Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Biện pháp quản lý Hoạt động dạy học trải nghiệm môn TN&XH ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, Hà Nội dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp

3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích

Các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm cần phải nhằm vào việc hình thành và phát triển nhân cách của Học sinh tiểu học theo đúng mục tiêu của giáo dục phổ thông theo Luật Giáo dục năm 2025: “Giáo dục phổ thông nhằm phát triển toàn diện cho người học về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo; hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho người học tiếp tục học chương trình giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp hoặc tham gia lao động, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Ngoài ra cần đảm bảo mục tiêu của giáo dục cấp học tiểu học đó là “Giáo dục tiểu học nhằm hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, năng lực của HS; chuẩn bị cho HS tiếp tục học trung học cơ sở”. Vì mục tiêu được phân thành nhiều cấp độ khác nhau (mục tiêu tổng quát, mục tiêu bộ phận) cho nên các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học theo hình thức trải nghiệm ở các trường tiểu học đề ra phải phân thành nhiều cấp theo tính chất quy mô của các hoạt động và theo từng giai đoạn cụ thể thì hiệu quả sẽ cao hơn.

3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn

Các biện pháp đề xuất phải thể hiện và cụ thể hóa đường lối, phương châm giáo dục của Đảng và Nhà nước, phù hợp với qui định của ngành giáo dục trong quá trình quản lý. Muốn vậy phải căn cứ vào thực tiễn của Luật Giáo dục; Điều lệ nhà trường; Chiến lược phát triển giáo dục 2017-2026 và các biện pháp cụ thể để thực hiện chiến lược giáo dục với trọng tâm là nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Việc đề xuất các biện pháp phải phù hợp với các điều kiện hiện có, phù hợp với đặc trưng của loại hình hoạt động này và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi Học sinh tiểu học. Ngoài ra, các biện pháp phải phù hợp với đặc điểm tổ chức quản lý của nhà trường, trên cơ sở tuân thủ nghiêm ngặt các quy chế của Bộ GD&ĐT.

3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

Các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm cần phải được xây dựng một cách có hệ thống quy trình thực hiện phải có tính liên hoàn nhằm đảm bảo phát huy được sức mạnh tổng hợp của các cơ quan, đoàn thể trong và ngoài nhà trường tiểu học. Nguyên tắc này đòi hỏi các biện pháp đề xuất không được mâu thuẫn nhau, không được tách rời, riêng rẽ mà phải có mối quan hệ chặt chẽ với nhau tạo thành một chỉnh thể nhằm tác động tới nhiều mặt khác nhau của vấn đề đang được quản lý. Các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm đề xuất phải đảm bảo tính đồng bộ giữa ý tưởng, mục tiêu, nội dung, giải pháp và kết quả; đồng bộ từ công tác quản lý, tổ chức, triển khai và các điều kiện để thực hiện. Do vậy các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm muốn đem lại tính khả thi và hiệu quả thì phải đảm bảo tính đồng bộ.

3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa

Nguyên tắc này đòi hỏi nhà nghiên cứu khi đề xuất biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm mới phải kế thừa những biện pháp quản lý đã và đang thực hiện. Sự kế thừa có thể là toàn bộ các biện pháp, có thể là những điểm hay, tối ưu của một biện pháp tránh phủ định hoàn toàn và tạo ra những hệ thống mới không dựa trên thực tiễn, thực trạng biện pháp cũ đã có. Đảm bảo tính kế thừa khi đề xuất biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm yêu cầu nhà quản lý trong chỉ đạo thực tiễn quản lý phải thấy được những biện pháp quản lý mới trên cơ sở nền tảng của các biện pháp quản lý cũ đang tiến hành. Sự đề xuất biện pháp phải theo kịp và phù hợp với thực tế quản lý giáo dục để có những biện pháp mới phù hợp và sát với thực

3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả

Biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm sẽ tạo ra hiệu quả là góp phần tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, chính quyền địa phương, hoặc giáo dục đạo đức, củng cố kiến thức đã học. Vì vậy, có thể khẳng định, Hoạt động dạy học theo hình thức trải nghiệm là con đường để hình thành và phát triển nhân cách, củng cố kiến thức cho HS. Việc tổ chức Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm theo các chủ đề, qua thực tế đã dẫn dắt các em từng bước đến với văn hóa, xã hội của dân tộc và nền văn hóa văn minh nhân loại. Từ đó, giúp các em có ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, học tập những cái hay, cái đẹp mà thế giới và dân tộc đã để lại để phấn đấu thành những công dân có ích cho đất nước.

3.2. Các biện pháp cụ thể Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

3.2.1. Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên về hoạt động dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội theo hình thức trải nghiệm

• Mục tiêu của biện pháp

Tổ chức nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm, của đội ngũ Cán bộ quản lý và giáo viên, đảm bảo sự thống nhất trong nhận thức, cũng như trong hành động GD, đồng tâm hiệp lực, tạo sức mạnh thúc đẩy hoàn thiện Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Làm thay đổi cách nghĩ, cách làm truyền thống (đổi mới tư duy) về chất lượng giảng dạy và quản lý Hoạt động dạy học theo hình thức trải nghiệm của Cán bộ quản lý và giáo viên., thống nhất tư tưởng về mục tiêu, yêu cầu, ý nghĩa, bản chất, phương pháp, hình thức Hoạt động trải nghiệm và tổ chức dạy học. môn TN&XH Giúp giáo viên thay đổi cả nhận thức và hành vi trong tổ chức Hoạt động dạy học theo hình thức trải nghiệm.

• Nội dung của biện pháp

BGH, cụ thể là Hiệu trưởng chỉ đạo các đơn vị, cá nhân có liên quan tổ chức tuyên truyền, vận động, khuyến khích cán bộ, giáo viên tham dự các khóa bồi dưỡng, tự nghiên cứu về Hoạt động trải nghiệm và tổ chức Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Gắn các nội dung tuyên truyền, giáo dục về Hoạt động trải nghiệm và tổ chức dạy học theo hình thức trải nghiệm, nâng cao chất lượng dạy học bằng các hình thức cụ thể có tính chất khích lệ động viên giáo viên và HS. Hiệu trưởng chỉ đạo các tổ chức đoàn thể cùng vào cuộc, tạo một khí thế chung cuốn hút mọi người vào Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm.

