Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp hay nhất năm 2026 cho các bạn học viên ngành đang làm luận văn thạc sĩ tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài Luận Văn: Cơ sở thực tiễn của vấn đề quản lý chất lượng đào tạo nghề ở các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành Phố Hồ Chí Minh dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

2.1. Đặc điểm các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

2.1.1. Các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh là bậc học mở trong hệ thống giáo dục quốc dân

Hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam hiện nay bao gồm các bậc học từ mầm non đến đại học. Trường trung cấp chuyên nghiệp cùng với các trường cao đẳng nghề, trường trung cấp nghề, trung tâm dạy nghề, lớp dạy nghề nhằm phân luồng học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông đi theo con đường học nghề. Theo chương trình hiện nay, học hết tiểu học, học sinh đã được giáo dục hướng nghiệp từng bước từ lớp 6, 7, 8, 9 để dần dần được hướng dẫn phát triển năng lực ở các cấp học tiếp theo: vào đại học hay trở thành người thợ. Việc phân luồng học sinh được bắt đầu từ sau trung học cơ sở, một số học sinh sẽ tiếp tục học trung học phổ thông, một số khác vào học trung cấp chuyên nghiệp. Thời gian học trung cấp chuyên nghiệp từ ba đến bốn năm đối với người học có bằng trung học cơ sở, từ một đến hai năm đối với người có bằng trung học phổ thông.

Sau khi tốt nghiệp trung học chuyên nghiệp, người học có được một nghề nghiệp, họ có thể đi làm và có thể học tiếp lên cao đẳng hoặc đại học. Trong xã hội hiện đại, hệ thống trường trung học chuyên nghiệp sẽ phát triển mở rộng để thu hút được phần đông thanh niên học sinh vào học nghề. Phát triển hệ thống trường trung học chuyên nghiệp sẽ tạo điều kiện cho việc đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội, đồng thời sẽ giải quyết được việc làm cho một lực lượng lớn lao động trẻ.

• Sơ đồ: Các trường trung cấp chuyên nghiệp trong hệ thống giáo dục quốc dân

Ở thành phố Hồ Chí Minh là nơi tập trung nhiều các cơ sở sản xuất, các nhà máy, xí nghiệp, các công ty của nhà trước và tư nhân. Do đó, nhu cầu về nguồn nhân lực lao động nghề rất cao. Các cơ sở đào tạo nghề nói chung và hệ thống trường trung cấp chuyên nghiệp nói riêng phát triển khá mạnh so với các tỉnh thành khác trong toàn quốc.

Trường trung cấp chuyên nghiệp là cơ sở giáo dục có cơ chế mở, nhiều tầng lớp xã hội theo học. Thực tế, học sinh học các trường trung cấp chuyên nghiệp gồm cả học sinh tốt nghiệp phổ thông, có cả học sinh đã tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng nhưng không xin được việc làm quay lại học nghề, có người đã đi làm rồi mới vào học. Hiện nay, học sinh trung cấp chuyên nghiệp chiếm khoảng 70% là học sinh vừa tốt nghiệp phổ thông, cứ 4 người thì có 1 người đã đi làm hoặc đã tốt nghiệp đại học, cao đẳng. Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

Nguyên nhân chính của học sinh trường trung cấp chuyên nghiệp có độ tuổi, trình độ học vấn khác nhau là do khóa đào tạo chỉ hơn 1 năm, rất linh hoạt có thể tiếp thu các kiến thức về chuyên môn, kỹ thuật, kỹ năng, kỹ xảo và được cấp bằng trung cấp. Để có được kỹ năng chắc chắn trong công việc một số sinh viên sau khi tốt nghiệp đại học, cao đẳng đã đi học lại trung cấp, ước tính hằng năm có khoảng 8% học sinh nhập học trung cấp đã tốt nghiệp đại học, cao đẳng.

2.1.2. Đào tạo đa nghề gắn với đặc điểm của địa phương

Các trường trung cấp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh là còn non trẻ, phần đông mới được thành lập sau ngày giải phóng đất nước. Quá trình phát triển của các trường này gắn liền với đặc điểm phát triển kinh tế – xã hội của các địa phương. Trường có nhiệm vụ tổ chức, thực hiện việc đào tạo bồi dưỡng cán bộ kỹ thuật viên, công nhân trình độ trung cấp chuyên nghiệp, nghề, sơ cấp nghề để bổ sung thợ lành nghề cho thành phố và các tỉnh lân cận.

Chức năng, nhiệm vụ chính của trường

• Một là, đào tạo kỹ thuật viên, cán bộ kỹ thuật trình độ trung cấp chuyên nghiệp.
• Hai là, đào tạo đội ngũ công nhân kỹ thuật trình độ trung cấp nghề, sơ cấp nghề.
• Ba là, đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ kỹ thuật.
• Bốn là, đào tạo, giáo dục định hướng và tuyển chọn người Việt Nam đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài.
• Năm là, bồi dưỡng nâng cao tay nghề và tổ chức thi chứng nhận tay nghề, tổ chức thi nâng bậc thợ cho các cá nhân, đơn vị và doanh nghiệp có nhu cầu.

Trường trung cấp chuyên nghiệp đóng vai trò nòng cốt trong việc đào tạo nguồn nhân lực. Chương trình đào tạo được biên soạn lấy trọng tâm là thực nghiệm và thực tập, đội ngũ giảng viên là những người có kinh nghiệm thực tiễn.

• Các ngành nghề đào tạo

Hệ Trung cấp chuyên nghiệp gồm các ngành từ kinh tế, kỹ thuật, công nghệ, y dược, sư phạm. Hệ Trung cấp nghề gồm các ngành từ kinh tế, kỹ thuật, công nghệ.

• Kết quả đào tạo và liên kết đào tạo

Sau bao năm xây dựng và trưởng thành, các trường đã đào tạo được hàng vạn kỹ thuật viên, công nhân, cán bộ kỹ thuật, cử nhân và kỹ sư lành nghề. Hầu hết, Học sinh sinh viên tốt nghiệp tìm được công việc ổn định, có thu nhập tốt.

Ngoài ra, các trường trung cấp chuyên nghiệp còn liên kết với Trường đại học, cao đẳng tại Tp.HCM và các tỉnh tuyển sinh mở các lớp đào tạo kỹ sư, cử nhân chính quy, liên thông, hệ vừa làm vừa học.

