Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Ảnh hưởng của ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng của người tiêu dùng: trường hợp sản phẩm của công ty Organica dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.
TÓM TẮT
Tiêu đề: Ảnh hưởng của ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng của người tiêu dùng : trường hợp sản phẩm của công ty Organica.
Dưới ảnh hưởng của xu hướng chuyển đổi số và sự phát triển của công nghệ Blockchain trong quản lý chuỗi cung ứng, đặc biệt trong lĩnh vực thực phẩm hữu cơ, tác giả đã xây dựng đề tài nghiên cứu về ảnh hưởng của việc ứng dụng công nghệ Blockchain đến ý định mua sản phẩm của người tiêu dùng đối với sản phẩm của Công ty Organica. Thông qua việc tổng hợp cơ sở lý thuyết và tham khảo các nghiên cứu trước đây, tác giả xây dựng mô hình nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hành vi và ý định mua của người tiêu dùng trong bối cảnh ứng dụng công nghệ Blockchain.
Tính mới của đề tài nằm ở việc phân tích vai trò của công nghệ Blockchain trong việc nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin, xác thực sản phẩm, đảm bảo an toàn và chất lượng sản phẩm cũng như nâng cao hiệu quả logistics trong chuỗi cung ứng thực phẩm hữu cơ. Những yếu tố này được giả định có ảnh hưởng đến niềm tin thương hiệu và thái độ của người tiêu dùng đối với sản phẩm, từ đó ảnh hưởng đến ý định mua sản phẩm. Thông qua quá trình khảo sát và thu thập dữ liệu từ người tiêu dùng, tác giả tiến hành phân tích và đánh giá nhằm xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố trong mô hình nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố gồm: (1) Truy xuất nguồn gốc, (2) Minh bạch thông tin, (3) Xác thực sản phẩm, (4) An toàn và chất lượng sản phẩm, và (5) Hiệu quả logistics có ảnh hưởng đến Niềm tin thương hiệu và Thái độ của người tiêu dùng đối với sản phẩm. Hai yếu tố trung gian này tiếp tục ảnh hưởng đến ý định mua sản phẩm của người tiêu dùng đối với sản phẩm của Công ty Organica. Cuối cùng, dựa trên kết quả phân tích, tác giả cũng đưa ra các hàm ý quản trị để giúp doanh nghiệp nâng cao niềm tin thương hiệu, cải thiện thái độ của người tiêu dùng đối với sản phẩm và gia tăng ý định mua thông qua việc ứng dụng hiệu quả công nghệ Blockchain trong quản lý chuỗi cung ứng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Từ khóa: Công nghệ chuỗi khối; Truy xuất nguồn gốc sản phẩm; Niềm tin thương hiệu; Thái độ người tiêu dùn;, Ý định mua hàng, Organica;
- ABSTRACT
Title: The Impact of Blockchain Applications on Consumer Purchase Intentions: The Case of Organica Company’s Products.
Under the impact of digital transformation and the advancement of Blockchain technology in supply chain management, particularly within the organic food sector, this study investigates the impact of Blockchain technology adoption on consumer purchase intention toward products at Organica Company. Through a comprehensive literature review and reference to previous studies, a research model was developed to identify critical factors influencing consumer behavior and purchase intentions within the context of Blockchain integration. Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
The novelty of this research lies in analyzing the role of Blockchain technology in enhancing traceability, information transparency, product verification, food safety and quality assurance, as well as optimizing logistics efficiency within the organic food supply chain. These factors are hypothesized to influence brand trust and consumer attitudes toward products, thereby driving product purchase intentions. Through surveying and collecting data from consumers, data analysis and evaluation were conducted to determine the magnitude of these impacts within the research model. The empirical results indicate that the factors, including: (1) Traceability, (2) Information transparency, (3) Product verification, (4) Product safety and quality, and (5) Logistics efficiency, significantly affect consumer Brand Trust and Attitudes toward products. These two mediating variables subsequently influence consumer purchase intentions toward products at Organica Company. Based on the analysis results, the study offers several managerial implications to assist the business in enhancing brand trust, improving consumer attitudes, and boosting purchase intentions through the effective application of Blockchain technology in supply chain management and product traceability.
Keywords: Blockchain technology; product traceabilit; brand trust; consumer attitude; purchase intention; Organica;
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Chương 1 tác giả giới thiệu về tính cấp thiết của đề tài và lý do hình thành đề tài của tác giả. Tác giả cũng đưa ra các mục tiêu nghiên cứu cùng với những câu hỏi nghiên cứu nhằm làm rõ mục tiêu nghiên cứu cùng với đó là tính đóng góp của đề tài với thực tiễn.
1.1. Tính cấp thiết và lý do nghiên cứu
Trong bối cảnh chuyển đổi số, sự phát triển của công nghệ chuỗi khối đang làm thay đổi cấu trúc vận hành của doanh nghiệp và phương thức tương tác với người tiêu dùng. Việc tích hợp các công nghệ số cho phép doanh nghiệp tạo ra những sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới (Matzler và cộng sự, 2016). Trong lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là thực phẩm hữu cơ, người tiêu dùng đặt ưu tiên cao vào các thuộc tính như nguồn gốc xuất xứ, tính minh bạch thông tin, độ an toàn và chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, niềm tin của người tiêu dùng đối với nông sản hữu cơ tại thị trường thực phẩm Việt Nam đang gặp nhiều rào cản do những hạn chế trong việc xác thực dữ liệu nguồn gốc và tình trạng hàng kém chất lượng gắn mác thực phẩm sạch. Những vấn đề này làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng, ngay cả đối với các thương hiệu thực phẩm hữu cơ vốn được kỳ vọng có mức độ tin cậy cao hơn. Bên cạnh đó, các phương thức truy xuất nguồn gốc truyền thống dựa trên chứng thư giấy hoặc cơ sở dữ liệu tập trung thường bộc lộ hạn chế về tính xác thực và rủi ro bị can thiệp dữ liệu. Thực trạng này cho thấy niềm tin của người tiêu dùng đối với thực phẩm hữu cơ còn hạn chế do những lo ngại về tính xác thực của chứng nhận và thông tin sản phẩm (Oanh và Mai, 2021).
Thị trường thực phẩm sạch ngày càng cạnh tranh và đối mặt với rào cản bất cân xứng thông tin, công ty cổ phần đầu tư Organica là một trong những đơn vị tiên phong tại Việt Nam trong lĩnh vực phát triển và phân phối thực phẩm hữu cơ có chứng nhận quốc tế. Tuy nhiên, trong quá trình vận hành, Organica đang phải đối mặt với hai rào cản lớn về mặt thị trường. Mặc dù Organica đầu tư chi phí cao để duy trì các chứng nhận hữu cơ quốc tế nghiêm ngặt, nhưng trên thị trường hiện nay xuất hiện tình trạng giả danh thực phẩm sạch, dẫn đến tâm lý hoài nghi chung của người tiêu dùng đối với các nhãn hàng hữu cơ (Organica, 2023). Doanh nghiệp cũng đã triển khai các giải pháp tem nhãn và mã QR thông thường, nhưng người tiêu dùng vẫn chưa thực sự tin tưởng do lo ngại về tính chính xác của dữ liệu nội bộ do doanh nghiệp tự quản lý và khả năng bị can thiệp.
Để khắc phục những hạn chế nêu trên, giải pháp chuỗi khối được biết đến là một công cụ tiềm năng (Galvez và cộng sự, 2018). Khả năng lưu trữ dữ liệu không thể đảo ngược và tính công khai của công nghệ này cho phép thiết lập một hệ thống định danh nguồn gốc cho nông sản (Kamble và cộng sự, 2020). Mặc dù có nhiều nghiên cứu lý thuyết về tiềm năng của Blockchain, nhưng các bằng chứng thực nghiệm về tác động của việc ứng dụng công nghệ Blockchain trong lĩnh vực thực phẩm tại Việt Nam vẫn còn hạn chế, đồng thời chưa có nhiều nghiên cứu thực nghiệm đánh giá một cách cụ thể tác động của công nghệ này đến hành vi người tiêu dùng, đặc biệt là thông qua các yếu tố trung gian như niềm tin thương hiệu và thái độ của người tiêu dùng (Oanh và Mai, 2021). Dựa trên những quan sát thực tế và kết hợp với kiến thức đã được đào tạo trong quá trình học tập tại Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh, tác giả thực hiện nghiên cứu: “Ảnh hưởng của ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng của người tiêu dùng: Trường hợp sản phẩm của Công ty Organica” làm đề tài nghiên cứu. Thông qua nghiên cứu này, tác giả mong muốn xác định các yếu tố ảnh hưởng và mức độ tác động của các yếu tố đó đến ý định mua sản phẩm của người tiêu dùng, từ đó kiểm định mô hình nghiên cứu và đề xuất các hàm ý quản trị nhằm giúp doanh nghiệp nâng cao niềm tin của khách hàng và thúc đẩy hành vi mua hàng trong bối cảnh ứng dụng công nghệ chuỗi khối. Đồng thời, nghiên cứu kỳ vọng làm phong phú thêm hệ thống lý luận về hành vi người tiêu dùng trong bối cảnh kinh tế số, đồng thời cung cấp khung giải pháp thực tiễn cho các nhà quản trị nông nghiệp hữu cơ tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp Công ty Organica tối ưu hoá chi phí đầu tư công nghệ, nâng cao lợi thế cạnh tranh bền vững thông qua việc xây dựng chiến lược truyền thông minh bạch, thúc đẩy sự chuyển dịch từ nhận thức sang hành vi tiêu dùng bền vững đối với nông sản sạch tại Việt Nam.
1.2. Mục tiêu của đề tài Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
1.2.1. Mục tiêu tổng quát
Nghiên cứu về ảnh hưởng của ứng dụng công nghệ Blockchain đến ý định mua hàng của người tiêu dùng đối với sản phẩm của Công ty Organica tại TP. HCM, từ đó cung cấp thông tin và đề xuất các giải pháp quản trị cụ thể nhằm giúp Công ty Organica nâng cao niềm tin khách hàng và tối ưu hóa hiệu quả ứng dụng công nghệ trong hoạt động kinh doanh.
1.2.2. Mục tiêu cụ thể
Xác định các yếu tố của công nghệ Blockchain đóng vai trò là các nhân tố thúc đẩy đến ý định hành vi mua hàng của khách hàng tại các cửa hàng của Công ty Organica.
Đo lường và đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố và phân tích vai trò trung gian của niềm tin và thái độ, từ đó làm sáng tỏ mối liên kết giữa các giá trị cộng nghệ blockchain đến ý định mua hàng của người tiêu dùng.
Đề xuất các hàm ý quản trị nhằm giúp Công ty Organica nâng cao niềm tin và thúc đẩy ý định mua hàng của người tiêu dùng thông qua ứng dụng blockchain.
1.3. Câu hỏi nghiên cứu
Xác định các yếu tố của công nghệ blockchain đóng vai trò là tín hiệu then chốt ảnh hưởng đến tiến trình hình thành ý định hành vi của khách hàng?
Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố công nghệ blockchain và vai trò trung gian của niềm tin và thái độ được thể hiện như thế nào đến ý định mua hàng?
Các hàm ý quản trị nào và lộ trình công nghệ ra sao để có thể được đề xuất nhằm giúp công ty từ đó thúc đẩy ý định mua hàng và xác lập lợi thế cạnh tranh?
1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
1.4.1. Đối tượng nghiên cứu Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Đối tượng nghiên cứu: các yếu tố của công nghệ Blockchain ảnh hưởng đến ý định mua sản phẩm của người tiêu dùng và xem xét vai trò trung gian của niềm tin thương hiệu và thái độ của người tiêu dùng đối với sản phẩm trong việc ảnh hưởng đến ý định mua hàng.
Đối tượng khảo sát: người tiêu dùng có ý định mua thực phẩm hữu cơ tại thị trường Thành phố Hồ Chí Minh và có hiểu biết cơ bản về công nghệ Blockchain.
1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
Về mặt nội dung: Nghiên cứu không chỉ xem xét các khoá cạnh kỹ thuật thuần tuý của công nghệ Blockchain mà sẽ đi sâu và phân tích cách thức mà các tín hiệu minh bạch và cơ chế xác thực dữ liệu tác động trực tiếp đến tiến trình hình thành niềm tin và thái độ là hai biến trung gian theo mô hình hành vi có kế hoạch. Việc đánh giá hiệu quả của các thông tin dựa trên nền tảng sổ cái phi tập trung không chỉ nhằm mục đích đo lường ý định hành vi đơn thuần, mà còn hướng tới việc làm rõ khả năng giảm thiểu sự bất cân xứng thông tin trong phân khúc thực phẩm hữu cơ.
Phạm vi về không gian: Đề tài giới hạn trong phạm vi hoạt động và thị trường tiêu thụ của Công ty Organica tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Phạm vi thời gian: Nghiên cứu được thực hiện trong thời gian khảo sát từ tháng 10/2025 đến tháng 03/2026.
1.5. Phương pháp nghiên cứu Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Để thực hiện đề tài này, nghiên cứu vận dụng phương pháp tiếp cận hỗn hợp theo tiến trình từ thăm dò định tính đến thực nghiệm định lượng nhằm củng cố tính xác thực và nâng cao độ tin cậy cho các giả thuyết khoa học (Creswell và Creswell, 2018). Sự kết hợp này không chỉ cho phép nghiên cứu khai phá nội hàm của các khái niệm mới về Blockchain mà còn đảm bảo sự chặt ché trong việc kiểm chứng các mối liên hệ thông qua qua dữ liệu thống kê.
Giai đoạn nghiên cứu định tính sẽ tập trung vào hiệu chỉnh và chuẩn hoá các thang đo lý thuyết để tương thích với bối cảnh đặc thù của thị trường thực phẩm hữu cơ tại Việt Nam. Quy trình này được triển khai thông qua các cuộc phỏng vấn sâu với các lãnh đạo trong công ty Organica và các chuyên gia công nghệ chuỗi khối nhằm thẩm định tính phù hợp của các biến quan sát. Song song đó, tác giả cũng tiến hành thảo luận nhóm với khách hàng thực tế của Organica để giúp tinh lọc ngôn ngữ và hình thức diễn đạt của bảng câu hỏi, giúp đảm bảo độ giá trị nội dung trước khi tiến hành khảo sát diện rộng (Hair và cộng sự, 2019).
Trên nền tảng bộ công cụ đo lường đã được chuẩn hoá, nghiên cứu chuyển giang giai đoạn định lượng với việc vận dụng kỹ thuật mô hình cấu trúc tuyến tính bình phương tối thiểu riêng phần (PLS-SEM). Việc lựa chon PLS-SEM thay vì CB-SEM truyền thống xuất phát từ khả năng ưu việt của phương pháp này trong việc xử lý các mô hình có cấu trúc phức tạp với nhiều biến trung gian, đồng thời không yêu cầu khắt khe về phân phối chuẩn của dữ liệu (Hair và cộng sự 2014). Kỹ thuật này giúp tối ưu khả năng dự báo ý định hành vi dựa trên các tiền tố công nghệ, đồng thời cung cấp các chỉ số đánh giá chính xác về mức độ đống góp của từng nhân tố trong mô hình.
Bên cạnh đó, để đảm bảo tính khách quan của kết quả nghiên cứu, luận văn đặc biệt chú trọng đến việc kiểm soát sai lệch phương pháp chung, một hiện tượng phổ biến có thể làm sai lệch các mối quan hệ giữa biến độc lập và biến phụ thuộc khi dữ liệu được thu thập từ cùng một nguồn. Thông qua kiểm định đơn nhân tố của Harman nghiên cứu đảm bảo rằng tổng phương sai giải thích của một nhân tố duy nhất luôn nằm dưới ngưỡng 50%, khẳng định dữ liệu không bị chi phối bởi các sai số hệ thống. Tiến trình phân tích được thực hiện chặt chẽ qua hai bước: đánh giá mô hình đo lường để xác lập độ tin cậy, giá trị hội tụ và giá trị phân biệt. Sau đó mới tiến tới đánh giá mô hình cấu trúc thông qua kỹ thuật Bootstrapping để kiểm định các hệ số tác động β và các giá trị thống kê R², f², Q², SRMR (Hair và cộng sự, 2019). Cách tiếp cận đa tầng này đảm bảo luận văn cung cấp những hàm ý quản trị có cơ sở khoa học vững chắc và có khả năng ứng dụng cao trong thực tiễn doanh nghiệp.
1.6. Đóng góp của đề tài
1.6.1. Đóng góp về học thuật Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Nghiên cứu đóng góp một góc nhìn học thuật mới thông qua việc tích hợp các đặc tính kỹ thuật bất biến của giải pháp công nghệ Blockchain vào khung Thuyết Hành vi có kế hoạch nhằm giải thích tiến trình tâm lý và quyết định lựa chọn sản phẩm của khách hàng, đặc biệt trong bối cảnh thị trường thực phẩm hữu cơ đầy biến động (Ajzen, 1991). Thay vì chỉ xem xét các nhân tố thái độ hay chuẩn chủ quan theo cách tiếp cận truyền thống, nghiên cứu thực hiện bước tiến quan trọng khi định danh các thành phần cốt lõi của Blockchain trực tiếp định hình nên niềm tin và sự nhận thức kiểm soát hành vi của người tiêu dùng. Vận dụng Thuyết Tín hiệu để giải mã tiến trình chuyển hóa các tín hiệu công nghệ thành nhận thức tâm lý giúp nghiên cứu đào sâu hơn các mô hình chấp nhận công nghệ đơn thuần, tạo ra khung phân tích đa chiều cho các sản phẩm có đặc tính tin cậy cao (Spence, 1973). Đóng góp về mặt học thuật của nghiên cứu còn nằm ở việc chứng minh rằng, tại một thị trường tồn tại sự bất cân xứng thông tin gay gắt, công nghệ không chỉ đóng vai trò là công cụ hỗ trợ vận hành mà còn là một cơ chế củng cố niềm tin hiệu quả (Oanh và Mai, 2021). Qua đó, nghiên cứu góp phần mở rộng biên độ lý thuyết của TPB khi giải thích hành vi đối với các sản phẩm nông nghiệp hữu cơ trong thời đại công nghệ số.
1.6.2. Đóng góp về mặt thực tiễn
Về mặt thực tiễn, đề tài nghiên cứu cung cấp những gợi ý quan trọng cho các doanh nghiệp, nhà quản lý và các đơn vị kinh doanh nông sản hữu cơ trong việc ứng dụng công nghệ Blockchain nhằm củng cố niềm tin của khách hàng. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc định lượng hóa mức độ tác động của các nhân tố như Hiệu quả logistics và Truy xuất nguồn gốc đóng vai trò then chốt trong việc định hình Thái độ của người tiêu dùng, từ đó thúc đẩy Ý định mua. Điều này giúp các doanh nghiệp chuyển đổi phương thức quản trị từ phụ thuộc vào các cam kết đơn thuần sang mô hình quản lý dựa trên việc xác thực dữ liệu công khai và minh bạch. Không chỉ áp dụng riêng cho trường hợp Công ty Organica, nghiên cứu còn cung cấp một khung chiến lược tham chiếu cho các doanh nghiệp nông sản sạch đang tìm kiếm giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua minh bạch hóa thông tin chuỗi cung ứng. Ngoài ra, đề tài cung cấp cơ sở khoa học hỗ trợ các doanh nghiệp phối hợp hiệu quả với các cơ quan hoạch định chính sách trong việc xây dựng hệ sinh thái thực phẩm sạch minh bạch, góp phần giảm thiểu rủi ro hoài nghi của người tiêu dùng về chất lượng và nguồn gốc nông sản trên thị trường Oanh và Mai, 2021). Tóm lại, nghiên cứu mang lại góc nhìn thực tiễn giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược ứng dụng công nghệ hiệu quả, cân bằng giữa yếu tố vận hành kỹ thuật và trải nghiệm khách hàng, qua đó nâng cao chất lượng dịch vụ và năng lực cạnh tranh của nông sản hữu cơ Việt Nam.
1.7. Bố cục của luận văn Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Ngoài phụ lục và các danh mục tài liệu tham khảo, nghiên cứu này được chia thành 5 chương:
- Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu
- Chương 2: Cơ sở lý luận và mô hình nghiên cứu
- Chương 3: Phương pháp nghiên cứu
- Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận
- Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị
Tóm tắt chương 1
Trình bày tổng quan nghiên cứu, lý do lựa chọn đề tài và làm rõ tính cấp thiết của việc ứng dụng công nghệ Blockchain trong bối cảnh thực tiễn của thị trường thực phẩm hữu cơ tại Công ty Organica. Từ đó, luận văn xác định mục tiêu tổng quát và các mục tiêu cụ thể, kèm theo hệ thống câu hỏi nghiên cứu nhằm định hướng toàn bộ quá trình thực hiện. Bên cạnh đó, đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định rõ ràng để đảm bảo tính tập trung và khả thi. Phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp giữa định tính và định lượng được lựa chọn phù hợp nhằm thu thập và phân tích dữ liệu một cách khách quan, khoa học. Ngoài ra, chương 1 cũng làm rõ những đóng góp quan trọng về mặt thực tiễn cho doanh nghiệp và các nhà quản trị. Cuối cùng, bố cục luận văn được khái quát nhằm định hướng rõ ràng cấu trúc các nội dung tiếp theo của nghiên cứu.
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
Chương 2 sẽ trình bày các khái niệm về công nghệ Blockchain, thực phẩm hữu cơ và ý định mua hàng của người tiêu dùng. Đồng thời, chương này cũng sẽ giới thiệu Thuyết Hành vi có kế hoạch và Thuyết Tín hiệu làm nền tảng lý thuyết chính. Cuối cùng, tác giả sẽ xem xét các nghiên cứu trước đây có liên quan trong lĩnh vực ứng dụng Blockchain và hành vi tiêu dùng để xây dựng cơ sở lý luận, mô hình nghiên cứu và các giả thuyết cho đề tài.