• Tổ chức thực hiện biện pháp Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

BGH nhà trường tổ chức truyền thông lồng ghép vào Hoạt động trải nghiệm và tổ chức Hoạt động dạy học theo hình thức Hoạt động trải nghiệm môn TN&XH vào các nội dung, hoạt động thường xuyên của trường. Trên cơ sở thu thập chính xác về tình hình thực hiện dạy học theo hình thức trải nghiệm, chất lượng thực tế trong những năm qua BGH phân tích ưu điểm, tồn tại để giáo viên rút kinh nghiệm đồng thời kết hợp liên hệ, tuyên truyền nhận thức, tư tưởng xoay quanh vấn đề trên. Trong quá trình chỉ đạo thực hiện, hiệu trưởng cần nghiên cứu kĩ nội dung văn bản hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học hàng năm, nhất là những văn bản hướng dẫn về việc áp dụng, triển khai Hoạt động trải nghiệm môn TN&XH và tổ chức Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm, đồng thời thông báo phổ biến các chương trình tập huấn, bồi dưỡng giáo viên của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT và Phòng GD&ĐT để giáo viên lựa chọn nội dung, thời điểm tập huấn, bồi dưỡng thích hợp. Hiệu trưởng nhà trường cần phải cung cấp cho đội ngũ giáo viên những kiến thức và kỹ năng cơ bản về tổ chức Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Có tri thức căn bản đó, đội ngũ giáo viên sẽ nâng cao các kỹ năng lao động sư phạm, từ đó thay đổi phương pháp giảng dạy mới cho phù hợp góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, chất lượng Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Bên cạnh đó người Hiệu trưởng cần phải tạo ra bầu không khí sư phạm lành mạnh, nghiêm túc, để giáo viên tự giác thực hiện các yêu cầu đề ra. Tạo ra những môi trường mới để giáo viên góp phần tích cực hơn vào tiến trình đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường, nâng cao chất lượng giáo dục, chất lượng giảng dạy theo hình thức trải nghiệm trong nhà trường. Tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm, diễn đàn trao đổi, thảo luận để giáo viên học hỏi, nghiên cứu, tìm hiểu về dạy học theo hình thức trải nghiệm để nâng cao nhận thức và áp dụng vào thực tiễn.

Điều kiện thực hiện biện pháp

• Sự quan tâm, ủng hộ của các cấp chính quyền, đoàn thể, Cán bộ quản lý các nhà trường và toàn thể cán bộ giáo viên.
• Bố trí kinh phí, CSVC và thời gian tốt cho việc phục vụ các Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm.
• Tổ chức bộ máy đảm bảo tính đồng bộ, ổn định, tập

3.2.2. Tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học môn Tự nhiên và Xã hội theo hình thức trải nghiệm cho giáo viên Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

• Mục tiêu của biện pháp

Thông qua các hội nghị bồi dưỡng chuyên đề, các buổi hội thảo, tọa đàm, các buổi giao ban hàng tuần, nhất là hoạt động thực hành các kỹ năng sư phạm theo hướng đổi mới trong giờ lên lớp hàng ngày, trong các buổi tổ chức Hoạt động trải nghiệm môn TN&XH, các buổi ngoại khóa và trong các giờ sinh hoạt lớp… sẽ nâng cao được năng lực dạy học theo hình thức trải nghiệm cho giáo viên. Đa dạng hóa các hình thức bồi dưỡng nhằm giúp giáo viên có hiểu biết sâu sắc về phương thức dạy học theo hình thức trải nghiệm, có kỹ năng chuyển đổi phương thức sư phạm từ truyền thống sang phương thức sư phạm mới đáp ứng yêu cầu tổ chức dạy học theo hình thức trải nghiệm. Tạo ra những nguồn lực, phương hướng, bước đi trong công tác bồi dưỡng trình độ chuyên môn cho giáo viên, nhất là bồi dưỡng cho giáo viên nắm vững chương trình, phương pháp dạy học, chuẩn kiến thức và kỹ năng Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm.

• Nội dung của biện pháp

Bồi dưỡng các kỹ năng sư phạm, nhất là các kỹ năng cần áp dụng đối với việc dạy học theo hình thức trải nghiệm cho giáo viên. Bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cụ thể là: kỷ năng lập kế hoạch dạy học theo hình thức trải nghiệm, kỹ năng dạy học trên lớp, kỹ năng tổ chức quản lý giáo dục Hoạt động trải nghiệm môn TN&XH, kỹ năng giao tiếp với HS, đồng nghiệp và cộng đồng, kỹ năng lập hồ sơ, tài liệu giáo dục giảng dạy. Đặc biệt trong khi tiến hành triển khai thực hiện chương trình nội dung sách giáo khoa mới, giáo viên cần phải có kỹ năng sử dụng các phương pháp dạy học tích cực và sử dụng thành thạo các thiết bị dạy học theo đặc trưng bộ môn. giáo viên cũng cần có kỹ năng hướng dẫn HS tự học, kỹ năng ra đề kiểm tra, kỹ năng đánh giá HS. Bồi dưỡng kỹ năng vận dụng các phương pháp dạy học theo hình thức trải nghiệm có tác dụng tổ chức hoạt động khám phá, học thông qua trải nghiệm thực tế, học thông qua làm, học qua thực hành thí nghiệm, học hợp tác. Đặc biệt là bồi dưỡng các kỹ thuật dạy học tích hợp theo chủ đề, ghép nhóm, phân hóa, phản hồi nhanh, liên kết ý tưởng của HS,… Bồi dưỡng kỹ năng đánh giá sự tiến bộ của HS và sử dụng kết quả đánh giá để điều chỉnh quá trình dạy học theo hình thức trải nghiệm. Bồi dưỡng kỹ năng phối hợp với cộng đồng, cha mẹ HS để tổ chức các hoạt động học tập trải nghiệm thực tiễn cho HS.

• Cách thức thực hiện biện pháp

Ngay từ đầu năm học, Hiệu trưởng lên kế hoạch, tổ chức cho cán bộ, giáo viên tham gia các lớp, các khóa tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ chuyên môn do các cơ quan, ban ngành tổ chức… có kế hoạch mời Lãnh đạo Phòng GD&ĐT quận, Lãnh đạo Sở GD&ĐT phụ trách về đổi mới dạy học theo hình thức trải nghiệm, các thầy cô giáo có hiểu biết, kinh nghiệm giảng dạy theo hình thức trải nghiệm về trường cùng trao đổi, thảo luận, trao đổi kinh nghiệm… Khi xây dựng kế hoạch, cần phải thể hiện rõ thời gian, kinh phí, nội dung thực hiện.