2.2. Thực trạng chất lượng và quản lý chất lượng đào tạo nghề ở các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

Để đánh giá thực trạng chất lượng và quản lý chất lượng đào tạo của  các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, học viên đã tiến hành điều tra khảo sát bằng cách trưng cầu ý kiến của 48 giáo viên và 12 cán bộ quản lý của trường và 200 em học sinh là đang học hệ chính qui trung cấp nghề về những vấn đề cần quan tâm trong công tác đào tạo nghề ở trường. Công tác khảo sát thực trạng được tiến hành như sau:

• Bảng 2.2: Đối tượng khảo sát tại 3 trường trung cấp chuyên nghiệp

2.2.1. Thực trạng chất lượng đào tạo nghề ở các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

2.2.1.1 Ưu điểm

• Về mục tiêu, nội dung, chương trình đào tạo

Trong quá trình phát triển từ khi thành lập đến nay nhà trường đã xác định rõ mục tiêu của trường trong từng giai đoạn. Đào tạo lao động kỹ thuật có phẩm chất đạo đức tốt, năng lực chuyên môn vững vàng với kỹ năng thực hành trên thực tế thành thạo đủ năng lực đáp ứng yêu cầu công việc, năng động thích ứng nhanh với thị trường lao động.

• Đa dạng hóa loại hình đào tạo, liên thông, liên kết đào tạo cao đẳng, đại học trong và ngoài nước.
• Đẩy mạnh hợp tác giữa nhà trường với doanh nghiệp áp dụng phương thức đào tạo luân phiên giữa học tập tại trường và thực tập tại doanh nghiệp, từng bước tư vấn hỗ trợ việc làm sau tốt nghiệp.
• Quá trình đào tạo và cấp bằng tốt nghiệp được thực hiện đúng tiến độ, đúng thời gian quy định và cam kết trong các hợp đồng đào tạo. Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.
• Luôn đảm bảo sĩ số học sinh có mặt trên lớp tối thiếu là 90%, giáo viên ra vào lớp đúng quy định và theo thời khóa biểu.
• Đảm bảo 100% Học sinh sinh viên được thực tập tay nghề đúng thời gian, đúng chương trình.
• Hàng năm đều mở hội nghị khách hàng và có khảo sát để đánh giá tỷ lệ Học sinh sinh viên tốt nghiệp ra trường có việc làm.
• Đảm bảo khối lượng kiến thức theo tiêu chuẩn nghề các trình độ cao đẳng nghề, trung cấp nghề và sơ cấp nghề.
• 100% các đề tài nghiên cứu khoa học được nghiệm thu khách quan.

Về kết quả đào tạo

Kết quả tổng hợp từ phòng đào tạo của các trường trong giai đoạn từ năm 2023 đến năm 2026 như sau:

• Trường trung cấp công nghệ lương thực thực phẩm

Tính đến năm 2025, Trường trung cấp công nghệ lương thực thực phẩm đã đào tạo trên 3.540 cán bộ trình độ Trung cấp chuyên nghiệp, 2.120 Công nhân kỹ thuật lành nghề, đào tạo hệ vừa làm vừa học 420, bồi dưỡng ngắn hạn 7.100. Riêng các năm từ 2023 đến 2025 nhà trường luôn đạt tỉ lệ tuyển sinh trên 90% chỉ tiêu đề ra.

• Trường trung cấp xây dựng

Tính đến năm 2025, Trường trung cấp xây dựng đã đào tạo trên 4.000 cán bộ trình độ Trung cấp chuyên nghiệp, 10.800 Công nhân kỹ thuật lành nghề, đào tạo hệ vừa làm vừa học 1.200, bồi dưỡng ngắn hạn 12.000. Riêng các năm từ 2023 đến 2025 nhà trường luôn đạt tỉ lệ tuyển sinh trên 99% chỉ tiêu đề ra.

• Trường trung cấp kỹ thuật và nghiệp vụ Nam Sài Gòn

Tính đến năm 2025, Trường trung cấp kỹ thuật và nghiệp vụ Nam Sài Gòn đã đào tạo trên 7.500 cán bộ trình độ Trung cấp chuyên nghiệp, 15.000 Công nhân kỹ thuật lành nghề, đào tạo hệ vừa làm vừa học 6.000, bồi dưỡng ngắn hạn 8.000.

Riêng các năm từ 2023 đến 2025 nhà trường luôn đạt tỉ lệ tuyển sinh trên 95% chỉ tiêu đề ra. Trong công tác đào tạo của nhà trường, từ khi thành lập đến nay, trường đã liên tục tổ chức đào tạo đạt kết quả cao. Kết quả tổng hợp từ phòng đào tạo của các trường trong giai đoạn từ năm 2023 đến năm 2026 như sau: Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

• Trường trung cấp công nghệ lương thực thực phẩm

Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp hàng năm 95 – 96%, trong đó tỷ lệ khá, giỏi ngày càng cao, đạt 20 – 25%. Theo kết quả điều tra tại trường số học sinh tốt nghiệp ra trường có việc làm sau một năm 90%, trong đó 80% có việc làm ổn định, 70% có việc làm phù hợp, 20% tiếp tục học nâng cao trình độ cao đẳng, đại học.

• Trường trung cấp xây dựng

Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp hàng năm 97 – 98%, trong đó tỷ lệ khá, giỏi ngày càng cao, đạt 30 – 35%. Theo kết quả điều tra tại trường số học sinh tốt nghiệp ra trường có việc làm sau một năm trên 90%, trong đó khoảng 85% có việc làm ổn định, 75% có việc làm phù hợp, 30% tiếp tục học nâng cao trình độ cao đẳng, đại học.

• Trường trung cấp kỹ thuật và nghiệp vụ Nam Sài Gòn

Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp hàng năm 96 – 97%, trong đó tỷ lệ khá, giỏi ngày càng cao, đạt 25 – 30%. Theo kết quả điều tra tại trường số học sinh tốt nghiệp ra trường có việc làm sau một năm trên 95%, trong đó 90% có việc làm ổn định, 80% có việc làm phù hợp, 40% tiếp tục học nâng cao trình độ cao đẳng, đại học.

2.2.1.2 Hạn chế

Mục tiêu, nội dung chương trình đào tạo nghề tuy đã có đổi mới nhưng vẫn còn nhiều bất cập, thiếu tính liên thông, thiếu tính đồng bộ giữa các cấp học, bậc học. Nhiều chương trình, nội dung đào tạo còn lạc hậu, đơn giản, chưa cập nhật trình độ hiện đại, chưa ngang hàng với mặt bằng chung của các nước trong khu vực và quốc tế. Phương tiện, máy móc dùng cho thực hành nghề nghiệp trong các nhà trường chưa được đầu tư đúng mức, còn tình trạng học chay, dạy chay, hoặc dạy và học trên những phương tiện cũ kỹ, thiếu đồng bộ, học xong ra trường không áp dụng được ngay.

Các nhà trường trung cấp chuyên nghiệp chưa thật sự lựa chọn được đội ngũ thanh niên giỏi vào học. Hầu hết học sinh của các trường dạy nghề là những người không thi được đại học, không có việc làm. Học viên được đào tạo ra trường, phần lớn là biết việc làm ở trình độ phổ thông, ít có thợ giỏi, thợ bậc cao. Trình độ tay nghề, kỹ năng, kỹ xảo và tác phong làm việc chưa thật sự đáp ứng nhu cầu của thực tiễn. Nhiều ngành nghề mới, ngành nghề đòi hỏi thợ có tay nghề cao thì các nhà trường không đào tạo được.