2.1. Một số khái niệm
2.1.1. Khái niệm về công nghệ chuỗi khối
Công nghệ Blockchain là một hình thức lưu trữ dữ liệu theo cơ chế phi tập trung, trong đó thông tin được phân phối và quản lý đồng bộ trên một mạng lưới máy tính rộng lớn thay vì tập trung tại một máy chủ duy nhất (Nakamoto, 2008). Đây là một lĩnh vực trong khoa học máy tính và mật mã học, tập trung vào việc tổ chức dữ liệu dưới dạng các khối liên kết theo chuỗi thời gian, sử dụng mã băm để đảm bảo tính bất biến và ngăn chặn các hành vi gian lận thông tin (Yli-Huumo và cộng sự, 2016). Trong thời đại công nghệ số, Blockchain ngày càng đóng vai trò quan trọng trong kinh tế và quản trị chuỗi cung ứng, thúc đẩy sự kết nối liên ngành với công nghệ thông tin và quản trị tiếp thị (Kamble và cộng sự, 2020), tiếp nối xu hướng minh bạch hóa thông tin giữa các doanh nghiệp và người tiêu dùng (Galvez và cộng sự, 2018). Blockchain có nhiều ưu điểm nổi bật bao gồm độ bảo mật và tính toàn vẹn dữ liệu cao nhờ cơ chế đồng thuận, tính phi tập trung loại bỏ điểm thất bại đơn lẻ, và khả năng ứng dụng rộng rãi từ tài chính ngân hàng, logistics cho đến truy xuất nguồn gốc nông sản hữu cơ. Trong hoạt động doanh nghiệp, Blockchain giúp minh bạch hóa chuỗi cung ứng và tối ưu hóa chi phí vận hành thông qua hợp đồng thông minh (Swan, 2015). Trong lĩnh vực hàng tiêu dùng, công nghệ này giúp củng cố niềm tin và định hình thái độ tích cực của khách hàng (Oanh và Mai, 2021). Tuy nhiên, Blockchain cũng có một số hạn chế lớn: chi phí triển khai và bảo trì hạ tầng cao, tốc độ xử lý giao dịch còn hạn chế đối với các mạng lưới lớn, và rào cản về tính pháp lý chưa hoàn thiện (Zheng và cộng sự, 2018). Trong quản trị doanh nghiệp, việc áp dụng Blockchain gặp khó khăn vì thiếu nguồn nhân lực chuyên môn, độ phức tạp kỹ thuật khiến người tiêu dùng khó tiếp cận, cũng như sự hoài nghi ban đầu từ thị trường (Oanh và Mai, 2021).
2.1.2. Thực tiễn ứng dụng Blockchain trong nông nghiệp Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Trong quản trị chuỗi cung ứng hiện đại, việc ứng dụng công nghệ Blockchain được giới học thuật định nghĩa là tiến trình thiết lập một hệ sinh thái dữ liệu phi tập trung, nơi mà mọi thông tin về dòng đời sản phẩm được lưu trữ một cách minh bạch và bất biến (Saberi và cộng sự, 2019). Mức độ ứng dụng công nghệ này không chỉ dừng lại ở khâu thương mại bán lẻ mà được tích hợp sâu vào toàn bộ quá trình sản xuất nông nghiệp: từ việc ghi nhận tự động dữ liệu thổ dưỡng, nguồn giống, phân bón vi sinh, lịch trình chăm sóc qua thiết bị IoT tại trang trại, cho đến công đoạn thu hoạch, sơ chế và kiểm định tiêu chuẩn chất lượng (Kamble và cộng sự, 2020). Việc số hóa và xác thực dữ liệu ngay từ khâu sản xuất đầu vào giúp thiết lập một “giao thức niềm tin” thông qua cấu trúc sổ cái phân tán và cơ chế mã hóa hàm băm, giải quyết triệt để bài toán hoài nghi chất lượng vốn là rào cản lớn nhất của thị trường thực phẩm hữu cơ. Theo Lý thuyết Tín hiệu, Blockchain đóng vai trò là một “tín hiệu chất lượng hữu hình” giúp doanh nghiệp truyền tải các cam kết về an toàn thực phẩm đến khách hàng một cách hiệu quả, thông qua việc công khai hóa dữ liệu truy xuất nguồn gốc nhằm thu hẹp khoảng cách bất cân xứng thông tin (Francisco và Swanson, 2018). Trên quy mô toàn cầu, hệ thống IBM Food Trust đã hỗ trợ tập đoàn Walmart truy xuất chính xác nguồn gốc nông sản chỉ trong 2,2 giây thay vì mất gần một tuần theo phương thức truyền thống. Điển hình trên quy mô toàn cầu, việc triển khai giải pháp Blockchain trên hệ thống IBM Food Trust đã hỗ trợ tập đoàn Walmart truy xuất chính xác nguồn gốc nông sản chỉ trong 2,2 giây thay vì mất gần một tuần theo phương thức quản lý truyền thống (Kamath, 2018). Ưu điểm của công nghệ này nằm ở khả năng số hóa toàn bộ dòng thông tin một cách bất biến, loại bỏ hoàn toàn nguy cơ gian lận hoặc sự can thiệp dữ liệu từ các bên trung gian (Saberi và cộng sự, 2019). Về mức độ ứng dụng, công nghệ này được tích hợp xuyên suốt qua nhiều tầng bậc của chuỗi giá trị: từ khâu sản xuất tại nông trại(ghi nhận nhật ký gieo trồng, lịch bón phân, thông số cảm biến IoT về chất lượng đất, nước tưới cây cho đến khâu đóng gói, vận chuyển và kiểm định chất lượng (Kamble và cộng sự, 2020). Về phía người tiêu dùng, cách sử dụng với công nghệ này được đơn giản hóa tối đa để phù hợp với thói quen mua sắm. Khi tiếp cận sản phẩm tại cửa hàng hoặc trên nền tảng số, khách hàng chỉ cần sử dụng camera của smartphone để quét mã QR phủ lớp công nghệ Blockchain gắn trên bao bì. Hệ thống sẽ hiển thị toàn bộ thông tin hành trình của sản phẩm từ chứng nhận hữu cơ quốc tế (USDA, EU), thời gian thu hoạch, cho đến nhật ký vận chuyển thực tế (Oanh và Mai, 2021). Tiến trình xác thực này đóng vai trò như một tín hiệu chất lượng mạnh mẽ, giúp giải tỏa tâm lý hoài nghi, nâng cao niềm tin cảm nhận và thúc đẩy quyết định chọn mua nông sản sạch của người tiêu dùng (Sanders và cộng sự, 2022). Tại công ty Organica mặc dù hiện tại doanh nghiệp đã triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử của TraceVerified từ năm 2015 qua mã QR truyền thống (Organica, 2023), việc nghiên cứu tích hợp nền tảng Blockchain hứa hẹn sẽ tạo ra một bước ngoặt trong việc số hóa các chứng nhận quốc tế như USDA hay EU thành dữ liệu bất biến, thay vì chỉ dừng lại ở các thông tin định danh tĩnh. Sự giao thoa giữa ưu thế kỹ thuật và nhận thức tâm lý này dẫn đến những biến chuyển quan trọng trong cấu trúc của thuyết TPB. Cụ thể, khi các bằng chứng thực nghiệm về chất lượng và nhật ký sản xuất trở nên minh bạch, không thể giả mạo nhờ cơ chế đồng thuận của mạng lưới phi tập trung sẽ giúp kiểm soát hành vi nhận thức của người tiêu dùng sẽ được gia tăng mạnh mẽ (Sanders và cộng sự, 2022). Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
2.1.3. Khái niệm về thái độ đối với sản phẩm
Theo thuyết TPB, thái độ đối với sản phẩm không đơn thuần là một phản ứng cảm tính nhất thời mà được xác lập như một cấu trúc tâm lý có hệ thống, phản ánh tiến trình thẩm định đa tầng của người tiêu dùng về giá trị cảm nhận dựa trên các thuộc tính hữu hình và vô hình của hàng hóa (Ajzen, 1991). Biến số này đại diện cho một khuynh hướng tâm lý bền vững được bồi đắp thông qua sự đánh giá có tính toán về các lợi ích thực tế đối chiếu với kỳ vọng cá nhân. Trong đó, sự tin tưởng vào chất lượng, tính an toàn, nguồn gốc xuất xứ và uy tín thương hiệu đóng vai trò là những tiền đề định hình then chốt (Oanh và Mai, 2021). Thái độ không phải là một trạng thái tĩnh mà vận động không ngừng theo sự biến thiên của dòng thông tin. Khi người tiêu dùng cảm nhận được sự tương thích giữa giá trị thực tiễn của hàng hóa và các cam kết minh bạch từ nhà sản xuất, một cơ chế phản hồi tâm lý lạc quan sẽ được thiết lập (Francisco và Swanson, 2018). Ngược lại, sự thiếu minh bạch trong chuỗi cung ứng thông tin sẽ gia tăng rủi ro cảm nhận, từ đó dẫn đến thái độ tiêu cực của người tiêu dùng (Pavlou, 2003). Đối với ngành thực phẩm hữu cơ là một loại hàng hóa mang đậm tính tin cậy cao thì việc kiểm soát chặt chẽ các chỉ số an toàn và chất lượng giữ vai trò tiên quyết trong việc thúc đẩy những chuyển biến tích cực trong thái độ của người tiêu dùng (Oanh và Mai, 2021). Việc ứng dụng hệ thống Blockchain đóng vai trò như một đòn bẩy chiến lược nhằm tái cấu trúc thái độ của khách hàng từ hoài nghi sang tin cậy (Saberi và cộng sự, 2019). Khả năng truy xuất nguồn gốc kết hợp với sự tối ưu hóa trong quy trình logistics đảm bảo chất lượng sản phẩm và giảm tình trạng bất cân xứng thông tin, từ đó củng cố niềm tin và tạo dựng thái độ tích cực của người tiêu dùng (Galvez và cộng sự, 2018). Hệ quả là, thái độ được xác lập như một cơ chế truyền dẫn tâm lý, đóng vai trò là nhịp cầu then chốt để kết nối những ưu thế đột phá của công nghệ Blockchain với ý định hành vi và quyết định mua sắm thực tế trong một môi trường tiêu dùng đòi hỏi sự minh bạch cao (Sanders và cộng sự, 2022).