Cử giáo viên nòng cốt đi tham dự các lớp, các đợt bồi dưỡng về dạy học theo hình thức trải nghiệm do Sở, Bộ GD&ĐT tổ chức, Sau khi tham dự phải tổ chức phổ biến hướng dẫn giúp đỡ giáo viên trong nhà trường áp dụng. Tổ chức hội thảo cấp trường chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học theo hình thức trải nghiệm nhằm cung cấp cho giáo viên kinh nghiệm trong soạn bài, lên lớp môn TN&XH. Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

Tổ chức tham quan, trao đổi học tập kinh nghiệm các mô hình nhà trường điển hình tiên tiến trong Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Nhà quản lý xác định rõ nhiệm vụ, tầm quan trọng của tổ và nhóm chuyên môn trong nhà trường. Cần xây dựng các tổ bộ môn trong nhà trường là nơi diễn ra hoạt động sinh hoạt chuyên môn sâu rộng, có ý nghĩa thiết thực cho các thành viên trong tổ chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Để nâng cao chất lượng sinh hoạt, Tổ bộ môn cần phải xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn và xây dựng kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy học, phân phối chương trình và các quy định của Bộ GD&ĐT; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, tổ chức kiểm tra đánh giá chất lượng thực hiện nhiệm vụ của giáo viên theo kế hoạch của nhà trường; đề xuất khen thưởng kỷ luật đối với giáo viên. Có lịch sinh hoạt của Tổ bộ môn cụ thể (2 lần/ tháng). Nội dung và hình thức sinh hoạt góp phần đảm bảo kỷ cương nề nếp và nâng cao chất lượng dạy học theo hình thức trải nghiệm, cụ thể:

• Phản ánh những khó khăn trong phân phối chương trình dạy học theo hình thức trải nghiệm.
• Dự giờ, đánh giá, góp ý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm.
• Hội thảo các chuyên đề như: Dạy học theo hình thức trải nghiệm, chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học theo hình thức trải nghiệm, chuyên đề bồi dưỡng kỹ năng tổ chức Hoạt động trải nghiệm… Tổ trưởng cử giáo viên có năng lực chuyên môn vững vàng dạy thử nghiệm, tổ góp ý cùng tìm ra hướng đi phù hợp.
• Góp ý xây dựng tổ chức Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm.
• Khuyến khích giáo viên sử dụng và tự làm đồ dụng dạy học theo hình thức trải nghiệm, tự trích một phần quỹ lương để mua tài liệu có nội dung phù hợp với bộ môn.
• Quy định viết sáng kiến là một tiêu chí trong đánh giá thi đua của giáo viên. Đề tài có thể là một tiết dạy theo hình thức trải nghiệm mà giáo viên cho là thành công…

Về phía nhà trường, BGH phân công hợp lý các thành viên phụ trách các Tổ bộ môn và quản lý các khối lớp để cùng sinh hoạt chuyên môn với tổ để kịp thời điều chỉnh, uốn nắn những sai lệch trong Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm… Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

Tiếp tục bồi dưỡng, trẻ hóa đội ngũ cán bộ cốt cán ở trường. Bồi dưỡng giáo viên kế cận dạy các lớp cuối cấp, phân công trách nhiệm cho giáo viên có thâm niên kèm cặp. Tạo điều kiện cho giáo viên tự học, tự nghiên cứu nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ để hoàn thành nhiệm vụ Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.

• Điều kiện thực hiện biện pháp

Có sự quan tâm của lãnh đạo nhà trường và thống nhất trong hội đồng sư phạm. Giáo viên phải có: năng lực chuyên môn vững, phẩm chất đạo đức và có khả năng phát triển. Cần có sự hỗ trợ quan tâm của chính quyền địa phương các cấp, các cơ quan cấp trên tạo điều kiện cho nhà trường thực hiện tốt vai trò đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo góp phần đẩy mạnh Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm trong nhà trường ngày càng có hiệu quả và có chất lượng. Tinh thần trách nhiệm, ý thức của Cán bộ quản lý về công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên. Cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu chế độ chính sách bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên. Hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động.

3.2.3. Đổi mới công tác lập kế hoạch quản lý dạy học môn Tự nhiên và Xã hội theo hình thức trải nghiệm

• Mục tiêu của biện pháp

Việc xây dựng kế hoạch Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm có vai trò rất quan trọng, nó giúp người hiệu trưởng, các Tổ trưởng Tổ chuyên môn, giáo viên chủ động định hướng trước các nội dung, biện pháp, thời gian, cơ chế phối hợp để thực hiện có hiệu quả Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm trong suốt năm học. Giúp cho cán bộ quản lý, giáo viên nâng cao kỹ năng phân tích, đánh giá tình hình cụ thể của nhà trường về công tác quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm, xác định các nội dung thay đổi trong quản lý hoạt động dạy theo hình thức trải nghiệm. Giúp nhà quản lý có cái nhìn tổng thể, toàn diện, lựa chọn những phương án tối ưu, phân bổ, sử dụng nguồn lực phù hợp cho công tác quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Xây dựng kế hoạch và quy trình lãnh đạo, quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm, nhằm nâng cao chất lượng học tập của HS.

• Nội dung của biện pháp Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

Các trường tiểu học trên địa bàn quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội cần đổi mới khâu xây dựng kế hoạch trong quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm của từng năm học trong nhà trường. Một kế hoạch theo quy trình giống như một lộ trình cho công việc, bao gồm thông tin chi tiết như ai làm việc gì và làm vào lúc nào; gồm các mục tiêu rõ ràng và đặt ra những mốc thành tựu quan trọng trong lộ trình thực hiện. Kế hoạch này cũng cụ thể hoá một cách rõ ràng những cách thức thực hiện và các hình thức kiểm tra và theo dõi tiến độ.