Kết quả đánh giá thực trạng chất lượng đào tạo nghề ở các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh thể hiện ở bảng 2.3, bảng 2.4 phụ lục 3

2.2.2. Thực trạng quản lý chất lượng đào tạo nghề ở các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

• Thực trạng quản lý kế hoạch đào tạo

2.2.2.1 Ưu điểm

Hàng năm, căn cứ vào nhiệm vụ được Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT giao; căn cứ mục tiêu và khả năng tuyển sinh của từng ngành nghề đào tạo, số lượng học sinh hiện có, điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên,… Hội đồng trường đã tổ chức họp chỉ đạo các phòng, khoa lập kế hoạch dự kiến. Lấy ý kiến đóng góp, sửa đổi bổ sung và phổ biến kế hoạch đào tạo chung trong toàn trường để mọi cán bộ, giáo viên, công nhân viên đều nắm được từ đó xác định nhiệm vụ của từng bộ phận nhà trường.

Các bước gồm: lập kế hoạch đào tạo chung của toàn trường, trong đó xác định rõ tiến độ giảng dạy, chỉ ra được hoạt động của giáo viên các khoa, hoạt động của hội đồng trường, hoạt động ngoại khoá, thực tập tay nghề của các lớp học sinh, thực tập tại xưởng, tại xí nghiệp, thực tập tốt nghiệp, tại các công ty, doanh nghiệp. Ngoài ra, phải xác định kế hoạch mua sắm và bổ sung vật tư, trang thiết bị phù hợp với tiến trình đào tạo của nhà trường.

Căn cứ các kế hoạch trên các phòng, khoa lập dự toán kinh phí hoạt động. Xây dựng kế hoạch thu tài chính để thông qua hội đồng trường.

Quá trình tiến hành thực hiện kế hoạch các bước được tổ chức như sau:

• Quán triệt nhiệm vụ cấp trên giao và chủ trương kế hoạch chung của trường tới toàn thể cán bộ, giáo viên, công nhân viên.
• Phân phối nguồn lực tới các bộ phận chức năng trong nhà trường.
• Chỉ đạo các phòng, khoa hoạt động theo quy chế, các bộ phận luôn quan hệ ngang với nhau.
• Cử cán bộ theo dõi, giám sát việc thực hiện kế hoạch của từng bộ phận, thông tin báo cáo kịp thời cho cấp trên để xử lý.

2.2.2.2 Nhược điểm Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

Việc xây dựng kế hoạch đào tạo chưa thật sự chủ động, đôi khi chưa phù hợp với đặc điểm thực tiễn của nhà trường, chưa đồng bộ giữa kế hoạch tổng thể của nhà trường với kế hoạch bộ phận của các cơ quan chức năng.

Việc quán triệt và tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo có lúc có nơi chưa thật sự đầy đủ. Các biện pháp tổ chức thực hiện kế hoạch thiếu linh hoạt hiệu quả chất lượng chưa cao.

• Thực trạng quản lý cơ cấu tổ chức

Ưu điểm

Bộ máy trường tổ chức theo mô hình của trường Trung cấp chuyên nghiệp công lập trong cả nước trên cơ sở Quyết định của Bộ GD&ĐT. Trường là đơn vị hành chính sự nghiệp có thu, có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, tài khoản riêng.

• Về chức năng, nhiệm vụ của các chủ thể quản lý trong trường:

Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý, điều hành toàn bộ hoạt động của nhà trường. Phó Hiệu trưởng là người giúp Hiệu trưởng quản lý, điều hành một số mặt công tác do Hiệu trưởng phân công chịu trách nhiệm trực tiếp trước Hiệu trưởng về các mặt công tác đó.

Các hội đồng tư vấn, hội đồng đào tạo có nhiệm vụ tư vấn cho hiệu trưởng trong việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của nhà trường về giáo dục và đào tạo do Hiệu trưởng quyết định thành lập vào đầu mỗi năm học. Hiệu trưởng làm chủ tịch hội đồng.

Các phòng chức năng, phòng nghiệp vụ tham mưu và giúp việc cho Hiệu trưởng. Trường có các Phòng chức năng, Phòng nghiệp vụ (gọi chung là Phòng). Phòng có nhiệm vụ quản lý, tổng hợp, đề xuất ý kiến. Tổ chức triển khai thực hiện các quyết định của Hiệu trưởng theo chức năng được giao.

Chủ thể quản lý có các nhiệm vụ xác định mục tiêu, xây dựng kế hoạch, nội dung chương trình đào tạo, chương trình giáo dục. Xây dựng kế hoạch giảng dạy, tổ chức việc biên soạn chương trình, tài liệu, giáo trình môn học. Tổ chức tuyển sinh, thi tốt nghiệp. Chỉ đạo công tác giáo viên chủ nhiệm lớp, thi đua khen thưởng và xử lý học sinh vi phạm trong hoạt động đào tạo. Chỉ đạo các khoa, tổ bộ môn trực thuộc. Các khoa được tổ chức theo nghề hoặc nhóm nghề đào tạo. Tổ bộ môn trực thuộc trường được tổ chức theo nhóm, các môn học chung. Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

Khoa, tổ bộ môn trực thuộc trường có nhiệm vụ: Tổ chức thực hiện kế hoạch giảng dạy, học tập và hoạt động giáo dục theo chương trình, kế hoạch đào tạo hàng năm của trường. Tổ chức thực hiện biên soạn chương trình, tài liệu, giáo trình môn học khi được phân công. Tổ chức nghiên cứu đổi mới nội dung, cải tiến phương pháp giảng dạy, học tập nhằm đảm bảo và nâng cao chất lượng đào tạo. Tổ chức các hoạt động thực nghiệm, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ vào quá trình đào tạo.

Lớp học sinh được tổ chức theo nghề đào tạo và theo khoá học tuỳ theo đặc điểm của từng nghề ở mỗi lớp không quá 45 học sinh. Lớp học sinh có 01 giáo viên chủ nhiệm, giáo viên chủ nhiệm lớp phải là người có kinh nghiệm tổ chức và quản lý công tác học tập, rèn luyện đạo đức, nếp sống sinh hoạt của học sinh.

Trong trường dạy nghề có các bộ phận tham gia, hỗ trợ và phục vụ cho hoạt động dạy nghề như: thư viện trường, xí nghiệp sản xuất, nhà ăn dịch vụ, cơ sở thể thao văn hoá, ký túc xá… việc tổ chức và quản lý hoạt động của các bộ phận này do Hiệu trưởng quy định phù hợp với pháp luật.

Đánh giá chung hệ thống cơ cấu tổ chức của các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh về cơ bản là hợp lý, chất lượng hoạt động có hiệu quả. Các tổ chức thành viên trong nhà trường có sự phối hợp chặt chẽ với nhau, có chức năng nhiệm vụ rõ ràng.