2.1.4. Niềm tin thương hiệu, Thái độ và Ý định mua hàng Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Tiến trình tâm lý dẫn đến quyết định tiêu dùng thực phẩm hữu cơ, mối quan hệ giữa niềm tin thương hiệu, thái độ và ý định mua hàng không đơn thuần là sự phản xạ hành vi thụ động, mà là kết quả của một cơ chế chọn lọc tín hiệu khắt khe nhằm đối phó với tình trạng bất cân xứng thông tin và nguy cơ gian lận trên thị trường nông sản (Francisco và Swanson, 2018). Theo tiếp cận của Thuyết Tín hiệu, việc doanh nghiệp triển khai công nghệ Blockchain được xem là một hành động phát tín hiệu chiến lược, các thuộc tính bất biến và dữ liệu minh bạch đóng vai trò là bằng chứng khách quan nhằm thu hẹp khoảng cách nhận thức và triệt tiêu sự hoài nghi của người mua hàng (Spence, 1973). Trong nghiên cứu này, niềm tin thương hiệu được củng cố thông qua khả năng cung cấp thông tin xác thực, minh bạch và không thể bị thao túng của công nghệ Blockchain, giúp người tiêu dùng giải tỏa tâm lý rủi ro khi đánh giá nông sản hữu cơ (Oanh và Mai, 2021). Theo thuyết TPB, những dữ liệu kỹ thuật về an toàn thực phẩm và hiệu quả logistics sẽ thành những phản hồi tâm lý tích cực (Ajzen, 1991). Trên cơ sở lý luận của Fishbein và Ajzen (1975), thái độ là sự đánh giá tổng thể của cá nhân đối với một đối tượng hoặc hành vi, thể hiện qua khuynh hướng định hình cảm xúc tích cực hoặc tiêu cực. Trong bối cảnh nghiên cứu này, thái độ của người tiêu dùng đối với thực phẩm hữu cơ ứng dụng công nghệ Blockchain được thiết lập dựa trên nhận thức về mức độ an toàn, chất lượng và tính minh bạch của chuỗi phân phối (Wu và cộng sự, 2021). Khi các yếu tố này được kiểm chứng rõ ràng, người tiêu dùng sẽ hình thành thái độ thuận lợi và sự an tâm cao đối với sản phẩm (Yadav và Pathak, 2016). Trong hệ thống các biến của mô hình nghiên cứu, ý định mua hàng được xác lập là biến phụ thuộc trung tâm, khi niềm tin và thái độ được chuyển hóa thành khuynh hướng hành vi thực tế (Ajzen, 1991). Thay vì chỉ là phản ứng đơn lẻ, ý định mua sắm thực phẩm hữu cơ tích hợp công nghệ Blockchain là kết quả của một cơ chế cộng hưởng đa tầng, trong đó niềm tin thương hiệu và thái độ đóng vai trò dẫn dắt song hành (Cheung và To, 2019). Dưới góc độ truyền dẫn hành vi, niềm tin vận hành như một màng lọc an toàn giúp giảm thiểu rủi ro nhận thức, tạo tiền đề để thái độ tích cực chuyển hóa trọn vẹn thành quyết định mua sắm thực tế của người tiêu dùng (Pavlou, 2023).
2.2. Các lý thuyết liên quan Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
2.2.1. Thuyết hành vi có kế hoạch
Việc giải mã tiến trình tâm lý dẫn dắt các quyết định mua sắm có ý thức được thực hiện dựa trên nền tảng tri thức do Ajzen đề xướng vào năm 1991, được biết đến là Thuyết Hành vi có kế hoạch, cung cấp một khung phân tích đa chiều để hiểu rõ cách thức ý định mua hàng được hình thành từ sự tương tác giữa niềm tin cá nhân và áp lực định chế. TPB không chỉ đơn thuần là một mô hình dự báo tĩnh tại, mà là một hệ thống năng động để quan sát cách thức ý định hành vi kết tinh từ sự tương tác giữa nhận thức nội tại và các áp lực định chế bên ngoài. Thái độ không còn được nhìn nhận đơn thuần là sự ưa thích cảm tính, mà là kết quả của một quá trình thẩm định có hệ thống về các thuộc tính của thực phẩm hữu cơ, nơi công nghệ Blockchain tạo ra cơ chế đồng bộ hóa thông tin (Ajzen, 1991). Tiến trình xác thực dữ liệu giúp củng cố khả năng nhận diện gốc rễ xuất xứ cho các mặt hàng nông nghiệp hữu cơ, đóng vai trò là những tiền tố củng cố niềm tin vào giá trị thực của sản phẩm (Oanh và Mai, 2021). Bên cạnh đó, nhân tố Chuẩn chủ quan không chỉ dừng lại ở ảnh hưởng của mạng lưới xã hội truyền thống mở rộng thành áp lực từ cộng đồng người tiêu dùng và xu hướng tiêu dùng bền vững, thúc đẩy ý định mua nông sản có xác thực công nghệ (Yadav và Pathak, 2016).
- Hình 2.1. Mô hình thuyết hành vi có kế hoạch
2.2.2. Thuyết tín hiệu Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Thuyết Tín hiệu đóng vai trò giải thích cách thức các đặc tính kỹ thuật của công nghệ Blockchain được chuyển hóa thành các thông điệp giá trị nhằm giải quyết triệt để bài toán bất cân xứng thông tin giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng đối với phân khúc thực phẩm hữu cơ hàng hóa mang đậm đặc tính tin cậy cao (Spence, 1973). Việc người mua không thể kiểm chứng chất lượng ngay cả sau khi đã tiêu dùng tạo ra một khoảng trống hoài nghi vốn là rào cản lớn nhất của thị trường (Oanh và Mai, 2021). Theo học thuyết tín hiệu do Spence đề xướng (1973), sự thành công của một cơ chế truyền tải thông tin phụ thuộc mật thiết vào khả năng quan sát thực nghiệm và ngưỡng chi phí phát tin đủ lớn để thiết lập một hàng rào ngăn chặn các hành vi trục lợi thông tin từ các thực thể kém chất lượng (Connelly và cộng sự, 2011). Tác giả vận dụng hệ giá trị đó để định vị công nghệ Blockchain không chỉ dừng lại ở một giải pháp kỹ thuật số mà còn là một tín hiệu xác thực bất biến, thiết lập nên một hệ sinh thái kiểm chứng khách quan nhằm thay thế cho các cam kết mang tính cảm tính và chủ quan từ phía nhà sản xuất (Saberi và cộng sự, 2019). Thay vì buộc các thực thể tham gia thị trường phải đối mặt với rủi ro từ những nhãn dán truyền thống vốn dễ bị tổn thương bởi các thủ thuật làm giả, các thuộc tính cốt lõi như tính rõ ràng của dữ liệu chuỗi giá trị và khả năng kiểm chứng lộ trình vòng đời sản phẩm của Blockchain vận hành như một hệ thống phát tín hiệu liên tục và tự động (Kamble và cộng sự, 2020). Cơ chế này không chỉ triệt tiêu sự bất cân xứng thông tin mà còn trực tiếp giải tỏa những hoài nghi về tính chính danh của thực phẩm hữu cơ, chuyển hóa niềm tin từ trạng thái dựa trên lời hứa sang trạng thái dựa trên bằng chứng dữ liệu bất biến, từ đó kiến tạo nên một cân bằng tách biệt nơi mà chỉ những doanh nghiệp thực sự uy tín mới có thể trụ vững và phát đi tín hiệu chất lượng đến thị trường (Francisco và Swanson, 2018). Trong nghiên cứu này, sự tích hợp giữa thuyết Tín hiệu và thuyết TPB tạo nên một lộ trình truyền dẫn tâm lý đa tầng, nơi các đặc tính kỹ thuật của Blockchain được chuyển hóa từ trạng thái dữ liệu thô thành các xung lực hành vi mạnh mẽ (Ajzen, 1991). Công nghệ Blockchain không chỉ đóng vai trò là một giải pháp kỹ thuật đơn thuần mà còn vận hành như một công nghệ xác thực, cung cấp các tín hiệu tin cậy để tái định hình thành phần Thái độ và thúc đẩy hành vi tiêu dùng của khách hàng (Yadav và Pathak, 2016).
2.2.3. Mô hình chấp nhận công nghệ Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Mô hình Chấp nhận Công nghệ (TAM) do Davis đề xướng (1989) được kế thừa không chỉ như một công cụ dự báo phổ quát mà còn như một cơ chế giải mã tiến trình chuyển hóa từ các đặc tính kỹ thuật sang giá trị tâm lý của chủ thể tiêu dùng (Davis, 1989). Thay vì chỉ mô tả các thành phần rời rạc, nghiên cứu này định vị TAM như một bộ lọc nhận thức, nơi mà hai biến số cốt lõi là Cảm nhận sự hữu ích và Cảm nhận sự dễ sử dụng đóng vai trò là tiền tố định hình khuynh hướng thái độ đối với các giải pháp nền tảng công nghệ đổi mới sáng tạo (Kamble và cộng sự, 2020). Việc tích hợp giao thức sổ cái phi tập trung vào hệ sinh thái luân chuyển giá trị hữu cơ vốn bị sự bất cân xứng thông tin, cảm nhận sự hữu ích không còn dừng lại ở sự tiện lợi đơn thuần, mà được nâng cấp thành năng lực xác thực dữ liệu và triệt tiêu hoài nghi về chất lượng (Treiblmaier, 2018). Cơ chế tâm lý này vận hành dựa trên nguyên lý giảm thiểu chi phí tìm kiếm và thẩm định thông tin; khi người tiêu dùng nhận diện được rằng việc tương tác với nền tảng xác thực kỹ thuật số phi tập trung cho phép họ truy xuất nguồn gốc xuất xứ một cách tức thời và bất biến, sự tin nhiệm vào hiệu quả của hệ thống sẽ nhanh chóng được hình thành (Saberi và cộng sự, 2019). Sự gia tăng trong nhận thức về tính hữu ích này không tồn tại độc lập mà liên kết với thành phần Thái độ trong cấu trúc của Thuyết TPB, biến các tín hiệu công nghệ khô khan thành sự thiện cảm và an tâm về mặt cảm xúc (Ajzen, 1991; Paul và cộng sự, 2016). Hơn nữa, việc dễ sử dụng công nghệ bằng mã QR hoặc giao diện số thân thiện (Galvez và cộng sự, 2018). Yếu tố này đóng vai trò là chất xúc tác giúp xóa bỏ rào cản hành vi, tạo ra một lộ trình tâm lý thông suốt từ khi tiếp nhận công nghệ đến khi phát sinh ý định mua hàng (Wu và cộng sự, 2021).
- Hình 2.2. Mô hình thuyết chấp nhận công nghệ
2.2.4. Thuyết niềm tin – rủi ro
Thuyết Niềm tin – Rủi ro của Pavlou (2003) như một khung để giải mã cơ chế ra quyết định của người tiêu dùng. Thay vì chỉ tiếp cận niềm tin như một trạng thái tâm lý đơn thuần, nghiên cứu này định vị niềm tin là một cơ chế giảm thiểu rủi ro, đóng vai trò triệt tiêu các biến số bất định trong môi trường giao dịch trực tuyến và ngoại tuyến (Pavlou, 2003). Sự tương tác giữa niềm tin và rủi ro cảm nhận đóng vai trò quan trọng trong việc định hình hành vi khách hàng; khi các rủi ro về nguồn gốc được kiểm soát, người tiêu dùng sẽ sẵn lòng đưa ra quyết định mua sắm (Kim và cộng sự, 2008). Việc tích hợp kiến trúc sổ cái phi tập trung đóng vai trò là tác nhân can thiệp trực tiếp vào tiến trình này. Bằng cách cung cấp các minh chứng số hóa bất biến về lịch sử dòng đời nông sản, công nghệ này giúp chuyển đổi số hóa niềm tin (Saberi và cộng sự, 2019). Vì vậy, lý thuyết Niềm tin – Rủi ro không đứng độc lập mà được kết nối chặt chẽ để giải thích lộ trình giải phóng tiến trình tâm lý hành vi của đối tượng từ việc doanh nghiệp triệt tiêu tính thiếu minh bạch trong chuỗi giá trị, đến việc khách hàng giảm thiểu các biến số bất ổn, và cuối cùng là kết tinh thành một quyết định mua sắm bền vững trong hệ sinh thái nông sản sạch (Sanders và cộng sự, 2022).