Hiệu trưởng phải nắm vững định hướng đổi mới trong quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm, đưa ra những định hướng chỉ đạo, xây dựng kế hoạch tổ chức Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm cho giáo viên soạn giảng theo yêu cầu mới, tổ chức dạy học, đúc rút kinh nghiệm, khái quát về mặt lý luận dạy học theo hình thức trải nghiệm những kết quả đạt được (thể chế hóa kinh nghiệm) và triển khai thực hiện; hoặc tổ chức trao đổi những chủ đề cần thiết trong dạy học giúp giáo viên thực hiện có kết quả Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm,…

• Cách thức thực hiện biện pháp

Hiệu trưởng cần đề ra mục tiêu chương trình dạy học theo hình thức trải nghiệm. Chỉ đạo tổ nhóm chuyên môn triển khai tiến hành xây dựng kế hoạch: chiến lược, năm học, tháng, tuần và kế hoạch từng Hoạt động trải nghiệm môn TN&XH cụ thể cho HS. Đối với việc học tập theo hình thức trải nghiệm của HS, có thể tổ chức trao đổi kinh nghiệm học tập, hướng dẫn các em tổ chức các buổi trải nghiệm,… nhằm nâng cao tri thức, kỹ năng, tăng cường sự tương tác của HS.

Hiệu trưởng huy động được sự tham gia tích cực của đội ngũ giáo viên vào việc xây dựng kế hoạch dạy học theo hình thức trải nghiệm, giúp giáo viên nhận thức được vai trò Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm, biến khó khăn, thách thức nảy sinh trong quá trình thực hiện Hoạt động trải nghiệm của giáo viên thành những vấn đề cần giải quyết, tập trung lập kế hoạch giải quyết. Như vậy, hiệu trưởng đã tạo được sự thống nhất về nhận thức trong tập thể sư phạm giáo viên về tầm quan trọng của phương pháp dạy học theo hình thức trải nghiệm,… Hiệu trưởng cần tạo môi trường thuận lợi cho giáo viên được tham gia thường xuyên vào các sáng kiến, cải tiến cách soạn bài, cách dạy, cách tổ chức hướng dẫn HS học tập; tạo cho giáo viên cảm nhận về sự cần thiết của Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm, thực hiện mỗi thành viên là một tác nhân trong Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm (giúp giáo viên có kỹ năng để Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm có chất lượng và hiệu quả). Để xây dựng tốt kế hoạch Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm, điều quan trọng tiếp theo là người Hiệu trưởng phải đánh giá được khả năng, điểm mạnh, điểm yếu của đội ngũ giáo viên và từng giáo viên trong giảng dạy, giáo dục chuẩn bị cho xác định nội dung trong Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm phù hợp với thực tiễn nhà trường.

Như vậy, muốn biến mục tiêu thành kết quả thì phải lập kế hoạch. Lập kế hoạch để thực hiện các hệ thống mục tiêu tức là tìm các nguồn lực, thời gian, không gian,… cần cho việc hoàn thành các mục tiêu. Chi phí về tất cả các mặt phải được xác định.

Hơn nữa phải tìm ra phương án chi phí ít nhất cho việc thực hiện mỗi mục tiêu. Tính cân đối của kế hoạch đòi hỏi Hiệu trưởng phải tìm ra đủ các nguồn lực và điều kiện để thực hiện mỗi mục tiêu. Nó không cho phép tập trung các nguồn lực và điều kiện cho việc thực hiện mục tiêu này mà bỏ mục tiêu khác đã lựa chọn. Cân đối giữa hệ thống mục tiêu và nguồn lực và điều kiện thực hiện chúng đòi hỏi Hiệu trưởng phải nắm vững khả năng mọi mặt của nhà trường, kể cả tiềm năng có thể, thấu hiểu từng mục tiêu và tính toán tỉ mỉ việc đầu tư cho mỗi mục tiêu theo phương án tối ưu.

• Điều kiện thực hiện biện pháp

Để đạt được mục tiêu đã đề ra các tổ chức, bộ phận, cá nhân trong các trường tiểu học phải nắm chắc tình hình đặc điểm của đơn vị để từ đó xây dựng kế hoạch hoạt động có tính khả thi. Đảm bảo sự phân công hợp lý, tránh hiện tượng chồng chéo.

3.2.4. Chỉ đạo đa dạng hóa các loại hình trải nghiệm cho Học sinh tiểu học Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

• Mục tiêu của giải pháp

Tạo sự hấp dẫn cho HS trong trong quá trình học tập. Thông qua các hình thức phong phú, hấp dẫn cho mọi loại hình hoạt động, tạo môi trường để Học sinh tiểu họcực sự được trải nghiệm về kiến thức, kỹ năng đã học, trải nghiệm về xúc cảm tình cảm trong mọi mối quan hệ, trải nghiệm về kỹ năng hành vi ứng xử trong quan hệ đạo đức và quan hệ xã hội…

• Nội dung của biện pháp

Yêu cầu giáo viên cần phải luôn làm mới các hình thức trải nghiệm trong quá trình dạy học bằng cách tổ chức hoạt động ở mỗi chủ đề, môn học phải đa dạng và có sự thay đổi cho phù hợp với mục đích, yêu cầu của môn học, phù hợp với khả năng, tâm lý lứa tuổi HS. Hướng dẫn giáo viên tiến hành khảo sát nhu cầu HS, gợi ý các chủ đề, chủ điểm để HS cùng lựa chọn nội dung, làm cơ sở cho xây dựng kế hoạch dạy học theo hình thức trải nghiệm với hình thức phù hợp nhu cầu, thu hút đông đảo HS tham gia.

• Cách thức thực hiện biện pháp

HĐDH môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm có nội dung đa dạng, mang tính tổng hợp. Vì thế, đối với việc quản lí giáo dục, cần chỉ đạo theo hướng khuyến khích giáo viên dạy học theo hình thức trải nghiệm bằng nhiều hình thức khác nhau, với phương pháp tổ chức linh hoạt, chú trọng vào các hoạt động chủ đạo của lứa tuổi, tạo ra các cơ hội tốt cho HS trải nghiệm và hoạt động tích cực phù hợp với nhu cầu. Hiệu trưởng cần chỉ đạo giáo viên dạy học cần gắn kiến thức lí thuyết với thực tiễn, hoạt động học tập của HS gắn liền với thực hành; HS được học tập vượt ra khỏi phạm vi “bốn bức tường” của lớp học, có điều kiện tiếp xúc, tương tác với môi trường đa dạng của cuộc sống. Do đó, hoạt động học tập không còn mang nặng tính lí thuyết, hàn lâm, sách vở mà có ý nghĩa thực sự đối với cuộc sống của HS. Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