• Nhược điểm

Hoạt động của các tổ chức trong nhà trường còn mang tính thụ động, chưa phát huy cao độ tính chủ động sáng tạo của các cá nhân và tập thể. Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong nhà trường còn mang tính hành chính, ít chú ý đến hiệu quả hoạt động nghề nghiệp.

Đội ngũ cán bộ quản lý các cấp chưa được chuẩn hóa về số lượng, chất lượng và cơ cấu. Hầu hết cán bộ quản lý được cất nhắc tại chỗ chưa được đào tạo cơ bản hệ thống. Các nhà trường trung cấp chuyên nghiệp còn thiếu đội ngũ chuyên gia bậc cao về tay nghề.

• Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của giáo viên
• Ưu điểm Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

Đội ngũ giáo viên là một trong những yếu tố hết sức quan trọng, quyết định cho việc mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng đào tạo và đặc biệt là xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ phục vụ cho quy hoạch phát triển các trường. Các trường đã triển khai thực hiện công tác bồi dưỡng đội ngũ cả về lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ đến nay đội ngũ cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Việc tuyển dụng cán bộ giáo viên các trường đã thực hiện đảm bảo đúng quy định, đúng đối tượng trên cơ sở nhu cầu của nhà trường và khả năng đáp ứng về năng lực, trình độ. Việc tổ chức tuyển dụng đảm bảo theo đúng quy trình, quy định hiện hành của nhà nước và quy chế nội bộ về công tác tuyển dụng.

Việc quản lý, sử dụng giáo viên được nhà trường thực hiện theo đúng pháp lệnh cán bộ công chức, hàng năm có rà soát, đánh giá, phân loại, trên cơ sở đó có kế hoạch luân chuyển, bồi dưỡng đội ngũ.

Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên được lãnh đạo nhà trường quan tâm chú trọng thường xuyên bằng nhiều hình thức như: cử Cán bộ giáo viên đi học tập nâng cao trình độ, khuyến khích Cán bộ giáo viên tự học tập nâng cao trình độ cả lý luận chính trị và chuyên môn nghiệp vụ, đồng thời có những chính sách hỗ trợ kinh phí cho Cán bộ giáo viên đi học tập.

Công tác bổ nhiệm, bố trí giáo viên giảng dạy trên cơ sở nhu cầu từng năm học, từng thời điểm và được thực hiện theo đúng quy trình và các quy định của Bộ. Đảm bảo việc bổ nhiệm cán bộ và bố trí giáo viên giảng dạy theo đúng năng lực, trình độ.

• Nhược điểm

Số lượng giáo viên cơ hữu hiện nay còn ít, đa phần là giáo viên thỉnh giảng chưa đáp ứng được quy định của Bộ giáo dục và đào tạo (Thông tư 54/2024).

Tay nghề của một số giáo viên trẻ chưa đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, nhất là cập nhật công nghệ mới. Song vẫn chưa có kế hoạch đào tạo lại hay bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, tay nghề.

Về phương diện quản lý các nhà trường chưa có biện pháp kết hợp đồng bộ giữa bồi dưỡng, đào tạo với khai thác sử dụng đội ngũ giáo viên. Phương pháp quản lý hoạt động dạy của giáo viên chậm được đổi mới, nặng về quản lý hành chính, pháp luật. Các phương pháp quản lý giáo dục – tâm lý và các phương pháp kích thích bằng vật chất, tinh thần có được sử dụng nhưng còn ít và hiệu quả thấp. Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

Bảng 2.2.2.3: Thống kê trình độ chuyên môn giáo viên (nguồn phòng Đào tạo)

• Thực trạng kiểm tra đánh giá kết quả đào tạo
• Ưu điểm

Nhà trường duy trì và giữ vững nề nếp kiểm tra định kỳ, kiểm tra thường xuyên, kiểm tra đột xuất người dạy, người học nhằm đảm bảo nề nếp dạy và học, đảm bảo qui chế đào tạo Trung cấp nghề, Trung cấp chuyên nghiệp theo qui định của Bộ lao động TB&XH, Bộ GD&ĐT.

Việc kiểm tra, kiểm định công tác bảo đảm chất lượng học tập ở từng môn, từng học kỳ, năm học. Đây là nội dung quan trọng giúp người lãnh đạo quản lý khắc phục những hạn chế phát huy những mặt làm tốt phát triển điển hình tiên tiến. Biểu dương, khen thưởng và uốn nắn kịp thời để hoàn thành mọi nhiệm vụ và kế hoạch đã đề ra.

Hoạt động giảng dạy là hoạt động trọng tâm của mỗi nhà trường, trên cơ sở thực hiện đảm bảo đúng quy chế, quy định, đúng kế hoạch, nội dung chương trình và đặc biệt là phải đảm bảo chất lượng đào tạo. Chính vì thế mà nhà trường đã tăng cường các nội dung quản lý như: chuẩn bị bài giảng của giáo viên (Đề cương, giáo án, đồ dùng phương tiện dạy học); việc thực hiện bài giảng trên lớp của giáo viên; kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của Học sinh sinh viên.

Trong quá trình quản lý hoạt động dạy học của giáo viên, nhà trường đã có những quy định về biểu mẫu, sổ sách theo dõi như: kế hoạch đào tạo, tiến độ giảng dạy, kế hoạch giáo viên; kế hoạch lớp học, phòng học, trang thiết bị dạy học; lịch giảng dạy các môn học; giáo án lý thuyết; giáo án thực hành;  sổ tay giáo viên; sổ điểm, sổ đánh giá kết quả học tập; phiếu dự giờ; sổ giáo viên chủ nhiệm.

Nhà trường thành lập ban thanh tra đào tạo, ban thanh tra thường xuyên kiểm tra việc thực hiện nề nếp dạy học, nề nếp từng tiết học, ca thực tập. Đồng thời giao cho các khoa, các tổ môn thường xuyên kiểm tra việc thực hiện các quy định trong quá trình giảng dạy của giáo viên.

Các phòng chức năng của nhà trường như phòng đào tạo, phòng tổ chức thường xuyên hoặc đột xuất kiểm tra việc quản lý của các khoa, các tổ môn. Lãnh đạo các khoa chỉ đạo các tổ môn tiến hành phân công giảng dạy cho từng giáo viên trên cơ sở kế hoạch giảng dạy và định mức theo quy định.

Các khoa tự chủ trong việc phân công thời khoá biểu, phân ca thực tập, đồng thời thường xuyên kiểm tra giám sát việc thực hiện. Nhà trường luôn quan tâm khuyến khích giáo viên cải tiến phương pháp dạy học, sử dụng các phương tiện dạy học tiên tiến, hàng năm tổ chức hội giảng giáo viên giỏi các cấp.

• Nhược điểm Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

Việc đánh giá chất lượng đào tạo nghề tại các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh còn mang tính chủ quan thiếu những tiêu chí đồng bộ. Đôi khi đánh giá chưa thật sự chính xác, chưa đánh giá được hiệu quả ngoài của sản phẩm đào tạo.

