá. Các kế hoạch kiểm tra, đánh giá thường xuyên phải được tổ trưởng chuyên môn phê duyệt, đề kiểm tra định kỳ phải được tổ trưởng chuyên môn và ban giám hiệu phê duyệt; Chỉ đạo việc đảm bảo cung cấp đầy đủ điều kiện CSVC, tài chính, hỗ trợ mọi nguồn lực cho công tác kiểm tra, đánh giá KQHT của HS; Chỉ đạo thống nhất các mẫu báo cáo theo đúng quy định, GV báo cáo tiến độ thực hiện cho tổ chuyên môn, ban giám hiệu đúng thời gian quy định để nhà quản lý nắm bắt kịp thời hiệu quả giảng dạy. Sử dụng kết quả kiểm tra, đánh giá KQHT để theo dõi sự tiến bộ của HS, phát hiện kịp thời những vướng mắc, sai sót trong quá trình thực hiện hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của HS, từ đó, hướng dẫn điều chỉnh phương pháp dạy học của GV, phương pháp học tập của HS, điều chỉnh mục tiêu dạy học và tổ chức kiểm tra của nhà quản lý.

1.4.5 Kiểm tra đánh giá hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông

Hoạt động kiểm tra đánh giá là khâu không thể thiếu nhằm cung cấp thông tin phản hồi kết quả đã thực hiện đạt ở mức độ nào, có hướng đến mục tiêu chung hay không. Từ kết quả đó nhà quản lý kịp thời điểu chỉnh, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức và lãnh đạo cho phù hợp và đúng định hướng đã đặt ra.

Trong quá trình kiểm tra, đánh giá, Hiệu trưởng cần thực hiện những nội dung công việc như sau:

Xác định mục tiêu kiểm tra, đánh giá, đưa ra tiêu chí kiểm tra, đánh giá chung và riêng cho từng môn học phù hợp với đặc trưng bộ môn. Trong đó, các tiêu chí tập trung ở việc kiểm tra, đánh giá năng lực HS. Thực hiện kiểm tra, đánh giá hoạt động kiểm tra, đánh giá học sinh của từng GV. Kiểm tra năng lực của GV về việc sử dụng phương pháp, hình thức và các công cụ kiểm tra, đánh giá. Căn cứ vào kế hoạch và tiêu chí kiểm tra, đánh giá việc thực hiện mà Phó hiệu trưởng và các tổ trưởng chuyên môn kiểm tra đánh giá GV, kiểm tra, đánh giá bằng phiếu dự giờ thăm lớp, hồ sơ theo dõi kết quả kiểm tra đánh giá HS. Từ đó, đưa ra kết luận về việc thực hiện kiểm tra, đánh giá KQHT học sinh của GV; Kiểm tra sự phối hợp thực hiện của các cá nhân, bộ phận tham gia hoạt động kiểm tra, đánh giá thông qua các báo cáo chuyên môn về hoạt động kiểm tra, đánh giá, biên bản họp tổ chuyên môn, …; Kiểm tra trong hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT học sinh GV có ứng dụng CNTT hay không?; Chỉ đạo công tác sơ kết, tổng kết hoạt động kiểm tra, đánh giá, khen thưởng, động viên, rút kinh nghiệm cho GV nhằm khích lệ GV thực hiện nhiệm vụ đạt hiệu quả cao; Kết quả kiểm tra, đánh giá cung cấp thông tin ngược phản ánh thực trạng thực hiện hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của HS giúp CBQL thấy được những điểm mạnh, điểm yếu, những tồn tại, sai sót trong công tác chỉ đạo, tổ chức hoạt động của mình. Qua đó, CBQL có hướng điều chỉnh, cải tiến phương pháp, hình thức thực hiện nhằm đảm bảo mục tiêu đề ra, nâng cao hiệu quả dạy học cũng như chất lượng giáo dục theo Chương trình GDPT 2018.

1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Hóa học lớp 10 tại các trường trung học phổ thông Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa Học 10 chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác nhau. Các yếu tố này có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT học sinh của GV.