Hiệu trưởng cần xây dựng một quy trình nhất định, đảm bảo cho Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm được diễn ra logic, hệ thống, thống nhất với hoạt động giáo dục chung trong nhà trường. Mỗi một hình thức hoạt động đều tiềm tàng trong nó những khả năng giáo dục nhất định. Nhờ các hình thức tổ chức đa dạng, phong phú mà việc giáo dục HS được thực hiện một cách tự nhiên, sinh động, nhẹ nhàng, hấp dẫn, không gò bó và khô cứng, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý cũng như nhu cầu, nguyện vọng của HS. Hiệu trưởng cần chỉ đạo giáo viên tổ chức tiết học bằng nhiều hình thức, phương pháp dạy học khác nhau: cá nhân, nhóm, trò chơi, đố vui, ứng dụng công nghệ thông tin, các kĩ thuật dạy học tích cực…

Bản thân Hoạt động trải nghiệm rất đa dạng, nếu biết đầu tư và khai thác sẽ giúp HS hứng thú hơn với các Hoạt động trải nghiệm. Dựa trên cơ sở nội dung giáo dục của bậc tiểu học, giáo viên có thể tổ chức Hoạt động dạy học môn TN&XH theo các hình thức trải nghiệm dưới đây: Hoạt động câu lạc bộ: Nhà trường có thể thành lập các câu lạc bộ hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, thống nhất, có lịch sinh hoạt định kì và có thể được tổ chức với nhiều nội dung khác nhau như: câu lạc bộ Văn tuổi thơ; câu lạc bộ Toán tuổi thơ; câu lạc bộ Tiếng Anh; câu lạc bộ TDTT; câu lạc bộ Mỹ thuật và câu lạc bộ múa…

Tổ chức trò chơi: Giáo viên có thể sử dụng trò chơi trong nhiều tình huống khác nhau trong quá trình dạy học như: làm quen, khởi động, dẫn nhập vào nội dung học tập, cung cấp và tiếp nhận tri thức; đánh giá kết quả, rèn luyện các kĩ năng và củng cố những tri thức đã được tiếp nhận,… Trò chơi giúp phát huy tính sáng tạo, hấp dẫn và gây hứng thú cho HS; giúp HS dễ tiếp thu kiến thức mới; giúp chuyển tải nhiều tri thức của nhiều lĩnh vực khác nhau; tạo được bầu không khí thân thiện; tạo cho HS tác phong nhanh nhẹn,…

Sân khấu hóa: Nhà trường tăng cường hoạt động diễn kịch, trong đó vở kịch chỉ có phần mở đầu đưa ra tình huống, phần còn lại được sáng tạo bởi những người tham gia. Hoạt động trải nghiệm này diễn ra ngay trong lớp học và do chính HS sáng tạo và trình diễn với sự hỗ trợ của giáo viên và hệ thống phương tiện thiết bị công nghệ là một trải nghiệm thú vị, rất mới mẻ và đầy sức sáng tạo của HS.

Thực địa (tham quan, dã ngoại): Nội dung thực địa cần được xây dựng trên cơ sở kiến thức phần môn học: thực địa tự nhiên, thực địa xã hội(văn hóa, xã hội…), thực địa tổng hợp… Kế hoạch thực địa do giáo viên xây dựng, đồng thời có sự phối kết hợp giữa các gia đình, nhà trường và xã hội hoàn thiện để đạt được hiệu quả tốt nhất. Trong quá trình thực địa rất cần thiết các quy định cả về nội dung và cơ cấu tổ chức (có thể kết hợp liên môn) để xây dựng và tổ chức thực hiện. Vấn đề quan trọng trong chuyến thực địa đó là sự trải nghiệm của HS để xây dựng các giá trị cho bản thân đồng thời tạo cơ hội cho HS có sự sáng tạo nhất định trong chuyến thực địa phù hợp với chuyên môn. Hội thi/ cuộc thi: Nhà trường có thể tổ chức Hội thi/cuộc thi dưới nhiều hình thức khác nhau như: Thi vẽ, thi viết, thi tìm hiểu, thi đố vui, thi giải ô chữ, thi tiểu phẩm, thi thời trang, thi kể chuyện, thi chụp ảnh, thi kể chuyện theo tranh,… có nội dung giáo dục về một chủ đề nào đó. Nội dung của hội thi rất phong phú, bất cứ nội dung giáo dục nào cũng có thể được tổ chức dưới hình thức hội thi/cuộc thi. Điều quan trọng khi tổ chức hội thi là phải linh hoạt, sáng tạo khi tổ chức thực hiện, tránh máy móc thì cuộc thi mới hấp dẫn. Hoạt động chiến dịch: Hiệu trưởng nhà trường chỉ đạo các hoạt động chiến dịch. Tuy nhiên mỗi chiến dịch nên mang một chủ đề để định hướng cho các hoạt động như: Chiến dịch “Xanh – Sạch – Đẹp”; Chiến dịch bảo vệ môi trường xung quanh trường học; Chiến dịch bảo vệ rừng; Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn,… Để thực hiện hoạt động chiến dịch được tốt cần xây dựng kế hoạch để triển khai chiến dịch cụ thể, khả thi với các nguồn lực huy động được và HS phải được trang bị trước một số kiến thức, kĩ năng cần thiết để tham gia vào chiến dịch.

• Khi tổ chức Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm, giáo viên cần lưu ý:

Dạy học theo hình thức trải nghiệm phải đảm bảo an toàn, thu hút sự chú ý của HS, tạo cho HS mong muốn được hoạt động trong môi trường đó; môi trường đáp ứng nhu cầu, hứng thú chơi của HS. Giáo viên nên tận dụng những hoàn cảnh và tình huống thật cho HS trải nghiệm, khám phá trong môi trường học tập an toàn.

Khi dạy học theo hình thức trải nghiệm giáo viên cần phối hợp các phương pháp hợp lí, tăng cường tính chủ động, tích cực hoạt động của HS, đảm bảo HS “học bằng chơi”, tạo cơ hội cho HS bộc lộ hết khả năng của mình. Phương pháp hỗ trợ theo hướng mở rộng để khuyến khích HS sáng tạo. Không làm thay đổi HS, khuyến khích sự tương tác của HS trong quá trình học tập.