Kết quả kiểm tra đánh giá chưa được phân tích và tổ chức rút kinh nghiệm kịp thời, chưa chỉ ra được nhưng nguyên nhân mạnh yếu về chất lượng đào tạo trong các khâu các bước, các thành tố của quá trình đào tạo. chưa gắn được trách nhiệm pháp lý với trách nhiệm lương tâm của đội ngũ cán bộ quản lý trong nhà trường.

Kết quả đánh giá thực trạng quản lý chất lượng đào tạo nghề ở các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh thể hiện ở bảng 2.5 phụ lục 3.

2.2.3. Nguyên nhân của thực trạng trên

Nguyên nhân của những ưu điểm

• Có sự lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời và sâu sát của các cơ quan quản lý các cấp.

Việc quản lý chất lượng đào tạo nghề của các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh luôn được sự quan tâm của cấp ủy và chính quyền địa phương. Trong nghị quyết lãnh đạo của Đảng bộ Thành phố và trong các chủ trương, biện pháp pháp triển kinh tế xã hội của Thành phố đã đề cập đến việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đa dạng hóa các loại hình đào tạo nghề cho người lao động. Các chủ trương biện pháp đó đã vạch ra phương hướng cho việc quản lý chất lượng đào tạo nghề của các trường trung cấp chuyên nghiệp hiện nay.

• Có sự tích cực chủ động của Ban giám hiệu và hệ thống tổ chức quản lý của các nhà trường.

Trong tình hình khó khăn phức tạp chung, các nhà trường luôn chủ động khắc phục khó khăn không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo. Một số trường đã chủ động liên kết đào tạo cải tiến nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo, chủ động tìm nguồn tài chính mua sắm phương tiện kỹ thuật dạy học. Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

Các nhà trường đã chủ động nắm bắt thị trường nhân lực, có biện pháp thu hút đầu vào, định hướng đầu ra bằng cách điều chỉnh phương thức đào tạo, gắn nhà trường với doanh nghiệp, với xu thế phát triển của thực tiễn xã hội, đáp ứng nhu cầu của người học.

Vai trò trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong nhà trường được phát huy.

Đa số cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh của các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh luôn yên tâm với nghề nghiệp của mình, luôn tìm mọi cách khắc phục khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ. Trong những năm qua nhiều giáo viên đã được nhà trường và Thành phố khen thưởng về sáng kiến khoa học trong giáo dục, đào tạo. Một số học viên có tay nghề cao đã được đi thi các cấp trong Thành phố.

Nguyên nhân của những nhược điểm

• Hệ thống trường trung cấp chuyên nghiệp thuộc quyền quản lý của nhiều bộ ngành khác nhau.

Có trường trực thuộc Sở giáo dục và đào tạo (Trường trung cấp kỹ thuật và nghiệp vụ Nam Sài Gòn), có trường trực thuộc Sở xây dựng (Trường trung cấp xây dựng), có trường trực thuộc Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn (Trường trung cấp công nghệ lương thực thực phẩm)… Thực trạng đó dẫn đến nhiều bất cập trong quản lý điều hành, trong cấp phát và quản lý tài chính.

Trường là đơn vị hành chính sự nghiệp có thu, nguồn tài chính phụ thuộc thu từ đào tạo, liên kết đào tạo, đào tạo theo hợp đồng cho các công ty doanh nghiệp, sự hỗ trợ từ trên rất ít nên lương giáo viên chỉ theo đúng định mức nhà nước nên còn thấp, không đáp ứng nhu cầu hiện nay.

Cơ chế nhà nước còn phân biệt trường thuộc Bộ với trường thuộc ngành, Ủy ban nhân dân thành phố. Sự quan tâm của cơ quan có thẩm quyền nói chung còn ít và không có sự chỉ đạo cụ thể. Chính sách trong đào tạo nghề chậm thay đổi cách nhìn và cách quản lý nên đã hạn chế ngân sách đầu tư cho đào tạo nghề.

• Đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý trường chưa chuẩn hóa

Việc tuyển chọn giáo viên giỏi đáp ứng được yêu cầu của nhà trường là khó khăn, không chủ động được vì cơ quan chủ quản quy định tiêu chuẩn tuyển dụng và xét duyệt hồ sơ. Văn bản hướng dẫn không giao quyền cho trường chủ động đứng ra thi tuyển để xét trên cơ sở năng lực thực tế của ngành nghề mà trường cần. Ví như: để tuyển một người làm giáo viên thì phải có bằng đại học học chính qui tốt nghiệp loại khá giỏi mới được vào trường.

Về số lượng giáo viên tuyển trong năm kế hoạch rất cứng nhắc vì chỉ được tuyển theo chỉ tiêu biên chế đã quy định từ năm trước, mặc dù trong năm số lượng học sinh tăng đột biến, có nhu cầu nhưng không được tuyển bổ sung mà lại phải đợi sang năm sau mới đưa vào kế hoạch. Điều này đã gây ra một số khó khăn lớn đối với việc tuyển dụng cho nên trong nhiều năm qua, số giáo viên trẻ tuyển được không nhiều. Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

Chính sách cho giáo viên dạy nghề kể từ khi chuyển chức năng quản lý Nhà nước từ Bộ GD&ĐT sang Bộ Lao động TB&XH chưa có khâu đột phá. Nguồn kinh phí dành cho đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng giáo viên ít không đủ sức kích thích để phát triển.

Tư duy quản lý của lãnh đạo nhà trường chưa thay đổi kịp với tình hình thực tế và xu thế của xã hội. Lãnh đạo chưa thường xuyên mở rộng quan hệ giao lưu giữa trường với cơ sở đào tạo khác, chưa mở rộng liên thông, liên kết trong đào tạo.

Cán bộ quản lý lãnh đạo ít có sáng kiến hay, bộ phận tham mưu yếu, khả năng vận động thu hút của lãnh đạo đối với đội ngũ giáo viên còn nhiều hạn chế. Cán bộ quản lý chưa thực sự năng động do thói quen trong thời bao cấp vẫn chưa được thay đổi hẳn kể cả trong cách nghĩ lẫn cách làm.

Cán bộ lãnh đạo nhà trường đôi khi còn cầu toàn vì ngại trái ý cấp trên không dám quyết đoán. Hoặc khi đề xuất giải pháp đột phá với cấp trên nhưng chưa được chấp thuận thì không tìm cách thuyết phục, bảo vệ ý kiến của mình. Đội ngũ cán bộ lãnh đạo nhà trường chưa mạnh dạn trong công tác quản lý, tính năng động, quyết đoán chưa cao.

• Những nguyên nhân khách quan và chủ quan khác

Tâm lý xã hội không thích học làm thợ. Một số người cho rằng học thợ là yếu kém hơn học đại học. Đó là nguyên nhân dẫn đến khó chọn được những người giỏi đi học nghề, hoặc học không tích cực, không hào hứng.