- Hình 2.3. Mô hình thuyết niềm tin – rủi ro
2.3. Tổng quan các nghiên cứu liên quan Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
2.3.1. Nghiên cứu ngoài nước
Theo Behnke và Janssen (2020), nhằm thẩm định các tầng lớp tri thức tiền nhiệm liên quan đến việc tích hợp giao thức sổ cái phi tập trung vào hệ sinh thái luân chuyển nông sản toàn cầu (Behnke và Janssen, 2020). Điểm mạnh của nghiên cứu là việc kiến tạo một bản đồ tri thức toàn diện, giúp làm sáng tỏ cơ chế mà qua đó sự đồng bộ hóa thông tin theo thời gian thực có thể triệt tiêu các rào cản về bất cân xứng thông tin trong chuỗi giá trị nông sản (Behnke và Janssen, 2020). Vai trò của công nghệ Blockchain trong việc nâng cao tính minh bạch, năng lực truy xuất nguồn gốc và tính bền vững của chuỗi cung ứng thực phẩm đã được đánh giá toàn diện (Kamble và cộng sự, 2020). Những tiềm năng đột phá của nền tảng Blockchain trong việc tái thiết lập kiến trúc mạng lưới phân phối theo hướng an toàn và gia tăng chỉ số xác thực đã được ghi nhận rõ rệt qua các kết quả thực nghiệm (Francisco và Swanson, 2018). Đặc biệt, cơ chế đồng bộ hóa dữ liệu theo thời điểm phát sinh được khẳng định là tác nhân then chốt giúp triệt tiêu các hành vi trục lợi thông tin, đồng thời nâng cao hiệu năng quản trị tổng thể cho toàn bộ chuỗi giá trị (Kamble và cộng sự, 2020). Sự tác động cộng hưởng từ các thông điệp xác thực bất biến đến niềm tin định chế của người tiêu dùng, từ đó dẫn dắt những phản hồi cảm xúc thuận lợi đối với các dòng hàng hóa mang đặc tính tin cậy cao như thực phẩm sinh thái, đã được mô hình hóa như một lộ trình nhận thức quan trọng (Pavlou, 2003). Khoảng trống nghiên cứu của Behnke và Janssen (2020) là chủ yếu tập trung vào các đặc tính kỹ thuật khách quan và mô hình định tính tổng quát, mà chưa thực sự giải quyết bài toán về sự chuyển biến nhận thức và hành vi của người tiêu dùng (Behnke và Janssen, 2020). Việc chỉ dừng lại ở mô tả định tính khiến cho mức độ và cơ chế tác động cụ thể của từng thành phần cấu thành Blockchain lên hành vi người tiêu dùng chưa được đo lường rõ ràng (Treiblmaier, 2018). Bên cạnh đó, việc thiếu một khung phân tích định lượng về vai trò trung gian của Thái độ khiến cơ chế tác động từ hạ tầng công nghệ đến ý định mua của người tiêu dùng chưa được giải thích rõ ràng (Cheung và To, 2019). Sự hạn chế này đã trở thành điểm tựa lý luận để nghiên cứu hiện tại được triển khai, nhằm vượt qua lối mòn của việc tổng hợp định tính đơn thuần để tiến tới giải mã bản chất của tiến trình tâm lý trong việc xây dựng hệ sinh thái niềm tin số bền vững đối với các dòng hàng hóa mang đặc tính tin cậy cao tại thị trường thực phẩm hữu cơ (Oanh và Mai, 2021).
Theo Tao và Chao (2024), các tác động đa chiều từ hệ hình công nghệ chuỗi khối đến tiến trình tâm lý và quyết định sắm của người tiêu dùng trong bối cảnh thương mại số. Thông qua việc vận dụng phương pháp định lượng, vai trò của Blockchain đã được xác lập như một cơ chế phát thông điệp xác thực tối ưu về các thuộc tính chất lượng và tính chính danh của lịch sử nông sản (Tao và Chao, 2024). Năng lực triệt tiêu biến số bất định trong môi trường giao dịch trực tuyến đã được khẳng định nhờ vào khả năng cập nhật liên tục theo thời gian thực và xác thực lộ trình hàng hóa bất biến (Tao và Chao, 2024). Điểm mạnh là định vị Blockchain không chỉ là một công cụ kỹ thuật mà là một “tín hiệu chất lượng” giúp dẫn dắt tiến trình ra quyết định của người dùng trong điều kiện bất cân xứng thông tin (Spence, 1973). Tuy nhiên, dưới góc nhìn phản biện học thuật, khi các tác giả tập trung vào mối quan hệ tuyến tính trực tiếp giữa công nghệ và ý định tiêu dùng, điều này dẫn đến việc bỏ lỡ các biến số trung gian quan trọng như thái độ đánh giá của khách hàng (Tao và Chao, 2024). Hơn nữa, một khoảng trống nghiên cứu đáng kể phát sinh khi các khía cạnh vận hành thực tế như hệ thống logistics thực phẩm hữu cơ hay các ngưỡng xác thực giá trị nội tại của sản phẩm vẫn chưa được tích hợp vào mô hình phân tích, tạo nên sự đứt gãy giữa dữ liệu số hóa và trải nghiệm tiêu dùng thực tế (Oanh và Mai, 2021). Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Theo Mohapatra và cộng sự (2023), sự kết hợp giữa kiến trúc sổ cái phi tập trung và mạng lưới Internet trong chuỗi cung ứng nông sản đã được thẩm định nhằm làm rõ cơ chế tối ưu hóa hiệu năng vận hành (Mohapatra và cộng sự, 2023). Đặc biệt, khả năng đồng bộ hóa các dữ liệu thực nghiệm về điều kiện canh tác, môi trường bảo quản theo thời gian thực được xác lập như một tác nhân giúp triệt tiêu sai lệch thông tin và gia tăng tính minh bạch xuyên suốt hành trình sản phẩm (Feng và cộng sự, 2020). Những giá trị gia tăng về mặt công năng này không chỉ nâng cao hiệu quả logistics mà còn được ghi nhận là yếu tố thúc đẩy giá trị cảm nhận, từ đó dẫn dắt các thái độ thuận lợi và kích hoạt ý định tiêu dùng đối với dòng thực phẩm mang đặc tính tin cậy cao (Saberi và cộng sự, 2019). Điểm mạnh là sự cộng hưởng kỹ thuật, làm rõ cơ chế xác thực dữ liệu bất biến giúp gia tăng niềm tin của người tiêu dùng (Mohapatra và cộng sự, 2023). Một khoảng trống của nghiên cứu này là các lợi ích quản trị ở phía doanh nghiệp, mà chưa thực sự giải mã sâu sắc tiến trình chuyển biến tâm lý ở phía người tiêu dùng (Mohapatra và cộng sự, 2023). Mặc dù các rào cản về hạ tầng và chi phí đầu tư đã được đề cập, nhưng nghiên cứu vẫn chưa làm rõ mối quan hệ giữa chi phí vận hành và giá trị niềm tin định chế trong mô hình hành vi (Pavlou, 2003). Sự thiếu vắng các mắt xích trung gian như thái độ đánh giá hay cảm nhận sự hữu ích trong bối cảnh thực phẩm hữu cơ đã tạo ra một khoảng trống lý luận, điều mà nghiên cứu hiện tại sẽ kế thừa và phát triển nhằm lấp đầy cơ chế truyền dẫn hành vi tiêu dùng (Ajzen, 1991).
Theo Pavlou (2003), sự vận động của hệ hình lý thuyết về sự tương tác giữa niềm tin và rủi ro cảm nhận đã được làm sáng tỏ, trong đó cơ chế giải tỏa áp lực nhận thức thông qua mô hình phương trình cấu trúc (SEM) đã được thiết lập nhằm thẩm định các phản ứng hành vi trong không gian giao dịch số hóa (Pavlou, 2003). Bên cạnh vai trò là một khung lý thuyết bổ trợ, điểm mạnh là việc xây dựng một cấu trúc lý luận tích hợp đa chiều, nơi niềm tin và rủi ro cảm nhận không còn bị xem xét như những yếu tố tách rời (Pavlou, 2003). Vai trò của niềm tin được định vị như một cơ chế hấp thụ các biến số bất định nhận thức, từ đó tạo ra lực đẩy trực tiếp làm gia tăng ý định hành vi của người tiêu dùng (Kim và cộng sự, 2008). Việc định vị niềm tin như một biến điều tiết trung gian then chốt đã tạo ra một khung tham chiếu chuẩn mực, đặc biệt hữu hiệu trong việc giải mã các rào cản tâm lý ngăn trở tiến trình ra quyết định của khách hàng khi đối mặt với sự bất định trên thị trường (Pavlou, 2003;). Hơn nữa, tính ứng dụng linh hoạt của nghiên cứu này được khẳng định khi cung cấp một lộ trình logic xuyên suốt từ việc thẩm định độ tin cậy của hệ thống và nhà cung cấp đến kết quả đầu ra là ý định thực hiện giao dịch mạnh mẽ (Venkatesh và Davis, 2000). Mô hình giúp các nhà quản trị nhận diện rõ ràng các yếu tố tâm lý cần thiết để triệt tiêu sự hoài nghi, củng cố sự an tâm và thúc đẩy quyết định mua sắm thực tế từ phía người tiêu dùng (Wu và cộng sự, 2021). Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Theo Yadav và cộng sự (2020), cơ chế đồng bộ hóa thông tin theo thời gian thực và việc triệt tiêu các hành vi trục lợi thông tin được xác lập dựa trên nền tảng dữ liệu bất biến (Yadav và cộng sự, 2020;). Sự an tâm của các bên liên quan đối với chất lượng nông sản trên thị trường đã được củng cố rõ rệt nhờ vào khả năng kiểm chứng dữ liệu xuyên suốt, từ đó nâng cao hiệu quả quản trị tổng thể chuỗi cung ứng (Kamble và cộng sự, 2020). Tuy nhiên, việc tập trung vào hệ thống và vận hành kỹ thuật đã khiến nghiên cứu này chưa thể giải mã trọn vẹn tiến trình tâm lý và phản ứng hành vi của người tiêu dùng (Treiblmaier, 2018). Hơn nữa, việc thiếu các biến số cụ thể như năng lực xác minh thông tin nông sản hay hiệu quả logistics đã tạo ra một sự thiếu sót trong việc đánh giá tác động thực tế đến nhận thức người dùng (Galvez và cộng sự, 2018). Bằng cách kế thừa các giá trị kỹ thuật và mở rộng quy mô phân tích sang các biến trung gian như niềm tin và thái độ, nghiên cứu này hướng tới việc lấp đầy các khoảng trống lý luận, từ đó xây dựng một mô hình hoàn chỉnh về cơ chế hình thành quyết định mua sắm thực phẩm hữu cơ bền vững (Sanders và cộng sự, 2022).