Giáo viên cần đánh giá đúng sự tiến bộ của HS để có những tác động phù hợp. Chú trọng và thúc đẩy tiềm năng của mỗi Dựa trên kết quả đánh giá để xây dựng kế hoạch trải nghiệm, điều chỉnh kế hoạch và tổ chức trải nghiệm tiếp theo phù hợp với nhu cầu của HS. Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

• Điều kiện thực hiện biện pháp

Hiệu trưởng phải có kiến thức về Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm.

Hiệu trưởng ngay từ đầu năm học phải xây dựng và phê duyệt Kế hoạch năm học của trường, kế hoạch chi tiết cụ thể cho từng tuần, tháng, học kỳ cho từng hoạt động để làm cơ sở cho giáo viên xây dựng kế hoạch dạy học theo hình thức trải nghiệm tránh trùng chéo với các hoạt động khác của nhà trường, của địa phương.

Xây dựng kế hoạch dạy học theo hình thức trải nghiệm phù hợp với sự phát triển của HS, điều kiện kinh tế của vùng miền, địa phương, trường/lớp, các nội dung trải nghiệm có thể điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với sự phát triển của

3.2.5. Tổ chức huy động các nguồn lực phục vụ cho hoạt động dạy học môn Tự nhiên và Xã hội theo hình thức trải nghiệm

• Mục tiêu của biện pháp

Huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và ngoài nhà trường để nâng cao hiệu quả Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm, để HS học tập và có cơ hội tiếp thu tri thức thông qua Hoạt động trải nghiệm một cách tốt nhất. Phát triển các điều kiện phục vụ cho hoat động dạy học theo hình thức trải nghiệm ở các trường tiểu học trên địa bàn quận Thanh Xuân theo mục tiêu cấp học có nhiều thuận lợi hơn. Huy động các nguồn lực từ ngoài nhà trường để tăng cường hỗ trợ cho Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm của giáo viên.

• Nội dung của biện pháp Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

Để thực hiện có hiệu quả mục tiêu nêu trên, Hiệu trưởng nhà trường chỉ đạo giáo viên, các lực lượng giáo dục thực hiện có hiệu quả các nội dung sau đây:

Tăng cường nguồn nhân lực cho các Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Nguồn nhân lực chính của trường Tiểu học là toàn bộ lực lượng giáo viên, nhân viên với khả năng chuyên môn của từng người được huy động tham gia vào các Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm, đây là nội lực sẵn có của nhà trường. HS dưới sự hướng dẫn của giáo viên chủ động tham gia và điều khiển hoạt động của nhóm, lớp cũng là lực lượng mạnh nhất, lớn nhất, vừa là đối tượng giáo dục, vừa là chủ thể giáo dục. Nguồn lực bên ngoài là tổ chức xã hội, đoàn thể, hội cha mẹ HS, hội khuyến học quan tâm chăm lo phát triển sự nghiệp giáo dục.

Tăng cường nguồn lực tài chính và CSVC cho các Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Nguồn lực tài chính bao gồm nguồn ngân sách của Nhà nước và nguồn tài chính ngoài ngân sách. Nguồn ngân sách của Nhà nước thu chi trong dự toán, cần có kế hoạch sử dụng chặt chẽ, tiết kiệm để sử dụng có hiệu quả nguồn vốn này. Nguồn tài chính ngoài ngân sách nhằm tăng nguồn chi phí, do trường huy động trong quá trình thực hiện xã hội hóa giáo dục. Nguồn lực vật chất bao gồm toàn bộ CSVC như phòng học, sân chơi, tất cả phương tiện, dụng cụ, thiết bị được sử dụng cho Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Các điều kiện CSVC ảnh hưởng trực tiếp tới năng suất và chất lượng các Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm ở các nhà trường.

• Tăng cường công tác thông tin.

Nguồn lực thông tin là những dữ liệu đã được phân tích xử lý, có giá trị cải tiến nội dung, phương pháp, hình thức Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Tăng cường nguồn thông tin là tăng thêm khả năng quản lý nhà trường. Dư luận trong HS, phụ huynh HS và xã hội đóng góp cho Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm là những thông tin cần thiết, cần xử lý kịp thời để mang lại hiệu quả dạy học.

• Cách thức thực hiện biện pháp

Huy động nguồn nhân lực cho các Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm: Bằng cách tạo được sự đồng thuận của đa số cán bộ giáo viên, nhân viên của nhà trường tham gia tích cực, chủ động để phát huy nội lực. Ngoài ra có thể mời thêm bên ngoài về báo cáo chuyên đề, hoặc làm hướng dẫn viên, hoặc các nhà tư vấn cho Hoạt động dạy học môn TN&XH. Huy động lực lượng cha mẹ HS và các tổ chức đoàn thể tham gia giúp đỡ nhà trường. Vai trò Hiệu trưởng lãnh đạo, quản lý ảnh hưởng sâu sắc đến nguồn lực trong nhà trường, và ngoài nhà trường, quyết định hiệu quả của việc huy động và sử dụng nguồn lực của nhà trường. Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

Tăng cường nguồn lực tài chính cho các Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm: Phải xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, trong đó dành cho Hoạt động dạy học theo hình thức trải nghiệm một khoản chi phí thường xuyên. Vận động sự đóng góp từ cha mẹ HS và các tổ chức xã hội quan tâm đầu tư cho Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Tăng cường CSVC cho các Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm: Bằng cách tận dụng CSVC đã có sẵn của trường và chủ động khai thác điều kiện của địa phương để trang bị mới. Tăng cường công tác thông tin cho Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm: Tổ chức giảng dạy và học tập bằng ứng dụng công nghệ thông tin, tập huấn cách khai thác mạng Internet, thư viện điện tử, tổ chức diễn đàn trao đổi trong giáo viên, HS, lập hòm thư điều em muốn nói. Tổ chức cho HS tham dự các Lễ hội dân gian truyền thống nhân dịp lễ, Tết.

• Điều kiện thực hiện biện pháp

Nhà trường phải có nguồn nhân lực cho các Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm: Toàn thể cán bộ, giáo viên, công nhân viên và các lực lượng xã hội tham gia vào Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm phải có năng lực, nhiệt tình với tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệm cho HS. Lực lượng xã hội là phụ huynh, đoàn thể, nhân dân tại địa phương trường đóng, cần tham gia vào xây dựng kế hoạch, góp ý về nội dung, hình thức tổ chức Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Nhà trường phải có nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất: Nhà trường cần giành một nguồn tài chính phục vụ cho tổ chức Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Đồng thời phải đầu tư tăng cường cơ sở vật chất phục vụ cho Hoạt động dạy học theo hình thức trải nghiệm, xây dựng được hệ thống thông tin về Hoạt động dạy học theo hình thức trải nghiệm của nhà trường tiểu học.