Chế độ tiền lương chưa thỏa đáng, chưa kích thích người lao động đi học nghề. Lao động nghề thường rất vất vả nhưng tiền lương thường thấp. Đó là nguyên nhân cơ bản nhất dẫn đến sự thiếu hấp dẫn của việc học nghề.

Phương pháp dạy học chậm đổi mới. Phương tiện kỹ thuật dạy học lạc hậu. Do thiếu kinh phí, do không hạch toán được thu, chi trong đào tạo, vì vậy một số trường trung cấp chuyên nghiệp không đầu tư mua sắm máy móc phương tiện kỹ thuật dạy học hiện đại, đắt tiền. Việc đổi mới phương pháp dạy và học cũng vì thế mà khó thực hiện.

2.2.4. Những vấn đề đặt ra cho công tác quản lý chất lượng đào tạo nghề ở các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

• Một là, nhà trường phải đầu tư cơ sở vật chất, thư viện, giáo trình tiên tiến, đáp ứng nhu cầu xã hội.

Về cơ sở vật chất thì căn bản còn yếu, các xưởng, phòng thực hành còn nhỏ, chưa đủ tiêu chuẩn. Xưởng, phòng thực hành của các ngành còn thiếu, các thiết bị về thí nghiệm còn thiếu, nội dung thí nghiệm chưa phong phú. Kết hợp với sản xuất để làm ra sản phẩm chưa nhiều mới dừng lại ở lắp đặt các công trình.

Đánh giá chung về cơ sở vật chất, thiết bị chưa đáp ứng được với yêu cầu thực tập. Nguyên nhân do học phí thu thấp, giá cả thị trường tăng cao, nội dung thực tập còn nghèo nàn, chưa được cải tiến. Điều kiện, phương tiện giảng dạy còn hạn chế.

• Hai là, tuyển dụng giáo viên cơ hữu, đào tạo Cán bộ quản lý có trình độ chuyên môn cao.

Các trường trung cấp chuyên nghiệp phải có chiến lược xây dựng phát triển đội ngũ giáo viên theo hướng chuẩn hóa. Một mặt phải tăng cường đào tạo, bồi dưỡng giáo viên chính quy, mặt khác phải kết hợp nhiều con đường biện pháp để huy động được đội ngũ giáo viên giỏi tham gia giảng dạy. Phải kết hợp sử dụng giáo viên cơ hữu với giáo viên thỉnh giảng, hợp đồng, liên kết đào tạo với các nhà trường đại học.

• Ba là, có chiến lược quản lý chất lượng đào tạo nghề sát thực tế

Nhà trường đã thành lập phòng khảo thí và kiểm định chất lượng đào tạo, với chức năng phối hợp với các khoa, bộ môn tổ chức tạo lập, kiểm định và quản lý ngân hàng đề thi, tổ chức và chỉ đạo việc thi và chấm thi hết môn, thi tốt nghiệp các hệ đào tạo, phối hợp với phòng đào tạo đề xuất với Ban giám hiệu, các Hội đồng chấm thi, tư vấn về hình thức thi và đánh giá kết quả học tập của học sinh, kiểm tra bảng điểm, lưu trữ, quản lý bài thi đã chấm, gửi bản sao bảng điểm đến các bộ phận có liên quan, tổ chức quản lý kết quả học tập của học sinh – sinh viên các hệ đào tạo, phối hợp phòng đào tạo, phòng công tác sinh viên tổng hợp, đánh giá, phân loại kết quả học tập của học sinh theo học kỳ, năm học, toàn khóa; soạn thảo các quyết định ngừng học, thôi học, cho phép học tiếp, bảo lưu kết quả học tập chuyển lớp của học sinh trình Ban giám hiệu; lưu trữ bảng điểm gốc, kết quả học tập của học sinh; thừa ủy quyền của Ban giám hiệu ký xác nhận bảng điểm, giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời của học sinh các hệ chính quy tập trung. Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

• Bốn là, thanh tra, kiểm tra chất lượng đào tạo, thi cử, học hành

Nhà trường chỉ đạo các khoa, phòng ban chức năng phối hợp với các tổ chức đoàn thể nhà trường tổ chức giáo dục, tuyên truyền, vận động học sinh tích cực thực hiện cuộc vận động: “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”; ngăn chặn và đẩy lùi các biểu hiện tiêu cực trong học tập của học sinh.

Nâng cao nhận thức của học sinh trong việc xác định động cơ học tập, phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo của học sinh; định hướng cho học sinh mục tiêu học tập, rèn luyện theo nhu cầu xã hội; phát động phong trào tự học, tự rèn luyện trong học sinh, sinh viên.

Nhà trường tích cực tổ chức các hoạt động hỗ trợ, khuyến khích học sinh, sinh viên thi đua học tập, tôn vinh các tấm gương học sinh tiêu biểu từng năm bằng các học bổng có giá trị; tổ chức các hội thi tay nghề, các diễn đàn và sân chơi có tính giáo dục và định hướng nghề. Bên cạnh đó, nhà trường còn tổ chức các hoạt động đồng hành, hỗ trợ học sinh bằng cách đẩy mạnh công tác tư vấn hướng nghiệp, tư vấn việc làm cho học sinh hướng vào bồi dưỡng về phát triển kỹ năng xã hội trong sinh hoạt, học tập, lao động và công tác cho học sinh, tư vấn về tâm lý, tình cảm, các vấn đề xã hội cho học sinh, tổ chức các hoạt động xã hội, nhân đạo, giao lưu, đối thoại giữa học sinh, sinh viên với doanh nghiệp nhằm gắn kết việc đào tạo với nhu cầu xã hội.

Thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra trong hoạt động dạy (dự giờ luân phiên giữa các giáo viên, bộ môn), thi cử, thực hiện đúng quy trình kiểm định chất lượng của Bộ GD&ĐT.

2.3. Những nhân tố tác động đến quản lý chất lượng đào tạo nghề ở các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

2.3.1. Nhân tố khách quan

Cơ chế, chính sách của nhà nước. Cơ chế, chính sách của nhà nước, sự quan tâm đầu tư các nguồn lực cho đào tạo nghề. Hiệu quả công tác xã hội hoá giáo dục đào tạo, dạy nghề. Cơ chế, chính sách của nhà nước ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển đào tạo nghề cả về quy mô, cơ cấu và chất lượng đào tạo nghề và nó được thể hiện ở các nội dung sau:

Khuyến khích hoặc kìm hãm cạnh tranh nâng cao chất lượng. Có tạo ra môi trường bình đẳng cho các cơ sở đào tạo cùng phát triển nâng cao chất lượng không? Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

• Khuyến khích hoặc kìm hãm huy động các nguồn lực để cải tiến, nâng cao chất lượng.
• Khuyến khích hoặc hạn chế các cơ sở đào tạo nghề mở rộng liên kết đào tạo và hợp tác quốc tế.
• Các chính sách về đầu tư, về tài chính đối với các cơ sở đào tạo nghề.