2.3.2. Nghiên cứu trong nước
Theo Dương và cộng sự (2024), nhằm giải mã các tác động từ hệ thống truy xuất nguồn gốc vận hành trên nền tảng Blockchain đến niềm tin và quyết định mua sắm của người tiêu dùng đối với nông sản hữu cơ (Dương và cộng sự, 2024). Khẳng định rằng việc cung cấp thông tin bất biến đóng vai trò là tác nhân then chốt trong việc củng cố niềm tin định chế (Dương và cộng sự, 2024). Trong bối cảnh thị trường Việt Nam vốn tồn tại nhiều hoài nghi về tính chính danh của thực phẩm, sự an tâm nhận thức đã được ghi nhận là có tác động lan tỏa tích cực đến hành vi tái mua sắm và khuynh hướng giới thiệu sản phẩm (Dương và cộng sự, 2024). Nghiên cứu này đã cung cấp bằng chứng về khả năng triệt tiêu rủi ro nhận thức của khách hàng thông qua hạ tầng kỹ thuật số tại địa phương (Saberi và cộng sự, 2019). Tuy nhiên, việc tập trung hoàn toàn vào các chỉ số hiển thị thông tin sơ cấp đã khiến nghiên cứu này chưa thẩm định trọn vẹn sự tương tác phức hợp giữa kiến trúc số hóa và phản hồi thái độ của người tiêu dùng (Wu và cộng sự, 2021). Các biến số quan trọng như năng lực vận hành chuỗi cung ứng hay các thông số xác thực an toàn sinh học thực tế vẫn tồn tại như những khoảng trống học thuật chưa được khai thác (Galvez và cộng sự, 2018). Việc thiếu các yếu tố về an toàn và chất lượng cùng hiệu quả logistics khiến mô hình chưa phản ánh đầy đủ lộ trình chuyển hóa từ tính minh bạch kỹ thuật sang sự an tâm tuyệt đối về mặt nhận thức. Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Dương và cộng sự (2025) tập trung vào tác động từ kiến trúc sổ cái phi tập trung đến nhận thức, thái độ và phản hồi cảm xúc của người tiêu dùng tại thị trường nội địa. Thông qua việc vận dụng phương pháp SEM, nghiên cứu đã làm sáng tỏ cơ chế mà qua đó các chỉ báo kỹ thuật số về tính minh bạch giúp củng cố nhận thức về giá trị sản phẩm và gia tăng niềm tin định chế (Dương và cộng sự, 2025). Kết quả phân tích đã khẳng định vai trò then chốt của thái độ đánh giá như một biến số dẫn dắt ý định mua sắm đối với các sản phẩm nông sản hữu cơ (Dương và cộng sự, 2025). Tuy nhiên, một hạn chế trong mô hình lý thuyết là chỉ tập trung cơ chế đồng bộ hóa thông tin theo thời gian thực, dẫn đến sự thiếu hụt mạch logic về năng lực xác thực đa tầng gồm lộ trình truy xuất nguồn gốc, định danh chủ thể sản xuất và hiệu quả logistics. Tuy nhiên, một hạn chế trong mô hình lý thuyết là chỉ tập trung cơ chế đồng bộ hóa thông tin theo thời gian thực, dẫn đến sự thiếu hụt mạch logic về năng lực xác thực đa tầng gồm lộ trình truy xuất nguồn gốc, định danh chủ thể sản xuất và hiệu quả logistics. Khoảng trống này chỉ ra rằng một cơ chế truyền dẫn tuần tự và toàn diện từ các chỉ báo hệ thống sang ý định hành vi vẫn chưa được mô hình hóa một cách hoàn chỉnh (Treiblmaier, 2018).
Nguyễn và cộng sự (2023) làm rõ tiềm năng của kiến trúc sổ cái phi tập trung trong hệ sinh thái nông nghiệp thông minh tại Việt Nam. Đóng góp quan trọng của mô hình này nằm ở việc chứng minh cơ chế tự động hóa trong quản trị chuỗi cung ứng không chỉ giúp tối ưu hóa hiệu quả vận hành logistics mà còn đóng vai trò là một chỉ báo xác thực kỹ thuật số cho tính chính danh và độ an toàn sinh học của nông sản (Nguyễn và cộng sự, 2023). Nghiên cứu này chưa giải mã được sự tương tác giữa hạ tầng kỹ thuật số và tiến trình tâm lý của người tiêu dùng. Hơn nữa, thiếu kết nối lý luận thể hiện rõ khi mối tương quan giữa các chỉ báo hiệu quả logistics và ý định mua sắm vẫn chưa được mô hình hóa một cách tích hợp, dẫn đến sự thiếu hụt mạch logic trong việc hiểu rõ cơ chế truyền dẫn từ các chỉ báo hệ thống sang hành vi tiêu dùng thực tế (Treiblmaier, 2018).
2.3.3. Nhóm nghiên cứu tác động của Blockchain đến Niềm tin và Thái độ Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Trong phân tích mối quan hệ giữa công nghệ số và nhận thức người dùng, vai trò của giao thức sổ cái phi tập trung trong việc tái cấu trúc niềm tin đã được thẩm định khắt khe thông qua các công trình của Behnke và Janssen (2020), Tao và Chao (2024), Nguyễn và cộng sự (2023) cùng các khảo sát của Dương và cộng sự (2024, 2025) (Behnke và Janssen, 2020; Tao và Chao, 2024; Nguyễn và cộng sự, 2023; Dương và cộng sự, 2024, 2025). Đóng góp nổi bật của các nghiên cứu này nằm ở việc chứng minh năng lực của công nghệ Blockchain trong việc triệt tiêu sự bất cân xứng thông tin và thiết lập cơ chế xác thực giá trị nội tại cho nông sản hữu cơ (Saberi và cộng sự, 2019; Oanh và Mai, 2021). Cụ thể, khả năng kiểm chứng lộ trình vòng đời sản phẩm một cách khách quan và hệ thống lưu trữ dữ liệu xuyên suốt đã được khẳng định là tác nhân then chốt dẫn dắt sự an tâm nhận thức của khách hàng (Galvez và cộng sự, 2018; Francisco và Swanson, 2018). Tuy nhiên, một hạn chế trong các mô hình lý thuyết là sự kết nối giữa các thành phần công nghệ và phản ứng tâm lý vẫn tồn tại những đứt gãy trong lộ trình truyền dẫn (Treiblmaier, 2018). Mối tương quan tuần tự từ việc tiếp nhận dữ liệu hệ thống đến sự hình thành thái độ đánh giá và niềm tin thương hiệu, từ đó mới kết tinh thành quyết định mua sắm thực tế, vẫn chưa được mô hình hóa một cách tích hợp và trọn vẹn (Paul và cộng sự, 2016; Wu và cộng sự, 2021). Mâu thuẫn trong kết quả phân tích đã được ghi nhận khi các chỉ báo minh bạch dù mang tính bất biến nhưng đôi khi không trực tiếp dẫn dắt hành vi mua hàng nếu thiếu đi sự chuyển hóa qua các bộ lọc nhận thức chủ quan của người tiêu dùng (Cheung và To, 2019). Thêm vào đó, số lượng các khảo sát thực tế về sự tương tác phức hợp này trong bối cảnh các thị trường mới nổi vốn tồn tại nhiều hoài nghi như Việt Nam vẫn còn hạn chế (Oanh và Mai, 2021;). Mặc dù tính minh bạch được khẳng định là yếu tố dẫn dắt niềm tin, nhưng sự hiện diện của công nghệ đôi khi không tương thích với mức độ an tâm thực tế nếu thiếu đi sự chuyển hóa thông qua thái độ thẩm định của khách hàng (Yadav và Pathak, 2016). Đây là tiền đề khoa học để nghiên cứu này hướng tới việc xác lập một lộ trình truyền dẫn xuyên suốt, nơi dữ liệu hệ thống đóng vai trò là tác nhân kích thích, trong khi thái độ và niềm tin thương hiệu vận hành như một cấu trúc kép định hình nên ý định hành vi, giúp cụ thể hóa các chỉ báo xác thực kỹ thuật số và lấp đầy các khoảng trống nhận thức trong tiến trình quyết định tiêu dùng bền vững (Ajzen, 1991; Kamble và cộng sự, 2020; Oanh và Mai, 2021).
2.3.4. Nhóm nghiên cứu tác động của Niềm tin và Thái độ đến Ý định mua hàng
Trong phân tích về sự tương tác giữa hạ tầng kỹ thuật số và người tiêu dùng, vai trò của niềm tin định chế và thái độ đánh giá trong việc dẫn dắt hành vi đã được làm sáng tỏ sâu sắc thông qua các luận điểm nền tảng của Pavlou (2003) cùng các khảo sát của Dương và cộng sự (2024, 2025) (Pavlou, 2003; Dương và cộng sự, 2024, 2025). Việc định vị niềm tin như một bộ lọc giảm thiểu rủi ro và các biến số bất định, đồng thời chứng minh năng lực công nghệ phi tập trung trong việc tái cấu trúc thái độ của người tiêu dùng đối với các dòng nông sản hữu cơ mang đặc tính tin cậy cao (Pavlou, 2003; Dương và cộng sự, 2024; Saberi và cộng sự, 2019). Tuy nhiên, các nghiên cứu chủ yếu tập trung vào niềm tin trong môi trường thương mại điện tử truyền thống, trong khi các công trình của Dương và cộng sự (2024, 2025) đã bước đầu ứng dụng công nghệ Blockchain nhưng vẫn tồn tại sự thiếu hụt mạch logic về một lộ trình truyền dẫn tích hợp đa tầng (Pavlou, 2003; Dương và cộng sự, 2024, 2025; Treiblmaier, 2018). Dù Blockchain mang tính bất biến nhưng đôi khi không tương thích với mức độ an tâm thực tế nếu thiếu đi sự giao thoa đồng thời giữa niềm tin vào công nghệ và thái độ chủ quan đối với sản phẩm (Wu và cộng sự, 2021; Oanh và Mai, 2021). Hạn chế từ việc tiếp nhận dữ liệu hệ thống đến sự kết hợp giữa niềm tin và thái độ, để từ đó mới kết tinh thành ý định mua sắm thực tế, vẫn chưa được mô hình hóa một cách trọn vẹn trong bối cảnh các thị trường mới nổi vốn tồn tại nhiều hoài nghi về tính chính danh như Việt Nam (Francisco và Swanson, 2018; Oanh và Mai, 2021).