3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

05 biện pháp trên có mối quan hệ biện chứng với nhau, ảnh hưởng tác động qua lại với nhau, là cơ sở, tiền đề cho nhau và thống nhất với nhau trong quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội. Mỗi biện pháp là một khâu, mắt xích quan trọng tạo nên sự thành công và hiệu quả Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm cho giáo viên.

Nâng cao nhận thức cho Cán bộ quản lý và giáo viên về Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm là một giải pháp rất quan trọng. Nó giúp cho Cán bộ quản lý, giáo viên có nhận thức đúng, từ đó tích cực tham gia vào Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Nhưng chỉ dừng lại ở biện pháp đã đề xuất thì chưa đủ, mà mỗi giáo viên cần được trang bị cơ sở, nền tảng tri thức, năng lực kỹ năng cho việc thực hiện Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Cơ sở, nền tảng đó chính là “Tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm cho giáo viên”. Nếu giáo viên thiếu độ sâu sắc về kiến thức, năng lực sẽ gặp nhiều khó khăn tổ chức thực hiện Hoạt động dạy học theo hình thức trải nghiệm. Hoạt động dạy học theo hình thức trải nghiệm đòi hỏi giáo viên phải chú trọng đến công tác “Đổi mới công tác lập kế hoạch quản lý dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm”. Thông qua công tác lập kế hoạch giáo viên sẽ chủ động định hướng trước các nội dung, biện pháp, thời gian, cơ chế phối hợp để thực hiện có hiệu quả Hoạt động dạy học theo hình thức trải nghiệm. Biện pháp “Chỉ đạo đa dạng hóa các loại hình trải nghiệm cho Học sinh tiểu học”. Điều này sẽ nâng cao được chất lượng giảng dạy, cũng như hạn chế được việc nhàm chán trong học tập. Biện pháp “Tổ chức huy động các nguồn lực phục vụ cho Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm” sẽ giúp cho các trường huy động hiệu quả nguồn lực trong trường, cũng như ngoài nhà trường. Huy động được sự giúp đỡ tài chính, nguồn nhân lực từ các lực lượng bên ngoài xã hội trong việc tổ chức Hoạt động dạy học theo hình thức trải nghiệm.

3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất

3.4.1. Mục đích khảo nghiệm

Luận văn tiến hành khảo nghiệm nhằm mục đích khẳng định mức độ cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm.

3.4.2. Đối tượng khảo nghiệm Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

Để khảo nghiệm về mặt nhận thức mức độ cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất, chúng tôi tiến hành lấy ý kiến của 182 người bao gồm: 02 cán bộ phòng, 30 Cán bộ quản lý và 150 giáo viên.

3.4.3. Nội dung khảo nghiệm

Khảo nghiệm về mức độ cấp thiết hay không cấp thiết của các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học theo hình thức trải nghiệm ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội và tính khả thi của các biện pháp mà đề tài đã đề xuất.

3.4.4. Phương pháp khảo nghiệm

Xây dựng bảng hỏi để xin ý kiến chuyên gia về mức độ cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất.

3.4.5. Kết quả khảo nghiệm

Khảo sát 182 Cán bộ quản lý và giáo viên về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học theo hình thức trải nghiệm ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội, chúng tôi thu được kết quả như sau:

Bảng 3.1. Đánh giá của Cán bộ quản lý và giáo viên về mức độ cấp thiết của các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội

Qua bảng 3.1 trên ta thấy hầu hết các biện pháp đều được các giáo viên và Cán bộ quản lý đánh giá là rất cần thiết và cần phải áp dụng để nâng cao hơn nữa hiệu quả của việc quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội, có những biện pháp được đánh giá cấp thiết ở mức độ cao như: Tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học theo hình thức trải nghiệm cho giáo viên; Chỉ đạo giáo viên đa dạng hóa các loại hình trải nghiệm cho Học sinh tiểu học… Không có giải pháp nào bị đánh giá ở mức độ không cấp thiết. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện các biện pháp cần xét trên khả năng và đối tượng phù hợp để có thể kết hợp linh hoạt nhiều biện pháp khác nhau.

Bảng 3.2. Đánh giá của Cán bộ quản lý và giáo viên về tính khả thi của các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội

Qua bảng 3.2 trên ta thấy hầu hết các biện pháp đều được các giáo viên và Cán bộ quản lý đánh giá là rất khả thi, không có biện pháp nào bị đánh giá là không khả thi. Biện pháp được Cán bộ quản lý và giáo viên đánh giá khả thi nhất là “Đổi mới công tác lập kế hoạch dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm” với 83,5% rất khả thi và 16,5% ít khả thi. Kế tiếp là “Tổ chức nâng cao nhận thức cho Cán bộ quản lý và giáo viên về Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm” có 80,8% rất khả thi, 19,2% ít khả thi. Đây là những biện pháp được đánh giá mang tính khả thi cao. Nguyên nhân do chúng không tốn kém quá nhiều chi phí, không đòi hỏi nhiều lực lực cùng tham gia vào giải pháp.

Kết luận chương 3 Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tiễn, chúng tôi đề xuất 05 biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội: Nâng cao nhận thức cho Cán bộ quản lý và giáo viên về Hoạt động dạy học theo hình thức trải nghiệm; Tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học theo hình thức trải nghiệm cho giáo viên; Nâng cao chất lượng công tác lập kế hoạch dạy học theo hình thức trải nghiệm; Đa dạng hóa các loại hình trải nghiệm cho Học sinh tiểu học; Tổ chức huy động các nguồn lực phục vụ cho Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Kết quả khảo nghiệm qua lấy ý kiến của cán bộ quản lý và giáo viên trường tiểu học quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội về mức độ cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất đều đánh giá: Cả 05 biện pháp đề xuất đều có tính cấp thiết và khả thi cao. Việc thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học tại các nhà trường.

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

1. Kết luận

HĐDH môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm là một phạm trù bao hàm nhiều phương pháp trong đó người dạy khuyến khích người học tham gia các trải nghiệm thực tế, sau đó phản ánh, tổng kết lại để tăng cường hiểu biết, phát triển kĩ năng, định hình các giá trị sống và phát triển các năng lực bản thân, tiến tới đóng góp tích cực cho cộng đồng và xã hội.