Có hoặc không có các chuẩn về chất lượng đào tạo. Có hay không hệ thống đánh giá, kiểm định chất lượng đào tạo, quy định về quản lý chất lượng đào tạo. Các chính sách về việc làm, lao động và tiền lương của lao động sau khi học nghề, chính sách đối với giáo viên dạy nghề.

Các quy định trách nhiệm giữa các nhà trường với các doanh nghiệp sử dụng lao động, quan hệ giữa các nhà trường với các doanh nghiệp. Tóm lại: Cơ chế, chính sách của nhà nước tác động đến tất cả các khâu từ đầu vào đến quá trình đào tạo và đầu ra của các trường dạy nghề.

• Bối cảnh trong nước và quốc tế

Xu thế toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế đem lại nhiều thời cơ và cũng nhiều thách thức to lớn đòi hỏi Đảng và Nhà nước phải tích cực đổi mới về chiến lược và sách lược trong đào tạo nguồn nhân lực cho sự nghiệp CNH-HĐH đất nước.

Bối cảnh quốc tế và trong nước vừa tạo thời cơ lớn vừa đặt ra những thách thức không nhỏ cho giáo dục nghề nghiệp ở Việt Nam. Quá trình tăng cường hợp tác khu vực và các nước trên thế giới đã và đang đặt ra những yêu cầu mới không chỉ về kinh tế mà cả về giáo dục đặc biệt là về đào tạo nguồn nhân lực theo các chuẩn mực đào tạo khu vực và quốc tế.

Tiến bộ KH – CN và những đổi mới về tổ chức, quản lý sản xuất – dịch vụ trong tất cả các lĩnh vực KT – XH cũng đặt ra những yêu cầu mới về cơ cấu và chất lượng đào tạo nhân lực nói chung và đào tạo nghề nghiệp nói riêng.

Nhận thức về đào tạo nghề của xã hội đã có một bước chuyển đổi nhảy vọt xã hội đã quý trọng tay nghề, người công nhân có kỹ thuật khả năng và cơ hội tìm kiếm việc làm dể dàng hơn, sức lao động đã được đề cao hơn.

Yêu cầu mới đối với công tác quản lý đào tạo nghề nhằm mang lại hiệu quả và chất lượng nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp CNH – HĐH đất nước đó là tăng nhanh tỷ trọng phát triển công nghiệp, dịch vụ, do vậy trong tình hình mới mỗi nhà trường đều phải tự đánh giá chất lượng quá trình đào tạo nghề để từ đó có những thay đổi, điều chỉnh cho phù hợp nhằm làm cho kỹ năng tay nghề, khả năng chuyên môn ngang tầm với quốc tế và khu vực đó là nhanh chóng đưa Việt Nam nói chung và các cơ sở đào tạo nói riêng sớm hoà nhập, tiếp cận với sự phát triển công nghiệp, dịch vụ và du lịch trong khu vực và trên thế giới.

Phát triển khoa học công nghệ yêu cầu người lao động phải nắm bắt kịp thời và thường xuyên học tập để làm chủ công nghệ mới, đòi hỏi các cơ sở đào tạo phải thay đổi mới đáp ứng được nhu cầu học tập, khoa học công nghệ trong đó có khoa học công nghệ về giáo dục đào tạo phát triển, tạo điều kiện để đổi mới phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức để nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo. Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

Kinh tế xã hội phát triển làm cho nhận thức của xã hội về dạy nghề, học nghề và vai trò của lao động có tay nghề thay đổi cũng ảnh hướng đến chất lượng đào tạo trong các trường dạy nghề, nguồn lực đầu tư cho đào tạo nghề tăng lên là điều kiện vật chất để cải thiện chất lượng đào tạo, thị trường lao động phát triển và hoàn thiện tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các cơ sở đào tạo nâng cao chất lượng.

2.3.2. Nhân tố chủ quan

• Một là, chất lượng nội dung chương trình, phương pháp đào tạo nghề của nhà trường

Nội dung, chương trình đào tạo cần theo hướng mềm hoá, nâng cao kỹ năng thực hành, năng lực tự tạo việc làm, năng lực thích ứng với những biến đổi của công nghệ và thực tế sản xuất kinh doanh; xây dựng chương trình dạy nghề theo modul, đảm bảo liên thông giữa các trình độ đào tạo nghề với các trình độ đào tạo khác trong hệ thống giáo dục quốc dân; xây dựng nội dung chương trình đào tạo nghề trình độ cao theo hướng tiếp cận trình độ tiên tiến trong khu vực và thế giới.

Chất lượng phương pháp dạy và học nghề cần theo hướng phát huy được năng lực, tính tự chủ và tính tích cực của mỗi cá nhân.

• Hai là, khả năng huy động nguồn vốn đầu tư cho các nguồn lực phục vụ quá trình đào tạo nghề

Nhà trường có thể tranh thủ nguồn viện trợ hoặc vay với lãi suất ưu đãi từ các tổ chức trong và nước ngoài; đẩy mạnh công tác xã hội hóa sự nghiệp dạy nghề bằng huy động các nguồn lực xã hội, đặc biệt là từ các doanh nghiệp và mở rộng các hình thức liên kết đầu tư với doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư cho phát triển dạy nghề.

Cơ chế, chính sách nhằm phát huy nội lực, thu hút các thành phần kinh tế, các đơn vị, cá nhân đầu tư vào nhà trường.

Các nguồn lực để nâng cấp cơ sở vật chất kỹ thuật cho nhà trường, tập trung từng bước chuẩn hóa về diện tích, về phòng học, nhà xưởng, ký túc xá và trang thiết bị dạy nghề. Nhà trường cần tập trung đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, thực nghiệm và ứng dụng công nghệ mới vào phục vụ công tác giảng dạy và học tập.

• Ba là, hiệu quả công tác quản lý, kiểm tra, giám sát đảm bảo chất lượng đào tạo nghề

Chất lượng và sự phối hợp của hệ thống quản lý, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực và chất lượng cho đội ngũ cán bộ quản lý các phòng, khoa, tổ môn. Năng lực công tác lập kế hoạch, dự báo nhu cầu nhân lực và vai trò điều tiết qui mô, cơ cấu đào tạo của nhà nước. Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

Sự chủ động và tự chịu trách nhiệm và tích cực tham gia của các bộ phận trong trường về công tác thanh tra, kiểm tra và kiểm định chất lượng có ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng đào tạo nghề.

• Bốn là, chất lượng tuyển sinh đầu vào của học sinh, chất lượng đội ngũ giáo viên nhà trường

Kết quả của quá trình đào tạo phụ thuộc vào nhiều yếu tố: mục tiêu đào tạo; thầy; trò; nội dung; phương pháp; hình thức tổ chức; điều kiện bên trong, bên ngoài,…trong đó thầy và trò là hai nhân tố trung tâm trong quá trình đào tạo. Muốn có trò giỏi cần phải có thầy giỏi và ngược lại, thầy có giỏi mới có được trò giỏi. Thầy giáo là người quyết định trực tiếp chất lượng giáo dục và người học là chủ thể của hoạt động học vì thế chất lượng tuyển sinh đầu vào của học sinh rất quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo.