1.5.1 Các yếu tố khách quan

1.5.1.1 Các văn bản pháp lý quy định về hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh

Công tác quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của HS căn cứ vào các văn bản pháp lý của các cấp quản lý, gồm có: Nghị quyết Hội nghị trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28/11/2014 về đổi mới chương trình, sách giáo khoa GDPT; Chương trình GDPT 2018; Luật Giáo dục 2019; Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ trường Trung học cơ sở, trường trung học Phổ thông và trường Phổ thông có nhiều cấp học của Bộ GD&ĐT; Thông tư số 26/2020/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của quy chế đánh giá, xếp loại học sinh trung học cơ sở và học sinh trung học phổ thông ban hành kèm theo thông tư số 58/2011/TT- BGDĐT ngày 12 tháng 12 năm 2011 của Bộ Trưởng bộ giáo dục và đào tạo; Thông tư số 22/2021/TT-BGDĐT quy định về đánh giá học sinh Trung học cơ sở và học sinh Trung học phổ thông; Các văn bản hướng dẫn kiểm tra định kỳ của Sở GD&ĐT Ninh Thuận.

1.5.1.2 Điều kiện kinh tế – xã hội

Điều kiện kinh tế – xã hội của địa phương ảnh hưởng rất lớn công tác QLGD nói chung và quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của HS nói riêng.

Điều kiện kinh tế của địa phương phát triển sẽ tăng cường đầu tư cho giáo dục, trang bị CSVC, trang thiết bị phục vụ cho học tập. Sự đổi mới giáo dục dễ dàng được triển khai đến phụ huynh và HS giúp nâng cao nhận thức về kiểm tra, đánh giá KQHT của HS. Thông qua sự phát triển về kinh tế – xã hội – văn hóa, GV và HS có thể tìm hiểu được nhiều thông tin, HS phát triển được nhiều năng lực cá nhân nhờ sự phát triển của khoa học kỹ thuật,… nhằm giúp hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của HS đáp ứng mục tiêu giáo dục theo Chương trình GDPT 2018.

1.5.1.3 Cơ sở vật chất và trang thiết bị hỗ trợ cho hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa học lớp 10

Đầu tư CSVC và trang thiết bị giúp HS và GV thực hiện được các hoạt động dạy và học tốt hơn, điều này tác động đến nhận thức về sự phát triển của khoa học kỹ thuật, đòi hỏi HS phải nắm vững kiến thức, vận dụng được các kỹ năng và có thái độ với các tình huống, vấn đề có trong thực tiễn. CSVC và trang thiết bị, điều kiện phục vụ tốt tạo môi trường thuận lợi cho GV đa dạng hóa các hình thức, phương pháp, công cụ đánh giá, nhằm tạo hứng thú học tập, tham gia các hoạt động đánh giá của HS. Trang thiết bị hiện đại giúp GV và CBQL dễ dàng thu thập và xử lý thông tin về KQHT và năng lực đạt được của HS, việc quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của HS diễn ra một cách khoa học và hiệu quả.

1.5.1.4 Môi trường sống của gia đình Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

Môi trường sống của gia đình ảnh hưởng lớn đến công tác quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của HS.

Theo Chương trình GDPT 2018 “Việc đánh giá thường xuyên do giáo viên phụ trách môn học tổ chức. kết hợp đánh giá của giáo viên, của cha mẹ học sinh, của bản thân học sinh đươc đánh giá và của các học sinh khác” (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2020).

Tuy nhiên, một bộ phận phụ huynh chỉ chú trọng đến thành tích đặc biệt là điểm số mà không chú trọng đánh giá năng lực HS, họ chỉ quan tâm con em mình đạt bao nhiêu điểm, đứng hạng mấy? mà chưa quan tâm đến việc con mình có năng khiếu gì? làm được gì sau khi được trang bị kiến thức? Vì vậy, nhận thức của phụ huynh HS về phát triển năng lực HS trong hoạt động học tập cũng như hoạt động kiểm tra, đánh giá còn hạn chế, nhà quản lý cần chú trọng công tác phối hợp giữa nhà trường, GV và phụ huynh nhằm đảm bảo công tác quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT môn Hóa học lớp 10 đúng mục tiêu đã đề ra.

1.5.2 Các yếu tố chủ quan

1.5.2.1 Trình độ, năng lực quản lý của cán bộ quản lý

Trình độ năng lực của CBQL là yếu tố quyết định đến sự thành công trong quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của HS. CBQL phải có năng lực quản lý tốt, nhà quản lý phải là người có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng và mục tiêu, định hướng của hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT nói chung và môn Hóa học lớp 10 nói riêng; có tầm nhìn chiến lược và phân tích được các thực trạng của đơn vị; biết sử dụng và điều phối các nguồn lực để vận hành đảm bảo các hoạt động; nắm vững đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các văn bản chỉ đạo của cấp trên về hoạt động kiểm tra, đánh giá.