Quản lý dạy học theo hình thức trải nghiệm ở trường tiểu học là những tác động có mục đích, có tổ chức, khoa học của Hiệu trưởng đến tập thể giáo viên, HS và quá trình dạy học theo hình thức trải nghiệm, cùng các lực lượng liên đới nhằm thực hiện mục tiêu phát triển năng lực của HS đáp ứng yêu cầu xã hội.

Quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân thành phố Hà Nội có nhiều chuyển biến tích cực, Nhà trường đã thực hiện các biện pháp chỉ đạo dạy học theo hình thức trải nghiệm, từ đó góp phần từng bước nâng cao chất lượng dạy học. Tuy nhiên, so với yêu cầu mới thì công tác này cũng còn những hạn chế, bất cấp như: Năng lực dạy học theo hình thức trải nghiệm của giáo viên còn có những hạn chế. Hình thức tổ chức Hoạt động trải nghiệm môn TN&XH trong dạy học nhìn chung còn đơn điệu, nghèo nàn, cơ sở vật chất, kinh phí hoạt động thiếu thốn. Kế hoạch Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm còn mang tính hình thức, chưa đi sâu vào nghiên cứu hứng thú của HS đối với các vấn đề liên quan, xây dựng chương trình còn chưa thể hiện tính sáng tạo, cập nhật thông tin của xã hội chưa cao. Chỉ đạo và giám sát Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm còn chưa sát, với những bộ môn giáo viên ít kinh nghiệm, chưa chỉ dẫn cho họ cụ thể, việc giám sát, nhắc nhở còn chưa được làm thường xuyên. Nguồn lực phục vụ cho Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm còn hạn chế, nhà trường chưa huy động được các nguồn lực từ cha mẹ HS và các tổ chức xã hội. Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

Xuất phát từ thực trạng đó, trên cả hai phương diện lý luận và thực tiễn luận văn đề xuất 05 biện pháp quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm ở các trường tiểu học quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội: Nâng cao nhận thức cho Cán bộ quản lý và giáo viên về Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm; Tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học theo hình thức trải nghiệm cho giáo viên; Nâng cao chất lượng công tác lập kế hoạch dạy học theo hình thức trải nghiệm; Chỉ đạo giáo viên đa dạng hóa các loại hình trải nghiệm cho Học sinh tiểu học; Tăng cường các nguồn lực phục vụ cho Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm.

Các biện pháp đề xuất trong luận văn đã được tiến hành khảo nghiệm về mức độ cấp thiết và tính khả thi bằng hình thức thăm dò ý kiến, phát phiếu hỏi tới 182 cán bộ quản lý và giáo viên của Nhà trường. Kết quả thu được, đa số cán bộ quản lý và giáo viên của các Nhà trường đã ủng hộ và tán thành các biện pháp đã đề xuất và cho rằng đây là các biện pháp cấp thiết và có tính khả thi cao.

2. Khuyến nghị Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

2.1 Đối với Sở GD&ĐT thành phố Hà Nội

Có kế hoạch định kỳ chỉ đạo các Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm đến các trường trong toàn thành phố. Định hướng những địa điểm trải nghiệm vui tươi, bổ ích khi tổ chức các Hoạt động trải nghiệm. Tăng cường công tác truyền thông phổ biến những kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm cải tiến Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Đổi mới việc đánh giá các trường, không chỉ đánh giá nhiệm vụ chuyên môn mà còn coi trọng cả việc đánh giá các Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm, coi đó là một trong những nội dung thanh tra toàn diện nhà trường. Có kế hoạch đào tạo đội ngũ giáo viên dạy học theo hình thức trải nghiệm chuyên sâu hơn, bài bản hơn, thay vì chỉ bồi dưỡng hè. Xây dựng cơ chế phối hợp giữa Sở GD&ĐT với Thành đoàn và Hội đồng Đội cùng các ban ngành đoàn thể có liên quan đến Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Tổ chức Hội nghị tổng kết, Thi đua – Khen thưởng về công tác quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm, xây dựng báo cáo kinh nghiệm đơn vị điển hình và rút kinh nghiệm quản lý, chỉ đạo của Sở GD&ĐT.

2.2. Phòng GD&ĐT quận Thanh Xuân

Bố trí cán bộ phụ trách quản lý chỉ đạo Hoạt động dạy học theo hình thức trải nghiệm có kinh nghiệm và tâm huyết trong công tác. Có kế hoạch định kỳ chỉ đạo công tác quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm, cung cấp tài liệu cho các trường HĐDH môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Thiết lập và duy trì thường xuyên chế độ họp giao ban, báo cáo công tác quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Có kế hoạch liên tịch với các ban ngành đoàn thể trong quận để phối hợp tổ chức Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Tổ chức hội thảo chuyên đề về công tác quản lý Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Đưa tiêu chuẩn Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm thành một tiêu chí quan trọng trong thang điểm đánh giá thi đua các trường. Tăng cường hỗ trợ các trường Tiểu học trang thiết bị và các điều kiện để thực hiện có hiệu quả Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm.

2.3. Đối với cán bộ quản lý và giáo viên các trường Tiểu học quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội

Kiện toàn Ban chỉ đạo Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm, xây dựng kế hoạch, nội dung, biện pháp phù hợp với đối tượng, tình hình nhà trường. Có phân công phân nhiệm rõ ràng, thực hiện sơ kết, tổng kết và rút kinh nghiệm cho năm.

Làm tốt công tác nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và HS của nhà trường về vai trò Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm trong điều kiện hiện nay, từ đó có đầu tư công sức và thời gian xứng đáng cho hoạt động.

Tăng cường giao lưu với các trường để trao đổi kinh nghiệm, học hỏi những cách làm hay của các đơn vị điển hình trong Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm.

Tận dụng tất cả các điều kiện CSVC sẵn có hoặc tìm kiếm các địa điểm thích hợp để tổ chức hoạt động, bố trí nguồn kinh phí thích đáng để bổ sung phương tiện và CSVC, đồng thời khai thác tiềm năng của các lực lượng xã hội để phục vụ cho các Hoạt động dạy học môn TN&XH theo hình thức trải nghiệm. Luận văn: Biện pháp dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Quản lý dạy học trải nghiệm môn Tự nhiên và Xã hội