Nghị quyết Trung ương 2 khoá VIII của Ban chấp hành Trung ương Đảng đã khẳng định: “Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục và được xã hội tôn vinh, giáo viên phải có đủ đức, tài”. Vì lẽ đó nhà trường phải quan tâm phát triển tài lực, nhân cách của người thầy giáo điều đó được thể hiện ở các mặt:

Người thầy phải đạt các chuẩn về kiến thức chuyên môn, kỹ thuật, kiến thức liên quan và đặc biệt phải có trình độ kỹ năng tay nghề thành thạo.

Bên cạnh đó, người thầy phải có phẩm chất đạo đức tốt, có kiến thức sư phạm nghề nghiệp chắc, có kỹ năng tự học, tự bồi dưỡng thành thạo. Do khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển, số lượng tri thức của loài người tăng nhanh, đòi hỏi mỗi một nhà giáo phải thường xuyên cập nhật để học tập nếu không muốn mình bị lạc hậu. Kỹ thuật, vật liệu và công nghệ cũng luôn vận động và luôn đổi mới; vì thế giáo viên cần thường xuyên được cập nhật kiến thức mới, được tập huấn và đào tạo lại.

Chiến lược, kế hoạch xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên – nhân tố quyết định thắng lợi của chiến lược phát triển trường dạy nghề. Giáo viên dạy nghề cần được đào tạo đạt chuẩn, trên chuẩn; chú ý kịp thời bổ sung giáo viên cho các nghề mới, cho chương trình đào tạo chất lượng cao. Từng bước chuẩn hóa đội ngũ giáo viên; đảm bảo tỷ lệ trung bình giáo viên/học sinh đạt 1/15; nâng dần tỷ lệ giáo viên có trình độ đại học, sau đại học.

• Năm là, chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo của nhà trường

Để quản lý tốt công tác đào tạo nghề và có hiệu quả thì người Cán bộ quản lý cần phải am hiểu chuyên môn, kỹ thuật, nghề nghiệp theo các chuyên ngành đào tạo của nhà trường, đồng thời phải có kiến thức và năng lực quản lý nhất định đáp ứng được với các hoạt động đào tạo của nhà trường. Người Cán bộ quản lý cần phải: Tổ chức thực hiện tốt mục tiêu, chương trình đào tạo của nhà trường; Chịu trách nhiệm phối hợp các nguồn lực bảo đảm các mục tiêu đào tạo của trường được thực hiện một cách chuẩn xác, khoa học, đúng kế hoạch; Thường xuyên tìm cách tiếp thu vận dụng cái mới vào trong công tác quản lý đào tạo; Quá trình thực hiện quản lý đào tạo nghề, khi triển khai phải làm tốt công tác hướng dẫn và kiểm tra giám sát chặt chẽ khi thực hiện.

• Sáu là, chất lượng cơ sở vật chất kỹ thuật, thiết bị phục vụ đào tạo nghề

Với một trường nghề thì yếu tố trang thiết bị, phương tiện dạy học và cơ sở vật chất phục vụ cho đào tạo là rất quan trọng. Chất lượng thực tập tay nghề, chất lượng giảng dạy phụ thuộc phần lớn vào sự phù hợp của trang thiết bị dạy học, vật tư, vật liệu cung cấp cho học tập. Các yêu cầu về cơ sở vật chất phục vụ đào tạo nghề cần đạt được:

• Có đủ thiết bị máy móc, trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật, nguyên, nhiên vật liệu phù hợp cho quá trình đào tạo.
• Thường xuyên đầu tư mua sắm bổ sung trang thiết bị, sửa chữa, nâng cấp thiết bị, nhà xưởng, phòng học, phòng thí nghiệm, thư viện,…. Đáp ứng được nhu cầu giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh.
• Các trang thiết bị, máy móc đầu tư mới nên theo hướng tiếp cận hiện đại, tiếp cận thực tế sản xuất hiện nay.
• Cung cấp đầy đủ tài liệu học tập, giáo trình, sách tham khảo phục vụ cho giảng dạy và học tập.
• Hiệu quả các biện pháp xây dựng và triển khai hệ thống kiểm định đánh giá chất lượng dạy nghề theo công nghệ mới đảm bảo tính khách quan, hiện đại. Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

Chất lượng công tác tổ chức liên kết, liên thông giữa các cơ sở đào tạo và cơ sở sản xuất cần phải kết hợp đào tạo kiến thức, kỹ năng cơ bản tại trường với đào tạo kỹ năng nghề nghiệp tại cơ sở sản xuất, kinh doanh.

Đây là nhóm yếu tố bên trong các cơ sở đào tạo có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo nghề. Các yếu tố này do hệ thống quản lý chất lượng đào tạo nghề của cơ sở đào tạo quyết định.

Thực trạng công tác quản lý chất lượng đào tạo nghề ở các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy tuy các nhà trường thực hiện công tác đào tạo nghề dựa trên kinh nghiệm truyền thống đã đạt được một số thành tựu, song cũng đã bộc lộ một số hạn chế bất cập ở các khâu trong quá trình đào tạo nghề như: số lượng đội ngũ giáo viên, điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu và yếu; mục tiêu, nội dung chương trình, giáo trình còn lạc hậu, chất lượng công tác quản lý kiểm tra đánh giá và đảm bảo chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra,…thực trạng này đã đặt ra yêu cầu cần thiết phải đổi mới hoạt động quản lý đào tạo nghề đối với các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhà trường cần phải khẩn trương có biện pháp quản lý và hoạt động tích cực mới nhằm củng cố, duy trì và phát triển hoạt động đào tạo nghề có chất lượng. Trước mắt cần tập trung chỉ đạo đổi mới mục tiêu, nội dung chương trình hiện nay, huy động đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, thay đổi phương pháp đào tạo nghề mới theo hướng bám sát nhu cầu của thị trường lao động, “đào tạo cái người ta cần chứ không đào tạo cái mình có”. Luận văn: Thực tiễn chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:  

===>>> Luận văn: Biện pháp chất lượng đào tạo nghề ở trường trung cấp

Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn thạc sĩ, báo cáo tốt nghiệp, khóa luận tốt nghiệp, chuyên đề tốt nghiệp và Làm Tiểu Luận Môn luôn luôn uy tín hàng đầu. Dịch Vụ Viết Luận Văn 24/7 luôn đặt lợi ích của các bạn học viên là ưu tiên hàng đầu. Rất mong được hỗ trợ các bạn học viên khi làm bài tốt nghiệp. Hãy liên hệ ngay Dịch Vụ Viết Luận Văn qua Website:  https://dichvuvietluanvan.com/ – Hoặc Gmail: lamluanvan24h@gmail.com