- Bảng 2. 1. Bảng tóm tắt khung phân tích các nghiên cứu liên quan
2.3.5. Khoảng trống nghiên cứu Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Trong các lĩnh vực nghiên cứu trước đây đã chứng minh năng lực của công nghệ Blockchain trong việc triệt tiêu sự bất cân xứng thông tin và thiết lập cơ chế xác thực giá trị nội tại cho nông sản hữu cơ, từ đó dẫn dắt sự an tâm nhận thức của khách hàng. Tuy nhiên, hầu hết mô hình lý thuyết trước đây đã được nhận diện khi các tác giả chủ yếu vào khía cạnh minh bạch thông tin sơ cấp hoặc các mối tương quan tuyến tính đơn lẻ mà chưa giải mã trọn vẹn sự tương tác giữa hạ tầng kỹ thuật số và tiến trình tâm lý đa tầng. Sự thiếu liên kết trong mối tương quan từ dữ liệu hệ thống đến thái độ đánh giá và niềm tin, để từ đó mới kết tinh thành ý định mua sắm thực tế, vẫn chưa được mô hình hóa một cách tích hợp và trọn vẹn. Mặc dù các chỉ báo xác thực kỹ thuật số được ghi nhận là có tác động tích cực đến niềm tin, nhưng sự hiện diện của dữ liệu bất biến đôi khi không tương thích với mức độ an tâm thực tế nếu thiếu đi sự chuyển hóa qua các bộ lọc thái độ của người tiêu dùng. Điều này tạo ra một khoảng trống lý luận và kiến tạo một khung phân tích toàn diện giải mã lộ trình từ chỉ báo xác thực kỹ thuật số đến quyết định tiêu dùng bền vững thông qua cơ chế tác động song hành của thái độ và niềm tin. Cuối cùng, chưa có nhiều nghiên cứu tập trung phân tích tiến trình hành vi của người tiêu dùng dưới tác động của công nghệ Blockchain tại Việt Nam. Do đó, đây là một khoảng trống nghiên cứu mà đề tài nghiên cứu này nhấn mạnh và có thể phát triển cho những lĩnh vực mới sau này.
2.4. Giả thuyết và mô hình nghiên cứu đề xuất
2.4.1. Giả thuyết nghiên cứu
Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa các lý thuyết nền tảng về hành vi, các công trình liên quan cùng bối cảnh công nghệ và thực tiễn doanh nghiệp (Ajzen, 1991; Spence, 1973; Pavlou, 2003). Cốt lõi của mô hình nằm ở sự tích hợp giữa Thuyết TPB và thuyết Tín hiệu. Trong thị trường nông sản hữu cơ, một loại sản phẩm mang đặc tính tin cậy cao mà người tiêu dùng khó có thể tự kiểm tra hay thẩm định chất lượng ngay cả sau khi tiêu dùng (Darby và Karni, 1973). Vấn đề bất đối xứng thông tin luôn tồn tại như một rào cản nhận thức chính (Oanh và Mai, 2021). Công nghệ Blockchain sẽ vận hành như một cơ chế phát tín hiệu kỹ thuật số mạnh mẽ, giúp hữu hình hóa các cam kết minh bạch của doanh nghiệp, từ đó tác động trực tiếp đến các thành phần tâm lý trong mô hình TPB nhằm thúc đẩy ý định mua hàng của người tiêu dùng.
2.4.2. Truy xuất nguồn gốc Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Theo Lý thuyết Tín hiệu, trong môi trường thiếu niềm tin, doanh nghiệp cần gửi đi các tín hiệu đáng tin cậy và chất lượng. Khả năng truy xuất nguồn gốc trên nền tảng Blockchain là một đặc tính bất biến, giúp giảm bất cân xứng thông tin thông qua theo dõi sản phẩm từ trang trại đến người tiêu dùng. Trong lĩnh vực nông sản hữu cơ đạt chuẩn chứng nhận, việc truy xuất nguồn gốc là năng lực tối ưu hóa tính minh bạch thông tin và gia tăng niềm tin trong chuỗi cung ứng. Các nghiên cứu trước đây đã xác lập rằng việc tích hợp kiến trúc sổ cái phân tán đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả giám sát và xác thực toàn bộ quá trình tạo ra sản phẩm xuyên suốt chuỗi giá trị, từ khâu sản xuất đến mạng lưới phân phối. Tiềm năng tăng cường tính minh bạch và năng lực thẩm định dữ liệu trong hệ thống cung ứng thực phẩm đã được nhận diện như một tiền đề chiến lược nhằm củng cố niềm tin của khách hàng (Behnke và Janssen, 2020). Tương ứng với quan điểm này, sự suy giảm tình trạng bất cân xứng thông tin giữa nhà cung cấp và người tiêu dùng, đi kèm với việc gia tăng nhận thức về chất lượng cho nông sản hữu cơ thông qua các hệ thống truy xuất vận hành trên nền tảng Blockchain, đã được chứng minh rõ nét trong các nghiên cứu của Sendros và cộng sự (2022) cùng Dương và cộng sự (2024). Khi các thông tin thiếu hụt tính chính xác hoặc khó xác thực, rủi ro cảm nhận sẽ bị kích hoạt, từ đó tác động tiêu cực đến tiến trình hình thành niềm tin và ý định mua hàng nhằm triệt tiêu các rào cản từ sự bất định này và tái thiết lập một môi trường dữ liệu minh bạch, việc ứng dụng Blockchain trong lộ trình truy xuất cho phép thông tin được lưu trữ trên nền tảng phân tán với tính năng bất biến và khả năng xác thực công khai (Saberi và cộng sự, 2019). Các phân đoạn trong chuỗi giá trị được cấu trúc hóa thành các khối dữ liệu liên kết, tạo điều kiện cho người tiêu dùng xác minh nguồn gốc sản phẩm một cách trực quan (Treiblmaier, 2018). Cơ chế này không chỉ ngăn ngừa các nguy cơ trục lợi thông tin mà còn khẳng định cam kết minh bạch về tiêu chuẩn an toàn sinh học của doanh nghiệp (Kamble và cộng sự, 2020). Tại Công ty Organica, việc triển khai hạ tầng truy xuất thông qua mã QR trên nền tảng Blockchain giúp người tiêu dùng tiếp cận hồ sơ sản phẩm xuyên suốt từ trang trại đến điểm bán (Organica, 2023). Cơ chế đồng bộ hóa thông tin theo thời gian thực này làm giảm thiểu các rủi ro cảm nhận, từ đó gia tăng niềm tin thương hiệu (Galvez và cộng sự, 2018). Khi các thông số được xác thực khách quan và loại bỏ khả năng can thiệp dữ liệu, niềm tin của người tiêu dùng sẽ được thiết lập vững chắc, làm nền tảng cho ý định mua sắm trong tương lai. Từ đó, nghiên cứu này đưa ra giả thuyết H1 trong nghiên cứu.
Giả thuyết H1: Truy xuất nguồn gốc sản phẩm có ảnh hưởng cùng chiều đến niềm tin của người tiêu dùng.
2.4.3. Minh bạch thông tin Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Minh bạch thông tin được tiếp cận qua mức độ rõ ràng và chính xác của dữ liệu trong việc xây dựng niềm tin và định hình thái độ của người tiêu dùng đối với các sản phẩm nông sản đạt chuẩn chứng nhận. Về mặt bản chất, tính minh bạch của thông tin được thể hiện qua mức độ rõ ràng và chính xác của dữ liệu (Schnackenberg và Tomlinson, 2016). Theo Thuyết Trao đổi Xã hội, sự cởi mở và sẵn sàng chia sẻ thông tin chính là nền tảng cốt lõi để xây dựng niềm tin dài hạn giữa doanh nghiệp và khách hàng. Trong bối cảnh thị trường thực phẩm hữu cơ vốn chịu sự chi phối của tình trạng bất cân xứng thông tin, sự mơ hồ về quy trình sản xuất rất khó để người tiêu dùng tự thẩm định trực tiếp, khiến cho việc xác thực dữ liệu trở thành yếu tố sống còn để củng cố lòng tin. Sự kết nối giữa nhu cầu minh bạch hóa và năng lực ứng dụng công nghệ được hiện thực hóa một cách triệt để thông qua hạ tầng Blockchain. Với hệ thống dữ liệu phân tán và tính năng không thể chỉnh sửa, công nghệ Blockchain giúp loại bỏ các tác nhân trung gian và đảm bảo tính tin cậy tuyệt đối cho dữ liệu. Mọi thông số về nguồn gốc, tiêu chuẩn an toàn và chuỗi phân phối đều được lưu trữ công khai, giúp loại bỏ hoàn toàn rào cản từ rủi ro cảm nhận và nâng cao khả năng đánh giá của khách hàng. Tại Công ty Organica, việc công khai trực tiếp các chứng nhận hữu cơ trên nền tảng Blockchain làm giảm rủi ro che giấu thông tin và nâng cao niềm tin thương hiệu. Đây cũng là cơ sở cho giả thuyết H2.
Giả thuyết H2: Minh bạch thông tin có ảnh hưởng cùng chiều đến niềm tin của người tiêu dùng.
2.4.4. Xác thực sản phẩm
Trong thị trường nông sản hữu cơ, xác thực sản phẩm không chỉ là một yêu cầu kỹ thuật mà còn gắn liền trực tiếp với việc bảo vệ giá trị và bản sắc thương hiệu. Theo Khung lý thuyết Niềm tin – Rủi ro của Pavlou (2003), niềm tin thương hiệu chỉ có thể được hình thành và củng cố vững chắc khi các rủi ro về sự gian lận thông tin được kiểm soát và triệt tiêu một cách triệt để (Pavlou, 2003). Đặc biệt, đối với các dòng sản phẩm mang tính tin cậy cao vốn khó thẩm định trực tiếp bằng cảm quan, việc đảm bảo tính xác thực trở thành nhân tố then chốt giúp khách hàng vượt qua rào cản tâm lý về sự bất định và gia tăng niềm tin khi đưa ra quyết định mua sắm (Pavlou, 2003). Đối với người tiêu dùng tại Công ty Organica, việc xác thực được nguồn gốc sản phẩm giúp loại bỏ hoàn toàn nỗi lo về “thực phẩm hữu cơ giả mạo” (Organica, 2024). Khi đó, hạ tầng Blockchain đóng vai trò như một “Giao thức niềm tin” công nghệ, thay thế cho niềm tin cảm tính cá nhân vào người bán (Tapscott và Tapscott, 2016). Khi tính chính xác của thông tin sản phẩm được bảo đảm qua các chỉ báo kỹ thuật số, thái độ tích cực và sự an tâm trong tiến trình giao dịch sẽ được hình thành vững chắc, tạo tiền đề cho việc ra quyết định mua hàng (Dương và cộng sự, 2024). Đây là cơ sở lý thuyết hình thành giả thuyết H3. Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Giả thuyết H3: Xác thực và hạn chế gian lận có ảnh hưởng tích cực đến niềm tin của người tiêu dùng.