1.5.2.2 Trình độ, năng lực chuyên môn của đội ngũ giáo viên

Đội ngũ GV có vai trò quan trọng trong công tác kiểm tra, đánh giá KQHT của HS, là người giúp HS hình thành, phát triển năng lực và trực tiếp tham gia vào hoạt động đánh giá năng lực HS. Vì vậy, GV phải là người hiểu rõ tầm quan trọng của hoạt động kiểm tra, đánh giá năng lực HS; nắm bắt các phương pháp, công cụ kiểm tra, đánh giá hiện đại; có trình độ, năng lực chuyên môn và kỹ năng sư phạm. Bên cạnh đó, GV không ngừng học tập, nghiên cứu về vấn đề đổi mới giáo dục nhằm xây dựng kế hoạch kiểm tra, đánh giá, tổ chức thực hiện quá trình kiểm tra, đánh giá với các phương pháp và hình thức kiểm tra, đánh giá KQHT học sinh, đa dạng hóa các công cụ đánh giá năng lực HS phù hợp với mục tiêu giáo dục của Chương trình GDPT 2018 và điều kiện thực tiễn của đơn vị. Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

1.5.2.3 Đặc điểm tâm sinh lý, năng lực nhận thức của học sinh

HS là chủ thể không thể thiếu và đóng vai trò chủ đạo của quá trình kiểm tra, đánh giá KQHT, chất lượng và hiệu quả dạy học phụ thuộc rất lớn vào sự phát triển năng lực của HS. Mỗi HS có tâm sinh lý, năng lực cá nhân với mức độ khác nhau nên việc phát triển năng lực ở mỗi HS là khác nhau. Qua kết quả kiểm tra, đánh giá KQHT, học sinh xác định được năng lực của bản thân và mức độ đạt được đã đáp ứng mục tiêu, tiêu chí do GV cung cấp hay chưa để từ đó xây dựng kế hoạch học tập và điều chỉnh cách học cho giai đoạn tới.

Tiểu kết chương 1

Đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục là một vấn đề cấp bách và cần thiết đặt ra cho cán bộ quản lý. Trong đó khâu kiểm tra, đánh giá là khâu quan trọng trong quá trình giáo dục. Để thực hiện tốt mục tiêu của Chương trình GDPT 2018, cán bộ quản lý trường THPT cần thực hiện đầy đủ chức năng quản lý, đó là: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá. Nhà quản lý cần hiểu rõ các văn bản chỉ đạo, vạch ra được mục tiêu giáo dục; phân tích được điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của đợn vị; xác định được nguồn lực và các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình giáo dục nói chung và đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục là một vấn đề cấp bách và cần thiết đặt ra cho cán bộ quản lý. Trong đó khâu kiểm tra, đánh giá KQHT nói chung và môn Hóa học lớp 10 nói riêng là khâu quan trọng trong quá trình giáo dục.

Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá môn Hóa học lớp 10 là một bộ phận của quá trình quản lý, phản ánh được hiệu quả và chất lượng giáo dục mà chủ thể đánh giá là GV và HS, giúp cán bộ quản lý nắm bắt được thực trạng giáo dục môn Hóa học lớp 10 của nhà trường để kịp thời điều chỉnh hoặc có biện pháp để thực hiện tốt nhiệm vụ.

Giáo dục Việt Nam đang trong giai đoạn đổi mới căn bản và toàn diện, chú trọng phát triển năng lực và phẩm chất của người học. Quan điểm chỉ đạo của Chương trình GDPT 2018 là “Bảo đảm phát triển phẩm chất và năng lực người học thông qua nội dung giáo dục với những kiến thức, kỹ năng cơ bản, thiết thực, hiện đại; hài hoà đức, trí, thể, mĩ; chú trọng thực hành, vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học để giải quyết vấn đề trong học tập và đời sống; tích hợp cao ở các lớp học dưới, phân hoá dần ở các lớp học trên; thông qua các phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục phát huy tính chủ động và tiềm năng của mỗi học sinh, các phương pháp đánh giá phù hợp với mục tiêu giáo dục và phương pháp giáo dục để đạt được mục tiêu đó”. (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2021)

Như vậy, từ những kết quả nghiên cứu ở nước ngoài và trong nước từ những nhà nghiên cứu giáo dục về lĩnh vực kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh tác giả luận văn nắm vững lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của HS làm cơ sở cho việc khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý công tác kiểm tra, đánh giá ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận trong giai đoạn hiện nay. Từ đó đề xuất các biện pháp có tính khả thi và cần thiết đối với công tác quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của HS ở các trường THPT trên địa bàn hiệu quả hơn. Luận văn: Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Thực trạng kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Hóa

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://dichvuvietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: lamluanvan24h@gmail.com