2.4.5. An toàn và chất lượng sản phẩm
An toàn và chất lượng sản phẩm là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ tin tưởng của người tiêu dùng, đặc biệt trong phân khúc nông sản đạt chuẩn chứng nhận (Pavlou, 2003). Do đặc tính của sản phẩm hữu cơ liên quan đến giá trị sức khỏe, các yêu cầu khắt khe về quy trình sản xuất và tiêu chuẩn chất lượng luôn được khách hàng đặt lên hàng đầu (Oanh và Mai, 2021). Khi các tiêu chí này không được bảo đảm hoặc thiếu cơ chế xác thực rõ ràng, niềm tin đối với doanh nghiệp và thương hiệu có thể bị suy giảm nghiêm trọng (Pavlou, 2003). Theo lý thuyết Niềm tin – Rủi ro, niềm tin được hình thành khi nhận thức về tính nhất quán trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật được xác lập, từ đó làm suy giảm rủi ro cảm nhận trong tiến trình ra quyết định (Pavlou, 2003).Bên cạnh đó, thuyết TPB chỉ ra rằng khi độ tin cậy của sản phẩm được đảm bảo, thái độ đánh giá thuận lợi sẽ được hình thành, dẫn đến sự gia tăng năng lực kiểm soát hành vi nhận thức và ý định mua hàng (Ajzen, 1991). Việc tích hợp Blockchain cho phép lưu trữ các thông tin liên quan đến quy chuẩn sản xuất, kiểm định chất lượng, chứng nhận tiêu chuẩn và điều kiện bảo quản trên hệ thống phân tán với đặc tính bất biến và minh bạch (Saberi và cộng sự, 2019). Theo đó, các thông số về an toàn thực phẩm được giám sát theo thời gian thực, cho phép xác minh thông tin một cách công khai, giúp triệt tiêu các nguy cơ vi phạm tiêu chuẩn kỹ thuật, đồng thời cung cấp cơ sở để người tiêu dùng đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp (Treiblmaier, 2018). Thông qua cơ chế này, các rủi ro phát sinh từ việc lạm dụng hóa chất hoặc sai lệch so với chuẩn mực canh tác được kiểm soát hiệu quả (Kamble và cộng sự, 2020). Cụ thể là công nghệ Blockchain cho phép giám sát các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm như HACCP theo thời gian thực và lưu trữ dữ liệu kiểm định bất biến trên hệ thống phân tán (Behnke và Janssen, 2020). Dựa trên Mô hình TAM của Davis (1989), nhận thức về tính hữu dụng của công nghệ trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm sẽ kích hoạt thái độ đánh giá tích cực và củng cố niềm tin bền vững đối với thương hiệu (Behnke và Janssen, 2020). Đây là cơ sở lý thuyết cho giả thuyết H4.
Giả thuyết H4: Đảm bảo an toàn và chất lượng sản phẩm có ảnh hưởng tích cực đến thái độ của người tiêu dùng.
2.4.6. Hiệu quả logistics
Hiệu quả Logistics được xem là một thành phần của chất lượng dịch vụ cảm nhận tác động trực tiếp đến việc đảm bảo sản phẩm được phân phối tối ưu về mặt thời gian, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn bảo quản và duy trì trọn vẹn chất lượng đến tay người tiêu dùng (Behnke và Janssen, 2020). Trong phân khúc nông sản đạt chuẩn chứng nhận các sản phẩm có thời hạn sử dụng ngắn và yêu cầu khắt khe về điều kiện bảo quản để tạo sự ổn định vận hành của hạ tầng phân phối mang ý nghĩa đặc biệt chiến lược đối với việc xây dựng niềm tin của khách hàng (Dương và cộng sự, 2024). Việc tích hợp Blockchain với IoT để theo dõi điều kiện bảo quản tạo ra một hệ thống phản hồi tức thời. Ứng dụng công nghệ Blockchain góp phần nâng cao hiệu quả logistics thông qua việc cung cấp một nền tảng dữ liệu minh bạch, đồng bộ và có thể truy cập theo thời gian thực cho tất cả các bên trong chuỗi cung ứng. Với đặc tính phi tập trung và bất biến, Blockchain giúp hạn chế sai sót trong giao nhận, giảm thiểu gian lận và nâng cao khả năng phối hợp giữa các bên liên quan (Saberi và cộng sự, 2019). Theo Lý thuyết về sự tin cậy dựa trên năng lực, khi khách hàng thấy doanh nghiệp có khả năng quản trị chuỗi cung ứng chính xác và giao hàng đúng hạn, họ sẽ tin tưởng vào năng lực chuyên môn của thương hiệu đó (Saberi và cộng sự, 2019). Chính vì vậy nghiên cứu này đặt giả thuyết H5.
Giả thuyết H5: Hiệu quả logistics có ảnh hưởng tích cực đến thái độ của người tiêu dùng.
2.4.7. Niềm tin thương hiệu Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Khi niềm tin thương hiệu được củng cố bởi các tín hiệu từ Blockchain, rủi ro nhận thức sẽ giảm xuống, đặc biệt trong các phân khúc thị trường chịu sự chi phối mạnh mẽ của rủi ro cảm nhận cao như ngành kinh doanh nông sản đạt chuẩn chứng nhận (Pavlou, 2003). Theo lý thuyết Niềm tin – Rủi ro trạng thái niềm tin đóng vai trò trung hòa các khía cạnh bất định và rủi ro cảm nhận trong tiến trình đưa ra lựa chọn, qua đó kích hoạt mức độ sẵn sàng thực hiện ý định mua hàng của khách hàng (Pavlou, 2003). Khi các thông tin về nguồn gốc minh bạch và tiêu chuẩn chất lượng được xác lập tương thích hoàn toàn với các cam kết chiến lược từ doanh nghiệp, xu hướng gia tăng đáng kể trong ý định mua hàng của người tiêu dùng sẽ được thúc đẩy vững chắc (Oanh và Mai, 2021). Trong nhiều trường hợp, niềm tin có thể tác động trực tiếp đến ý định mua sắm mà không cần trải qua các bước đánh giá trung gian phức tạp (Ajzen, 1991). Việc ứng dụng công nghệ Blockchain trong chuỗi cung ứng nông sản hữu cơ, niềm tin thương hiệu được củng cố thông qua khả năng truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin và đảm bảo tính xác thực của sản phẩm (Treiblmaier, 2018). Khi người tiêu dùng nhận thức rằng doanh nghiệp áp dụng công nghệ Blockchain nhằm minh bạch hóa toàn bộ quy trình sản xuất và phân phối, họ sẽ đánh giá thương hiệu là đáng tin cậy hơn (Behnke và Janssen, 2020). Thông qua trạng thái niềm tin này, các rào cản rủi ro cảm nhận được tiết giảm một cách đáng kể, đồng thời ý định thực hiện giao dịch mua bán cũng được thúc đẩy mạnh mẽ (Pavlou, 2003). Ảnh hướng tích cực của niềm tin thương hiệu đến ý định mua hàng trong công nghệ số và chuỗi phân phối thực phẩm cũng đã được chứng minh qua các nghiên cứu của Pavlou (2003) và Dương và cộng sự (2024). Tại Công ty Organica, vai trò của niềm tin thương hiệu được kỳ vọng sẽ trở thành tác nhân kích hoạt ý định lựa chọn các dòng nông sản đạt chuẩn chứng nhận một cách bền vững (Dương và cộng sự, 2025). Từ nền tảng lý thuyết này giả thuyết nghiên cứu H6 được đề xuất:
Giả thuyết H6: Niềm tin thương hiệu ảnh hưởng tích cực đến ý định mua hàng.
2.4.8. Thái độ của người tiêu dùng Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
Theo TPB, thái độ là một trạng thái tâm lý chuẩn bị cho hành vi, phản ánh mức độ ưa thích của cá nhân đối với việc mua sản phẩm, đồng thời được xác lập như một chỉ báo dự báo trực tiếp và quan trọng đối với ý định hành vi. Đây cũng là yếu tố quan trọng trong tiến trình hình thành ý định mua hàng và hành vi thực tế của người tiêu dùng. Khi người tiêu dùng hình thành thái độ thuận lợi đối với quyết định mua sắm, họ sẽ có xu hướng xuất hiện ý định thực hiện hành vi ở mức độ cao hơn (Ajzen, 1991). Trong ngành thực phẩm hữu cơ phẩm mang tính tin cậy cao vốn khó thẩm định trực tiếp bằng cảm quan, việc ứng dụng công nghệ Blockchain vào chuỗi cung ứng nông sản đạt chuẩn chứng nhận sẽ giúp thái độ của khách hàng được xây dựng dựa trên nền tảng nhận thức về các giá trị công nghệ, bao gồm tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và hiệu quả của hạ tầng phân phối (Behnke và Janssen, 2020). Khi các thuộc tính kỹ thuật này được đánh giá tích cực, các dòng nông sản hữu cơ sẽ được định vị như một giải pháp mua sắm an toàn, đáp ứng trọn vẹn nhu cầu của người tiêu dùng (Oanh và Mai, 2021). Thái độ thuận lợi đối với nông sản hữu cơ được hỗ trợ bởi nền tảng công nghệ Blockchain, biến trung gian này thành một liên kết quan trọng trong lộ trình truyền dẫn từ nhận thức dữ liệu công nghệ đến ý định mua hàng khách hàng. Đây là cơ sở lý luận cho giả thuyết nghiên cứu H7.
Giả thuyết H7: Thái độ của người tiêu dùng ảnh hưởng tích cực đến ý định mua hàng.
2.4.9. Mô hình nghiên cứu đề xuất
Dựa trên nền tảng lý thuyết đã xây dựng và việc tổng hợp các mô hình nghiên cứu trước đây của các học giả trong và ngoài nước, nghiên cứu đề xuất mô hình tích hợp được minh họa chi tiết tại Hình 2.4 như sau:
- Hình 2.4. Mô hình nghiên cứu đề xuất
Tóm tắt chương 2
Chương 2 của nghiên cứu đã trình bày các khái niệm, bao gồm việc ứng dụng công nghệ Blockchain trong chuỗi cung ứng nông sản hữu cơ, niềm tin thương hiệu, thái độ đánh giá và ý định mua hàng của người tiêu dùng. Song hành với đó, các lý thuyết nền tảng bao gồm thuyết TPB, thuyết Tín hiệu, thuyết Niềm tin và rủi ro và Mô hình Chấp nhận Công nghệ (TAM) đã được tổng hợp và phân tích nhằm thiết lập cơ sở lý luận vững chắc cho mối quan hệ giữa các đặc tính công nghệ và tâm lý hành vi của khách hàng. Đồng thời cũng tiến hành tổng quan các công trình nghiên cứu trước đây trong và ngoài nước. Dựa trên nền tảng lý thuyết đó, chương này đề xuất mô hình nghiên cứu và hệ thống các giả thuyết phù hợp. Luận văn: Ảnh hưởng ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng.
XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:
===>>> Luận văn: PPNC Đến ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng

Pingback: Luận văn: KQNC Đến ứng dụng Blockchain đến ý định mua hàng